Lord Vishnu

viṣṇu pādādi keśānta varṇana stotraṃ

(Vishnu Padadi Keshanta Varnana Stotram in English (IAST))

Traditional

This profound devotional composition offers a meditative journey through the divine form of Lord Vishnu, starting from his lotus feet and culminating in his radiant hair. By methodically describing each feature, the stotra allows devotees to visualize the infinite grace and majesty of the Supreme Being. Chanting this hymn is believed to cleanse the mind of worldly attachments, foster deep concentration, and invite the protective blessings of Lord Vishnu. It serves as a powerful tool for bhakti yoga, helping practitioners transcend the limitations of the material world to attain spiritual tranquility and liberation.

lakṣmībharturbhujāgre kṛtavasati sitaṃ yasya rūpaṃ viśālaṃ
nīlādrestuṅgaśṛṅgasthitamiva rajanīnāthabimbaṃ vibhāti |
pāyānnaḥ pāñcajanyaḥ sa ditisutakulatrāsanaiḥ pūrayansvai-
-rnidhvānairnīradaughadhvaniparibhavadairambaraṃ kamburājaḥ || 1 ||
āhuryasya svarūpaṃ kṣaṇamukhamakhilaṃ sūrayaḥ kālametaṃ
dhvāntasyaikāntamantaṃ yadapi ca paramaṃ sarvadhāmnāṃ ca dhāma |
cakraṃ taccakrapāṇerditijatanugaladraktadhārāktadhāraṃ
śaśvanno viśvavandyaṃ vitaratu vipulaṃ śarma dharmāṃśuśobham || 2 ||
avyānnirghātaghoro haribhujapavanāmarśanādhmātamūrte-
-rasmānvismeranetratridaśanutivacaḥsādhukāraiḥ sutāraḥ |
sarvaṃ saṃhartumicchorarikulabhuvana sphāraviṣphāranādaḥ
saṃyatkalpāntasindhau śarasalilaghaṭāvārmucaḥ kārmukasya || 3 ||
jīmūtaśyāmabhāsā muhurapi bhagavadbāhunā mohayantī
yuddheṣūddhūyamānā jhaṭiti taṭidivālakṣyate yasya mūrtiḥ |
so'sistrāsākulākṣatridaśaripuvapuḥśoṇitāsvādatṛpto
nityānandāya bhūyānmadhumathanamanonandano nandako naḥ || 4 ||
kamrākārā murāreḥ karakamalatalenānurāgādgṛhītā
samyagvṛttā sthitāgre sapadi na sahate darśanaṃ yā pareṣām |
rājantī daityajīvāsavamadamuditā lohitālepanārdrā
kāmaṃ dīptāṃśukāntā pradiśatu dayitevāsya kaumodakī naḥ || 5 ||
yo viśvaprāṇabhūtastanurapi ca hareryānaketusvarūpo
yaṃ sañcintyaiva sadyaḥ svayamuragavadhūvargagarbhāḥ patanti |
cañcaccaṇḍorutuṇḍatruṭitaphaṇivasāraktapaṅkāṅkitasyaṃ
vande chandomayaṃ taṃ khagapatimamalasvarṇavarṇaṃ suparṇam || 6 ||
viṣṇorviśveśvarasya pravaraśayanakṛtsarvalokaikadhartā
so'nantaḥ sarvabhūtaḥ pṛthuvimalayaśāḥ sarvavedaiśca vedyaḥ |
pātā viśvasya śaśvatsakalasuraripudhvaṃsanaḥ pāpahantā
sarvajñaḥ sarvasākṣī sakalaviṣabhayātpātu bhogīśvaro naḥ || 7 ||
vāgbhūgairyādibhedairviduriha munayo yāṃ yadīyaiśca puṃsāṃ
kāruṇyārdraiḥ kaṭākṣaiḥ sakṛdapi patitaiḥ sampadaḥ syuḥ samagrāḥ |
kundendusvacchamandasmitamadhuramukhāmbhoruhāṃ sundarāṅgīṃ
vande vandyāmaśeṣairapi murabhiduromandirāmindirāṃ tām || 8 ||
