ആനന്ദമന്ഥരപുരന്ദരമുക്തമാല്യം
മൌലൌ ഹഠേന നിഹിതം മഹിഷാസുരസ്യ ।
പാദാമ്ബുജം ഭവതു മേ വിജയായ മഞ്ജു-
-മഞ്ജീരശിഞ്ജിതമനോഹരമമ്ബികായാഃ ॥ 1 ॥
മൌലൌ ഹഠേന നിഹിതം മഹിഷാസുരസ്യ ।
പാദാമ്ബുജം ഭവതു മേ വിജയായ മഞ്ജു-
-മഞ്ജീരശിഞ്ജിതമനോഹരമമ്ബികായാഃ ॥ 1 ॥
ദേവി ത്ര്യമ്ബകപത്നി പാര്വതി സതി ത്രൈലോക്യമാതഃ ശിവേ
ശര്വാണി ത്രിപുരേ മൃഡാനി വരദേ രുദ്രാണി കാത്യായനി ।
ഭീമേ ഭൈരവി ചണ്ഡി ശര്വരികലേ കാലക്ഷയേ ശൂലിനി
ത്വത്പാദപ്രണതാനനന്യമനസഃ പര്യാകുലാന്പാഹി നഃ ॥ 2 ॥
ശര്വാണി ത്രിപുരേ മൃഡാനി വരദേ രുദ്രാണി കാത്യായനി ।
ഭീമേ ഭൈരവി ചണ്ഡി ശര്വരികലേ കാലക്ഷയേ ശൂലിനി
ത്വത്പാദപ്രണതാനനന്യമനസഃ പര്യാകുലാന്പാഹി നഃ ॥ 2 ॥
ദേവി ത്വാം സകൃദേവ യഃ പ്രണമതി ക്ഷോണീഭൃതസ്തം നമ-
-ന്ത്യാജന്മസ്ഫുരദങ്ഘ്രിപീഠവിലുഠത്കോടീരകോടിച്ഛടാഃ ।
യസ്ത്വാമര്ചതി സോഽര്ച്യതേ സുരഗണൈര്യഃ സ്തൌതി സ സ്തൂയതേ
യസ്ത്വാം ധ്യായതി തം സ്മരാര്തിവിധുരാ ധ്യായന്തി വാമഭ്രുവഃ ॥ 3 ॥
-ന്ത്യാജന്മസ്ഫുരദങ്ഘ്രിപീഠവിലുഠത്കോടീരകോടിച്ഛടാഃ ।
യസ്ത്വാമര്ചതി സോഽര്ച്യതേ സുരഗണൈര്യഃ സ്തൌതി സ സ്തൂയതേ
യസ്ത്വാം ധ്യായതി തം സ്മരാര്തിവിധുരാ ധ്യായന്തി വാമഭ്രുവഃ ॥ 3 ॥
ഉന്മത്താ ഇവ സഗ്രഹാ ഇവ വിഷവ്യാസക്തമൂര്ഛാ ഇവ
പ്രാപ്തപ്രൌഢമദാ ഇവാര്തിവിരഹഗ്രസ്താ ഇവാര്താ ഇവ ।
യേ ധ്യായന്തി ഹി ശൈലരാജതനയാം ധന്യാസ്ത ഏവാഗ്രതഃ
ത്യക്തോപാധിവിവൃദ്ധരാഗമനസോ ധ്യായന്തി താന്സുഭ്രുവഃ ॥ 4 ॥
പ്രാപ്തപ്രൌഢമദാ ഇവാര്തിവിരഹഗ്രസ്താ ഇവാര്താ ഇവ ।
യേ ധ്യായന്തി ഹി ശൈലരാജതനയാം ധന്യാസ്ത ഏവാഗ്രതഃ
ത്യക്തോപാധിവിവൃദ്ധരാഗമനസോ ധ്യായന്തി താന്സുഭ്രുവഃ ॥ 4 ॥
ധ്യായന്തി യേ ക്ഷണമപി ത്രിപുരേ ഹൃദി ത്വാം
ലാവണ്യയൌവനധനൈരപി വിപ്രയുക്താഃ ।
തേ വിസ്ഫുരന്തി ലലിതായതലോചനാനാം
ചിത്തൈകഭിത്തിലിഖിതപ്രതിമാഃ പുമാംസഃ ॥ 5 ॥
ലാവണ്യയൌവനധനൈരപി വിപ്രയുക്താഃ ।
തേ വിസ്ഫുരന്തി ലലിതായതലോചനാനാം
ചിത്തൈകഭിത്തിലിഖിതപ്രതിമാഃ പുമാംസഃ ॥ 5 ॥
