-क्रीडासंसक्तविद्याधरनिकरवधूगीतरुद्रापदानः ।
तारैर्हेरम्बनादैस्तरलितनिनदत्तारकारातिकेकी
कैलासः शर्वनिर्वृत्यभिजनकपदः सर्वदा पर्वतेन्द्रः ॥ 1 ॥
- kailāsa: Kailāsa mountain | vidyādharī: celestial Vidyādhara women | hema-śṛṅga: golden peaks | kuñja: alcoves/bowers | mayūra: peacocks | piccha: tail-feathers/fan | niṭala: forehead, here the mountain face | jala-pāta: falling water | gaja-mukha: elephant-faced (Gaṇeśa) | nāda: sound/trumpeting | guhā: cave | maṅgalam: auspiciousness
यस्येषुः शार्ङ्गधन्वा समजनि जगतां रक्षणे जागरूकः ।
मौर्वी दर्वीकराणामपि च परिबृढः पूस्त्रयी सा च लक्ष्यं
सोऽव्यादव्याजमस्मानशिवभिदनिशं नाकिनां श्रीपिनाकः ॥ 2 ॥
- piṇāka: Śiva's bow | sarva-divya-vibhava: essence of all divine wealth/glory | śāṅga: Viṣṇu's bow (Śārṅga) | tri-loka: three worlds | maṅgala-ādhāra: foundation of auspiciousness | pātu: may [he] protect
मातङ्गाद्युग्रदैत्यप्रकरतनुगलद्रक्तधाराक्तधारः ।
क्रूरः सूरायुतानामपि च परिभवं स्वीयभासा वितन्व-
-न्घोराकारः कुठारो दृढतरदुरिताख्याटवीं पाटयेन्नः ॥ 3 ॥
- kuṭhāra / paraśu: axe | mṛga-dhara-bhuja: arm that holds the deer | daitya-sainya-nāśana: destroyer of demon armies | pāpa-vana-chedana: cutter of the forest of sins | saṃsāra-pāśa: noose of worldly existence | kara: hand | śobhatu: may it shine/be glorious
काले काले कुलाद्रिप्रवरतनयया कल्पितस्नेहलेपः ।
पायान्नः पावकार्चिःप्रसरसखमुखः पापहन्ता नितान्तं
शूलः श्रीपादसेवाभजनरसजुषां पालनैकान्तशीलः ॥ 4 ॥
- triśūla: trident | pārvatī: Goddess Pārvatī | candana-puṣpa-pūjita: worshipped with sandal-paste and flowers | śatru: enemies | trāsa-kara: one who causes fear | śiva-pāda-śaraṇa: those who have taken refuge at Śiva's feet | pitā-iva: like a father | rakṣaka: protector | dīpta: gleaming/blazing
-प्रस्तारानत्युदारान्पिपठिषुरिव यो नित्यमत्यादरेण ।
आधत्ते भङ्गितुङ्गैरनिशमवयवैरन्तरङ्गं समोदं
सोमापीडस्य सोऽयं प्रदिशतु कुशलं पाणिरङ्गः कुरङ्गः ॥ 5 ॥
- kuraṅga: deer | hasta: hand | vismaya-nayana: eyes wide with wonder | pārvatī: Pārvatī | kaṭākṣa: sidelong glance | paṭhana: reading/perceiving | harṣa-kampa: trembling with joy | parama-sthāna: best of all places | deva-kara: divine hand
कण्ठारावैरकुण्ठैरपि भरितजगच्चक्रवालान्तरालः ।
चण्डः प्रोद्दण्डशृङ्गः ककुदकबलितोत्तुङ्गकैलासशृङ्गः
कण्ठेकालस्य वाहः शमयतु शमलं शाश्वतः शाक्वरेन्द्रः ॥ 6 ॥
- nandī: Nandī, Śiva's vehicle and chief attendant | śākvara-indra: lord of Śiva's hosts (śākvaras) | kaṇṭha: throat | hema-ghaṇṭā: golden bell | kailāsa-śṛṅga: Kailāsa peaks | viṣāṇa: horns | candra-kānti: moonlight lustre | grasana: swallowing | avaloka: glance | maṅgala-da: bestowing blessings
