-krīḍāsaṃsaktavidyādharanikaravadhūgītarudrāpadānaḥ |
tārairherambanādaistaralitaninadattārakārātikekī
kailāsaḥ śarvanirvṛtyabhijanakapadaḥ sarvadā parvatendraḥ || 1 ||
- kailāsa: Kailāsa mountain | vidyādharī: celestial Vidyādhara women | hema-śṛṅga: golden peaks | kuñja: alcoves/bowers | mayūra: peacocks | piccha: tail-feathers/fan | niṭala: forehead, here the mountain face | jala-pāta: falling water | gaja-mukha: elephant-faced (Gaṇeśa) | nāda: sound/trumpeting | guhā: cave | maṅgalam: auspiciousness
yasyeṣuḥ śārṅgadhanvā samajani jagatāṃ rakṣaṇe jāgarūkaḥ |
maurvī darvīkarāṇāmapi ca paribṛḍhaḥ pūstrayī sā ca lakṣyaṃ
so'vyādavyājamasmānaśivabhidaniśaṃ nākināṃ śrīpinākaḥ || 2 ||
- piṇāka: Śiva's bow | sarva-divya-vibhava: essence of all divine wealth/glory | śāṅga: Viṣṇu's bow (Śārṅga) | tri-loka: three worlds | maṅgala-ādhāra: foundation of auspiciousness | pātu: may [he] protect
mātaṅgādyugradaityaprakaratanugaladraktadhārāktadhāraḥ |
krūraḥ sūrāyutānāmapi ca paribhavaṃ svīyabhāsā vitanva-
-nghorākāraḥ kuṭhāro dṛḍhataraduritākhyāṭavīṃ pāṭayennaḥ || 3 ||
- kuṭhāra / paraśu: axe | mṛga-dhara-bhuja: arm that holds the deer | daitya-sainya-nāśana: destroyer of demon armies | pāpa-vana-chedana: cutter of the forest of sins | saṃsāra-pāśa: noose of worldly existence | kara: hand | śobhatu: may it shine/be glorious
kāle kāle kulādripravaratanayayā kalpitasnehalepaḥ |
pāyānnaḥ pāvakārciḥprasarasakhamukhaḥ pāpahantā nitāntaṃ
śūlaḥ śrīpādasevābhajanarasajuṣāṃ pālanaikāntaśīlaḥ || 4 ||
- triśūla: trident | pārvatī: Goddess Pārvatī | candana-puṣpa-pūjita: worshipped with sandal-paste and flowers | śatru: enemies | trāsa-kara: one who causes fear | śiva-pāda-śaraṇa: those who have taken refuge at Śiva's feet | pitā-iva: like a father | rakṣaka: protector | dīpta: gleaming/blazing
-prastārānatyudārānpipaṭhiṣuriva yo nityamatyādareṇa |
ādhatte bhaṅgituṅgairaniśamavayavairantaraṅgaṃ samodaṃ
somāpīḍasya so'yaṃ pradiśatu kuśalaṃ pāṇiraṅgaḥ kuraṅgaḥ || 5 ||
- kuraṅga: deer | hasta: hand | vismaya-nayana: eyes wide with wonder | pārvatī: Pārvatī | kaṭākṣa: sidelong glance | paṭhana: reading/perceiving | harṣa-kampa: trembling with joy | parama-sthāna: best of all places | deva-kara: divine hand
kaṇṭhārāvairakuṇṭhairapi bharitajagaccakravālāntarālaḥ |
caṇḍaḥ proddaṇḍaśṛṅgaḥ kakudakabalitottuṅgakailāsaśṛṅgaḥ
kaṇṭhekālasya vāhaḥ śamayatu śamalaṃ śāśvataḥ śākvarendraḥ || 6 ||
- nandī: Nandī, Śiva's vehicle and chief attendant | śākvara-indra: lord of Śiva's hosts (śākvaras) | kaṇṭha: throat | hema-ghaṇṭā: golden bell | kailāsa-śṛṅga: Kailāsa peaks | viṣāṇa: horns | candra-kānti: moonlight lustre | grasana: swallowing | avaloka: glance | maṅgala-da: bestowing blessings
