Goddess Kamakshi

মূক পঞ্চ শতি 2 - পাদাৰৱিন্দ শতকম্

(Muka Panchashati 2 - Padaravinda Shatakam in Assamese)

Muka Shankarendra Saraswati

Also known as mahimnah panthanam madanaparipanthipranayini

This text is the second of five centuries of verses composed by the speech-impaired poet Muka Shankarendra Saraswati, who regained his voice through the grace of Goddess Kamakshi of Kanchi. The Padaravinda Shatakam is a profound lyrical masterpiece dedicated exclusively to the lotus feet of the Divine Mother. Each of the hundred verses beautifully describes the resplendent glory, compassion, and cooling brilliance of her feet. Reciting these verses is believed to bestow supreme wisdom, dispel the darkness of ignorance, and grant the devotee a deep, meditative connection to the Mother's compassionate presence.

#of 103
মহিম্নঃ পন্থানং মদনপৰিপন্থিপ্ৰণযিনি
প্ৰভুৰ্নিৰ্ণেতুং তে ভৱতি যতমানোঽপি কতমঃ ।
তথাপি শ্ৰীকাঞ্চীৱিহৃতিৰসিকে কোঽপি মনসো
ৱিপাকস্ত্ৱত্পাদস্তুতিৱিধিষু জল্পাকযতি মাম্ ॥1॥
গলগ্ৰাহী পৌৰন্দৰপুৰৱনীপল্লৱৰুচাং
ধৃতপাথম্যানামৰুণমহসামাদিমগুৰুঃ ।
সমিন্ধে বন্ধূকস্তবকসহযুধ্ৱা দিশি দিশি
প্ৰসৰ্পন্কামাক্ষ্যাশ্চৰণকিৰণানামৰুণিমা ॥2॥
মৰালীনাং যানাভ্যসনকলনামূলগুৰৱে
দৰিদ্ৰাণাং ত্ৰাণৱ্যতিকৰসুৰোদ্যানতৰৱে ।
তমস্কাণ্ডপ্ৰৌঢিপ্ৰকটনতিৰস্কাৰপটৱে
জনোঽযং কামাক্ষ্যাশ্চৰণনলিনায স্পৃহযতে ॥3॥
ৱহন্তী সৈন্দূৰীং সৰণিমৱনম্ৰামৰপুৰ়ী-
পুৰন্ধ্ৰীসীমন্তে কৱিকমলবালাৰ্কসুষমা ।
ত্ৰযীসীমন্তিন্যাঃ স্তনতটনিচোলাৰুণপটী
ৱিভান্তী কামাক্ষ্যাঃ পদনলিনকান্তিৰ্ৱিজযতে ॥4॥
প্ৰণম্ৰীভূতস্য প্ৰণযকলহত্ৰস্তমনসঃ
স্মৰাৰাতেশ্চূডাৱিযতি গৃহমেধী হিমকৰঃ ।
যযোঃ সান্ধ্যাং কান্তিং ৱহতি সুষমাভিশ্চৰণযোঃ
তযোৰ্মে কামাক্ষ্যা হৃদযমপতন্দ্ৰং ৱিহৰতাম্ ॥5॥
যযোঃ পীঠাযন্তে ৱিবুধমুকুটীনাং পটলিকা
যযোঃ সৌধাযন্তে স্ৱযমুদযভাজো ভণিতযঃ ।
যযোঃ দাসাযন্তে সৰসিজভৱাদ্যাশ্চৰণযোঃ