-झङ्कारैः शङ्कराद्रेः शिखरशतदरीः पूरयन्भूरिघोषैः ।
शार्वः सौवर्णशैलप्रतिमपृथुवपुः सर्वविघ्नापहर्ता
शर्वाण्याः पूर्वसूनुः स भवतु भवतां स्वस्तिदो हस्तिवक्त्रः ॥ 7 ॥
- gaṇeśa: Gaṇeśa, lord of hosts | pārvatī-prathama-sūnu: first-born son of Pārvatī | gaja-lalāṭa: elephant-forehead | mada-gandha: fragrance of ichor (mada) | madhu-kara: bees | guhā: caves | guñjā-nāda: humming sound | sarva-kārya-pūjita: worshipped before all endeavors
-द्यन्नाम्नि श्रूयमाणे दितिजभटघटा भीतिभारं भजन्ते ।
भूयात्सोऽयं विभूत्यै निशितशरशिखापाटितक्रौञ्चशैलः
संसारागाधकूपोदरपतितसमुत्तारकस्तारकारिः ॥ 8 ॥
- skanda: Skanda/Kārttikeya | tārakāri: enemy/destroyer of Tāraka | diti-suta: sons of Diti (asuras) | sainya: armies | nāma-śravaṇa: hearing the name | palāyana: flight/scattering | krauñca: the Krauñca mountain | bhedana: splitting | vel: the divine lance | divya-senāni: divine general
चेलं नीलं वसानः करतलविलसत्काण्डकोदण्डदण्डः ।
रागद्वेषादिनानाविधमृगपटलीभीतिकृद्भूतभर्ता
कुर्वन्नाखेटलीलां परिलसतु मनःकानने मामकीने ॥ 9 ॥
- mṛgayā: hunting | mṛga: deer | rāga: desire/passion | dveṣa: hatred/aversion | manas-vana: forest of the mind | trikṣaṇa: three-eyed | divya-aśva: divine horse | nirāmaya: pure/free from disease | antaḥkaraṇa: inner instrument (mind) | śodhana: purifying
-र्बिम्बेनेन्दोश्च कम्बोरुपरि विलसता विद्रुमेणोत्पलाभ्याम् ।
अम्भोदेनापि सम्भावितमुपजनिताडम्बरं शम्बरारेः
शम्भोः सम्भोगयोग्यं किमपि धनमिदं सम्भवेत्सम्पदे नः ॥ 10 ॥
- divya-sabhā: divine assembly hall | mukta-māṇikya: pearls and rubies | bhūtala: floor | dik-pati: lords of the directions | hema-prāsāda: golden palaces | pārvatī-udyāna: Pārvatī's garden | kalpa-vṛkṣa: wish-fulfilling trees | prabhā: radiance | nityam: eternally | virājate: shines/presides
-न्वाणीनिर्धूतवाणीकरतलविधृतोदारवीणाविरावान् ।
एणीनेत्रान्तभङ्गीनिरसननिपुणापाङ्गकोणानुपासे
शोणान्प्राणानुदूढप्रतिनवसुषमाकन्दलानिन्दुमौलेः ॥ 11 ॥
- indumaulin: moon-crested one (Śiva) | rakta-prabhā: reddish glow | vīṇā: lute/vīṇā | gandharva: celestial musicians | mṛga-nayana: deer-eyed | apsarā: celestial women | kaṭākṣa: oblique/sidelong glance | sabhā: assembly | śobhā: grace/beauty
-श्चित्तानन्दं विधत्ते सदसि भगवतः सन्ततं यः स नन्दी ।
चण्डीशाद्यास्तथान्ये चतुरगुणगणप्रीणितस्वामिसत्का-
-रोत्कर्षोद्यत्प्रसादाः प्रमथपरिबृढाः पान्तु सन्तोषिणो नः ॥ 12 ॥
