కర్మయోగః
అర్జున ఉవాచ
తత్కిం కర్మణి ఘోరే మాం నియోజయసి కేశవ ॥ 1 ॥
- అర్జున (arjuna)Arjuna
- ఉవాచ (uvāca)said
- జ్యాయసీ (jyāyasī)superior
- చేత్ (cet)if
- కర్మణః (karmaṇaḥ)than action
- తే (te)your
- మతా (matā)thought
- బుద్ధిః (buddhiḥ)knowledge
- జనార్దన (janārdana)O Janardana
- తత్ (tat)then
- కిం (kiṃ)why
- కర్మణి (karmaṇi)in action
- ఘోరే (ghore)terrible
- మామ్ (mām)me
- నియోజయసి (niyojayasi)engage
- కేశవ (keśava)O Keshava
తదేకం వద నిశ్చిత్య యేన శ్రేయోఽహమాప్నుయామ్ ॥ 2 ॥
- వ్యామిశ్రేణ (vyāmiśreṇa)with mixed (vyā:with | miśreṇa:mixed)
- ఇవ (iva)as if
- వాక్యేన (vākyena)by speech
- బుద్ధిం (buddhiṃ)understanding
- మోహయసీ (mohayasī)you confuse
- ఇవ (iva)as if
- మే (me)my
- తత్ (tat)therefore
- ఏకం (ekaṃ)one
- వద (vada)tell
- నిశ్చిత్య (niścitya)having decided
- యేన (yena)by which
- శ్రేయః (śreyaḥ)the highest good
- అహమ్ (aham)I
- ఆప్నుయామ్ (āpnuyām)may attain
జ్ఞానయోగేన సాఙ్ఖ్యానాం కర్మయోగేన యోగినామ్ ॥ 3 ॥
- శ్రీభగవానువాచ (śrībhagavānuvāca)The Blessed Lord said (śrī:blessed | bhagavān:Lord | uvāca:said)
- లోకే (loke)in the world
- అస్మిన్ (asmin)in this
- ద్వివిధా (dvividhā)two-fold
- నిష్ఠా (niṣṭhā)path
- పురా (purā)before
- ప్రోక్తా (proktā)said
- మయా (mayā)by me
- అనఘ (anagha)O sinless one
- జ్ఞానయోగేన (jñānayogena)by the path of knowledge (jñāna:knowledge | yogena:by the path)
- సాఙ్ఖ్యానామ్ (sāṅkhyānām)of the SANKHYANS
- కర్మయోగేన (karmayogena)by the path of action (karma:action | yogena:by the path)
- యోగినామ్ (yoginām)of the YOGINS
న చ సన్న్యసనాదేవ సిద్ధిం సమధిగచ్ఛతి ॥ 4 ॥
- న (na)not
- కర్మణామ్ (karmaṇām)of actions
- అనారమ్భాత్ (anārambhāt)by non-performance
- న (na)not
- నైష్కర్మ్యమ్ (naiṣkarmyam)actionlessness
- పురుషః (puruṣaḥ)man
- అశ్నుతే (aśnute)reaches
- న (na)not
- చ (ca)and
- సంన్యసనాత్ (saṃnyasanāt)by renunciation
- ఏవ (eva)indeed
- సిద్ధిమ్ (siddhim)Perfection
- సమధిగచ్ఛతి (samadhigacchati)attains
కార్యతే హ్యవశః కర్మ సర్వః ప్రకృతిజైర్గుణైః ॥ 5 ॥
- న (na)not
- హి (hi)indeed
- కశ్చిత్ (kaścit)anyone
- క్షణమ్ (kṣaṇam)moment
- అపి (api)even
- జాతు (jātu)ever
- తిష్ఠతి (tiṣṭhati)remains
- అకర్మకృత్ (akarmakṛt)without performing action (a:without | karmakṛt:performing action)
- కార్యతే (kāryate)is made to act
- హి (hi)indeed
- అవశః (avaśaḥ)helplessly
- కర్మ (karma)action
- సర్వః (sarvaḥ)everyone
- ప్రకృతిజైః (prakṛtijaiḥ)born of prakriti (prakṛti:prakriti | jaiḥ:born of)
- గుణైః (guṇaiḥ)by the qualities
ఇన్ద్రియార్థాన్విమూఢాత్మా మిథ్యాచారః స ఉచ్యతే ॥ 6 ॥
