உத்தவகீதா - த்விதீயோऽத்யாயஃ

கோவிந்தபுஜகுப்தாயாம் த்வாரவத்யாம் குரூத்வஹ ।
அவாத்ஸீத் நாரதஃ அபீக்ஷ்ணம் க்ரு'ஷ்ணௌபாஸநலாலஸஃ ॥ 1॥

கோ நு ராஜந் இந்த்ரியவாந் முகுந்தசரணாம்புஜம் ।
ந பஜேத் ஸர்வதஃ ம்ரு'த்யுஃ உபாஸ்யம் அமரௌத்தமைஃ ॥ 2॥

தம் ஏகதா தேவர்ஷிம் வஸுதேவஃ க்ரு'ஹ ஆகதம் ।
அர்சிதம் ஸுகம் ஆஸீநம் அபிவாத்ய இதம் அப்ரவீத் ॥ 3॥

வஸுதேவஃ உவாச।
பகவந் பவதஃ யாத்ரா ஸ்வஸ்தயே ஸர்வதேஹிநாம் ।
க்ரு'பணாநாம் யதா பித்ரோஃ உத்தமஶ்லோகவர்த்மநாம் ॥ 4॥

பூதாநாம் தேவசரிதம் துஃகாய ச ஸுகாய ச ।
ஸுகாய ஏவ ஹி ஸாதூநாம் த்வாத்ரு'ஶாம் அச்யுத ஆத்மநாம் ॥ 5॥

பஜந்தி யே யதா தேவாந் தேவாஃ அபி ததா ஏவ தாந் ।
சாயா இவ கர்மஸசிவாஃ ஸாதவஃ தீநவத்ஸலாஃ ॥ 6॥

ப்ரஹ்மந் ததா அபி ப்ரு'ச்சாமஃ தர்மாந் பாகவதாந் தவ ।
யாந் ஶ்ருத்வா ஶ்ரத்தயா மர்த்யஃ முச்யதே ஸர்வதஃ பயாத் ॥ 7॥

அஹம் கில புரா அநந்தம் ப்ரஜார்தஃ புவி முக்திதம் ।
அபூஜயம் ந மோக்ஷாய மோஹிதஃ தேவமாயயா ॥ 8॥

யயா விசித்ரவ்யஸநாத் பவத்பிஃ விஶ்வதஃ பயாத் ।
முச்யேம ஹி அஞ்ஜஸா ஏவ அத்தா ததா நஃ ஶாதி ஸுவ்ரத ॥ 9॥

ஶ்ரீஶுகஃ உவாச।
ராஜந் ஏவம் க்ரு'தப்ரஶ்நஃ வஸுதேவேந தீமதா ।
ப்ரீதஃ தம் ஆஹ தேவர்ஷிஃ ஹரேஃ ஸம்ஸ்மாரிதஃ குணைஃ ॥ 10॥

நாரதஃ உவாச।
ஸம்யக் ஏதத் வ்யவஸிதம் பவதா ஸாத்வதர்ஷப ।
யத் ப்ரு'ச்சஸே பாகவதாந் தர்மாந் த்வம் விஶ்வபாவநாந் ॥
11॥

ஶ்ருதஃ அநுபடிதஃ த்யாதஃ ஆத்ரு'தஃ வா அநுமோதிதஃ ।
ஸத்யஃ புநாதி ஸத்தர்மஃ தேவவிஶ்வத்ருஹஃ அபி ॥ 12॥

த்வயா பரமகல்யாணஃ புண்யஶ்ரவணகீர்தநஃ ।
ஸ்மாரிதஃ பகவாந் அத்ய தேவஃ நாராயணஃ மம ॥ 13॥

அத்ர அபி உதாஹரந்தி இமம் இதிஹாஸம் புராதநம் ।
ஆர்ஷபாணாம் ச ஸம்வாதம் விதேஹஸ்ய மஹாத்மநஃ ॥ 14॥

ப்ரியவ்ரதஃ நாம ஸுதஃ மநோஃ ஸ்வாயம்புவஸ்ய யஃ ।
தஸ்ய அக்நீத்ரஃ ததஃ நாபிஃ ரு'ஷபஃ தத் ஸுதஃ ஸ்ம்ரு'தஃ ॥ 15॥

