চাণক্য নীতি - অষ্টমোঽধ্যাযঃ

(Chanakya Neethi chapter 8 in Assamese)

Chanakya

Also known as adhama dhanamicchanti dhanamanau ca madhyamah

অধমা ধনমিচ্ছন্তি ধনমানৌ চ মধ্যমাঃ ।
উত্তমা মানমিচ্ছন্তি মানো হি মহতাং ধনম্ ॥ 01 ॥
ইক্ষুৰাপঃ পযো মূলং তাম্বূলং ফলমৌষধম্ ।
ভক্ষযিত্ৱাপি কৰ্তৱ্যাঃ স্নানদানাদিকাঃ ক্ৰিযাঃ ॥ 02 ॥
দীপো ভক্ষযতে ধ্ৱান্তং কজ্জলং চ প্ৰসূযতে ।
যদন্নং ভক্ষযতে নিত্যং জাযতে তাদৃশী প্ৰজা ॥ 03 ॥
ৱিত্তং দেহি গুণান্ৱিতেষু মতিমন্নান্যত্ৰ দেহি ক্ৱচিত্
প্ৰাপ্তং ৱাৰিনিধেৰ্জলং ঘনমুখে মাধুৰ্যযুক্তং সদা ।
জীৱান্স্থাৱৰজঙ্গমাংশ্চ সকলান্সঞ্জীৱ্য ভূমণ্ডলং
ভূযঃ পশ্য তদেৱ কোটিগুণিতং গচ্ছন্তমম্ভোনিধিম্ ॥ 04 ॥
চাণ্ডালানাং সহস্ৰৈশ্চ সূৰিভিস্তত্ত্ৱদৰ্শিভিঃ ।
একো হি যৱনঃ প্ৰোক্তো ন নীচো যৱনাত্পৰঃ ॥ 05 ॥
তৈলাভ্যঙ্গে চিতাধূমে মৈথুনে ক্ষৌৰকৰ্মণি ।
তাৱদ্ভৱতি চাণ্ডালো যাৱত্স্নানং ন চাচৰেত্ ॥ 06 ॥
অজীৰ্ণে ভেষজং ৱাৰি জীৰ্ণে ৱাৰি বলপ্ৰদম্ ।
ভোজনে চামৃতং ৱাৰি ভোজনান্তে ৱিষাপহম্ ॥ 07 ॥
হতং জ্ঞানং ক্ৰিযাহীনং হতশ্চাজ্ঞানতো নৰঃ ।
হতং নিৰ্ণাযকং সৈন্যং স্ত্ৰিযো নষ্টা হ্যভৰ্তৃকাঃ ॥ 08 ॥
ৱৃদ্ধকালে মৃতা ভাৰ্যা বন্ধুহস্তগতং ধনম্ ।
ভোজনং চ পৰাধীনং তিস্ৰঃ পুংসাং ৱিডম্বনাঃ ॥ 09 ॥
নাগ্নিহোত্ৰং ৱিনা ৱেদা ন চ দানং ৱিনা ক্ৰিযা ।
ন ভাৱেন ৱিনা সিদ্ধিস্তস্মাদ্ভাৱো হি কাৰণম্ ॥ 10 ॥
ন দেৱো ৱিদ্যতে কাষ্ঠে ন পাষাণে ন মৃণ্মযে ।
ন ভাৱেন ৱিনা সিদ্ধিস্তস্মাদ্ভাৱো হি কাৰণম্ ॥ 11 ॥
কাষ্ঠপাষাণধাতূনাং কৃত্ৱা ভাৱেন সেৱনম্ ।
শ্ৰদ্ধযা চ তথা সিদ্ধিস্তস্য ৱিষ্ণুপ্ৰসাদতঃ ॥ 12 ॥
ন দেৱো ৱিদ্যতে কাষ্ঠে ন পাষাণে ন মৃন্মযে ।
ভাৱে হি ৱিদ্যতে দেৱস্তস্মাদ্ভাৱো হি কাৰণম্ ॥ 13 ॥
শান্তিতুল্যং তপো নাস্তি ন সন্তোষাত্পৰং সুখম্ ।
অপত্যং চ কলত্ৰং চ সতাং সঙ্গতিৰেৱ চ ॥ 14 ॥
গুণো ভূষযতে ৰূপং শীলং ভূষযতে কুলম্ ।
প্ৰাসাদশিখৰস্থোঽপি কাকঃ কিং গৰুডাযতে ॥ 15 ॥
নিৰ্গুণস্য হতং ৰূপং দুঃশীলস্য হতং কুলম্ ।
অসিদ্ধস্য হতা ৱিদ্যা হ্যভোগেন হতং ধনম্ ॥ 16 ॥
শুদ্ধং ভূমিগতং তোযং শুদ্ধা নাৰী পতিৱ্ৰতা ।
শুচিঃ ক্ষেমকৰো ৰাজা সন্তোষো ব্ৰাহ্মণঃ শুচিঃ ॥ 17 ॥
অসন্তুষ্টা দ্ৱিজা নষ্টাঃ সন্তুষ্টাশ্চ মহীভৃতঃ ।
সলজ্জা গণিকা নষ্টা নিৰ্লজ্জাশ্চ কুলাঙ্গনা ॥ 18 ॥
কিং কুলেন ৱিশালেন ৱিদ্যাহীনেন দেহিনাম্ ।
দুষ্কুলং চাপি ৱিদুষো দেৱৈৰপি স পূজ্যতে ॥ 19 ॥
ৱিদ্ৱান্প্ৰশস্যতে লোকে ৱিদ্ৱান্ সৰ্ৱত্ৰ পূজ্যতে ।
ৱিদ্যযা লভতে সৰ্ৱং ৱিদ্যা সৰ্ৱত্ৰ পূজ্যতে ॥ 20 ॥
মাংসভক্ষ্যৈঃ সুৰাপানৈৰ্মুখৈশ্চাক্ষৰৱৰ্জিতৈঃ ।
পশুভিঃ পুৰুষাকাৰৈৰ্ভাৰাক্ৰান্তা হি মেদিনী ॥ 21 ॥
অন্নহীনো দহেদ্ৰাষ্ট্ৰং মন্ত্ৰহীনশ্চ ঋত্ৱিজঃ ।
যজমানং দানহীনো নাস্তি যজ্ঞসমো ৰিপুঃ ॥ 22 ॥

Explore More