ഏതം കിം നു ദൃശാ പിബാമ്യുത വിശാമ്യസ്യാങ്ഗമങ്ഗൈര്നിജൈഃ
കിം വാഽമും നിഗരാമ്യനേന സഹസാ കിം വൈകതാമാശ്രയേ ।
യസ്യേത്ഥം വിവശോ വികല്പലലിതാകൂതേന യോഷിജ്ജനഃ
കിം തദ്യന്ന കരോതി ദേവി ഹൃദയേ യസ്യ ത്വമാവര്തസേ ॥ 6 ॥
കിം വാഽമും നിഗരാമ്യനേന സഹസാ കിം വൈകതാമാശ്രയേ ।
യസ്യേത്ഥം വിവശോ വികല്പലലിതാകൂതേന യോഷിജ്ജനഃ
കിം തദ്യന്ന കരോതി ദേവി ഹൃദയേ യസ്യ ത്വമാവര്തസേ ॥ 6 ॥
വിശ്വവ്യാപിനി യദ്വദീശ്വര ഇതി സ്ഥാണാവനന്യാശ്രയഃ
ശബ്ദഃ ശക്തിരിതി ത്രിലോകജനനി ത്വയ്യേവ തഥ്യസ്ഥിതിഃ ।
ഇത്ഥം സത്യപി ശക്നുവന്തി യദിമാഃ ക്ഷുദ്രാ രുജോ ബാധിതും
ത്വദ്ഭക്താനപി ന ക്ഷിണോഷി ച രുഷാ തദ്ദേവി ചിത്രം മഹത് ॥ 7 ॥
ശബ്ദഃ ശക്തിരിതി ത്രിലോകജനനി ത്വയ്യേവ തഥ്യസ്ഥിതിഃ ।
ഇത്ഥം സത്യപി ശക്നുവന്തി യദിമാഃ ക്ഷുദ്രാ രുജോ ബാധിതും
ത്വദ്ഭക്താനപി ന ക്ഷിണോഷി ച രുഷാ തദ്ദേവി ചിത്രം മഹത് ॥ 7 ॥
ഇന്ദോര്മധ്യഗതാം മൃഗാങ്കസദൃശച്ഛായാം മനോഹാരിണീം
പാണ്ഡൂത്ഫുല്ലസരോരുഹാസനഗതാ സ്നിഗ്ധപ്രദീപച്ഛവിമ് ।
വര്ഷന്തീമമൃതം ഭവാനി ഭവതീം ധ്യായന്തി യേ ദേഹിനഃ
തേ നിര്മുക്തരുജോ ഭവന്തി രിപവഃ പ്രോജ്ഝന്തി താന്ദൂരതഃ ॥ 8 ॥
പാണ്ഡൂത്ഫുല്ലസരോരുഹാസനഗതാ സ്നിഗ്ധപ്രദീപച്ഛവിമ് ।
വര്ഷന്തീമമൃതം ഭവാനി ഭവതീം ധ്യായന്തി യേ ദേഹിനഃ
തേ നിര്മുക്തരുജോ ഭവന്തി രിപവഃ പ്രോജ്ഝന്തി താന്ദൂരതഃ ॥ 8 ॥
പൂര്ണേന്ദോഃ ശകലൈരിവാതിബഹലൈഃ പീയൂഷപൂരൈരിവ
ക്ഷീരാബ്ധേര്ലഹരീഭരൈരിവ സുധാപങ്കസ്യ പിണ്ഡൈരിവ ।
പ്രാലേയൈരിവ നിര്മിതം തവ വപുര്ധ്യായന്തി യേ ശ്രദ്ധയാ
ചിത്താന്തര്നിഹിതാര്തിതാപവിപദസ്തേ സമ്പദം ബിഭ്രതി ॥ 9 ॥
ക്ഷീരാബ്ധേര്ലഹരീഭരൈരിവ സുധാപങ്കസ്യ പിണ്ഡൈരിവ ।
പ്രാലേയൈരിവ നിര്മിതം തവ വപുര്ധ്യായന്തി യേ ശ്രദ്ധയാ
ചിത്താന്തര്നിഹിതാര്തിതാപവിപദസ്തേ സമ്പദം ബിഭ്രതി ॥ 9 ॥
യേ സംസ്മരന്തി തരലാം സഹസോല്ലസന്തീം
ത്വാം ഗ്രന്ഥിപഞ്ചകഭിദം തരുണാര്കശോണാമ് ।
രാഗാര്ണവേ ബഹലരാഗിണി മജ്ജയന്തീം
കൃത്സ്നം ജഗദ്ദധതി ചേതസി താന്മൃഗാക്ഷ്യഃ ॥ 10 ॥
