চাণক্য নীতি - একাদশোঽধ্যাযঃ

(Chanakya Neethi chapter 11 in Assamese)

Chanakya

Also known as datrtvam priyavaktrtvam dhiratvamucitajnata

দাতৃত্ৱং প্ৰিযৱক্তৃত্ৱং ধীৰত্ৱমুচিতজ্ঞতা ।
অভ্যাসেন ন লভ্যন্তে চত্ৱাৰঃ সহজা গুণাঃ ॥ 01 ॥
আত্মৱৰ্গং পৰিত্যজ্য পৰৱৰ্গং সমাশ্ৰযেত্ ।
স্ৱযমেৱ লযং যাতি যথা ৰাজান্যধৰ্মতঃ ॥ 02 ॥
হস্তী স্থূলতনুঃ স চাঙ্কুশৱশঃ কিং হস্তিমাত্ৰোঽঙ্কুশো
দীপে প্ৰজ্ৱলিতে প্ৰণশ্যতি তমঃ কিং দীপমাত্ৰং তমঃ ।
ৱজ্ৰেণাপি হতাঃ পতন্তি গিৰযঃ কিং ৱজ্ৰমাত্ৰং নগা-
স্তেজো যস্য ৱিৰাজতে স বলৱান্স্থূলেষু কঃ প্ৰত্যযঃ ॥ 03 ॥
কলৌ দশসহস্ৰাণি হৰিস্ত্যজতি মেদিনীম্ ।
তদৰ্ধং জাহ্নৱীতোযং তদৰ্ধং গ্ৰামদেৱতাঃ ॥ 04 ॥
গৃহাসক্তস্য নো ৱিদ্যা নো দযা মাংসভোজিনঃ ।
দ্ৰৱ্যলুব্ধস্য নো সত্যং স্ত্ৰৈণস্য ন পৱিত্ৰতা ॥ 05 ॥
ন দুৰ্জনঃ সাধুদশামুপৈতি
বহুপ্ৰকাৰৈৰপি শিক্ষ্যমাণঃ ।
আমূলসিক্তঃ পযসা ঘৃতেন
ন নিম্বৱৃক্ষো মধুৰত্ৱমেতি ॥ 06 ॥
অন্তৰ্গতমলো দুষ্টস্তীৰ্থস্নানশতৈৰপি ।
ন শুধ্যতি যথা ভাণ্ডং সুৰাযা দাহিতং চ সত্ ॥ 07 ॥
ন ৱেত্তি যো যস্য গুণপ্ৰকৰ্ষং
স তং সদা নিন্দতি নাত্ৰ চিত্ৰম্ ।
যথা কিৰাতী কৰিকুম্ভলব্ধাং
মুক্তাং পৰিত্যজ্য বিভৰ্তি গুঞ্জাম্ ॥ 08 ॥
যে তু সংৱত্সৰং পূৰ্ণং নিত্যং মৌনেন ভুঞ্জতে ।
যুগকোটিসহস্ৰং তৈঃ স্ৱৰ্গলোকে মহীযতে ॥ 09 ॥
কামক্ৰোধৌ তথা লোভং স্ৱাদুশৃঙ্গাৰকৌতুকে ।
অতিনিদ্ৰাতিসেৱে চ ৱিদ্যাৰ্থী হ্যষ্ট ৱৰ্জযেত্ ॥ 10 ॥
অকৃষ্টফলমূলেন ৱনৱাসৰতঃ সদা ।
কুৰুতেঽহৰহঃ শ্ৰাদ্ধমৃষিৰ্ৱিপ্ৰঃ স উচ্যতে ॥ 11 ॥
একাহাৰেণ সন্তুষ্টঃ ষট্কৰ্মনিৰতঃ সদা ।
ঋতুকালাভিগামী চ স ৱিপ্ৰো দ্ৱিজ উচ্যতে ॥ 12 ॥
লৌকিকে কৰ্মণি ৰতঃ পশূনাং পৰিপালকঃ ।
ৱাণিজ্যকৃষিকৰ্মা যঃ স ৱিপ্ৰো ৱৈশ্য উচ্যতে ॥ 13 ॥
লাক্ষাদিতৈলনীলীনাং কৌসুম্ভমধুসৰ্পিষাম্ ।
ৱিক্ৰেতা মদ্যমাংসানাং স ৱিপ্ৰঃ শূদ্ৰ উচ্যতে ॥ 14 ॥
পৰকাৰ্যৱিহন্তা চ দাম্ভিকঃ স্ৱাৰ্থসাধকঃ ।
ছলী দ্ৱেষী মৃদুঃ ক্ৰূৰো ৱিপ্ৰো মাৰ্জাৰ উচ্যতে ॥ 15 ॥
ৱাপীকূপতডাগানামাৰামসুৰৱেশ্মনাম্ ।
উচ্ছেদনে নিৰাশঙ্কঃ স ৱিপ্ৰো ম্লেচ্ছ উচ্যতে ॥ 16 ॥
দেৱদ্ৰৱ্যং গুৰুদ্ৰৱ্যং পৰদাৰাভিমৰ্শনম্ ।
নিৰ্ৱাহঃ সৰ্ৱভূতেষু ৱিপ্ৰশ্চাণ্ডাল উচ্যতে ॥ 17 ॥
দেযং ভোজ্যধনং ধনং সুকৃতিভিৰ্নো সঞ্চযস্তস্য ৱৈ
শ্ৰীকৰ্ণস্য বলেশ্চ ৱিক্ৰমপতেৰদ্যাপি কীৰ্তিঃ স্থিতা ।
অস্মাকং মধুদানভোগৰহিতং নাথং চিৰাত্সঞ্চিতং
নিৰ্ৱাণাদিতি নৈজপাদযুগলং ধৰ্ষন্ত্যহো মক্ষিকাঃ ॥ 18 ॥

Explore More