yā sūte sattvajālaṃ sakalamapi sadā sannidhānena puṃso
dhatte yā tattvayogāccaramacaramidaṃ bhūtaye bhūtajātam |
dhātrīṃ sthātrīṃ janitrīṃ prakṛtimavikṛtiṃ viśvaśaktiṃ vidhātrīṃ
viṣṇorviśvātmanastāṃ vipulaguṇamayīṃ prāṇanāthāṃ praṇaumi || 9 ||
yebhyo'sūyadbhiruccaiḥ sapadi padamuru tyajyate daityavargai-
-ryebho dhartuṃ ca mūrdhnā spṛhayati satataṃ sarvagīrvāṇavargaḥ |
nityaṃ nirmūlayeyurnicitataramamī bhaktinighnātmanāṃ naḥ
padmākṣasyāṅghripadmadvayatalanilayāḥ pāṃsavaḥ pāpapaṅkam || 10 ||
rekhā lekhādivandyāścaraṇatalagatāścakramatsyādirūpāḥ
snigdhāḥ sūkṣmāḥ sujātā mṛdulalitatarakṣaumasūtrāyamāṇāḥ |
dadyurno maṅgalāni bhramarabharajuṣā komalenābdhijāyāḥ
kamreṇāmreḍyamānāḥ kisalayamṛdunā pāṇinā cakrapāṇeḥ || 11 ||
yasmādākrāmato dyāṃ garuḍamaṇiśilāketudaṇḍāyamānā
dāścyotantī babhāse surasaridamalā vaijayantīva kāntā |
bhūmiṣṭho yastathānyo bhuvanagṛhabṛhat‍stambhaśobhāṃ dadhau naḥ
pātāmetau pāyojodaralalitatalau paṅkajākṣasya pādau || 12 ||
ākrāmadbhyāṃ trilokīmasurasurapatī tatkṣaṇādeva nītau
yābhyāṃ vairocanīndrau yugapadapi vipatsampadorekadhāmaḥ |
tābhyāṃ tāmrodarābhyāṃ muhurahamajitasyāñcitābhyāmubhābhyāṃ
prājyaiśvaryapradābhyāṃ praṇatimupagataḥ pādapaṅkeruhābhyām || 13 ||
yebhyo varṇaścaturthaścaramata udabhūdādisarge prajānāṃ
sāhasrī cāpi saṅkhyā prakaṭamabhihitā sarvavedeṣu yeṣām |
prāptā viśvambharā yairativitatatanorviśvamūrtervirājo
viṣṇostebhyo mahadbhyaḥ satatamapi namo'stvaṅghripaṅkeruhebhyaḥ || 14 ||
viṣṇoḥ pādadvayāgre vimalanakhamaṇibhrājitā rājate yā
rājīvasyeva ramyā himajalakaṇikālaṅkṛtāgrā dalālī |
asmākaṃ vismayārhāṇyakhilajanamana prārthanīyā hi seyaṃ
dadyādādyānavadyā tatiratirucirā maṅgalānyaṅgulīnām || 15 ||
yasyāṃ dṛṣṭvāmalāyāṃ pratikṛtimamarāḥ sambhavantyānamantaḥ
sendrāḥ sāndrīkṛterṣyāstvaparasurakulāśaṅkayātaṅkavantaḥ |
sā sadyaḥ sātirekāṃ sakalasukhakarīṃ sampadaṃ sādhayenna-
-ścañcaccārvaṃśucakrā caraṇanalinayoścakrapāṇernakhālī || 16 ||
pādāmbhojanmasevāsamavanatasuravrātabhāsvatkirīṭa-
-pratyuptoccāvacāśmapravarakaragaṇaiścintitaṃ yadvibhāti |
namrāṅgānāṃ harerno haridupalamahākūrmasaundaryahāri-
-cchāyaṃ śreyaḥpradāyi prapadayugamidaṃ prāpayetpāpamantam || 17 ||
śrīmatyau cāruvṛtte karaparimalanānandahṛṣṭe ramāyāḥ
saundaryāḍhyendranīlopalaracitamahādaṇḍayoḥ kānticore |
sūrīndraiḥ stūyamāne surakulasukhade sūditārātisaṅghe
jaṅghe nārāyaṇīye muhurapi jayatāmasmadaṃho harantyau || 18 ||
samyaksāhyaṃ vidhātuṃ samamiva satataṃ jaṅghayoḥ khinnayorye
bhārībhūtorudaṇḍadvayabharaṇakṛtottambhabhāvaṃ bhajete |
cittādarśaṃ nidhātuṃ mahitamiva satāṃ te samudrāyamāne
vṛttākāre vidhattāṃ hyadi mudamajitasyāniśaṃ jānunī naḥ || 19 ||
devo bhītiṃ vidhātuḥ sapadi vidadhatau kaiṭabhākhyaṃ madhuṃ cā-