ത്വാം ഗ്രന്ഥിപഞ്ചകഭിദം തരുണാര്കശോണാമ് ।
രാഗാര്ണവേ ബഹലരാഗിണി മജ്ജയന്തീം
കൃത്സ്നം ജഗദ്ദധതി ചേതസി താന്മൃഗാക്ഷ്യഃ ॥ 10 ॥
ലാക്ഷാരസസ്നപിതപങ്കജതന്തുതന്വീം
അന്തഃ സ്മരത്യനുദിനം ഭവതീം ഭവാനി ।
യസ്തം സ്മരപ്രതിമമപ്രതിമസ്വരൂപാഃ
നേത്രോത്പലൈര്മൃഗദൃശോ ഭൃശമര്ചയന്തി ॥ 11 ॥
അന്തഃ സ്മരത്യനുദിനം ഭവതീം ഭവാനി ।
യസ്തം സ്മരപ്രതിമമപ്രതിമസ്വരൂപാഃ
നേത്രോത്പലൈര്മൃഗദൃശോ ഭൃശമര്ചയന്തി ॥ 11 ॥
സ്തുമസ്ത്വാം വാചമവ്യക്താം ഹിമകുന്ദേന്ദുരോചിഷമ് ।
കദമ്ബമാലാം ബിഭ്രാണാമാപാദതലലമ്ബിനീമ് ॥ 12 ॥
കദമ്ബമാലാം ബിഭ്രാണാമാപാദതലലമ്ബിനീമ് ॥ 12 ॥
മൂര്ധ്നീന്ദോഃ സിതപങ്കജാസനഗതാം പ്രാലേയപാണ്ഡുത്വിഷം
വര്ഷന്തീമമൃതം സരോരുഹഭുവോ വക്ത്രേഽപി രന്ധ്രേഽപി ച ।
അച്ഛിന്നാ ച മനോഹരാ ച ലലിതാ ചാതിപ്രസന്നാപി ച
ത്വാമേവം സ്മരതഃ സ്മരാരിദയിതേ വാക്സര്വതോ വല്ഗതി ॥ 13 ॥
വര്ഷന്തീമമൃതം സരോരുഹഭുവോ വക്ത്രേഽപി രന്ധ്രേഽപി ച ।
അച്ഛിന്നാ ച മനോഹരാ ച ലലിതാ ചാതിപ്രസന്നാപി ച
ത്വാമേവം സ്മരതഃ സ്മരാരിദയിതേ വാക്സര്വതോ വല്ഗതി ॥ 13 ॥
ദദാതീഷ്ടാന്ഭോഗാന് ക്ഷപയതി രിപൂന്ഹന്തി വിപദോ
ദഹത്യാധീന്വ്യാധീന് ശമയതി സുഖാനി പ്രതനുതേ ।
ഹഠാദന്തര്ദുഃഖം ദലയതി പിനഷ്ടീഷ്ടവിരഹം
സകൃദ്ധ്യാതാ ദേവീ കിമിവ നിരവദ്യം ന കുരുതേ ॥ 14 ॥
ദഹത്യാധീന്വ്യാധീന് ശമയതി സുഖാനി പ്രതനുതേ ।
ഹഠാദന്തര്ദുഃഖം ദലയതി പിനഷ്ടീഷ്ടവിരഹം
സകൃദ്ധ്യാതാ ദേവീ കിമിവ നിരവദ്യം ന കുരുതേ ॥ 14 ॥
യസ്ത്വാം ധ്യായതി വേത്തി വിന്ദതി ജപത്യാലോകതേ ചിന്തയ-
-ത്യന്വേതി പ്രതിപദ്യതേ കലയതി സ്തൌത്യാശ്രയത്യര്ചതി ।
യശ്ച ത്ര്യമ്ബകവല്ലഭേ തവ ഗുണാനാകര്ണയത്യാദരാത്
തസ്യ ശ്രീര്ന ഗൃഹാദപൈതി വിജയസ്തസ്യാഗ്രതോ ധാവതി ॥ 15 ॥
-ത്യന്വേതി പ്രതിപദ്യതേ കലയതി സ്തൌത്യാശ്രയത്യര്ചതി ।
യശ്ച ത്ര്യമ്ബകവല്ലഭേ തവ ഗുണാനാകര്ണയത്യാദരാത്
തസ്യ ശ്രീര്ന ഗൃഹാദപൈതി വിജയസ്തസ്യാഗ്രതോ ധാവതി ॥ 15 ॥
കിം കിം ദുഃഖം ദനുജദലിനി ക്ഷീയതേ ന സ്മൃതായാം