-jhaṅkāraiḥ śaṅkarādreḥ śikharaśatadarīḥ pūrayanbhūrighoṣaiḥ |
śārvaḥ sauvarṇaśailapratimapṛthuvapuḥ sarvavighnāpahartā
śarvāṇyāḥ pūrvasūnuḥ sa bhavatu bhavatāṃ svastido hastivaktraḥ || 7 ||
- gaṇeśa: Gaṇeśa, lord of hosts | pārvatī-prathama-sūnu: first-born son of Pārvatī | gaja-lalāṭa: elephant-forehead | mada-gandha: fragrance of ichor (mada) | madhu-kara: bees | guhā: caves | guñjā-nāda: humming sound | sarva-kārya-pūjita: worshipped before all endeavors
-dyannāmni śrūyamāṇe ditijabhaṭaghaṭā bhītibhāraṃ bhajante |
bhūyātso'yaṃ vibhūtyai niśitaśaraśikhāpāṭitakrauñcaśailaḥ
saṃsārāgādhakūpodarapatitasamuttārakastārakāriḥ || 8 ||
- skanda: Skanda/Kārttikeya | tārakāri: enemy/destroyer of Tāraka | diti-suta: sons of Diti (asuras) | sainya: armies | nāma-śravaṇa: hearing the name | palāyana: flight/scattering | krauñca: the Krauñca mountain | bhedana: splitting | vel: the divine lance | divya-senāni: divine general
celaṃ nīlaṃ vasānaḥ karatalavilasatkāṇḍakodaṇḍadaṇḍaḥ |
rāgadveṣādinānāvidhamṛgapaṭalībhītikṛdbhūtabhartā
kurvannākheṭalīlāṃ parilasatu manaḥkānane māmakīne || 9 ||
- mṛgayā: hunting | mṛga: deer | rāga: desire/passion | dveṣa: hatred/aversion | manas-vana: forest of the mind | trikṣaṇa: three-eyed | divya-aśva: divine horse | nirāmaya: pure/free from disease | antaḥkaraṇa: inner instrument (mind) | śodhana: purifying
-rbimbenendośca kamborupari vilasatā vidrumeṇotpalābhyām |
ambhodenāpi sambhāvitamupajanitāḍambaraṃ śambarāreḥ
śambhoḥ sambhogayogyaṃ kimapi dhanamidaṃ sambhavetsampade naḥ || 10 ||
- divya-sabhā: divine assembly hall | mukta-māṇikya: pearls and rubies | bhūtala: floor | dik-pati: lords of the directions | hema-prāsāda: golden palaces | pārvatī-udyāna: Pārvatī's garden | kalpa-vṛkṣa: wish-fulfilling trees | prabhā: radiance | nityam: eternally | virājate: shines/presides
-nvāṇīnirdhūtavāṇīkaratalavidhṛtodāravīṇāvirāvān |
eṇīnetrāntabhaṅgīnirasananipuṇāpāṅgakoṇānupāse
śoṇānprāṇānudūḍhapratinavasuṣamākandalānindumauleḥ || 11 ||
- indumaulin: moon-crested one (Śiva) | rakta-prabhā: reddish glow | vīṇā: lute/vīṇā | gandharva: celestial musicians | mṛga-nayana: deer-eyed | apsarā: celestial women | kaṭākṣa: oblique/sidelong glance | sabhā: assembly | śobhā: grace/beauty
-ścittānandaṃ vidhatte sadasi bhagavataḥ santataṃ yaḥ sa nandī |
caṇḍīśādyāstathānye caturaguṇagaṇaprīṇitasvāmisatkā-
-rotkarṣodyatprasādāḥ pramathaparibṛḍhāḥ pāntu santoṣiṇo naḥ || 12 ||