তযোৰ্মে কামাক্ষ্যা দিনমনু ৱৰীৱৰ্তু হৃদযম্ ॥6॥
নযন্তী সঙ্কোচং সৰসিজৰুচং দিক্পৰিসৰে
সৃজন্তী লৌহিত্যং নখকিৰণচন্দ্ৰাৰ্ধখচিতা ।
কৱীন্দ্ৰাণাং হৃত্কৈৰৱৱিকসনোদ্যোগজননী
স্ফুৰন্তী কামাক্ষ্যাঃ চৰণৰুচিসন্ধ্যা ৱিজযতে ॥7॥
ৱিৰাৱৈৰ্মাঞ্জীৰৈঃ কিমপি কথযন্তীৱ মধুৰং
পুৰস্তাদানম্ৰে পুৰৱিজযিনি স্মেৰৱদনে ।
ৱযস্যেৱ প্ৰৌঢা শিথিলযতি যা প্ৰেমকলহ-
প্ৰৰোহং কামাক্ষ্যাঃ চৰণযুগলী সা ৱিজযতে ॥8॥
সুপৰ্ৱস্ত্ৰীলোলালকপৰিচিতং ষট্পদকুলৈঃ
স্ফুৰল্লাক্ষাৰাগং তৰুণতৰণিজ্যোতিৰৰুণৈঃ ।
ভৃতং কান্ত্যম্ভোভিঃ ৱিসৃমৰমৰন্দৈঃ সৰসিজৈঃ
ৱিধত্তে কামাক্ষ্যাঃ চৰণযুগলং বন্ধুপদৱীম্ ॥9॥
ৰজঃসংসৰ্গেঽপি স্থিতমৰজসামেৱ হৃদযে
পৰং ৰক্তত্ৱেন স্থিতমপি ৱিৰক্তৈকশৰণম্ ।
অলভ্যং মন্দানাং দধদপি সদা মন্দগতিতাং
ৱিধত্তে কামাক্ষ্যাঃ চৰণযুগমাশ্চৰ্যলহৰীম্ ॥10॥
জটালা মঞ্জীৰস্ফুৰদৰুণৰত্নাংশুনিকৰৈঃ
নিষিদন্তী মধ্যে নখৰুচিঝৰীগাঙ্গপযসাম্ ।
জগত্ত্ৰাণং কৰ্তুং জননি মম কামাক্ষি নিযতং
তপশ্চৰ্যাং ধত্তে তৱ চৰণপাথোজযুগলী ॥11॥
তুলাকোটিদ্ৱন্দ্ৱক্কণিতভণিতাভীতিৱচসোঃ
ৱিনম্ৰং কামাক্ষী ৱিসৃমৰমহঃপাটলিতযোঃ ।
ক্ষণং ৱিন্যাসেন ক্ষপিততমসোৰ্মে ললিতযোঃ
পুনীযান্মূৰ্ধানং পুৰহৰপুৰন্ধ্ৰী চৰণযোঃ ॥12॥
ভৱানি দ্ৰুহ্যেতাং ভৱনিবিডিতেভ্যো মম মুহু-
স্তমোৱ্যামোহেভ্যস্তৱ জননি কামাক্ষি চৰণৌ ।
যযোৰ্লাক্ষাবিন্দুস্ফুৰণধৰণাদ্ধ্ৱৰ্জটিজটা-
কুটীৰা শোণাঙ্কং ৱহতি ৱপুৰেণাঙ্ককলিকা ॥13॥
পৱিত্ৰীকুৰ্যুৰ্নুঃ পদতলভুৱঃ পাটলৰুচঃ
পৰাগাস্তে পাপপ্ৰশমনধুৰীণাঃ পৰশিৱে ।
কণং লব্ধুং যেষাং নিজশিৰসি কামাক্ষি ৱিৱশা
ৱলন্তো ৱ্যাতন্ৱন্ত্যহমহমিকাং মাধৱমুখাঃ ॥14॥
বলাকামালাভিৰ্নখৰুচিমযীভিঃ পৰিৱৃতে
ৱিনম্ৰস্ৱৰ্নাৰীৱিকচকচকালাম্বুদকুলে ।
স্ফুৰন্তঃ কামাক্ষি স্ফুটদলিতবন্ধূকসুহৃদ-
স্তটিল্লেখাযন্তে তৱ চৰণপাথোজকিৰণাঃ ॥15॥
সৰাগঃ সদ্ৱেষঃ প্ৰসৃমৰসৰোজে প্ৰতিদিনং
নিসৰ্গাদাক্ৰামন্ৱিবুধজনমূৰ্ধানমধিকম্ ।
কথঙ্কাৰং মাতঃ কথয পদপদ্মস্তৱ সতাং
নতানাং কামাক্ষি প্ৰকটযতি কৈৱল্যসৰণিম্ ॥16॥
জপালক্ষ্মীশোণো জনিতপৰমজ্ঞাননলিনী-
ৱিকাসৱ্যাসঙ্গো ৱিফলিতজগজ্জাড্যগৰিমা ।
