চাণক্য নীতি - পঞ্চমোঽধ্যাযঃ

(Chanakya Neethi chapter 5 in Assamese)

Chanakya

Also known as gururagnirdvijatinam varnanam brahmano guruh

গুৰুৰগ্নিৰ্দ্ৱিজাতীনাং ৱৰ্ণানাং ব্ৰাহ্মণো গুৰুঃ ।
পতিৰেৱ গুৰুঃ স্ত্ৰীণাং সৰ্ৱস্যাভ্যাগতো গুৰুঃ ॥ 01 ॥
যথা চতুৰ্ভিঃ কনকং পৰীক্ষ্যতে
নিঘৰ্ষণচ্ছেদনতাপতাডনৈঃ ।
তথা চতুৰ্ভিঃ পুৰুষঃ পৰীক্ষ্যতে
ত্যাগেন শীলেন গুণেন কৰ্মণা ॥ 02 ॥
তাৱদ্ভযেষু ভেতৱ্যং যাৱদ্ভযমনাগতম্ ।
আগতং তু ভযং ৱীক্ষ্য প্ৰহৰ্তৱ্যমশঙ্কযা ॥ 03 ॥
একোদৰসমুদ্ভূতা একনক্ষত্ৰজাতকাঃ ।
ন ভৱন্তি সমাঃ শীলে যথা বদৰকণ্টকাঃ ॥ 04 ॥
নিঃস্পৃহো নাধিকাৰী স্যান্ নাকামো মণ্ডনপ্ৰিযঃ ।
নাৱিদগ্ধঃ প্ৰিযং ব্ৰূযাত্স্পষ্টৱক্তা ন ৱঞ্চকঃ ॥ 05 ॥
মূৰ্খাণাং পণ্ডিতা দ্ৱেষ্যা অধনানাং মহাধনাঃ ।
পৰাঙ্গনা কুলস্ত্ৰীণাং সুভগানাং চ দুৰ্ভগাঃ ॥ 06 ॥
আলস্যোপগতা ৱিদ্যা পৰহস্তগতং ধনম্ ।
অল্পবীজং হতং ক্ষেত্ৰং হতং সৈন্যমনাযকম্ ॥ 07 ॥
অভ্যাসাদ্ধাৰ্যতে ৱিদ্যা কুলং শীলেন ধাৰ্যতে ।
গুণেন জ্ঞাযতে ত্ৱাৰ্যঃ কোপো নেত্ৰেণ গম্যতে ॥ 08 ॥
ৱিত্তেন ৰক্ষ্যতে ধৰ্মো ৱিদ্যা যোগেন ৰক্ষ্যতে ।
মৃদুনা ৰক্ষ্যতে ভূপঃ সত্স্ত্ৰিযা ৰক্ষ্যতে গৃহম্ ॥ 09 ॥
অন্যথা ৱেদশাস্ত্ৰাণি জ্ঞানপাণ্ডিত্যমন্যথা ।
অন্যথা তত্পদং শান্তং লোকাঃ ক্লিশ্যন্তি চাহ্ন্যথা ॥ 10 ॥
দাৰিদ্ৰ্যনাশনং দানং শীলং দুৰ্গতিনাশনম্ ।
অজ্ঞাননাশিনী প্ৰজ্ঞা ভাৱনা ভযনাশিনী ॥ 11 ॥
নাস্তি কামসমো ৱ্যাধিৰ্নাস্তি মোহসমো ৰিপুঃ ।
নাস্তি কোপসমো ৱহ্নিৰ্নাস্তি জ্ঞানাত্পৰং সুখম্ ॥ 12 ॥
জন্মমৃত্যূ হি যাত্যেকো ভুনক্ত্যেকঃ শুভাশুভম্ ।
নৰকেষু পতত্যেক একো যাতি পৰাং গতিম্ ॥ 13 ॥
তৃণং ব্ৰহ্মৱিদঃ স্ৱৰ্গস্তৃণং শূৰস্য জীৱিতম্ ।
জিতাশস্য তৃণং নাৰী নিঃস্পৃহস্য তৃণং জগত্ ॥ 14 ॥
ৱিদ্যা মিত্ৰং প্ৰৱাসে চ ভাৰ্যা মিত্ৰং গৃহেষু চ ।
ৱ্যাধিতস্যৌষধং মিত্ৰং ধৰ্মো মিত্ৰং মৃতস্য চ ॥ 15 ॥
ৱৃথা ৱৃষ্টিঃ সমুদ্ৰেষু ৱৃথা তৃপ্তস্য ভোজনম্ ।
ৱৃথা দানং সমৰ্থস্য ৱৃথা দীপো দিৱাপি চ ॥ 16 ॥
নাস্তি মেঘসমং তোযং নাস্তি চাত্মসমং বলম্ ।
নাস্তি চক্ষুঃসমং তেজো নাস্তি ধান্যসমং প্ৰিযম্ ॥ 17 ॥
অধনা ধনমিচ্ছন্তি ৱাচং চৈৱ চতুষ্পদাঃ ।
মানৱাঃ স্ৱৰ্গমিচ্ছন্তি মোক্ষমিচ্ছন্তি দেৱতাঃ ॥ 18 ॥
সত্যেন ধাৰ্যতে পৃথ্ৱী সত্যেন তপতে ৰৱিঃ ।
সত্যেন ৱাতি ৱাযুশ্চ সৰ্ৱং সত্যে প্ৰতিষ্ঠিতম্ ॥ 19 ॥
চলা লক্ষ্মীশ্চলাঃ প্ৰাণাশ্চলে জীৱিতমন্দিৰে ।
চলাচলে চ সংসাৰে ধৰ্ম একো হি নিশ্চলঃ ॥ 20 ॥
নৰাণাং নাপিতো ধূৰ্তঃ পক্ষিণাং চৈৱ ৱাযসঃ ।
চতুষ্পাদং শৃগালস্তু স্ত্ৰীণাং ধূৰ্তা চ মালিনী ॥ 21 ॥
জনিতা চোপনেতা চ যস্তু ৱিদ্যাং প্ৰযচ্ছতি ।
অন্নদাতা ভযত্ৰাতা পঞ্চৈতে পিতৰঃ স্মৃতাঃ ॥ 22 ॥
ৰাজপত্নী গুৰোঃ পত্নী মিত্ৰপত্নী তথৈৱ চ ।
পত্নীমাতা স্ৱমাতা চ পঞ্চৈতা মাতৰঃ স্মৃতাঃ ॥ 23 ॥

Explore More