-pyāropyārūḍhagarvāvadhijaladhi yayorādidaityau jaghāna |
vṛttāvanyonyatulyau caturamupacayaṃ bibhratāvabhranīlā-
-vūrū cārū harestau mudamatiśayinīṃ mānase no vidhattām || 20 ||
pītena dyotate yaccaturaparihitenāmbareṇātyudāraṃ
jātālaṅkārayogaṃ jalamiva jaladherbāḍabāgniprabhābhiḥ |
etatpātityadānno jaghanamatighanādenaso mānanīyaṃ
sātatyenaiva cetoviṣayamavataratpātu pītāmbarasya || 21 ||
yasyā dāmnā tridhāmno jaghanakalitayā bhrājate'ṅgaṃ yathābdhe-
-rmadhyastho mandarādrirbhujagapatimahābhogasannaddhamadhyaḥ |
kāñcī sā kāñcanābhā maṇivarakiraṇairullasadbhiḥ pradīptā
kalyāṃ kalyāṇadātrīṃ mama matimaniśaṃ kamrarūpāṃ karotu || 22 ||
unnamraṃ kamramuccairupacitamudabhūdyatra patrairvicitraiḥ
pūrvaṃ gīrvāṇapūjyaṃ kamalajamadhupasyāspadaṃ tatpayojam |
yasminnīlāśmanīlaistaralarucijalaiḥ pūrite kelibuddhyā
nālīkākṣasya nābhīsarasi vasatu naścittahaṃsaścirāya || 23 ||
pātālaṃ yasya nālaṃ valayamapi diśāṃ patrapaṅktīrnagendrā-
-nvidvāṃsaḥ kesarālīrviduriha vipulāṃ karṇikāṃ svarṇaśailam |
bhūyādgāyatsvayambhūmadhukarabhavanaṃ bhūmayaṃ kāmadaṃ no
nālīkaṃ nābhipadmākarabhavamuru tannāgaśayyasya śaureḥ || 24 ||
ādau kalpasya yasmātprabhavati vitataṃ viśvametadvikalpaiḥ
kalpānte yasya cānta praviśati sakalaṃ sthāvaraṃ jaṅgamaṃ ca |
atyantācintyamūrteścirataramajitasyāntarikṣasvarūpe
tasminnasmākamantaḥkaraṇamatimudā krīḍatātkroḍabhāge || 25 ||
kāntyambhaḥpūrapūrṇe lasadasitavalībhaṅgabhāsvattaraṅge
gambhīrākāranābhīcaturataramahāvartaśobhinyudāre |
krīḍatvānadvahemodaranahanamahābāḍabāgniprabhāḍhye
kāmaṃ dāmodarīyodarasalilanidhau cittamatsyaściraṃ naḥ || 26 ||
nābhīnālīkamūlādadhikaparimalonmohitānāmalīnāṃ
mālā nīleva yāntī sphurati rucimatī vaktrapadmonmukhī yā |
ramyā sā romarājirmahitarucikarī madhyabhāgasya viṣṇo-
-ścittasthā mā viraṃsīccirataramucitāṃ sādhayantī śriyaṃ naḥ || 27 ||
saṃstīrṇaṃ kaustubhāṃśuprasarakisalayairmugdhamuktāphalāḍhyaṃ
śrīvatsollāsi phullapratinavavanamālāṅki rājadbhujāntam |
vakṣaḥ śrīvṛkṣakāntaṃ madhukaranikaraśyāmalaṃ śārṅgapāṇeḥ
saṃsārādhvaśramārtairupavanamiva yatsevitaṃ tatprapadye || 28 ||
kāntaṃ vakṣo nitāntaṃ vidadhadiva galaṃ kālimā kālaśatro-
-rindorbimbaṃ yathāṅko madhupa iva tarormañjarīṃ rājate yaḥ |
śrīmānnityaṃ vidheyādaviralamilitaḥ kaustubhaśrīpratānaiḥ
śrīvatsaḥ śrīpateḥ sa śriya iva dayito vatsa uccaiḥśriyaṃ naḥ || 29 ||
sambhūyāmbhodhimadhyātsapadi sahajayā yaḥ śriyā sannidhatte
nīle nārāyaṇoraḥsthalagaganatale hāratāropasevye |
āśāḥ sarvāḥ prakāśā vidadhadapidadhaccātmabhāsānyatejā-
-syāścaryasyākaro no dyumaṇiriva maṇiḥ kaustubhaḥ so'stubhūtyai || 30 ||
yā vāyāvānukūlyātsarati maṇirucā bhāsamānā samānā
sākaṃ sākampamaṃse vasati vidadhatī vāsubhadraṃ subhadram |