- nandī: Nandī | mṛdaṅga: two-headed drum | pramathas: Śiva's attendant hosts (pramathas) | chaṇḍeśa: Chaṇḍeśa, chief of pramathas | priya-gaṇa: beloved attendants | ānanda: joy/bliss | utsava: festivity/celebration | tri-bhuvana: three worlds | nāda: sound
pratyuptānargharatnairdiśi diśi bhavanaiḥ kalpitairdikpatīnām |
udyānairadrikanyāparijanavanitāmānanīyaiḥ parītaṃ
hṛdyaṃ hṛdyastu nityaṃ mama bhuvanapaterdhāma somārdhamauleḥ || 13 ||
- sabhā-vitāna: hall ceiling | indra-ratna: Indra's gems/treasures | stambha: pillars | hema: gold | pūrṇa-kalaśa: full/overflowing water-pots | āmra-pallava: mango leaves | nārikela: coconut | maṅgala: auspicious | śobhita: adorned/beautified
śumbhatsopānamārgaṃ śucimaṇinicayairgumbhitānalpaśilpam |
kumbhaiḥ sampūrṇaśobhaṃ śirasi sughaṭitaiḥ śātakumbhairapaṅkaiḥ
śambhoḥ sambhāvanīyaṃ sakalamunijanaiḥ svastidaṃ syātsado naḥ || 14 ||
- siṃhāsana: lion-throne | nava-ratna: nine precious gems | hema-pāda: golden legs | caturasra: four-cornered/square | śukla-vastra: white garment | mṛdu: soft | candra-śubhra: white as the moon | viśveśa: lord of the universe | pādā-yogya: worthy of those feet
hṛdyaḥ pādaiścaturbhiḥ kanakamaṇimayairuccakairujjvalātmā ||
vāsoratnena kenāpyadhikamṛdutareṇāstṛto vistṛtaśrīḥ
pīṭhaḥ pīḍābharaṃ naḥ śamayatu śivayoḥ svairasaṃvāsayogyaḥ || 15 ||
- kailāsa-sabhā: assembly of Kailāsa | kalpa-vṛkṣa-udyāna: garden of wish-fulfilling trees | pārvatī: Pārvatī | dik-pāla-prāsāda: palaces of the direction-lords | apsarā-vṛnda: group of Apsarās | divya-durbar: divine royal court | sarveśa: lord of all | nitya: eternal
pāthojābhogabhājau parimṛdulatalollāsipadmādirekhau |
pātāṃ pādāvubhau tau namadamarakirīṭollasaccāruhīra-
-śreṇīśoṇāyamānonnatanakhadaśakodbhāsamānau samānau || 16 ||
- caraṇa-dvaya: two feet | padma-komala: lotus-soft | pāda-tala: sole of the foot | śubha-cihna: auspicious marks | padma: lotus | śaṅkha: conch | cakra: discus | aṅkuśa: elephant goad | nakha: toenails | deva-kirīṭa: crowns of gods | rakta: reddened | jagat-āśraya: refuge of the universe
-rlakṣmīsambhogasaukhyaṃ viracayati yayoścāpare rūpabhede |
śambhoḥ sambhāvanīye padakamalasamāsaṅgatastuṅgaśobhe
māṅgalyaṃ naḥ samagraṃ sakalasukhakare nūpure pūrayetām || 17 ||
- nūpura: anklet | śabda: sound | veda-cihna: Vedic marks/mantras | prakāśana: declaration/illumination | lakṣmī: Goddess Lakṣmī | harṣa: delight | śaṃbhu: auspicious one (Śiva) | nitya-śrī: eternal fortune/auspiciousness | ābharaṇa: ornament
śatroruddhṛtya tasmādiṣudhiyugamadho nyastamagre kimetat |
śaṅkāmitthaṃ natānāmamarapariṣadāmantaraṅkūrayatta-
-tsaṅghātaṃ cāru jaṅghāyugamakhilapateraṃhasāṃ saṃharennaḥ || 18 ||
