അര്ഥനാശം മനസ്താപം ഗൃഹേ ദുശ്ചരിതാനി ച ।
വഞ്ചനം ചാപമാനം ച മതിമാന്ന പ്രകാശയേത് ॥ 01 ॥
വഞ്ചനം ചാപമാനം ച മതിമാന്ന പ്രകാശയേത് ॥ 01 ॥
ധനധാന്യപ്രയോഗേഷു വിദ്യാസങ്ഗ്രഹണേ തഥാ ।
ആഹാരേ വ്യവഹാരേ ച ത്യക്തലജ്ജഃ സുഖീ ഭവേത് ॥ 02 ॥
ആഹാരേ വ്യവഹാരേ ച ത്യക്തലജ്ജഃ സുഖീ ഭവേത് ॥ 02 ॥
സന്തോഷാമൃതതൃപ്താനാം യത്സുഖം ശാന്തിരേവ ച ।
ന ച തദ്ധനലുബ്ധാനാമിതശ്ചേതശ്ച ധാവതാമ് ॥ 03 ॥
ന ച തദ്ധനലുബ്ധാനാമിതശ്ചേതശ്ച ധാവതാമ് ॥ 03 ॥
സന്തോഷസ്ത്രിഷു കര്തവ്യഃ സ്വദാരേ ഭോജനേ ധനേ ।
ത്രിഷു ചൈവ ന കര്തവ്യോഽധ്യയനേ ജപദാനയോഃ ॥ 04 ॥
ത്രിഷു ചൈവ ന കര്തവ്യോഽധ്യയനേ ജപദാനയോഃ ॥ 04 ॥
വിപ്രയോര്വിപ്രവഹ്ന്യോശ്ച ദമ്പത്യോഃ സ്വാമിഭൃത്യയോഃ ।
അന്തരേണ ന ഗന്തവ്യം ഹലസ്യ വൃഷഭസ്യ ച ॥ 05 ॥
അന്തരേണ ന ഗന്തവ്യം ഹലസ്യ വൃഷഭസ്യ ച ॥ 05 ॥
പാദാഭ്യാം ന സ്പൃശേദഗ്നിം ഗുരും ബ്രാഹ്മണമേവ ച ।
നൈവ ഗാം ന കുമാരീം ച ന വൃദ്ധം ന ശിശും തഥാ ॥ 06 ॥
നൈവ ഗാം ന കുമാരീം ച ന വൃദ്ധം ന ശിശും തഥാ ॥ 06 ॥
ശകടം പഞ്ചഹസ്തേന ദശഹസ്തേന വാജിനമ് ।
ഗജം ഹസ്തസഹസ്രേണ ദേശത്യാഗേന ദുര്ജനമ് ॥ 07 ॥
ഗജം ഹസ്തസഹസ്രേണ ദേശത്യാഗേന ദുര്ജനമ് ॥ 07 ॥
ഹസ്തീ അങ്കുശമാത്രേണ വാജീ ഹസ്തേന താഡ്യതേ ।
ശൃങ്ഗീ ലഗുഡഹസ്തേന ഖഡ്ഗഹസ്തേന ദുര്ജനഃ ॥ 08 ॥
ശൃങ്ഗീ ലഗുഡഹസ്തേന ഖഡ്ഗഹസ്തേന ദുര്ജനഃ ॥ 08 ॥
തുഷ്യന്തി ഭോജനേ വിപ്രാ മയൂരാ ഘനഗര്ജിതേ ।
സാധവഃ പരസമ്പത്തൌ ഖലാഃ പരവിപത്തിഷു ॥ 09 ॥
സാധവഃ പരസമ്പത്തൌ ഖലാഃ പരവിപത്തിഷു ॥ 09 ॥
അനുലോമേന ബലിനം പ്രതിലോമേന ദുര്ജനമ് ।
ആത്മതുല്യബലം ശത്രും വിനയേന ബലേന വാ ॥ 10 ॥
ആത്മതുല്യബലം ശത്രും വിനയേന ബലേന വാ ॥ 10 ॥
ബാഹുവീര്യം ബലം രാജ്ഞാം ബ്രഹ്മണോ ബ്രഹ്മവിദ്ബലീ ।
രൂപയൌവനമാധുര്യം സ്ത്രീണാം ബലമനുത്തമമ് ॥ 11 ॥
രൂപയൌവനമാധുര്യം സ്ത്രീണാം ബലമനുത്തമമ് ॥ 11 ॥
നാത്യന്തം സരലൈര്ഭാവ്യം ഗത്വാ പശ്യ വനസ്ഥലീമ് ।
ഛിദ്യന്തേ സരലാസ്തത്ര കുബ്ജാസ്തിഷ്ഠന്തി പാദപാഃ ॥ 12 ॥