தம் ஆஹுஃ வாஸுதேவாம்ஶம் மோக்ஷதர்மவிவக்ஷயா ।
அவதீர்ணம் ஸுதஶதம் தஸ்ய ஆஸீத் வேதபாரகம் ॥ 16॥

தேஷாம் வை பரதஃ ஜ்யேஷ்டஃ நாராயணபராயணஃ ।
விக்யாதம் வர்ஷம் ஏதத் யத் நாம்நா பாரதம் அத்புதம் ॥ 17॥

ஸஃ புக்தபோகாம் த்யக்த்வா இமாம் நிர்கதஃ தபஸா ஹரிம் ।
உபாஸீநஃ தத் பதவீம் லேபே வை ஜந்மபிஃ த்ரிபிஃ ॥ 18॥

தேஷாம் நவ நவத்வீபபதயஃ அஸ்ய ஸமந்ததஃ ।
கர்மதந்த்ரப்ரணேதாரஃ ஏகாஶீதிஃ த்விஜாதயஃ ॥ 19॥

நவ அபவந் மஹாபாகாஃ முநயஃ ஹி அர்தஶம்ஸிநஃ ।
ஶ்ரமணாஃ வாதஃ அஶநாஃ ஆத்மவித்யாவிஶாரதாஃ ॥ 20॥

கவிஃ ஹரிஃ அந்தரிக்ஷஃ ப்ரபுத்தஃ பிப்பலாயநஃ ।
ஆவிர்ஹோத்ரஃ அத த்ருமிலஃ சமஸஃ கரபாஜநஃ ॥ 21॥

ஏதே வை பகவத்ரூபம் விஶ்வம் ஸதஸத் ஆத்மகம் ।
ஆத்மநஃ அவ்யதிரேகேண பஶ்யந்தஃ வ்யசரத் மஹீம் ॥ 22॥

அவ்யாஹத இஷ்டகதயாஃ ஸுரஸித்தஸித்தஸாத்ய
கந்தர்வயக்ஷநரகிந்நரநாகலோகாந் ।
முக்தாஃ சரந்தி முநிசாரணபூதநாத
வித்யாதரத்விஜகவாம் புவநாநி காமம் ॥ 23॥

தஃ ஏகதா நிமேஃ ஸத்ரம் உபஜக்முஃ யத் ரு'ச்சயா ।
விதாயமாநம் ரு'ஷிபிஃ அஜநாபே மஹாத்மநஃ ॥ 24॥

தாந் த்ரு'ஷ்ட்வா ஸூர்யஸங்காஶாந் மஹாபகவதாந் ந்ரு'பஃ ।
யஜமாநஃ அக்நயஃ விப்ராஃ ஸர்வஃ ஏவ உபதஸ்திரே ॥ 25॥

விதேஹஃ தாந் அபிப்ரேத்ய நாராயணபராயணாந் ।
ப்ரீதஃ ஸம்பூஜயாந் சக்ரே ஆஸநஸ்தாந் யதா அர்ஹதஃ ॥ 26॥

தாந் ரோசமாநாந் ஸ்வருசா ப்ரஹ்மபுத்ரௌபமாந் நவ ।
பப்ரச்ச பரமப்ரீதஃ ப்ரஶ்ரய அவநதஃ ந்ரு'பஃ ॥ 27॥

விதேஹஃ உவாச।
மந்யே பகவதஃ ஸாக்ஷாத் பார்ஷதாந் வஃ மதுத்விஷஃ ।
விஷ்ணோஃ பூதாநி லோகாநாம் பாவநாய சரந்தி ஹி ॥ 28॥

துர்லபஃ மாநுஷஃ தேஹஃ தேஹிநாம் க்ஷணபங்குரஃ ।
தத்ர அபி துர்லபம் மந்யே வைகுண்டப்ரியதர்ஶநம் ॥ 29॥

அதஃ ஆத்யந்திகம் கஹேமம் ப்ரு'ச்சாமஃ பவதஃ அநகாஃ ।
ஸம்ஸாரே அஸ்மிந் க்ஷணார்தஃ அபி ஸத்ஸங்கஃ ஶேவதிஃ ந்ரு'ணாம் ॥
30॥