- jaṅghā: shank/lower leg | deva: gods | vismaya: wonder/amazement | kāma: Kāma (god of love) | hema-tūṇīra: golden quiver | tṛtīya-nayana-agni: fire of the third eye | palāyana: escape/flight | bhrānti: confusion/mistaken impression | suvarṇa-kānti: golden luster | snigdha: smooth
rājantau rājarambhākarikarakanakastambhasambhāvanīyau |
ūrū gaurīkarāmbhoruhasarasasamāmardanānandabhājau
cārū dūrīkriyāstāṃ duritamupacitaṃ janmajanmāntare naḥ || 19 ||
- ūru: thigh | hema-stambha: golden pillar | uttama-gaja: finest elephant | māna: dimension/proportion | pārvatī: Pārvatī | padma-hasta: lotus hands | sevanā: devoted attention/service | lalita: playful/graceful | ramya: beautiful
-dāmnā baddena dugdhadyutinicayamuṣā cīnapaṭṭāmbareṇa |
saṃvīte śailakanyāsucaritaparipākāyamāṇe nitambe
nityaṃ narnartu cittaṃ mama nikhilajagatsvāminaḥ somamauleḥ || 20 ||
- nitamba: hip/buttock | kāñcī: waist-girdle/hip-ornament | ratna: gems | nīla-māṇikya-mukta: sapphires, rubies, pearls | vidyut: lightning | cīnāṃśuka: Chinese silk | dugdha-śveta: white as milk | divya-deha: divine body | pūrṇatā: fullness/perfection
vyānaddhaḥ snigdhamugdhaḥ sarasamudarabandhena vītopamena |
uddīptaiḥ svaprakāśairupacitamahimā manmathārerudāro
madhyo mithyārthasadhryaṅmama diśatu sadā saṅgatiṃ maṅgalānām || 21 ||
- madhya: waist/middle | sūryāsta-megha: sunset clouds | yajñopavīta: sacred thread | mālā: garland | divya-tejas: divine fire/glow | svayaṃ-prabhā: self-luminous | asadṛśa: incomparable | jagat-sāmya: cosmic balance
-dudgacchantī purastādudarapathamatikramya vakṣaḥ prayānti |
śyāmā kāmāgamārthaprakathanalipivadbhāsate yā nikāmaṃ
sā mā somārdhamauleḥ sukhayatu satataṃ romavallīmatallī || 22 ||
- roma-valli: line/vine of body hair | nābhi: navel | kāma-āgama: scripture of divine love/Tantra | lekhā: writing/script | akṣara: letters (also: imperishable) | divya-deha: divine body | sṛṣṭi-rahasya: secrets of creation | vikrama: flowing movement
-vyāsaṅgādudyadarkadyutibhirupacitaspardhamuddāmahṛdyam |
dakṣārāterudūḍhapratinavamaṇimālāvalībhāsamānaṃ
vakṣo vikṣobhitāghaṃ satatanatijuṣāṃ rakṣatādakṣataṃ naḥ || 23 ||
- vakṣas: chest | ratna-mālā: gem-garlands | kunkuma: saffron | pārvatī-āliṅgana: Pārvatī's embrace | praṇata-jana: those who bow | āśraya: shelter/refuge | tri-loka: three worlds | karuṇā-dhārā: stream of compassion | poṣaṇa: nourishing/sustaining
kāntāyā vāmavakṣoruhabharaśikharonmardanavyagramekam |
anyāṃstrīnapyudārānvaraparaśumṛgālaṅkṛtānindumaule-
-rbāhūnābaddhahemāṅgadamaṇikaṭakānantarālokayāmaḥ || 24 ||