sāraṃ sāraṅgasaṅghairmukharitakusumā mecakāntā ca kāntā
mālā mālālitāsmānna viramatu sukhairyojayantī jayantī || 31 ||
hārasyoruprabhābhiḥ pratinavavanamālāśubhiḥ prāṃśurūpaiḥ
śrībhiścāpyaṅgadānāṃ kabalitaruci yanniṣkabhābhiśca bhāti |
bāhulyenaiva baddhāñjalipuṭamajitasyābhiyācāmahe ta-
-dvandhārtiṃ bādhatāṃ no bahuvihatikarīṃ bandhuraṃ bāhumūlam || 32 ||
viśvatrāṇaikadīkṣāstadanuguṇaguṇakṣatranirmāṇadakṣāḥ
kartāro durnirūpasphuṭaguṇayaśasā karmaṇāmadbhutānām |
śārṅgaṃ bāṇaṃ kṛpāṇaṃ phalakamarigade padmaśaṅkhau sahasraṃ
bibhrāṇāḥ śastrajālaṃ mama dadhatu harerbāhavo mohahānim || 33 ||
kaṇṭhākalpodgatairyaḥ kanakamayalasatkuṇḍalotthairudārai-
-rudyotaiḥ kaustubhasyāpyurubhirupacitaścitravarṇo vibhāti |
kaṇṭhāśleṣe ramāyāḥ karavalayapadairmudrite bhadrarūpe
vaikuṇṭhīye'tra kaṇṭhe vasatu mama matiḥ kuṇṭhabhāvaṃ vihāya || 34 ||
padmānandapradātā parilasadaruṇaśrīparītāgrabhāgaḥ
kāle kāle ca kambupravaraśaśadharāpūraṇe yaḥ pravīṇaḥ |
vaktrākāśāntarasthastirayati nitarāṃ dantatāraughaśobhāṃ
śrībharturdantavāsodyumaṇiraghatamonāśanāyāstvasau naḥ || 35 ||
nityaṃ snehātirekānnijakamituralaṃ viprayogākṣamā yā
vaktrendorantarāle kṛtavasatirivābhāti nakṣatrarājiḥ |
lakṣmīkāntasya kāntākṛtirativilasanmugdhamuktāvaliśrī-
-rdantālī santataṃ sā natinutiniratānakṣatānrakṣatānnaḥ || 36 ||
brahmanbrahmaṇyajihmāṃ matimapi kuruṣe deva sambhāvaye tvāṃ
śambho śakra trilokīmavasi kimamarairnāradādyāḥ sukhaṃ vaḥ |
itthaṃ sevāvanamraṃ suramuninikaraṃ vīkṣya viṣṇoḥ prasanna-
-syāsyendorāsravantī varavacanasudhāhlādayenmānasaṃ naḥ || 37 ||
karṇasthasvarṇakamrojjvalamakaramahākuṇḍalaprotadīpya-
-nmāṇikyaśrīpratānaiḥ parimilitamaliśyāmalaṃ komalaṃ yat |
prodyatsūryāṃśurājanmarakatamukurākāracoraṃ murāre-
-rgāḍhāmāgāminīṃ naḥ śamayatu vipadaṃ gaṇḍayormaṇḍalaṃ tat || 38 ||
vaktrāmbhoje lasantaṃ muhuradharamaṇiṃ pakvabimbābhirāmaṃ
dṛṣṭvā draṣṭuṃ śukasya sphuṭamavataratastuṇḍadaṇḍāyate yaḥ |
ghoṇaḥ śoṇīkṛtātmā śravaṇayugalasatkuṇḍalosrairmurāreḥ
prāṇākhyasyānilasya prasaraṇasaraṇiḥ prāṇadānāya naḥ syāt || 39 ||
dikkālau vedayantau jagati muhurimau sañcarantau ravīndū
trailokyālokadīpāvabhidadhati yayoreva rūpaṃ munīndrāḥ |
asmānabjaprabhe te pracuratarakṛpānirbharaṃ prekṣamāṇe
pātāmātāmraśuklāsitarucirucire padmanetrasya netre || 40 ||
pātātpātālapātātpatagapatigaterbhrūyugaṃ bhugnamadhyaṃ
yeneṣaccālitena svapadaniyamitāḥ sāsurā devasaṅghāḥ |
nṛtyallālāṭaraṅge rajanikaratanorardhakhaṇḍāvadāte
kālavyāladvayaṃ vā vilasati samayā vālikāmātaraṃ naḥ || 41 ||
lakṣmākārālakālisphuradalikaśaśāṅkārdhasandarśamīla-
-nnetrāmbhojaprabodhotsukanibhṛtatarālīnabhṛṅgacchaṭābhe |
lakṣmīnāthasya lakṣyīkṛtavibudhagaṇāpāṅgabāṇāsanārdha-