தர்மாந் பாகவதாந் ப்ரூத யதி நஃ ஶ்ருதயே க்ஷமம் ।
யைஃ ப்ரஸந்நஃ ப்ரபந்நாய தாஸ்யதி ஆத்மாநம் அபி அஜஃ ॥ 31॥

ஶ்ரீநாரதஃ உவாச।
ஏவம் தே நிமிநா ப்ரு'ஷ்டா வஸுதேவ மஹத்தமாஃ ।
ப்ரதிபூஜ்ய அப்ருவந் ப்ரீத்யா ஸஸதஸி ரு'த்விஜம் ந்ரு'பம் ॥ 32॥

கவிஃ உவாச।
மந்யே அகுதஶ்சித் பயம் அச்யுதஸ்ய
பாதாம்புஜௌபாஸநம் அத்ர நித்யம் ।
உத்விக்நபுத்தேஃ அஸத் ஆத்மபாவாத்
விஶ்வாத்மநா யத்ர நிவர்ததே பீஃ ॥ 33॥

யே வை பகவதா ப்ரோக்தாஃ உபாயாஃ ஹி ஆத்மலப்தயே ।
அஞ்ஜஃ பும்ஸாம் அவிதுஷாம் வித்தி பாகவதாந் ஹி தாந் ॥ 34॥

யாந் ஆஸ்தாய நரஃ ராஜந் ந ப்ரமாத்யேத கர்ஹிசித் ।
தாவந் நிமீல்ய வா நேத்ரே ந ஸ்கலேந பதேத் இஹ ॥ 35॥

காயேந வாசா மநஸா இந்த்ரியைஃ வா
புத்த்யா ஆத்மநா வா அநுஸ்ரு'தஸ்வபாவாத் ।
கரோதி யத் யத் ஸகலம் பரஸ்மை
நாராயணாய இதி ஸமர்பயேத் தத் ॥ 36॥

பயம் த்விதீயாபிநிவேஶதஃ ஸ்யாத்
ஈஶாத் அபேதஸ்ய விபர்யயஃ அஸ்ம்ரு'திஃ ।
தத் மாயயா அதஃ புதஃ ஆபஜேத் தம்
பக்த்யா ஏக ஈஶம் குருதேவதாத்மா ॥ 37।

அவித்யமாநஃ அபி அவபாதி ஹி த்வயோஃ
த்யாதுஃ தியா ஸ்வப்நமநோரதௌ யதா ।
தத் கர்மஸங்கல்பவிகல்பகம் மநஃ
புதஃ நிருந்த்யாத் அபயம் ததஃ ஸ்யாத் ॥ 38॥

ஶ்ருண்வந் ஸுபத்ராணி ரதாங்கபாணேஃ
ஜந்மாநி கர்மாணி ச யாநி லோகே ।
கீதாநி நாமாநி தத் அர்தகாநி
காயந் விலஜ்ஜஃ விசரேத் அஸங்கஃ ॥ 39॥

ஏவம் வ்ரதஃ ஸ்வப்ரியநாமகீர்த்யா
ஜாதாநுராகஃ த்ருதசித்தஃ உச்சைஃ ।
ஹஸதி அதஃ ரோதிதி ரௌதி காயதி
உந்மாதவத் ந்ரு'த்யதி லோகபாஹ்யஃ ॥ 40॥

கம் வாயும் அக்நிம் ஸலிலம் மஹீம் ச
ஜ்யோதீம்ஷி ஸத்த்வாநி திஶஃ த்ருமாதீந் ।
ஸரித் ஸமுத்ராந் ச ஹரேஃ ஶரீரம்
யத்கிஞ்ச பூதம் ப்ரணமேத் அநந்யஃ ॥ 41॥

பக்திஃ பரேஶ அநுபவஃ விரக்திஃ
அந்யத்ர ஏஷ த்ரிகஃ ஏககாலஃ ।
ப்ரபத்யமாநஸ்ய யதா அஶ்நதஃ ஸ்யுஃ
துஷ்டிஃ புஷ்டிஃ க்ஷுத் அபாயஃ அநுகாஸம் ॥ 42॥