- bāhu: arm | catur-bāhu: four-armed | pārvatī-āliṅgana: embracing Pārvatī | kuṭhāra: battle-axe | mṛga: deer | abhaya-mudrā: gesture of fearlessness | tri-loka-vyāpin: spanning the three worlds | śaraṇa-dāna: granting refuge
-tsaṃvignasyāpi viṣṇoḥ sarabhasamubhayorvāraṇapreraṇābhyām |
madhye traiśaṅkavīyāmanubhavati daśāṃ yatra hālāhaloṣmā
so'yaṃ sarvāpadāṃ naḥ śamayatu nicayaṃ nīlakaṇṭhasya kaṇṭhaḥ || 25 ||
- kaṇṭha: throat | nīla: blue | hālāhala: the cosmic poison | samudra-manthana: churning of the ocean | pārvatī: Pārvatī | bhaya: fear/terror | viṣṇu: Viṣṇu | sahana: enduring | nīlakaṇṭha: blue-throated Śiva | jagat-rakṣaka: protector of all worlds
-ruddyotantyā nitāntaṃ dhavaladhavalayā miśrito dantakāntyā |
muktāmāṇikyajālavyatikarasadṛśā tejasā bhāsamānaḥ
sadyojātasya dadyādadharamaṇirasau sampadāṃ sañcayaṃ naḥ || 26 ||
- adhara: lower lip | pārvatī-danta-cihna: marks of Pārvatī's teeth | vidruma: coral | mukta-māṇikya: pearl and ruby | kānti: luster | divya-prema: divine love | tattva: principle/text | śiva-śakti-saṃgama: union of Śiva and Śakti | parama-ānanda: supreme bliss
varṇyāyāṃ svarṇapadmodaraparivilasatkarṇikāsannibhāyām |
paddhatyāṃ prāṇavāyoḥ praṇatajanahṛdambhojavāsasya śambho-
-rnityaṃ naścittametadviracayatu sukhenāsikāṃ nāsikāyām || 27 ||
- nāsikā: nose | padma-kesara: lotus pistil | hema: gold | prāṇa-vāyu: life-breath | mārga: path | yogī: one who practices yoga | hṛdaya: heart | prāṇa-pīṭha: seat of prāṇa | dhyāna: meditation | śiva: Śiva
-mudyaccaṇḍāṃśudhāmaprasaranirasanaspaṣṭadṛṣṭāpadāne |
bhūyāstāṃ bhūtaye naḥ karivarajayinaḥ karṇapāśāvalambe
bhaktālībhālasajjajjanimaraṇalipeḥ kuṇḍale kuṇḍale te || 28 ||
- kuṇḍala: earring | madhyāhna-sūrya: noon-day sun | tejovān: brilliant/radiant | bhakta: devotee | janma-mṛtyu: births and deaths | karma: karmic record | mukti-yātrā: journey to liberation | darpaṇa: mirror | lekhā: record/engraving
yeṣāmāhuḥ svarūpaṃ jagati munivarā devatānāṃ trayīṃ tām |
rudrāṇīvaktrapaṅkeruhasatatavihārotsukendindirebhya-
-stebhyastribhyaḥ praṇāmāñjalimuparacaye trīkṣaṇasyekṣaṇebhyaḥ || 29 ||
- trikṣaṇa: three eyes | tri-veda: three Vedas | sūrya: sun | candra: moon | kāla-niyamana: governing of time | tṛtīya-nayana: third eye | agni: fire | anāvṛta: unobstructed | rudrāṇī: Rudrāṇī, Śiva's consort | padma-mukha: lotus-face | madhu-kara: bees | sṛṣṭi-niyamana: ordering of creation
vyānamreṣvanyadanyatpunaralikabhavaṃ vītaniḥśeṣaraukṣyam |
bhūyo bhūyopi modānnipatadatidayāśītalaṃ cūtabāṇe
dakṣārerīkṣaṇānāṃ trayamapaharatādāśu tāpatrayaṃ naḥ || 30 ||