মনঃপূৰ্ৱাদ্ৰিং মে তিলকযতু কামাক্ষি তৰসা
তমস্কাণ্ডদ্ৰোহী তৱ চৰণপাথোজৰমণঃ ॥17॥
নমস্কুৰ্মঃ প্ৰেঙ্খন্মণিকটকনীলোত্পলমহঃ-
পযোধৌ ৰিঙ্খদ্ভিৰ্নখকিৰণফেনৈৰ্ধৱলিতে ।
স্ফুটং কুৰ্ৱাণায প্ৰবলচলদৌৰ্ৱানলশিখা-
ৱিতৰ্কং কামাক্ষ্যাঃ সততমৰুণিম্নে চৰণযোঃ ॥18॥
শিৱে পাশাযেতামলঘুনি তমঃকূপকুহৰে
দিনাধীশাযেতাং মম হৃদযপাথোজৱিপিনে ।
নভোমাসাযেতাং সৰসকৱিতাৰীতিসৰিতি
ত্ৱদীযৌ কামাক্ষি প্ৰসৃতকিৰণৌ দেৱি চৰণৌ ॥19॥
নিষক্তং শ্ৰুত্যন্তে নযনমিৱ সদ্ৱৃত্তৰুচিৰৈঃ
সমৈৰ্জুষ্টং শুদ্ধৈৰধৰমিৱ ৰম্যৈৰ্দ্ৱিজগণৈঃ ।
শিৱে ৱক্ষোজন্মদ্ৱিতযমিৱ মুক্তাশ্ৰিতমুমে
ত্ৱদীযং কামাক্ষি প্ৰণতশৰণং নৌমি চৰণম্ ॥20॥
নমস্যাসংসজ্জন্নমুচিপৰিপন্থিপ্ৰণযিনী-
নিসৰ্গপ্ৰেঙ্খোলত্কুৰলকুলকালাহিশবলে ।
নখচ্ছাযাদুগ্ধোদধিপযসি তে ৱৈদ্ৰুমৰুচাং
প্ৰচাৰং কামাক্ষি প্ৰচুৰযতি পাদাব্জসুষমা ॥21॥
কদা দূৰীকৰ্তুং কটুদুৰিতকাকোলজনিতং
মহান্তং সন্তাপং মদনপৰিপন্থিপ্ৰিযতমে ।
ক্ষণাত্তে কামাক্ষি ত্ৰিভুৱনপৰীতাপহৰণে
পটীযাংসং লপ্স্যে পদকমলসেৱামৃতৰসম্ ॥22॥
যযোঃ সান্ধ্যং ৰোচিঃ সততমৰুণিম্নে স্পৃহযতে
যযোশ্চান্দ্ৰী কান্তিঃ পৰিপততি দৃষ্ট্ৱা নখৰুচিম্ ।
যযোঃ পাকোদ্ৰেকং পিপঠিষতি ভক্ত্যা কিসলযং
ম্ৰদিম্নঃ কামাক্ষ্যা মনসি চৰণৌ তৌ তনুমহে ॥23॥
জগন্নেদং নেদং পৰমিতি পৰিত্যজ্য যতিভিঃ
কুশাগ্ৰীযস্ৱান্তৈঃ কুশলধিষণৈঃ শাস্ত্ৰসৰণৌ ।
গৱেষ্যং কামাক্ষি ধ্ৰুৱমকৃতকানাং গিৰিসুতে
গিৰামৈদম্পৰ্যং তৱ চৰণপদ্মং ৱিজযতে ॥24॥
কৃতস্নানং শাস্ত্ৰামৃতসৰসি কামাক্ষি নিতৰাং
দধানং ৱৈশদ্যং কলিতৰসমানন্দসুধযা ।
অলঙ্কাৰং ভূমেৰ্মুনিজনমনশ্চিন্মযমহা-
পযোধেৰন্তস্স্থং তৱ চৰণৰত্নং মৃগযতে ॥25॥
মনোগেহে মোহোদ্ভৱতিমিৰপূৰ্ণে মম মুহুঃ
দৰিদ্ৰাণীকুৰ্ৱন্দিনকৰসহস্ৰাণি কিৰণৈঃ ।
ৱিধত্তাং কামাক্ষি প্ৰসৃমৰতমোৱঞ্চনচণঃ
ক্ষণাৰ্ধং সান্নিধ্যং চৰণমণিদীপো জননি তে ॥26॥
কৱীনাং চেতোৱন্নখৰৰুচিসম্পৰ্কি ৱিবুধ-
স্ৰৱন্তীস্ৰোতোৱত্পটুমুখৰিতং হংসকৰৱৈঃ ।
দিনাৰম্ভশ্ৰীৱন্নিযতমৰুণচ্ছাযসুভগং
মদন্তঃ কামাক্ষ্যাঃ স্ফুৰতু পদপঙ্কেৰুহযুগম্ ॥27॥
সদা কিং সম্পৰ্কাত্প্ৰকৃতিকঠিনৈৰ্নাকিমুকুটৈঃ