ഛിദ്യന്തേ സരലാസ്തത്ര കുബ്ജാസ്തിഷ്ഠന്തി പാദപാഃ ॥ 12 ॥
യത്രോദകം തത്ര വസന്തി ഹംസാ-
സ്തഥൈവ ശുഷ്കം പരിവര്ജയന്തി ।
ന ഹംസതുല്യേന നരേണ ഭാവ്യം
പുനസ്ത്യജന്തഃ പുനരാശ്രയന്തേ ॥ 13 ॥
സ്തഥൈവ ശുഷ്കം പരിവര്ജയന്തി ।
ന ഹംസതുല്യേന നരേണ ഭാവ്യം
പുനസ്ത്യജന്തഃ പുനരാശ്രയന്തേ ॥ 13 ॥
ഉപാര്ജിതാനാം വിത്താനാം ത്യാഗ ഏവ ഹി രക്ഷണമ് ।
തഡാഗോദരസംസ്ഥാനാം പരീവാഹ ഇവാമ്ഭസാമ് ॥ 14 ॥
തഡാഗോദരസംസ്ഥാനാം പരീവാഹ ഇവാമ്ഭസാമ് ॥ 14 ॥
യസ്യാര്ഥാസ്തസ്യ മിത്രാണി യസ്യാര്ഥാസ്തസ്യ ബാന്ധവാഃ ।
യസ്യാര്ഥാഃ സ പുമാഁല്ലോകേ യസ്യാര്ഥാഃ സ ച പണ്ഡിതഃ ॥ 15 ॥
യസ്യാര്ഥാഃ സ പുമാഁല്ലോകേ യസ്യാര്ഥാഃ സ ച പണ്ഡിതഃ ॥ 15 ॥
സ്വര്ഗസ്ഥിതാനാമിഹ ജീവലോകേ
ചത്വാരി ചിഹ്നാനി വസന്തി ദേഹേ ।
ദാനപ്രസങ്ഗോ മധുരാ ച വാണീ
ദേവാര്ചനം ബ്രാഹ്മണതര്പണം ച ॥ 16 ॥
ചത്വാരി ചിഹ്നാനി വസന്തി ദേഹേ ।
ദാനപ്രസങ്ഗോ മധുരാ ച വാണീ
ദേവാര്ചനം ബ്രാഹ്മണതര്പണം ച ॥ 16 ॥
അത്യന്തകോപഃ കടുകാ ച വാണീ
ദരിദ്രതാ ച സ്വജനേഷു വൈരമ് ।
നീചപ്രസങ്ഗഃ കുലഹീനസേവാ
ചിഹ്നാനി ദേഹേ നരകസ്ഥിതാനാമ് ॥ 17 ॥
ദരിദ്രതാ ച സ്വജനേഷു വൈരമ് ।
നീചപ്രസങ്ഗഃ കുലഹീനസേവാ
ചിഹ്നാനി ദേഹേ നരകസ്ഥിതാനാമ് ॥ 17 ॥
ഗമ്യതേ യദി മൃഗേന്ദ്രമന്ദിരം
ലഭ്യതേ കരികപാലമൌക്തികമ് ।
ജമ്ബുകാലയഗതേ ച പ്രാപ്യതേ
വത്സപുച്ഛഖരചര്മഖണ്ഡനമ് ॥ 18 ॥
ലഭ്യതേ കരികപാലമൌക്തികമ് ।
ജമ്ബുകാലയഗതേ ച പ്രാപ്യതേ
വത്സപുച്ഛഖരചര്മഖണ്ഡനമ് ॥ 18 ॥
ശുനഃ പുച്ഛമിവ വ്യര്ഥം ജീവിതം വിദ്യയാ വിനാ ।
ന ഗുഹ്യഗോപനേ ശക്തം ന ച ദംശനിവാരണേ ॥ 19 ॥
ന ഗുഹ്യഗോപനേ ശക്തം ന ച ദംശനിവാരണേ ॥ 19 ॥
വാചാം ശൌചം ച മനസഃ ശൌചമിന്ദ്രിയനിഗ്രഹഃ ।
സര്വഭൂതദയാശൌചമേതച്ഛൌചം പരാര്ഥിനാമ് ॥ 20 ॥
സര്വഭൂതദയാശൌചമേതച്ഛൌചം പരാര്ഥിനാമ് ॥ 20 ॥
പുഷ്പേ ഗന്ധം തിലേ തൈലം കാഷ്ഠേഽഗ്നിം പയസി ഘൃതമ് ।
ഇക്ഷൌ ഗുഡം തഥാ ദേഹേ പശ്യാത്മാനം വിവേകതഃ ॥ 21 ॥
ഇക്ഷൌ ഗുഡം തഥാ ദേഹേ പശ്യാത്മാനം വിവേകതഃ ॥ 21 ॥