- vāma-nayana: left eye | candra: moon | pārvatī-avaloka: looking toward Pārvatī | dakṣa-nayana: right eye | sūrya: sun | tri-loka-darśana: seeing the three worlds | lalāṭa-nayana: forehead eye | tejas-agni: blazing fire | tamas-nāśana: destroying darkness | trividha-tāpa: three kinds of suffering | śamana: removal/pacification
kāśmīrakṣodasaṅkalpatamiva ruciraṃ citrakaṃ bhāti netram |
tasminnullīlacillīnaṭavarataruṇīlāsyaraṅgāyamāṇe
kālāreḥ phāladeśe viharatu hṛdayaṃ vītacintāntaraṃ naḥ || 31 ||
- phāla: forehead | candra-kala: crescent moon | kunkuma-tilaka: saffron forehead-mark | bhrū: eyebrows | nartakī-cāpa: bows of dancing-girls | divya-sundara: divinely beautiful | tejomaya: luminous/radiant | ākṛṣṭa: attracted/drawn | dṛṣṭi: gaze
dhanyāṃ kanyāṃ kharāṃśoḥ śirasi vahati kiṃ nveṣa kāruṇyaśālī |
itthaṃ śaṅkāṃ janānāṃ janayadatighanaṃ kaiśikaṃ kālamegha-
-cchāyaṃ bhūyādudāraṃ tripuravijayinaḥ śreyase bhūyase naḥ || 32 ||
- kaiśika: matted locks/hair | meghavat: like rain-clouds | śyāma: dark | gaṅgā: River Gaṅgā | āgraha: begging/eager wish | tripura-vadhū: wives of Tripura | keśa-vijaya: conquest of their hair | jāhnavī: Gaṅgā (daughter of Jahnu) | jagat-vyāpin: pervading all worlds | āśīrvāda: blessing
sūnairābaddhamālāvaliparivilasatsaurabhākṛṣṭabhṛṅgam |
tuṅgaṃ māṇikyakāntyā parihasitasurāvāsaśailendraśṛṅgaṃ
saṅghaṃ naḥ saṅkaṭānāṃ vighaṭayatu sadā kāṅkaṭīkaṃ kirīṭam || 33 ||
- kirīṭa: crown | pārvatī-sakhī: Pārvatī's companions | puṣpa-mālā: flower-garland | māṇikya-dīpti: ruby radiance | vighna-nāśana: removing difficulties/obstacles | dhyāna: meditation | tri-loka-dṛśya: visible across three worlds | parameśvara-aiśvarya: sovereignty of the supreme lord
-duttaṃsatvaṃ prayātaḥ sulabhataraghṛṇāsyandinaścandramauleḥ |
tatsevantāṃ janaughāḥ śivamiti nijayāvasthayaiva bruvāṇaṃ
vande devasya śambhormukuṭasughaṭitaṃ mugdhapīyūṣabhānum || 34 ||
- candra-mauli: moon-crowned (Śiva) | vakra: crooked | kalanka: spotted/blemished | kṣīṇa: diminished | śiva-caraṇa-sevā: service at Śiva's feet | ucca-sthāna: elevated position | svayaṃ: by itself/of its own accord | udāharaṇa: example | bhakta-uddharaṇa: uplifting of devotees
-nvṛttākāro vitanvanmuhurapi ca parāṃ nirvṛtiṃ pādabhājām |
sānandaṃ nandidoṣṇā maṇikaṭakavatā vāhyamānaḥ purāreḥ
śvetacchatrākhyaśītadyutirapaharatādāpadastāpadā naḥ || 35 ||
- śveta-chhattra: white parasol | yūthikā: jasmine | dugdha: milk | candra-kānti: moonlight lustre | nandī: Nandī | ratna-kaṭaka: gem-bracelet | kara: wrist/hand | tri-loka-vyāpin: pervading the three worlds | śīta-prabhā: cool light | aiśvarya: sovereignty
rudrāṇīsatsakhīnāṃ madataralakaṭākṣāñcalairañcitānām |