তটৈৰ্নীহাৰাদ্ৰেৰধিকমণুনা যোগিমনসা ।
ৱিভিন্তে সম্মোহং শিশিৰযতি ভক্তানপি দৃশাম্
অদৃশ্যং কামাক্ষি প্ৰকটযতি তে পাদযুগলম্ ॥28॥
পৱিত্ৰাভ্যামম্ব প্ৰকৃতিমৃদুলাভ্যাং তৱ শিৱে
পদাভ্যাং কামাক্ষি প্ৰসভমভিভূতৈঃ সচকিতৈঃ ।
প্ৰৱালৈৰম্ভোজৈৰপি চ ৱনৱাসৱ্ৰতদশাঃ
সদৈৱাৰভ্যন্তে পৰিচৰিতনানাদ্ৱিজগণৈঃ ॥29॥
চিৰাদ্দৃশ্যা হংসৈঃ কথমপি সদা হংসসুলভং
নিৰস্যন্তী জাড্যং নিযতজডমধ্যৈকশৰণম্ ।
অদোষৱ্যাসঙ্গা সততমপি দোষাপ্তিমলিনং
পযোজং কামাক্ষ্যাঃ পৰিহসতি পাদাব্জযুগলী ॥30॥
সুৰাণামানন্দপ্ৰবলনতযা মণ্ডনতযা
নখেন্দুজ্যোত্স্নাভিৰ্ৱিসৃমৰতমঃখণ্ডনতযা ।
পযোজশ্ৰীদ্ৱেষৱ্ৰতৰততযা ত্ৱচ্চৰণযোঃ
ৱিলাসঃ কামাক্ষি প্ৰকটযতি নৈশাকৰদশাম্ ॥31॥
সিতিম্না কান্তীনাং নখৰজনুষাং পাদনলিন-
চ্ছৱীনাং শোণিম্না তৱ জননি কামাক্ষি নমনে ।
লভন্তে মন্দাৰগ্ৰথিতনৱবন্ধূককুসুম-
স্ৰজাং সামীচীন্যং সুৰপুৰপুৰন্ধ্ৰীকচভৰাঃ ॥32॥
স্ফুৰন্মধ্যে শুদ্ধে নখকিৰণদুগ্ধাব্ধিপযসাং
ৱহন্নব্জং চক্ৰং দৰমপি চ লেখাত্মকতযা ।
শ্ৰিতো মাত্স্যং ৰূপং শ্ৰিযমপি দধানো নিৰুপমাং
ত্ৰিধামা কামাক্ষ্যাঃ পদনলিননামা ৱিজযতে ॥33॥
নখশ্ৰীসন্নদ্ধস্তবকনিচিতঃ স্ৱৈশ্চ কিৰণৈঃ
পিশঙ্গৈঃ কামাক্ষি প্ৰকটিতলসত্পল্লৱৰুচিঃ ।
সতাং গম্যঃ শঙ্কে সকলফলদাতা সুৰতৰুঃ
ত্ৱদীযঃ পাদোঽযং তুহিনগিৰিৰাজন্যতনযে ॥34॥
ৱষট্কুৰ্ৱন্মাঞ্জীৰকলকলৈঃ কৰ্মলহৰী-
হৱীংষি প্ৰৌদ্দণ্ডং জ্ৱলতি পৰমজ্ঞানদহনে ।
মহীযান্কামাক্ষি স্ফুটমহসি জোহোতি সুধিযাং
মনোৱেদ্যাং মাতস্তৱ চৰণযজ্ৱা গিৰিসুতে ॥35॥
মহামন্ত্ৰং কিঞ্চিন্মণিকটকনাদৈৰ্মৃদু জপন্
ক্ষিপন্দিক্ষু স্ৱচ্ছং নখৰুচিমযং ভাস্মনৰজঃ ।
নতানাং কামাক্ষি প্ৰকৃতিপটুৰচ্চাট্য মমতা-
পিশাচীং পাদোঽযং প্ৰকটযতি তে মান্ত্ৰিকদশাম্ ॥36॥
উদীতে বোধেন্দৌ তমসি নিতৰাং জগ্মুষি দশাং
দৰিদ্ৰাং কামাক্ষি প্ৰকটমনুৰাগং ৱিদধতী ।
সিতেনাচ্ছাদ্যাঙ্গং নখৰুচিপটেনাঙ্ঘ্ৰিযুগলী-
পুৰন্ধ্ৰী তে মাতঃ স্ৱযমভিসৰত্যেৱ হৃদযম্ ॥37॥
দিনাৰম্ভঃ সম্পন্নলিনৱিপিনানামভিনৱো
ৱিকাসো ৱাসন্তঃ সুকৱিপিকলোকস্য নিযতঃ ।
প্ৰদোষঃ কামাক্ষি প্ৰকটপৰমজ্ঞানশশিন-
শ্চকাস্তি ত্ৱত্পাদস্মৰণমহিমা শৈলতনযে ॥38॥