இதி அச்யுத அங்க்ரிம் பஜதஃ அநுவ்ரு'த்த்யா
பக்திஃ விரக்திஃ பகவத் ப்ரபோதஃ ।
பவந்தி வை பாகவதஸ்ய ராஜந்
ததஃ பராம் ஶாந்திம் உபைதி ஸாக்ஷாத் ॥ 43॥

ராஜா உவாச।
அத பாகவதம் ப்ரூத யத் தர்மஃ யாத்ரு'ஶஃ ந்ரு'ணாம் ।
யதா சரதி யத் ப்ரூதே யைஃ லிங்கைஃ பகவத் ப்ரியஃ ॥ 44॥

ஹரிஃ உவாச।
ஸர்வபூதேஷு யஃ பஶ்யேத் பகவத் பாவ ஆத்மநஃ ।
பூதாநி பாகவதி ஆத்மநி ஏஷ பாகவதௌத்தமஃ ॥ 45॥

ஈஶ்வரே தத் அதீநேஷு பாலிஶேஷு த்விஷத்ஸு ச ।
ப்ரேமமைத்ரீக்ரு'பாஉபேக்ஷா யஃ கரோதி ஸ மத்யமஃ ॥ 46॥

அர்சாயாம் ஏவ ஹரயே பூஜாம் யஃ ஶ்ரத்தயா ஈஹதே ।
ந தத் பக்தேஷு ச அந்யேஷு ஸஃ பக்தஃ ப்ராக்ரு'தஃ ஸ்ம்ரு'தஃ ॥
47॥

க்ரு'ஹீத்வா அபி இந்த்ரியைஃ அர்தாந்யஃ ந த்வேஷ்டி ந ஹ்ரு'ஷ்யதி ।
விஷ்ணோஃ மாயாம் இதம் பஶ்யந் ஸஃ வை பாகவத உத்தமஃ ॥ 48॥

தேஹைந்த்ரியப்ராணமநஃதியாம் யஃ
ஜந்மாபிஅயக்ஷுத் பயதர்ஷக்ரு'ச்ச்ரைஃ ।
ஸம்ஸாரதர்மைஃ அவிமுஹ்யமாநஃ
ஸ்ம்ரு'த்யா ஹரேஃ பாகவதப்ரதாநஃ ॥ 49॥

ந காமகர்மபீஜாநாம் யஸ்ய சேதஸி ஸம்பவஃ ।
வாஸுதேவேகநிலயஃ ஸஃ வை பாகவத உத்தமஃ ॥ 50॥

ந யஸ்ய ஜந்மகர்மப்யாம் ந வர்ணாஶ்ரமஜாதிபிஃ ।
ஸஜ்ஜதே அஸ்மிந் அஹம்பாவஃ தேஹே வை ஸஃ ஹரேஃ ப்ரியஃ ॥ 51॥

ந யஸ்ய ஸ்வஃ பரஃ இதி வித்தேஷு ஆத்மநி வா பிதா ।
ஸர்வபூதஸமஃ ஶாந்தஃ ஸஃ வௌ பாகவத உத்தமஃ ॥ 52॥

த்ரிபுவநவிபவஹேதவே அபி அகுண்டஸ்ம்ரு'திஃ
அஜிதாத்மஸுராதிபிஃ விம்ரு'க்யாத் ।
ந சலதி பகவத் பத அரவிந்தாத்
லவநிமிஷ அர்தம் அபி யஃ ஸஃ வைஷ்ணவ அக்ர்யஃ ॥ 53॥

பகவதஃ உருவிக்ரம அங்க்ரிஶாகா
நகமணிசந்த்ரிகயா நிரஸ்ததாபே ।
ஹ்ரு'தி கதம் உபஸீததாம் புநஃ ஸஃ
ப்ரபவதி சந்த்ரஃ இவ உதிதே அர்கதாபஃ ॥ 54॥

விஸ்ரு'ஜதி ஹ்ரு'தயம் ந யஸ்ய ஸாக்ஷாத்
ஹரிஃ அவஶ அபிஹிதஃ அபி அகௌகநாஶஃ ।
ப்ரணயஃ அஶநயா த்ரு'த அங்க்ரிபத்மஃ
ஸஃ பவதி பாகவதப்ரதாநஃ உக்தஃ ॥ 55॥