udvelladbāhuvallīvilasanasamaye cāmarāndolanīnā-
-mudbhūtaḥ kaṅkaṇālīvalayakalakalo vārayedāpado naḥ || 36 ||
- kaṅkaṇa: bangle/bracelet | pārvatī-sakhī: Pārvatī's companions | cāmara: fly-whisk | vījana: fanning/waving | jhankāra: jingling sound | tāla: rhythm | rajata: silver | sabhā-nāda: sound of the assembly | kailāsa-gagana: vault/sky of Kailāsa
valgadbhūṣāṇi vakrāmbujaparivigalanmugdhagītāmṛtāni |
nityaṃ nṛttānyupāse bhujavidhutipadanyāsabhāvāvaloka-
-pratyudyatprītimādyatpramathanaṭanaṭīdattasambhāvanāni || 37 ||
- divya-strī: celestial ladies | nṛtya: dance | mudrā: gesture/hand-movement | kavitā: poetry | pāda-krama: footwork | chanda: meter/rhythm | gīta: song | madhura-svara: melodious voice | sarva-saundarya: beauty of all | nivedana: offering back/returning
-svānāvacchinnatālakramamamṛtamivāsvādyamānaṃ śivābhyām |
nānārāgātihṛdyaṃ navarasamadhurastotrajātānuviddhaṃ
gānaṃ vīṇāmaharṣeḥ kalamatilalitaṃ karṇapūrayatāṃ naḥ || 38 ||
- vīṇā: the stringed instrument | nārada: sage Nārada | sabhā: assembly | rāga: musical mode | nava-rasa: nine aesthetic flavors | vīra: heroic | śṛṅgāra: romantic | raudra: furious | śānta: peaceful | saṅgīta-taraṅga: wave of music | śiva-arpaṇa: offering to Śiva
pāṇidvandvāgrajāgratsulalitaraṇitasvarṇatālānukūlā |
svīyārāveṇa pāthodhararavapaṭunā nādayantī mayūrīṃ
māyūrī mandabhāvaṃ maṇimurajabhavā mārjanā mārjayennaḥ || 39 ||
- mṛdaṅga: two-headed drum | vāk-devī: speech-goddess | ghana-nāda: thunderous sound | meghavat: like clouds | hema-tāla: golden tāla-cymbals | tāla: rhythm/beat | mayūra: peacock | piñcha: tail-feathers | nṛtya: dance | kailāsa: Kailāsa | mahotsava: great festival
sādhyebhyaścāraṇebhyo manujapaśupatajjātikīṭādikebhyaḥ |
śrīkailāsaprarūḍhāstṛṇaviṭapimukhāścāpi ye santi tebhyaḥ
sarvebhyo nirvicāraṃ natimuparacaye śarvapādāśrayebhyaḥ || 40 ||
- sarva-jīva: all beings | śarva-pāda: feet of Śarva (Śiva) | sura: god | asura: demon | nadī: river | kīṭa: insect | vana: forest | tṛṇa: blade of grass | kailāsa: Kailāsa | namaskaraḥ: salutation | pūrṇatā: completion/fullness
kiṃ vā brūmastadīyaṃ sucaritamathavā kīrtayāmaḥ samāsāt |
sampajjātaṃ samagraṃ sadasi bahumatiṃ sarvalokapriyatvaṃ
samprāpyāyuḥśatānte padamayati parabrahmaṇo manmathāreḥ || 41 ||
- pāṭha: recitation | śravaṇa: hearing | pādādi-keśānta-varṇana: description from feet to crown | sampūrṇa-vibhava: complete prosperity | uttama-māna: highest honor | sarva-prīti: love of all beings | śata-varṣa: hundred years | śiva-brahma-pada: state of Śiva-Brahman | janma-mṛtyu-mukti: liberation from birth and death