ধৃতচ্ছাযং নিত্যং সৰসিৰুহমৈত্ৰীপৰিচিতং
নিধানং দীপ্তীনাং নিখিলজগতাং বোধজনকম্ ।
মুমুক্ষূণাং মাৰ্গপ্ৰথনপটু কামাক্ষি পদৱীং
পদং তে পাতঙ্গীং পৰিকলযতে পৰ্ৱতসুতে ॥39॥
শনৈস্তীৰ্ত্ৱা মোহাম্বুধিমথ সমাৰোঢুমনসঃ
ক্ৰমাত্কৈৱল্যাখ্যাং সুকৃতিসুলভাং সৌধৱলভীম্ ।
লভন্তে নিঃশ্ৰেণীমিৱ ঝটিতি কামাক্ষি চৰণং
পুৰশ্চৰ্যাভিস্তে পুৰমথনসীমন্তিনি জনাঃ ॥40॥
প্ৰচণ্ডাৰ্তিক্ষোভপ্ৰমথনকৃতে প্ৰাতিভসৰি-
ত্প্ৰৱাহপ্ৰোদ্দণ্ডীকৰণজলদায প্ৰণমতাম্ ।
প্ৰদীপায প্ৰৌঢে ভৱতমসি কামাক্ষি চৰণ-
প্ৰসাদৌন্মুখ্যায স্পৃহযতি জনোঽযং জননি তে ॥41॥
মৰুদ্ভিঃ সংসেৱ্যা সততমপি চাঞ্চল্যৰহিতা
সদাৰুণ্যং যান্তী পৰিণতিদৰিদ্ৰাণসুষমা ।
গুণোত্কৰ্ষান্মাঞ্জীৰককলকলৈস্তৰ্জনপটুঃ
প্ৰৱালং কামাক্ষ্যাঃ পৰিহসতি পাদাব্জযুগলী ॥42॥
জগদ্ৰক্ষাদক্ষা জলজৰুচিশিক্ষাপটুতৰা
সমৈৰ্নম্যা ৰম্যা সততমভিগম্যা বুধজনৈঃ ।
দ্ৱযী লীলালোলা শ্ৰুতিষু সুৰপালাদিমুকুটী-
তটীসীমাধামা তৱ জননি কামাক্ষি পদযোঃ ॥43॥
গিৰাং দূৰৌ চোৰৌ জডিমতিমিৰাণাং কৃতজগ-
ত্পৰিত্ৰাণৌ শোণৌ মুনিহৃদযলীলৈকনিপুণৌ ।
নখৈঃ স্মেৰৌ সাৰৌ নিগমৱচসাং খণ্ডিতভৱ-
গ্ৰহোন্মাদৌ পাদৌ তৱ জননি কামাক্ষি কলযে ॥44॥
অৱিশ্ৰান্তং পঙ্কং যদপি কলযন্যাৱকমযং
নিৰস্যন্কামাক্ষি প্ৰণমনজুষাং পঙ্কমখিলম্ ।
তুলাকোটিদ্ৱন্দং দধদপি চ গচ্ছন্নতুলতাং
গিৰাং মাৰ্গং পাদো গিৰিৱৰসুতে লঙ্ঘযতি তে ॥45॥
প্ৰৱালং সৱ্ৰীলং ৱিপিনৱিৱৰে ৱেপযতি যা
স্ফুৰল্লীলং বালাতপমধিকবালং ৱদতি যা ।
ৰুচিং সান্ধ্যাং ৱন্ধ্যাং ৱিৰচযতি যা ৱৰ্ধযতু সা
শিৱং মে কামাক্ষ্যাঃ পদনলিনপাটল্যলহৰী ॥46॥
কিৰঞ্জ্যোত্স্নাৰীতিং নখমুখৰুচা হংসমনসাং
ৱিতন্ৱানঃ প্ৰীতিং ৱিকচতৰুণাম্ভোৰুহৰুচিঃ ।
প্ৰকাশঃ শ্ৰীপাদস্তৱ জননি কামাক্ষি তনুতে
শৰত্কালপ্ৰৌঢিং শশিশকলচূডপ্ৰিযতমে ॥47॥
নখাঙ্কূৰস্মেৰদ্যুতিৱিমলগঙ্গাম্ভসি সুখং
কৃতস্নানং জ্ঞানামৃতমমলমাস্ৱাদ্য নিযতম্ ।
উদঞ্চন্মঞ্জীৰস্ফুৰণমণিদীপে মম মনো
মনোজ্ঞে কামাক্ষ্যাশ্চৰণমণিহৰ্ম্যে ৱিহৰতাম্ ॥48॥
ভৱাম্ভোধৌ নৌকাং জডিমৱিপিনে পাৱকশিখা-
মমৰ্ত্যেন্দ্ৰাদীনামধিমুকুটমুত্তংসকলিকাম্ ।