- కర్మేన్ద్రియాణి (karmendriyāṇi)organs of action (karma:action | indriyāṇi:organs)
- సంయమ్య (saṃyamya)restraining
- య (ya)who
- ఆస్తే (āste)sits
- మనసా (manasā)in the mind
- స్మరన్ (smaran)thinking
- ఇన్ద్రియార్థాన్ (indriyārthān)sense-objects (indriya:senses | arthān:objects)
- విమూఢాత్మా (vimūḍhātmā)deluded understanding (vimūḍha:deluded | ātmā:self)
- మిథ్యాచారః (mithyācāraḥ)hypocrite (mithyā:false | ācāraḥ:conduct)
- స (sa)he
- ఉచ్యతే (ucyate)is called
కర్మేన్ద్రియైః కర్మయోగమసక్తః స విశిష్యతే ॥ 7 ॥
- యః (yaḥ)who
- తు (tu)but
- ఇన్ద్రియాణి (indriyāṇi)senses
- మనసా (manasā)by the mind
- నియమ్య (niyamya)controlling
- ఆరభతే (ārabhate)engages
- అర్జున (arjuna)O Arjuna
- కర్మేన్ద్రియైః (karmendriyaiḥ)with organs of action (karma:action | indriyaiḥ:with organs)
- కర్మయోగమ్ (karmayogam)Karma Yoga (karma:action | yogam:union)
- అసక్తః (asaktaḥ)without attachment
- స (sa)he
- విశిష్యతే (viśiṣyate)excels
శరీరయాత్రాపి చ తే న ప్రసిద్ధ్యేదకర్మణః ॥ 8 ॥
- నియతం (niyatam)bounden
- కురు (kuru)perform
- కర్మ (karma)duty
- త్వం (tvaṃ)you
- కర్మ (karma)action
- జ్యాయః (jyāyaḥ)superior
- హి (hi)indeed
- అకర్మణః (akarmaṇaḥ)to inaction
- శరీరయాత్రా (śarīrayātrā)maintenance of the body (śarīra:body | yātrā:maintenance)
- అపి (api)even
- చ (ca)and
- తే (te)for you
- న (na)not
- ప్రసిద్ధ్యేత్ (prasiddhyet)would be possible
- అకర్మణః (akarmaṇaḥ)by inaction
తదర్థం కర్మ కౌన్తేయ ముక్తసఙ్గః సమాచర ॥ 9 ॥
- యజ్ఞార్థాత్ (yajñārthāt)for the sake of sacrifice (yajña:sacrifice | arthāt:for the sake of)
- కర్మణః (karmaṇaḥ)of action
- అన్యత్ర (anyatra)otherwise
- లోకః (lokaḥ)world
- అయమ్ (ayam)this
- కర్మబన్ధనః (karmabandhanaḥ)bound by action (karma:action | bandhanaḥ:bound)
- తదర్థమ్ (tadartham)for that purpose
- కర్మ (karma)action
- కౌన్తేయ (kaunteya)O son of Kunti
- ముక్తసఙ్గః (muktasaṅgaḥ)free from attachment (mukta:free | saṅgaḥ:attachment)
- సమాచర (samācara)perform
అనేన ప్రసవిష్యధ్వమేష వోఽస్త్విష్టకామధుక్ ॥ 10 ॥
- సహయజ్ఞాః (sahayajñāḥ)together with sacrifices (saha:together with | yajñāḥ:sacrifices)
- ప్రజాః (prajāḥ)creatures
- సృష్ట్వా (sṛṣṭvā)having created
- పురా (purā)in the beginning
- ఉవాచ (uvāca)said
- ప్రజాపతిః (prajāpatiḥ)Prajapati
- అనేన (anena)by this
- ప్రసవిష్యధ్వమ్ (prasaviṣyadhvam)you shall prosper
- ఏషః (eṣaḥ)this
- వః (vaḥ)your
- అస్తు (astu)let it be
- ఇష్టకామధుక్ (iṣṭakāmadhuk)milch-cow of desires (iṣṭa:desired | kāmadhuk:milch-cow)
పరస్పరం భావయన్తః శ్రేయః పరమవాప్స్యథ ॥ 11 ॥
- దేవాన్ (devān)the gods
- భావయత (bhāvayata)nourish
- అనేన (anena)with this