കാ കാ കീര്തിഃ കുലകമലിനി ഖ്യാപ്യതേ ന സ്തുതായാമ് ।
കാ കാ സിദ്ധിഃ സുരവരനുതേ പ്രാപ്യതേ നാര്ചിതായാം
കം കം യോഗം ത്വയി ന ചിനുതേ ചിത്തമാലമ്ബിതായാമ് ॥ 16 ॥
കാ കാ കീര്തിഃ കുലകമലിനി ഖ്യാപ്യതേ ന സ്തുതായാമ് ।
കാ കാ സിദ്ധിഃ സുരവരനുതേ പ്രാപ്യതേ നാര്ചിതായാം
കം കം യോഗം ത്വയി ന ചിനുതേ ചിത്തമാലമ്ബിതായാമ് ॥ 16 ॥
യേ ദേവി ദുര്ധരകൃതാന്തമുഖാന്തരസ്ഥാഃ
യേ കാലി കാലഘനപാശനിതാന്തബദ്ധാഃ ।
യേ ചണ്ഡി ചണ്ഡഗുരുകല്മഷസിന്ധുമഗ്നാഃ
താന്പാസി മോചയസി താരയസി സ്മൃതൈവ ॥ 17 ॥
യേ കാലി കാലഘനപാശനിതാന്തബദ്ധാഃ ।
യേ ചണ്ഡി ചണ്ഡഗുരുകല്മഷസിന്ധുമഗ്നാഃ
താന്പാസി മോചയസി താരയസി സ്മൃതൈവ ॥ 17 ॥
ലക്ഷ്മീവശീകരണചൂര്ണസഹോദരാണി
ത്വത്പാദപങ്കജരജാംസി ചിരം ജയന്തി ।
യാനി പ്രണാമമിലിതാനി നൃണാം ലലാടേ
ലുമ്പന്തി ദൈവലിഖിതാനി ദുരക്ഷരാണി ॥ 18 ॥
ത്വത്പാദപങ്കജരജാംസി ചിരം ജയന്തി ।
യാനി പ്രണാമമിലിതാനി നൃണാം ലലാടേ
ലുമ്പന്തി ദൈവലിഖിതാനി ദുരക്ഷരാണി ॥ 18 ॥
രേ മൂഢാഃ കിമയം വൃഥൈവ തപസാ കായഃ പരിക്ലിശ്യതേ
യജ്ഞൈര്വാ ബഹുദക്ഷിണൈഃ കിമിതരേ രിക്തീക്രിയന്തേ ഗൃഹാഃ ।
ഭക്തിശ്ചേദവിനാശിനീ ഭഗവതീപാദദ്വയീ സേവ്യതാം
ഉന്നിദ്രാമ്ബുരുഹാതപത്രസുഭഗാ ലക്ഷ്മീഃ പുരോ ധാവതി ॥ 19 ॥
യജ്ഞൈര്വാ ബഹുദക്ഷിണൈഃ കിമിതരേ രിക്തീക്രിയന്തേ ഗൃഹാഃ ।
ഭക്തിശ്ചേദവിനാശിനീ ഭഗവതീപാദദ്വയീ സേവ്യതാം
ഉന്നിദ്രാമ്ബുരുഹാതപത്രസുഭഗാ ലക്ഷ്മീഃ പുരോ ധാവതി ॥ 19 ॥
യാചേ ന കഞ്ചന ന കഞ്ചന വഞ്ചയാമി
സേവേ ന കഞ്ചന നിരസ്തസമസ്തദൈന്യഃ ।
ശ്ലക്ഷ്ണം വസേ മധുരമദ്മി ഭജേ വരസ്ത്രീഃ
ദേവീ ഹൃദി സ്ഫുരതി മേ കുലകാമധേനുഃ ॥ 20 ॥
സേവേ ന കഞ്ചന നിരസ്തസമസ്തദൈന്യഃ ।
ശ്ലക്ഷ്ണം വസേ മധുരമദ്മി ഭജേ വരസ്ത്രീഃ
ദേവീ ഹൃദി സ്ഫുരതി മേ കുലകാമധേനുഃ ॥ 20 ॥
നമാമി യാമിനീനാഥലേഖാലങ്കൃതകുന്തലാമ് ।
ഭവാനീം ഭവസന്താപനിര്വാപണസുധാനദീമ് ॥ 21 ॥
ഭവാനീം ഭവസന്താപനിര്വാപണസുധാനദീമ് ॥ 21 ॥
ഇതി ശ്രീകാലിദാസ വിരചിത പഞ്ചസ്തവ്യാം തൃതീയഃ ഘടസ്തവഃ ।