জগত্তাপে জ্যোত্স্নামকৃতকৱচঃপঞ্জৰপুটে
শুকস্ত্ৰীং কামাক্ষ্যা মনসি কলযে পাদযুগলীম্ ॥49॥
পৰত্মপ্ৰাকাশ্যপ্ৰতিফলনচুঞ্চুঃ প্ৰণমতাং
মনোজ্ঞস্ত্ৱত্পাদো মণিমুকুৰমুদ্ৰাং কলযতে ।
যদীযাং কামাক্ষি প্ৰকৃতিমসৃণাঃ শোধকদশাং
ৱিধাতুং চেষ্ঠন্তে বলৰিপুৱধূটীকচভৰাঃ ॥50॥
অৱিশ্ৰান্তং তিষ্ঠন্নকৃতকৱচঃকন্দৰপুটী-
কুটীৰান্তঃ প্ৰৌঢং নখৰুচিসটালীং প্ৰকটযন্ ।
প্ৰচণ্ডং খণ্ডত্ৱং নযতু মম কামাক্ষি তৰসা
তমোৱেতণ্ডেন্দ্ৰং তৱ চৰণকণ্ঠীৰৱপতিঃ ॥51॥
পুৰস্তাত্কামাক্ষি প্ৰচুৰৰসমাখণ্ডলপুৰী-
পুৰন্ধ্ৰীণাং লাস্যং তৱ ললিতমালোক্য শনকৈঃ ।
নখশ্ৰীভিঃ স্মেৰা বহু ৱিতনুতে নূপুৰৰৱৈ-
শ্চমত্কৃত্যা শঙ্কে চৰণযুগলী চাটুৰচনাঃ ॥52॥
সৰোজং নিন্দন্তী নখকিৰণকৰ্পূৰশিশিৰা
নিষিক্তা মাৰাৰেৰ্মুকুটশশিৰেখাহিমজলৈঃ ।
স্ফুৰন্তী কামাক্ষি স্ফুটৰুচিমযে পল্লৱচযে
তৱাধত্তে মৈত্ৰীং পথিকসুদৃশা পাদযুগলী ॥53॥
নতানাং সম্পত্তেৰনৱৰতমাকৰ্ষণজপঃ
প্ৰৰোহত্সংসাৰপ্ৰসৰগৰিমস্তম্ভনজপঃ ।
ত্ৱদীযঃ কামাক্ষি স্মৰহৰমনোমোহনজপঃ
পটীযান্নঃ পাযাত্পদনলিনমঞ্জীৰনিনদঃ ॥54॥
ৱিতন্ৱীথা নাথে মম শিৰসি কামাক্ষি কৃপযা
পদাম্ভোজন্যাসং পশুপৰিবৃঢপ্ৰাণদযিতে ।
পিবন্তো যন্মুদ্ৰাং প্ৰকটমুপকম্পাপৰিসৰং
দৃশা নানন্দ্যন্তে নলিনভৱনাৰাযণমুখাঃ ॥55॥
প্ৰণামোদ্যদ্বৃন্দাৰমুকুটমন্দাৰকলিকা-
ৱিলোলল্লোলম্বপ্ৰকৰমযধূমপ্ৰচুৰিমা ।
প্ৰদীপ্তঃ পাদাব্জদ্যুতিৱিততিপাটল্যলহৰী-
কৃশানুঃ কামাক্ষ্যা মম দহতু সংসাৰৱিপিনম্ ॥56॥
ৱলক্ষশ্ৰীৰৃক্ষাধিপশিশুসদৃক্ষৈস্তৱ নখৈঃ
জিঘৃক্ষুৰ্দক্ষত্ৱং সৰসিৰুহভিক্ষুত্ৱকৰণে ।
ক্ষণান্মে কামাক্ষি ক্ষপিতভৱসঙ্ক্ষোভগৰিমা
ৱচোৱৈচক্ষন্যং চৰণযুগলী পক্ষ্মলযতাত্ ॥57॥
সমন্তাত্কামাক্ষি ক্ষততিমিৰসন্তানসুভগান্
অনন্তাভিৰ্ভাভিৰ্দিনমনু দিগন্তান্ৱিৰচযন্ ।
অহন্তাযা হন্তা মম জডিমদন্তাৱলহৰিঃ
ৱিভিন্তাং সন্তাপং তৱ চৰণচিন্তামণিৰসৌ ॥58॥
দধানো ভাস্ৱত্তামমৃতনিলযো লোহিতৱপুঃ
ৱিনম্ৰাণাং সৌম্যো গুৰুৰপি কৱিত্ৱং চ কলযন্ ।
গতৌ মন্দো গঙ্গাধৰমহিষি কামাক্ষি ভজতাং
তমঃকেতুৰ্মাতস্তৱ চৰণপদ্মো ৱিজযতে ॥59॥
নযন্তীং দাসত্ৱং নলিনভৱমুখ্যানসুলভ-
প্ৰদানাদ্দীনানামমৰতৰুদৌৰ্ভাগ্যজননীম্ ।