- తే (te)you
- దేవాః (devāḥ)gods
- భావయన్తు (bhāvayantu)may nourish
- వః (vaḥ)you
- పరస్పరమ్ (parasparam)one another
- భావయన్తః (bhāvayantaḥ)nourishing
- శ్రేయః (śreyaḥ)highest good
- పరమమ్ (paramam)highest
- అవాప్స్యథ (avāpsyatha)you shall attain
తైర్దత్తానప్రదాయైభ్యో యో భుఙ్క్తే స్తేన ఏవ సః ॥ 12 ॥
- ఇష్టాన్ (iṣṭān)desired
- భోగాన్ (bhogān)objects
- హి (hi)indeed
- వః (vaḥ)to you
- దేవాః (devāḥ)the gods
- దాస్యన్తే (dāsyante)will give
- యజ్ఞభావితాః (yajñabhāvitāḥ)nourished by sacrifice (yajña:sacrifice | bhāvitāḥ:nourished)
- తైః (taiḥ)by them
- దత్తాన్ (dattān)given
- అప్రదాయ (apradāya)without offering
- ఏభ్యః (ebhyaḥ)to them
- యః (yaḥ)who
- భుఙ్క్తే (bhuṅkte)enjoys
- స్తేనః (stenaḥ)thief
- ఏవ (eva)verily
- సః (saḥ)he
భుఞ్జతే తే త్వఘం పాపా యే పచన్త్యాత్మకారణాత్ ॥ 13 ॥
- యజ్ఞశిష్టాశినః (yajñaśiṣṭāśinaḥ)those who eat remnants (yajña:sacrifice | śiṣṭa:remnants | āśinaḥ:eaters)
- సన్తః (santaḥ)righteous
- ముచ్యన్తే (mucyante)are freed
- సర్వకిల్బిషైః (sarvakilbiṣaiḥ)from all sins (sarva:all | kilbiṣaiḥ:sins)
- భుఞ్జతే (bhuñjate)eat
- తే (te)they
- తు (tu)but
- అఘమ్ (agham)sin
- పాపాః (pāpāḥ)sinful ones
- యే (ye)who
- పచన్తి (pacanti)cook
- ఆత్మకారణాత్ (ātmakāraṇāt)for their own sake (ātma:own | kāraṇāt:for the sake)
యజ్ఞాద్భవతి పర్జన్యో యజ్ఞః కర్మసముద్భవః ॥ 14 ॥
- అన్నాత్ (annāt)from food
- భవన్తి (bhavanti)come forth
- భూతాని (bhūtāni)beings
- పర్జన్యాత్ (parjanyāt)from rain
- అన్నసమ్భవః (annasambhavaḥ)food is produced (anna:food | sambhavaḥ:is produced)
- యజ్ఞాత్ (yajñāt)from sacrifice
- భవతి (bhavati)arises
- పర్జన్యః (parjanyaḥ)rain
- యజ్ఞః (yajñaḥ)sacrifice
- కర్మసముద్భవః (karmasamudbhavaḥ)born of action (karma:action | samudbhavaḥ:born of)
తస్మాత్సర్వగతం బ్రహ్మ నిత్యం యజ్ఞే ప్రతిష్ఠితమ్ ॥ 15 ॥
- కర్మ (karma)action
- బ్రహ్మోద్భవమ్ (brahmodbhavam)born of Brahma (brahma:Brahma | udbhavam:born of)
- విద్ధి (viddhi)know
- బ్రహ్మాక్షరసముద్భవమ్ (brahmākṣarasamudbhavam)originated from the Imperishable (brahma:Brahma | akṣara:Imperishable | samudbhavam:originated from)
- తస్మాత్ (tasmāt)therefore
- సర్వగతం (sarvagatam)all-pervading (sarva:all | gatam:pervading)
- బ్రహ్మ (brahma)Brahman
- నిత్యమ్ (nityam)eternally
- యజ్ఞే (yajñe)in sacrifice
- ప్రతిష్ఠితమ్ (pratiṣṭhitam)established
అఘాయురిన్ద్రియారామో మోఘం పార్థ స జీవతి ॥ 16 ॥
- ఏవమ్ (evam)thus
- ప్రవర్తితం (pravartitaṃ)set revolving
- చక్రం (cakraṃ)wheel
- న (na)not
- అనువర్తయతి (anuvartayati)follows
- ఇహ (iha)here
- యః (yaḥ)who
- అఘాయుః (aghāyuḥ)of sinful life (agha:sinful | āyuḥ:life)
- ఇన్ద్రియారామః (indriyārāmaḥ)rejoicing in the senses (indriya:senses | ārāmaḥ:rejoicing)
- మోఘం (moghaṃ)in vain
- పార్థ (pārtha)O Son of Pritha
- స (sa)he
- జీవతి (jīvati)lives
ఆత్మన్యేవ చ సన్తుష్టస్తస్య కార్యం న విద్యతే ॥ 17 ॥
- యః (yaḥ)who
- తు (tu)but
- ఆత్మరతిః (ātmaratiḥ)rejoices in the Self (ātma:Self | ratiḥ:rejoices)
- ఏవ (eva)only
- స్యాత్ (syāt)may be
- ఆత్మతృప్తః (ātmatṛptaḥ)satisfied with the Self (ātma:Self | tṛptaḥ:satisfied)
- చ (ca)and
- మానవః (mānavaḥ)man
- ఆత్మని (ātmani)in the Self
- ఏవ (eva)only
- చ (ca)and
- సన్తుష్టః (santuṣṭaḥ)content
- తస్య (tasya)his
- కార్యం (kāryam)duty
- న (na)not
- విద్యతే (vidyate)exists
న చాస్య సర్వభూతేషు కశ్చిదర్థవ్యపాశ్రయః ॥ 18 ॥
- న (na)not
- ఏవ (eva)indeed
- తస్య (tasya)his
- కృతేన (kṛtena)by what is done
- అర్థః (arthaḥ)interest
- న (na)not
- అకృతేన (akṛtena)by what is not done
- ఇహ (iha)here
- కశ్చన (kaścana)any
- న (na)not
- చ (ca)and
- అస్య (asya)his
- సర్వభూతేషు (sarvabhūteṣu)in all beings (sarva:all | bhūteṣu:in beings)
- కశ్చిత్ (kaścit)any
- అర్థవ్యపాశ్రయః (arthavyapāśrayaḥ)dependence on any object (artha:object | vyapāśrayaḥ:dependence)
అసక్తో హ్యాచరన్కర్మ పరమాప్నోతి పూరుషః ॥ 19 ॥
- తస్మాత్ (tasmāt)therefore
- అసక్తః (asaktaḥ)without attachment
- సతతమ్ (satatam)always
- కార్యం (kāryam)action which should be done
- కర్మ (karma)action
- సమాచర (samācara)perform
- అసక్తః (asaktaḥ)without attachment
- హి (hi)for
- ఆచరన్ (ācaran)performing
- కర్మ (karma)action
- పరమ (parama)the Supreme
- ఆప్నోతి (āpnoti)attains
- పూరుషః (pūruṣaḥ)man
లోకసఙ్గ్రహమేవాపి సమ్పశ్యన్కర్తుమర్హసి ॥ 20 ॥
- కర్మణైవ (karmaṇaiva)by action only (karmaṇā:by action | eva:only)
- హి (hi)indeed
- సంసిద్ధిమ్ (saṃsiddhim)perfection
- ఆస్థితాః (āsthitāḥ)attained
- జనకాదయః (janakādayaḥ)Janaka and others (janaka:Janaka | ādayaḥ:and others)
- లోకసఙ్గ్రహమ్ (lokasaṅgraham)protection of the masses (loka:world | saṅgraham:protection)
- ఏవ (eva)only
- అపి (api)also
- సమ్పశ్యన్ (sampaśyan)considering
- కర్తుమ్ (kartum)to perform
- అర్హసి (arhasi)you should
స యత్ప్రమాణం కురుతే లోకస్తదనువర్తతే ॥ 21 ॥
- యద్యత్ (yadyat)whatever
- ఆచరతి (ācarati)does
- శ్రేష్ఠః (śreṣṭhaḥ)great man
- తత్తత్ (tattat)that
- ఏవ (eva)indeed
- ఇతరో (itaraḥ)other
- జనః (janaḥ)people
- స (sa)he
- యత్ (yat)whatever
- ప్రమాణం (pramāṇam)standard
- కురుతే (kurute)sets up
- లోకః (lokaḥ)world
- తదనువర్తతే (tadanuvartate)follows that (tad:that | anuvartate:follows)
నానవాప్తమవాప్తవ్యం వర్త ఏవ చ కర్మణి ॥ 22 ॥
- న (na)not
- మే (me)my
- పార్థ (pārtha)O Partha
- అస్తి (asti)is
- కర్తవ్యమ్ (kartavyam)duty
- త్రిషు (triṣu)in the three
- లోకేషు (lokeṣu)in the worlds
- కిఞ్చన (kiñcana)anything
- న (na)not
- అనవాప్తమ్ (anavāptam)unattained
- అవాప్తవ్యమ్ (avāptavyam)to be attained
- వర్త (varta)engage
- ఏవ (eva)indeed
- చ (ca)and
- కర్మణి (karmaṇi)in action
మమ వర్త్మానువర్తన్తే మనుష్యాః పార్థ సర్వశః ॥ 23 ॥
- యది (yadi)if
- హి (hi)indeed
- అహమ్ (aham)I
- న (na)not
- వర్తేయమ్ (varteyam)should engage
- జాతు (jātu)ever
- కర్మణి (karmaṇi)in action
- అతన్ద్రితః (atandritaḥ)without relaxation
- మమ (mama)my
- వర్త్మ (vartma)path
- అనువర్తన్తే (anuvartante)follow
- మనుష్యాః (manuṣyāḥ)men
- పార్థ (pārtha)O son of Pritha
- సర్వశః (sarvaśaḥ)in every way
సఙ్కరస్య చ కర్తా స్యాముపహన్యామిమాః ప్రజాః ॥ 24 ॥
- ఉత్సీదేయుః (utsīdeyuḥ)would perish
- ఇమే (ime)these
- లోకాః (lokāḥ)worlds
- న (na)not
- కుర్యామ్ (kuryām)would perform
- కర్మ (karma)action
- చేత్ (cet)if
- అహమ్ (aham)I
- సఙ్కరస్య (saṅkarasya)of confusion
- చ (ca)and
- కర్త్తా (kartā)author
- స్యామ్ (syām)would be
- ఉపహన్యామ్ (upahanyām)would destroy
- ఇమాః (imāḥ)these
- ప్రజాః (prajāḥ)beings
కుర్యాద్విద్వాంస్తథాసక్తశ్చికీర్షుర్లోకసఙ్గ్రహమ్ ॥ 25 ॥
- సక్తాః (saktāḥ)attached
- కర్మణి (karmaṇi)to action
- అవిద్వాంసః (avidvāṃsaḥ)ignorant men
- యథా (yathā)as
- కుర్వన్తి (kurvanti)they act
- భారత (bhārata)O Bharata
- కుర్యాత్ (kuryāt)should act
- విద్వాన్ (vidvān)wise man
- తథా (tathā)so
- అసక్తః (asaktaḥ)without attachment
- చికీర్షుః (cikīrṣuḥ)wishing
- లోకసఙ్గ్రహమ్ (lokasaṅgraham)welfare of the world (loka:world | saṅgraham:welfare)
జోషయేత్సర్వకర్మాణి విద్వాన్యుక్తః సమాచరన్ ॥ 26 ॥
- న (na)not
- బుద్ధిభేదం (buddhibhedaṃ)confusion of mind (buddhi:mind | bhedaṃ:confusion)
- జనయేత్ (janayet)should cause
- అజ్ఞానాం (ajñānām)of the ignorant
- కర్మసఙ్గినామ్ (karmasaṅginām)attached to action (karma:action | saṅginām:attached to)
- జోషయేత్ (joṣayet)should engage
- సర్వకర్మాణి (sarvakarmāṇi)all actions (sarva:all | karmāṇi:actions)
- విద్వాన్ (vidvān)wise man
- యుక్తః (yuktaḥ)engaged
- సమాచరన్ (samācaran)fulfilling
అహఙ్కారవిమూఢాత్మా కర్తాహమితి మన్యతే ॥ 27 ॥
- ప్రకృతేః (prakṛteḥ)of nature
- క్రియమాణాని (kriyamāṇāni)are being performed
- గుణైః (guṇaiḥ)by the qualities
- కర్మాణి (karmāṇi)actions
- సర్వశః (sarvaśaḥ)in all cases
- అహఙ్కారవిమూఢాత్మా (ahaṅkāravimūḍhātmā)deluded by egoism (ahaṅkāra:egoism | vimūḍha:deluded | ātmā:self)
- కర్తాఽహమ్ (kartā'ham)I am the doer (kartā:doer | aham:I am)
- ఇతి (iti)thus