- nandī: Nandī | mṛdaṅga: two-headed drum | pramathas: Śiva's attendant hosts (pramathas) | chaṇḍeśa: Chaṇḍeśa, chief of pramathas | priya-gaṇa: beloved attendants | ānanda: joy/bliss | utsava: festivity/celebration | tri-bhuvana: three worlds | nāda: sound
प्रत्युप्तानर्घरत्नैर्दिशि दिशि भवनैः कल्पितैर्दिक्पतीनाम् ।
उद्यानैरद्रिकन्यापरिजनवनितामाननीयैः परीतं
हृद्यं हृद्यस्तु नित्यं मम भुवनपतेर्धाम सोमार्धमौलेः ॥ 13 ॥
- sabhā-vitāna: hall ceiling | indra-ratna: Indra's gems/treasures | stambha: pillars | hema: gold | pūrṇa-kalaśa: full/overflowing water-pots | āmra-pallava: mango leaves | nārikela: coconut | maṅgala: auspicious | śobhita: adorned/beautified
शुम्भत्सोपानमार्गं शुचिमणिनिचयैर्गुम्भितानल्पशिल्पम् ।
कुम्भैः सम्पूर्णशोभं शिरसि सुघटितैः शातकुम्भैरपङ्कैः
शम्भोः सम्भावनीयं सकलमुनिजनैः स्वस्तिदं स्यात्सदो नः ॥ 14 ॥
- siṃhāsana: lion-throne | nava-ratna: nine precious gems | hema-pāda: golden legs | caturasra: four-cornered/square | śukla-vastra: white garment | mṛdu: soft | candra-śubhra: white as the moon | viśveśa: lord of the universe | pādā-yogya: worthy of those feet
हृद्यः पादैश्चतुर्भिः कनकमणिमयैरुच्चकैरुज्ज्वलात्मा ॥
वासोरत्नेन केनाप्यधिकमृदुतरेणास्तृतो विस्तृतश्रीः
पीठः पीडाभरं नः शमयतु शिवयोः स्वैरसंवासयोग्यः ॥ 15 ॥
- kailāsa-sabhā: assembly of Kailāsa | kalpa-vṛkṣa-udyāna: garden of wish-fulfilling trees | pārvatī: Pārvatī | dik-pāla-prāsāda: palaces of the direction-lords | apsarā-vṛnda: group of Apsarās | divya-durbar: divine royal court | sarveśa: lord of all | nitya: eternal
पाथोजाभोगभाजौ परिमृदुलतलोल्लासिपद्मादिरेखौ ।
पातां पादावुभौ तौ नमदमरकिरीटोल्लसच्चारुहीर-
-श्रेणीशोणायमानोन्नतनखदशकोद्भासमानौ समानौ ॥ 16 ॥
- caraṇa-dvaya: two feet | padma-komala: lotus-soft | pāda-tala: sole of the foot | śubha-cihna: auspicious marks | padma: lotus | śaṅkha: conch | cakra: discus | aṅkuśa: elephant goad | nakha: toenails | deva-kirīṭa: crowns of gods | rakta: reddened | jagat-āśraya: refuge of the universe
-र्लक्ष्मीसम्भोगसौख्यं विरचयति ययोश्चापरे रूपभेदे ।
शम्भोः सम्भावनीये पदकमलसमासङ्गतस्तुङ्गशोभे
माङ्गल्यं नः समग्रं सकलसुखकरे नूपुरे पूरयेताम् ॥ 17 ॥
- nūpura: anklet | śabda: sound | veda-cihna: Vedic marks/mantras | prakāśana: declaration/illumination | lakṣmī: Goddess Lakṣmī | harṣa: delight | śaṃbhu: auspicious one (Śiva) | nitya-śrī: eternal fortune/auspiciousness | ābharaṇa: ornament
शत्रोरुद्धृत्य तस्मादिषुधियुगमधो न्यस्तमग्रे किमेतत् ।
शङ्कामित्थं नतानाममरपरिषदामन्तरङ्कूरयत्त-
-त्सङ्घातं चारु जङ्घायुगमखिलपतेरंहसां संहरेन्नः ॥ 18 ॥