জগজ্জন্মক্ষেমক্ষযৱিধিষু কামাক্ষি পদযো-
ৰ্ধুৰীণামীষ্টে কৰস্তৱ ভণিতুমাহোপুৰুষিকাম্ ॥60॥
জনোঽযং সন্তপ্তো জননি ভৱচণ্ডাংশুকিৰণৈঃ
অলব্ধৱৈকং শীতং কণমপি পৰজ্ঞানপযসঃ ।
তমোমাৰ্গে পান্থস্তৱ ঝটিতি কামাক্ষি শিশিৰাং
পদাম্ভোজচ্ছাযাং পৰমশিৱজাযে মৃগযতে ॥61॥
জযত্যম্ব শ্ৰীমন্নখকিৰণচীনাংশুকমযং
ৱিতানং বিভ্ৰাণে সুৰমুকুটসঙ্ঘট্টমসৃণে ।
নিজাৰুণ্যক্ষৌমাস্তৰণৱতি কামাক্ষি সুলভা
বুধৈঃ সংৱিন্নাৰী তৱ চৰণমাণিক্যভৱনে ॥62॥
প্ৰতীমঃ কামাক্ষি স্ফুৰিততৰুণাদিত্যকিৰণ-
শ্ৰিযো মূলদ্ৰৱ্যং তৱ চৰণমদ্ৰীন্দ্ৰতনযে ।
সুৰেন্দ্ৰাশামাপূৰযতি যদসৌ ধ্ৱান্তমখিলং
ধুনীতে দিগ্ভাগানপি চ মহসা পাটলযতে ॥63॥
মহাভাষ্যৱ্যাখ্যাপটুশযনমাৰোপযতি ৱা
স্মৰৱ্যাপাৰেৰ্ষ্যাপিশুননিটিলং কাৰযতি ৱা ।
দ্ৱিৰেফাণামধ্যাসযতি সততং ৱাধিৱসতিং
প্ৰণম্ৰান্কামাক্ষ্যাঃ পদনলিনমাহাত্ম্যগৰিমা ॥64॥
ৱিৱেকাম্ভস্স্ৰোতস্স্নপনপৰিপাটীশিশিৰিতে
সমীভূতে শাস্ত্ৰস্মৰণহলসঙ্কৰ্ষণৱশাত্ ।
সতাং চেতঃক্ষেত্ৰে ৱপতি তৱ কামাক্ষি চৰণো
মহাসংৱিত্সস্যপ্ৰকৰৱৰবীজং গিৰিসুতে ॥65॥
দধানো মন্দাৰস্তবকপৰিপাটীং নখৰুচা
ৱহন্দীপ্তাং শোণাঙ্গুলিপটলচাম্পেযকলিকাম্ ।
অশোকোল্লাসং নঃ প্ৰচুৰযতু কামাক্ষি চৰণো
ৱিকাসী ৱাসন্তঃ সময ইৱ তে শৰ্ৱদযিতে ॥66॥
নখাংশুপ্ৰাচুৰ্যপ্ৰসৃমৰমৰালালিধৱলঃ
স্ফুৰন্মঞ্জীৰোদ্যন্মৰকতমহশ্শৈৱলযুতঃ ।
ভৱত্যাঃ কামাক্ষি স্ফুটচৰণপাটল্যকপটো
নদঃ শোণাভিখ্যো নগপতিতনূজে ৱিজযতে ॥67॥
ধুনানং পঙ্কৌঘং পৰমসুলভং কণ্টককুলৈঃ
ৱিকাসৱ্যাসঙ্গং ৱিদধদপৰাধীনমনিশম্ ।
নখেন্দুজ্যোত্স্নাভিৰ্ৱিশদৰুচি কামাক্ষি নিতৰাম্
অসামান্যং মন্যে সৰসিজমিদং তে পদযুগম্ ॥68॥
কৰীন্দ্ৰায দ্ৰুহ্যত্যলসগতিলীলাসু ৱিমলৈঃ
পযোজৈৰ্মাত্সৰ্যং প্ৰকটযতি কামং কলযতে ।
পদাম্ভোজদ্ৱন্দ্ৱং তৱ তদপি কামাক্ষি হৃদযং
মুনীনাং শান্তানাং কথমনিশমস্মৈ স্পৃহযতে ॥69॥
নিৰস্তা শোণিম্না চৰণকিৰণানাং তৱ শিৱে
সমিন্ধানা সন্ধ্যাৰুচিৰচলৰাজন্যতনযে ।
অসামৰ্থ্যাদেনং পৰিভৱিতুমেতত্সমৰুচাং
সৰোজানাং জানে মুকুলযতি শোভাং প্ৰতিদিনম্ ॥70॥
উপাদিক্ষদ্দাক্ষ্যং তৱ চৰণনামা গুৰুৰসৌ