- మన్యతే (manyate)thinks
గుణా గుణేషు వర్తన్త ఇతి మత్వా న సజ్జతే ॥ 28 ॥
- తత్త్వవిత్ (tattvavit)knower of the truth (tattva:truth | vit:knower)
- తు (tu)but
- మహాబాహో (mahābāho)O mighty-armed (mahā:great | bāho:armed)
- గుణకర్మవిభాగయోః (guṇakarmavibhāgayoḥ)of qualities and functions divisions (guṇa:qualities | karma:functions | vibhāgayoḥ:of divisions)
- గుణాః (guṇāḥ)qualities
- గుణేషు (guṇeṣu)among qualities
- వర్తన్త (vartanta)move
- ఇతి (iti)thus
- మత్వా (matvā)having known
- న (na)not
- సజ్జతే (sajjate)is attached
తానకృత్స్నవిదో మన్దాన్కృత్స్నవిన్న విచాలయేత్ ॥ 29 ॥
- ప్రకృతేః (prakṛteḥ)of nature
- గుణసమ్మూఢాః (guṇasammūḍhāḥ)deluded by qualities (guṇa:qualities | sammūḍhāḥ:deluded)
- సజ్జన్తే (sajjante)are attached
- గుణకర్మసు (guṇakarmasu)in the functions of qualities (guṇa:qualities | karmasu:in the functions)
- తాన్ (tān)those
- అకృత్స్నవిదః (akṛtsnavidaḥ)of imperfect knowledge (a:not | kṛtsnavidaḥ:of complete knowledge)
- మన్దాన్ (mandān)foolish
- కృత్స్నవిత్ (kṛtsnavit)Man-of-Perfect-Knowledge (kṛtsna:complete | vit:knower)
- న (na)not
- విచాలయేత్ (vicālayet)should unsettle
నిరాశీర్నిర్మమో భూత్వా యుధ్యస్వ విగతజ్వరః ॥ 30 ॥
- మయి (mayi)in Me
- సర్వాణి (sarvāṇi)all
- కర్మాణి (karmāṇi)actions
- సంన్యస్య (saṃnyasya)renouncing
- అధ్యాత్మచేతసా (adhyātmacetasā)with mind centered on the Self (adhyātma:on the Self | cetasā:with mind)
- నిరాశీర్ (nirāśīḥ)free from hope
- నిర్మమః (nirmamaḥ)free from egoism
- భూత్వా (bhūtvā)having become
- యుధ్యస్వ (yudhyasva)do fight
- విగతజ్వరః (vigatajvaraḥ)free from mental fever (vigata:free from | jvaraḥ:mental fever)
శ్రద్ధావన్తోఽనసూయన్తో ముచ్యన్తే తేఽపి కర్మభిః ॥ 31 ॥
- యే (ye)those who
- మే (me)my
- మతమ్ (matam)teaching
- ఇదమ్ (idam)this
- నిత్యమ్ (nityam)constantly
- అనుతిష్ఠన్తి (anutiṣṭhanti)practise
- మానవాః (mānavāḥ)men
- శ్రద్ధావన్తః (śraddhāvantaḥ)full of faith
- అనసూయన్తః (anasūyantaḥ)without cavilling
- ముచ్యన్తే (mucyante)are freed
- తే (te)they
- అపి (api)also
- కర్మభిః (karmabhiḥ)from actions
సర్వజ్ఞానవిమూఢాంస్తాన్విద్ధి నష్టానచేతసః ॥ 32 ॥
- యే (ye)those who
- తు (tu)but
- ఏతత్ (etat)this
- అభ్యసూయన్తః (abhyasūyantaḥ)carping
- న (na)not
- అనుతిష్ఠన్తి (anutiṣṭhanti)practice
- మే (me)my
- మతమ్ (matam)teaching
- సర్వజ్ఞానవిమూఢాన్ (sarvajñānavimūḍhān)deluded in all knowledge (sarva:all | jñāna:knowledge | vimūḍhān:deluded)
- తాన్ (tān)them
- విద్ధి (viddhi)know
- నష్టానచేతసః (naṣṭānacetasaḥ)doomed to destruction (naṣṭān:doomed | acetasaḥ:without discrimination)