-cchāye no bhūribhūtiprasavakuśalate bhrūlate pālayetām || 42 ||
rūkṣasmārekṣucāpacyutaśaranikarakṣīṇalakṣmīkaṭākṣa-
-protphullatpadmamālāvilasitamahitasphāṭikaiśānaliṅgam |
bhūyādbhūyo vibhūtyai mama bhuvanapaterbhrūlatādvandvamadhyā-
-dutthaṃ tatpuṇḍramūrdhvaṃ janimaraṇatamaḥkhaṇḍanaṃ maṇḍanaṃ ca || 43 ||
pīṭhībhūtālakānte kṛtamakuṭamahādevaliṅgapratiṣṭhe
lālāṭe nāṭyaraṅge vikaṭatarataṭe kaiṭabhāreścirāya |
proddhāṭyaivātmatandrīprakaṭapaṭakuṭīṃ prasphurantīṃ sphuṭāṅgaṃ
paṭvīyaṃ bhāvanākhyāṃ caṭulamatinaṭī nāṭikāṃ nāṭayennaḥ || 44 ||
mālālīvālidhāmnaḥ kuvalayakalitā śrīpateḥ kuntalālī
kālindyāruhya mūrdhno galati haraśiraḥsvardhunīspardhayā nu |
rāhurvā yāti vaktraṃ sakalaśaśikalābhrāntilolāntarātmā
lokairālokyate yā pradiśatu satataṃ sākhilaṃ maṅgalaṃ naḥ || 45 ||
suptākārāḥ prasupte bhagavati vibudhairapyadṛṣṭasvarūpā
vyāptavyomāntarālāstaralamaṇirucā rañjitāḥ spaṣṭabhāsaḥ |
dehacchāyodgamābhā ripuvapuraguruploṣaroṣāgnidhūmyāḥ
keśāḥ keśidviṣo no vidadhatu vipulakleśapāśapraṇāśam || 46 ||
yatra pratyuptaratnapravaraparilasadbhūrirociṣpratāna-
-sphūrtyāṃ mūrtirmurārerdyumaṇiśatacitavyomavaddurnirīkṣyā |
kurvatpārepayodhi jvaladakṛśaśikhābhāsvadaurvāgniśaṅkāṃ
śaśvannaḥ śarma diśyātkalikaluṣatamaḥpāṭanaṃ tatkirīṭam || 47 ||
bhrāntvā bhrāntvā yadantastribhuvanagururapyabdakoṭīranekā
gantuṃ nāntaṃ samartho bhramara iva punarnābhinālīkanālāt |
unmajjannūrjitaśrīstribhuvanamaparaṃ nirmame tatsadṛkṣaṃ
dehāmbhodhiḥ sa deyānniravadhiramṛtaṃ daityavidveṣiṇo naḥ || 48 ||
matsyaḥ kūrmo varāho narahariṇapatirvāmano jāmadagnyaḥ
kākutsthaḥ kaṃsaghātī manasijavijayī yaśca kalkirbhaviṣyan |
viṣṇoraṃśāvatarā bhuvanahitakarā dharmasaṃsthāpanārthāḥ
pāyāsurmāṃ ta ete gurutarakaruṇābhārakhinnāśayā ye || 49 ||
yasmādvāco nivṛttāḥ samamapi manasā lakṣaṇāmīkṣamāṇāḥ
svārthālābhātparārthavyapagamakathanaślāghino vedavādāḥ |
nityānandaṃ svasaṃvinniravadhivimalasvāntasaṅkrāntabimba-
-cchāyāpatyāpi nityaṃ sukhayati yamino yattadavyānmaho naḥ || 50 ||
āpādādā ca śīrṣādvapuridamanaghaṃ vaiṣṇavaṃ yaḥ svacitte
dhatte nityaṃ nirastākhilakalikaluṣa santatāntaḥ pramodam |
juhvajjihvākṛśānau haricaritahaviḥ stotramantrānupāṭhai-
-statpādāmbhoruhābhyāṃ satatamapi namaskurmahe nirmalābhyām || 51 ||
modātpādādikeśastutimitiracitā kīrtayitvā tridhāmna
pādābjadvandvasevāsamayanatamatirmastakenānamedya |
unmucyaivātmanainonicayakavacaka pañcatāmetya bhāno-
-rbimbāntargocara sa praviśati paramānandamātmasvarūpam || 52 ||
iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasya śrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyasya śrīmacchaṅkarabhagavataḥ kṛtau śrī viṣṇu pādādikeśāntavarṇaṇa stotraṃ sampūrṇam |

Explore More