মৰালানাং শঙ্কে মসৃণগতিলালিত্যসৰণৌ ।
অতস্তে নিস্তন্দ্ৰং নিযতমমুনা সখ্যপদৱীং
প্ৰপন্নং পাথোজং প্ৰতি দধতি কামাক্ষি কুতুকম্ ॥71॥
দধানৈঃ সংসৰ্গং প্ৰকৃতিমলিনৈঃ ষট্পদকুলৈঃ
দ্ৱিজাধীশশ্লাঘাৱিধিষু ৱিদধদ্ভিৰ্মুকুলতাম্ ।
ৰজোমিশ্ৰৈঃ পদ্মৈৰ্নিযতমপি কামাক্ষি পদযোঃ
ৱিৰোধস্তে যুক্তো ৱিষমশৰৱৈৰিপ্ৰিযতমে ॥72॥
কৱিত্ৱশ্ৰীমিশ্ৰীকৰণনিপুণৌ ৰক্ষণচণৌ
ৱিপন্নানাং শ্ৰীমন্নলিনমসৃণৌ শোণকিৰণৌ ।
মুনীন্দ্ৰাণামন্তঃকৰণশৰণৌ মন্দসৰণৌ
মনোজ্ঞৌ কামাক্ষ্যা দুৰিতহৰণৌ নৌমি চৰণৌ ॥73॥
পৰস্মাত্সৰ্ৱস্মাদপি চ পৰযোৰ্মুক্তিকৰযোঃ
নখশ্ৰীভিৰ্জ্যোত্স্নাকলিততুলযোস্তাম্ৰতলযোঃ ।
নিলীযে কামাক্ষ্যা নিগমনুতযোৰ্নাকিনতযোঃ
নিৰস্তপ্ৰোন্মীলন্নলিনমদযোৰেৱ পদযোঃ ॥74॥
স্ৱভাৱাদন্যোন্যং কিসলযমপীদং তৱ পদং
ম্ৰদিম্না শোণিম্না ভগৱতি দধাতে সদৃশতাম্ ।
ৱনে পূৰ্ৱস্যেচ্ছা সততমৱনে কিং তু জগতাং
পৰস্যেত্থং ভেদঃ স্ফুৰতি হৃদি কামাক্ষি সুধিযাম্ ॥75॥
কথং ৱাচালোঽপি প্ৰকটমণিমঞ্জীৰনিনদৈঃ
সদৈৱানন্দাৰ্দ্ৰান্ৱিৰচযতি ৱাচংযমজনান্ ।
প্ৰকৃত্যা তে শোণচ্ছৱিৰপি চ কামাক্ষি চৰণো
মনীষানৈৰ্মল্যং কথমিৱ নৃণাং মাংসলযতে ॥76॥
চলত্তৃষ্ণাৱীচীপৰিচলনপৰ্যাকুলতযা
মুহুৰ্ভ্ৰান্তস্তান্তঃ পৰমশিৱৱামাক্ষি পৰৱান্ ।
তিতীৰ্ষুঃ কামাক্ষি প্ৰচুৰতৰকৰ্মাম্বুধিমমুং
কদাহং লপ্স্যে তে চৰণমণিসেতুং গিৰিসুতে ॥77॥
ৱিশুষ্যন্ত্যাং প্ৰজ্ঞাসৰিতি দুৰিতগ্ৰীষ্মসময-
প্ৰভাৱেণ ক্ষীণে সতি মম মনঃকেকিনি শুচা ।
ত্ৱদীযঃ কামাক্ষি স্ফুৰিতচৰণাম্ভোদমহিমা
নভোমাসাটোপং নগপতিসুতে কিং ন কুৰুতে ॥78॥
ৱিনম্ৰাণাং চেতোভৱনৱলভীসীম্নি চৰণ-
প্ৰদীপে প্ৰাকাশ্যং দধতি তৱ নিৰ্ধূততমসি ।
অসীমা কামাক্ষি স্ৱযমলঘুদুষ্কৰ্মলহৰী
ৱিঘূৰ্ণন্তী শান্তিং শলভপৰিপাটীৱ ভজতে ॥79॥
ৱিৰাজন্তী শুক্তিৰ্নখকিৰণমুক্তামণিততেঃ
ৱিপত্পাথোৰাশৌ তৰিৰপি নৰাণাং প্ৰণমতাম্ ।
ত্ৱদীযঃ কামাক্ষি ধ্ৰুৱমলঘুৱহ্নিৰ্ভৱৱনে
মুনীনাং জ্ঞানাগ্নেৰৰণিৰযমঙ্ঘিৰ্ৱিজযতে ॥80॥
সমস্তৈঃ সংসেৱ্যঃ সততমপি কামাক্ষি ৱিবুধৈঃ
স্তুতো গন্ধৰ্ৱস্ত্ৰীসুললিতৱিপঞ্চীকলৰৱৈঃ ।
ভৱত্যা ভিন্দানো ভৱগিৰিকুলং জৃম্ভিততমো-
বলদ্ৰোহী মাতশ্চৰণপুৰুহূতো ