চাণক্য নীতি - দ্ৱিতীযোঽধ্যাযঃ

(Chanakya Neethi chapter 2 in Assamese)

Chanakya

Also known as anrtam sahasam maya murkhatvamatilobhita

অনৃতং সাহসং মাযা মূৰ্খত্ৱমতিলোভিতা ।
অশৌচত্ৱং নিৰ্দযত্ৱং স্ত্ৰীণাং দোষাঃ স্ৱভাৱজাঃ ॥ 01 ॥
ভোজ্যং ভোজনশক্তিশ্চ ৰতিশক্তিৰ্ৱৰাঙ্গনা ।
ৱিভৱো দানশক্তিশ্চ নাল্পস্য তপসঃ ফলম্ ॥ 02 ॥
যস্য পুত্ৰো ৱশীভূতো ভাৰ্যা ছন্দানুগামিনী ।
ৱিভৱে যশ্চ সন্তুষ্টস্তস্য স্ৱৰ্গ ইহৈৱ হি ॥ 03 ॥
তে পুত্ৰা যে পিতুৰ্ভক্তাঃ স পিতা যস্তু পোষকঃ ।
তন্মিত্ৰং যত্ৰ ৱিশ্ৱাসঃ সা ভাৰ্যা যত্ৰ নিৰ্ৱৃতিঃ ॥ 04 ॥
পৰোক্ষে কাৰ্যহন্তাৰং প্ৰত্যক্ষে প্ৰিযৱাদিনম্ ।
ৱৰ্জযেত্তাদৃশং মিত্ৰং ৱিষকুম্ভং পযোমুখম্ ॥ 05 ॥
ন ৱিশ্ৱসেত্কুমিত্ৰে চ মিত্ৰে চাপি ন ৱিশ্ৱসেত্ ।
কদাচিত্কুপিতং মিত্ৰং সৰ্ৱং গুহ্যং প্ৰকাশযেত্ ॥ 06 ॥
মনসা চিন্তিতং কাৰ্যং ৱাচা নৈৱ প্ৰকাশযেত্ ।
মন্ত্ৰেণ ৰক্ষযেদ্গূঢং কাৰ্যে চাপি নিযোজযেত্ ॥ 07 ॥
কষ্টং চ খলু মূৰ্খত্ৱং কষ্টং চ খলু যৌৱনম্ ।
কষ্টাত্কষ্টতৰং চৈৱ পৰগেহনিৱাসনম্ ॥ 08 ॥
শৈলে শৈলে চ মাণিক্যং মৌক্তিকং ন গজে গজে ।
সাধৱো ন হি সৰ্ৱত্ৰ চন্দনং ন ৱনে ৱনে ॥ 09 ॥
পুত্ৰাশ্চ ৱিৱিধৈঃ শীলৈৰ্নিযোজ্যাঃ সততং বুধৈঃ ।
নীতিজ্ঞাঃ শীলসম্পন্না ভৱন্তি কুলপূজিতাঃ ॥ 10 ॥
মাতা শত্ৰুঃ পিতা ৱৈৰী যাভ্যাং বালা ন পাঠিতাঃ ।
সভামধ্যে ন শোভন্তে হংসমধ্যে বকো যথা ॥ 11 ॥
লালনাদ্বহৱো দোষাস্তাডনে বহৱো গুণাঃ ।
তস্মাত্পুত্ৰং চ শিষ্যং চ তাডযেন্ন তু লালযেত্ ॥ 12 ॥
শ্লোকেন ৱা তদৰ্ধেন তদৰ্ধাৰ্ধাক্ষৰেণ ৱা ।
অবন্ধ্যং দিৱসং কুৰ্যাদ্দানাধ্যযনকৰ্মভিঃ ॥ 13 ॥
কান্তাৱিযোগঃ স্ৱজনাপমানং
ঋণস্য শেষং কুনৃপস্য সেৱা ।
দাৰিদ্ৰ্যভাৱাদ্ৱিমুখং চ মিত্ৰং
ৱিনাগ্নিনা পঞ্চ দহন্তি কাযম্ ॥ 14 ॥
নদীতীৰে চ যে ৱৃক্ষাঃ পৰগেহেষু কামিনী ।
মন্ত্ৰহীনাশ্চ ৰাজানঃ শীঘ্ৰং নশ্যন্ত্যসংশযম্ ॥ 15 ॥
বলং ৱিদ্যা চ ৱিপ্ৰাণাং ৰাজ্ঞাং সৈন্যং বলং তথা ।
বলং ৱিত্তং চ ৱৈশ্যানাং শূদ্ৰাণাং পাৰিচৰ্যকম্ ॥ 16 ॥
নিৰ্ধনং পুৰুষং ৱেশ্যা প্ৰজা ভগ্নং নৃপং ত্যজেত্ ।
খগা ৱীতফলং ৱৃক্ষং ভুক্ত্ৱা চাভ্যাগতো গৃহম্ ॥ 17 ॥
গৃহীত্ৱা দক্ষিণাং ৱিপ্ৰাস্ত্যজন্তি যজমানকম্ ।
প্ৰাপ্তৱিদ্যা গুৰুং শিষ্যা দগ্ধাৰণ্যং মৃগাস্তথা ॥ 18 ॥
দুৰাচাৰী দুৰাদৃষ্টিৰ্দুৰাৱাসী চ দুৰ্জনঃ ।
যন্মৈত্ৰী ক্ৰিযতে পুম্ভিৰ্নৰঃ শীঘ্ৰং ৱিনশ্যতি ॥ 19 ॥
সমানে শোভতে প্ৰীতিঃ ৰাজ্ঞি সেৱা চ শোভতে ।
ৱাণিজ্যং ৱ্যৱহাৰেষু দিৱ্যা স্ত্ৰী শোভতে গৃহে ॥ 20 ॥

Explore More