- jaṅghā: shank/lower leg | deva: gods | vismaya: wonder/amazement | kāma: Kāma (god of love) | hema-tūṇīra: golden quiver | tṛtīya-nayana-agni: fire of the third eye | palāyana: escape/flight | bhrānti: confusion/mistaken impression | suvarṇa-kānti: golden luster | snigdha: smooth
राजन्तौ राजरम्भाकरिकरकनकस्तम्भसम्भावनीयौ ।
ऊरू गौरीकराम्भोरुहसरससमामर्दनानन्दभाजौ
चारू दूरीक्रियास्तां दुरितमुपचितं जन्मजन्मान्तरे नः ॥ 19 ॥
- ūru: thigh | hema-stambha: golden pillar | uttama-gaja: finest elephant | māna: dimension/proportion | pārvatī: Pārvatī | padma-hasta: lotus hands | sevanā: devoted attention/service | lalita: playful/graceful | ramya: beautiful
-दाम्ना बद्देन दुग्धद्युतिनिचयमुषा चीनपट्टाम्बरेण ।
संवीते शैलकन्यासुचरितपरिपाकायमाणे नितम्बे
नित्यं नर्नर्तु चित्तं मम निखिलजगत्स्वामिनः सोममौलेः ॥ 20 ॥
- nitamba: hip/buttock | kāñcī: waist-girdle/hip-ornament | ratna: gems | nīla-māṇikya-mukta: sapphires, rubies, pearls | vidyut: lightning | cīnāṃśuka: Chinese silk | dugdha-śveta: white as milk | divya-deha: divine body | pūrṇatā: fullness/perfection
व्यानद्धः स्निग्धमुग्धः सरसमुदरबन्धेन वीतोपमेन ।
उद्दीप्तैः स्वप्रकाशैरुपचितमहिमा मन्मथारेरुदारो
मध्यो मिथ्यार्थसध्र्यङ्मम दिशतु सदा सङ्गतिं मङ्गलानाम् ॥ 21 ॥
- madhya: waist/middle | sūryāsta-megha: sunset clouds | yajñopavīta: sacred thread | mālā: garland | divya-tejas: divine fire/glow | svayaṃ-prabhā: self-luminous | asadṛśa: incomparable | jagat-sāmya: cosmic balance
-दुद्गच्छन्ती पुरस्तादुदरपथमतिक्रम्य वक्षः प्रयान्ति ।
श्यामा कामागमार्थप्रकथनलिपिवद्भासते या निकामं
सा मा सोमार्धमौलेः सुखयतु सततं रोमवल्लीमतल्ली ॥ 22 ॥
- roma-valli: line/vine of body hair | nābhi: navel | kāma-āgama: scripture of divine love/Tantra | lekhā: writing/script | akṣara: letters (also: imperishable) | divya-deha: divine body | sṛṣṭi-rahasya: secrets of creation | vikrama: flowing movement
-व्यासङ्गादुद्यदर्कद्युतिभिरुपचितस्पर्धमुद्दामहृद्यम् ।
दक्षारातेरुदूढप्रतिनवमणिमालावलीभासमानं
वक्षो विक्षोभिताघं सततनतिजुषां रक्षतादक्षतं नः ॥ 23 ॥
- vakṣas: chest | ratna-mālā: gem-garlands | kunkuma: saffron | pārvatī-āliṅgana: Pārvatī's embrace | praṇata-jana: those who bow | āśraya: shelter/refuge | tri-loka: three worlds | karuṇā-dhārā: stream of compassion | poṣaṇa: nourishing/sustaining
कान्ताया वामवक्षोरुहभरशिखरोन्मर्दनव्यग्रमेकम् ।
अन्यांस्त्रीनप्युदारान्वरपरशुमृगालङ्कृतानिन्दुमौले-
-र्बाहूनाबद्धहेमाङ्गदमणिकटकानन्तरालोकयामः ॥ 24 ॥
- bāhu: arm | catur-bāhu: four-armed | pārvatī-āliṅgana: embracing Pārvatī | kuṭhāra: battle-axe | mṛga: deer | abhaya-mudrā: gesture of fearlessness | tri-loka-vyāpin: spanning the three worlds | śaraṇa-dāna: granting refuge
-त्संविग्नस्यापि विष्णोः सरभसमुभयोर्वारणप्रेरणाभ्याम् ।
मध्ये त्रैशङ्कवीयामनुभवति दशां यत्र हालाहलोष्मा
सोऽयं सर्वापदां नः शमयतु निचयं नीलकण्ठस्य कण्ठः ॥ 25 ॥
- kaṇṭha: throat | nīla: blue | hālāhala: the cosmic poison | samudra-manthana: churning of the ocean | pārvatī: Pārvatī | bhaya: fear/terror | viṣṇu: Viṣṇu | sahana: enduring | nīlakaṇṭha: blue-throated Śiva | jagat-rakṣaka: protector of all worlds
-रुद्द्योतन्त्या नितान्तं धवलधवलया मिश्रितो दन्तकान्त्या ।
मुक्तामाणिक्यजालव्यतिकरसदृशा तेजसा भासमानः
सद्योजातस्य दद्यादधरमणिरसौ सम्पदां सञ्चयं नः ॥ 26 ॥
- adhara: lower lip | pārvatī-danta-cihna: marks of Pārvatī's teeth | vidruma: coral | mukta-māṇikya: pearl and ruby | kānti: luster | divya-prema: divine love | tattva: principle/text | śiva-śakti-saṃgama: union of Śiva and Śakti | parama-ānanda: supreme bliss
वर्ण्यायां स्वर्णपद्मोदरपरिविलसत्कर्णिकासन्निभायाम् ।
पद्धत्यां प्राणवायोः प्रणतजनहृदम्भोजवासस्य शम्भो-
-र्नित्यं नश्चित्तमेतद्विरचयतु सुखेनासिकां नासिकायाम् ॥ 27 ॥
- nāsikā: nose | padma-kesara: lotus pistil | hema: gold | prāṇa-vāyu: life-breath | mārga: path | yogī: one who practices yoga | hṛdaya: heart | prāṇa-pīṭha: seat of prāṇa | dhyāna: meditation | śiva: Śiva
-मुद्यच्चण्डांशुधामप्रसरनिरसनस्पष्टदृष्टापदाने ।
भूयास्तां भूतये नः करिवरजयिनः कर्णपाशावलम्बे
भक्तालीभालसज्जज्जनिमरणलिपेः कुण्डले कुण्डले ते ॥ 28 ॥
- kuṇḍala: earring | madhyāhna-sūrya: noon-day sun | tejovān: brilliant/radiant | bhakta: devotee | janma-mṛtyu: births and deaths | karma: karmic record | mukti-yātrā: journey to liberation | darpaṇa: mirror | lekhā: record/engraving
येषामाहुः स्वरूपं जगति मुनिवरा देवतानां त्रयीं ताम् ।
रुद्राणीवक्त्रपङ्केरुहसततविहारोत्सुकेन्दिन्दिरेभ्य-
-स्तेभ्यस्त्रिभ्यः प्रणामाञ्जलिमुपरचये त्रीक्षणस्येक्षणेभ्यः ॥ 29 ॥
- trikṣaṇa: three eyes | tri-veda: three Vedas | sūrya: sun | candra: moon | kāla-niyamana: governing of time | tṛtīya-nayana: third eye | agni: fire | anāvṛta: unobstructed | rudrāṇī: Rudrāṇī, Śiva's consort | padma-mukha: lotus-face | madhu-kara: bees | sṛṣṭi-niyamana: ordering of creation
व्यानम्रेष्वन्यदन्यत्पुनरलिकभवं वीतनिःशेषरौक्ष्यम् ।
भूयो भूयोपि मोदान्निपतदतिदयाशीतलं चूतबाणे
दक्षारेरीक्षणानां त्रयमपहरतादाशु तापत्रयं नः ॥ 30 ॥
- vāma-nayana: left eye | candra: moon | pārvatī-avaloka: looking toward Pārvatī | dakṣa-nayana: right eye | sūrya: sun | tri-loka-darśana: seeing the three worlds | lalāṭa-nayana: forehead eye | tejas-agni: blazing fire | tamas-nāśana: destroying darkness | trividha-tāpa: three kinds of suffering | śamana: removal/pacification
काश्मीरक्षोदसङ्कल्पतमिव रुचिरं चित्रकं भाति नेत्रम् ।
तस्मिन्नुल्लीलचिल्लीनटवरतरुणीलास्यरङ्गायमाणे
कालारेः फालदेशे विहरतु हृदयं वीतचिन्तान्तरं नः ॥ 31 ॥
- phāla: forehead | candra-kala: crescent moon | kunkuma-tilaka: saffron forehead-mark | bhrū: eyebrows | nartakī-cāpa: bows of dancing-girls | divya-sundara: divinely beautiful | tejomaya: luminous/radiant | ākṛṣṭa: attracted/drawn | dṛṣṭi: gaze
धन्यां कन्यां खरांशोः शिरसि वहति किं न्वेष कारुण्यशाली ।
इत्थं शङ्कां जनानां जनयदतिघनं कैशिकं कालमेघ-
-च्छायं भूयादुदारं त्रिपुरविजयिनः श्रेयसे भूयसे नः ॥ 32 ॥
- kaiśika: matted locks/hair | meghavat: like rain-clouds | śyāma: dark | gaṅgā: River Gaṅgā | āgraha: begging/eager wish | tripura-vadhū: wives of Tripura | keśa-vijaya: conquest of their hair | jāhnavī: Gaṅgā (daughter of Jahnu) | jagat-vyāpin: pervading all worlds | āśīrvāda: blessing
सूनैराबद्धमालावलिपरिविलसत्सौरभाकृष्टभृङ्गम् ।
तुङ्गं माणिक्यकान्त्या परिहसितसुरावासशैलेन्द्रशृङ्गं
सङ्घं नः सङ्कटानां विघटयतु सदा काङ्कटीकं किरीटम् ॥ 33 ॥
- kirīṭa: crown | pārvatī-sakhī: Pārvatī's companions | puṣpa-mālā: flower-garland | māṇikya-dīpti: ruby radiance | vighna-nāśana: removing difficulties/obstacles | dhyāna: meditation | tri-loka-dṛśya: visible across three worlds | parameśvara-aiśvarya: sovereignty of the supreme lord
-दुत्तंसत्वं प्रयातः सुलभतरघृणास्यन्दिनश्चन्द्रमौलेः ।
तत्सेवन्तां जनौघाः शिवमिति निजयावस्थयैव ब्रुवाणं
वन्दे देवस्य शम्भोर्मुकुटसुघटितं मुग्धपीयूषभानुम् ॥ 34 ॥
- candra-mauli: moon-crowned (Śiva) | vakra: crooked | kalanka: spotted/blemished | kṣīṇa: diminished | śiva-caraṇa-sevā: service at Śiva's feet | ucca-sthāna: elevated position | svayaṃ: by itself/of its own accord | udāharaṇa: example | bhakta-uddharaṇa: uplifting of devotees
-न्वृत्ताकारो वितन्वन्मुहुरपि च परां निर्वृतिं पादभाजाम् ।
सानन्दं नन्दिदोष्णा मणिकटकवता वाह्यमानः पुरारेः
श्वेतच्छत्राख्यशीतद्युतिरपहरतादापदस्तापदा नः ॥ 35 ॥
- śveta-chhattra: white parasol | yūthikā: jasmine | dugdha: milk | candra-kānti: moonlight lustre | nandī: Nandī | ratna-kaṭaka: gem-bracelet | kara: wrist/hand | tri-loka-vyāpin: pervading the three worlds | śīta-prabhā: cool light | aiśvarya: sovereignty
रुद्राणीसत्सखीनां मदतरलकटाक्षाञ्चलैरञ्चितानाम् ।
उद्वेल्लद्बाहुवल्लीविलसनसमये चामरान्दोलनीना-
-मुद्भूतः कङ्कणालीवलयकलकलो वारयेदापदो नः ॥ 36 ॥
- kaṅkaṇa: bangle/bracelet | pārvatī-sakhī: Pārvatī's companions | cāmara: fly-whisk | vījana: fanning/waving | jhankāra: jingling sound | tāla: rhythm | rajata: silver | sabhā-nāda: sound of the assembly | kailāsa-gagana: vault/sky of Kailāsa
वल्गद्भूषाणि वक्राम्बुजपरिविगलन्मुग्धगीतामृतानि ।
नित्यं नृत्तान्युपासे भुजविधुतिपदन्यासभावावलोक-
-प्रत्युद्यत्प्रीतिमाद्यत्प्रमथनटनटीदत्तसम्भावनानि ॥ 37 ॥
- divya-strī: celestial ladies | nṛtya: dance | mudrā: gesture/hand-movement | kavitā: poetry | pāda-krama: footwork | chanda: meter/rhythm | gīta: song | madhura-svara: melodious voice | sarva-saundarya: beauty of all | nivedana: offering back/returning
-स्वानावच्छिन्नतालक्रमममृतमिवास्वाद्यमानं शिवाभ्याम् ।
नानारागातिहृद्यं नवरसमधुरस्तोत्रजातानुविद्धं
गानं वीणामहर्षेः कलमतिललितं कर्णपूरयतां नः ॥ 38 ॥
- vīṇā: the stringed instrument | nārada: sage Nārada | sabhā: assembly | rāga: musical mode | nava-rasa: nine aesthetic flavors | vīra: heroic | śṛṅgāra: romantic | raudra: furious | śānta: peaceful | saṅgīta-taraṅga: wave of music | śiva-arpaṇa: offering to Śiva
पाणिद्वन्द्वाग्रजाग्रत्सुललितरणितस्वर्णतालानुकूला ।
स्वीयारावेण पाथोधररवपटुना नादयन्ती मयूरीं
मायूरी मन्दभावं मणिमुरजभवा मार्जना मार्जयेन्नः ॥ 39 ॥
- mṛdaṅga: two-headed drum | vāk-devī: speech-goddess | ghana-nāda: thunderous sound | meghavat: like clouds | hema-tāla: golden tāla-cymbals | tāla: rhythm/beat | mayūra: peacock | piñcha: tail-feathers | nṛtya: dance | kailāsa: Kailāsa | mahotsava: great festival
साध्येभ्यश्चारणेभ्यो मनुजपशुपतज्जातिकीटादिकेभ्यः ।
श्रीकैलासप्ररूढास्तृणविटपिमुखाश्चापि ये सन्ति तेभ्यः
सर्वेभ्यो निर्विचारं नतिमुपरचये शर्वपादाश्रयेभ्यः ॥ 40 ॥
- sarva-jīva: all beings | śarva-pāda: feet of Śarva (Śiva) | sura: god | asura: demon | nadī: river | kīṭa: insect | vana: forest | tṛṇa: blade of grass | kailāsa: Kailāsa | namaskaraḥ: salutation | pūrṇatā: completion/fullness
किं वा ब्रूमस्तदीयं सुचरितमथवा कीर्तयामः समासात् ।
सम्पज्जातं समग्रं सदसि बहुमतिं सर्वलोकप्रियत्वं
सम्प्राप्यायुःशतान्ते पदमयति परब्रह्मणो मन्मथारेः ॥ 41 ॥
- pāṭha: recitation | śravaṇa: hearing | pādādi-keśānta-varṇana: description from feet to crown | sampūrṇa-vibhava: complete prosperity | uttama-māna: highest honor | sarva-prīti: love of all beings | śata-varṣa: hundred years | śiva-brahma-pada: state of Śiva-Brahman | janma-mṛtyu-mukti: liberation from birth and death