ప్రకృతిం యాన్తి భూతాని నిగ్రహః కిం కరిష్యతి ॥ 33 ॥
- సదృశం (sadṛśam)similar
- చేష్టతే (ceṣṭate)acts
- స్వస్యాః (svasyāḥ)of one's own
- ప్రకృతేః (prakṛteḥ)nature
- జ్ఞానవాన్ (jñānavān)wise man
- అపి (api)even
- ప్రకృతిం (prakṛtim)nature
- యాన్తి (yānti)go to
- భూతాని (bhūtāni)beings
- నిగ్రహః (nigrahaḥ)restraint
- కిం (kiṃ)what
- కరిష్యతి (kariṣyati)will do
తయోర్న వశమాగచ్ఛేత్తౌ హ్యస్య పరిపన్థినౌ ॥ 34 ॥
- ఇన్ద్రియస్య (indriyasya)of the sense
- ఇన్ద్రియస్య (indriyasya)of the sense
- అర్థే (arthe)in the object
- రాగద్వేషౌ (rāgadveṣau)attachment and aversion (rāga:attachment | dveṣa:aversion)
- వ్యవస్థితౌ (vyavasthitau)are situated
- తయోః (tayoḥ)of them
- న (na)not
- వశమ్ (vaśam)under control
- ఆగచ్ఛేత్ (āgacchet)should come
- తౌ (tau)they
- హి (hi)indeed
- అస్య (asya)his
- పరిపన్థినౌ (paripanthinau)foes
స్వధర్మే నిధనం శ్రేయః పరధర్మో భయావహః ॥ 35 ॥
- శ్రేయాన్ (śreyān)better
- స్వధర్మః (svadharmaḥ)one's own duty (sva:own | dharmaḥ:duty)
- విగుణః (viguṇaḥ)devoid of merit
- పరధర్మాత్ (paradharmāt)than another's duty (para:another's | dharmāt:than duty)
- స్వనుష్ఠితాత్ (svanuṣṭhitāt)well discharged (su:well | anuṣṭhitāt:discharged)
- స్వధర్మే (svadharme)in one's own duty (sva:own | dharme:in duty)
- నిధనం (nidhanaṃ)death
- శ్రేయః (śreyaḥ)better
- పరధర్మః (paradharmaḥ)another's duty (para:another's | dharmaḥ:duty)
- భయావహః (bhayāvahaḥ)fraught with fear
అనిచ్ఛన్నపి వార్ష్ణేయ బలాదివ నియోజితః ॥ 36 ॥
- అర్జున (arjuna)Arjuna
- ఉవాచ (uvāca)said
- అథ (atha)then
- కేన (kena)by what
- ప్రయుక్తః (prayuktaḥ)impelled
- అయమ్ (ayam)this
- పాపమ్ (pāpam)sin
- చరతి (carati)commits
- పురుషః (puruṣaḥ)man
- అనిచ్ఛన్ (anicchan)unwilling
- అపి (api)even
- వార్ష్ణేయ (vārṣṇeya)O Varshneya
- బలాత్ (balāt)by force
- ఇవ (iva)as if
- నియోజితః (niyojitaḥ)constrained
మహాశనో మహాపాప్మా విద్ధ్యేనమిహ వైరిణమ్ ॥ 37 ॥
- శ్రీభగవానువాచ (śrībhagavānuvāca)The Blessed Lord said (śrī:blessed | bhagavān:Lord | uvāca:said)
- కామ (kāma)desire
- ఏష (eṣa)this
- క్రోధ (krodha)anger
- ఏష (eṣa)this
- రజోగుణసముద్భవః (rajoguṇasamudbhavaḥ)born of passion (rajas:passion | guṇa:quality | samudbhavaḥ:born of)
- మహాశనః (mahāśanaḥ)all-devouring
- మహాపాప్మా (mahāpāpmā)all-sinful
- విద్ధి (viddhi)know
- ఏనమ్ (enam)this
- ఇహ (iha)here
- వైరిణమ్ (vairiṇam)foe
యథోల్బేనావృతో గర్భస్తథా తేనేదమావృతమ్ ॥ 38 ॥
- ధూమేన (dhūmena)by smoke
- ఆవ్రియతే (āvriyate)is enveloped
- వహ్నిః (vahniḥ)fire
- యథా (yathā)as
- ఆదర్శః (ādarśaḥ)mirror
- మలేన (malena)by dust
- చ (ca)and
- యథా (yathā)as
- ఉల్బేన (ulbena)by the womb
- ఆవృతః (āvṛtaḥ)is enveloped
- గర్భః (garbhaḥ)embryo
- తథా (tathā)so
- తేన (tena)by that
- ఇదమ్ (idam)this
- ఆవృతమ్ (āvṛtam)is enveloped
కామరూపేణ కౌన్తేయ దుష్పూరేణానలేన చ ॥ 39 ॥
- ఆవృతం (āvṛtam)enveloped
- జ్ఞానమ్ (jñānam)wisdom
- ఏతేన (etena)by this
- జ్ఞానినః (jñāninaḥ)of the wise
- నిత్యవైరిణా (nityavairiṇā)constant enemy (nitya:constant | vairiṇā:enemy)
- కామరూపేణ (kāmarūpeṇa)in the form of desire (kāma:desire | rūpeṇa:in the form)
- కౌన్తేయ (kaunteya)O Son of Kunti (kunti:Kunti | eya:son of)
- దుష్పూరేణ (duṣpūreṇa)difficult to appease (duṣ:difficult | pūreṇa:to appease)
- అనలేన (analena)like fire
- చ (ca)and
ఏతైర్విమోహయత్యేష జ్ఞానమావృత్య దేహినమ్ ॥ 40 ॥
- ఇన్ద్రియాణి (indriyāṇi)senses
- మనో (mano)mind
- బుద్ధిః (buddhiḥ)intellect
- అస్య (asya)its
- అధిష్ఠానమ్ (adhiṣṭhānam)seat
- ఉచ్యతే (ucyate)is said
- ఏతైః (etaiḥ)through these
- విమోహయతి (vimohayati)deludes
- ఏషః (eṣaḥ)this
- జ్ఞానమ్ (jñānam)wisdom
- ఆవృత్య (āvṛtya)veiling
- దేహినమ్ (dehinam)the embodied
పాప్మానం ప్రజహి హ్యేనం జ్ఞానవిజ్ఞాననాశనమ్ ॥ 41 ॥
- తస్మాత్ (tasmāt)therefore
- త్వమ్ (tvam)you
- ఇన్ద్రియాణి (indriyāṇi)senses
- ఆదౌ (ādau)first
- నియమ్య (niyamya)controlling
- భరతర్షభ (bharatarṣabha)O best of Bharatas (bharata:Bharata | ṛṣabha:best)
- పాప్మానమ్ (pāpmānam)sinful thing
- ప్రజహి (prajahi)kill
- హి (hi)indeed
- ఏనమ్ (enam)this
- జ్ఞానవిజ్ఞాననాశనమ్ (jñānavijñānanāśanam)destroyer of knowledge and wisdom (jñāna:knowledge | vijñāna:wisdom | nāśanam:destroyer)
మనసస్తు పరా బుద్ధిర్యో బుద్ధేః పరతస్తు సః ॥ 42 ॥
- ఇన్ద్రియాణి (indriyāṇi)senses
- పరాణి (parāṇi)superior
- ఆహుః (āhuḥ)they say
- ఇన్ద్రియేభ్యః (indriyebhyaḥ)to the senses
- పరం (paraṃ)superior
- మనః (manaḥ)mind
- మనసః (manasaḥ)to the mind
- తు (tu)but
- పరా (parā)superior
- బుద్ధిః (buddhiḥ)intellect
- యః (yaḥ)who
- బుద్ధేః (buddheḥ)to the intellect
- పరతః (parataḥ)superior
- తు (tu)but
- సః (saḥ)he
జహి శత్రుం మహాబాహో కామరూపం దురాసదమ్ ॥ 43 ॥
ఓం తత్సదితి శ్రీమద్భగవద్గీతాసూపనిషత్సు బ్రహ్మవిద్యాయాం యోగశాస్త్రే
శ్రీకృష్ణార్జునసంవాదే కర్మయోగో నామ తృతీయోఽధ్యాయః ॥3 ॥
- ఏవమ్ (evam)thus
- బుద్ధేః (buddheḥ)of intellect
- పరం (param)superior
- బుద్ధ్వా (buddhvā)knowing
- సంస్తభ్య (saṃstabhyā)restraining
- ఆత్మానమ్ (ātmānam)the self
- ఆత్మనా (ātmanā)by the Self
- జహి (jahi)slay
- శత్రుం (śatruṃ)enemy
- మహాబాహో (mahābāho)O mighty-armed (mahā:great | bāho:armed)
- కామరూపం (kāmarūpaṃ)in the form of desire (kāma:desire | rūpaṃ:form)
- దురాసదమ్ (durāsadam)hard to conquer
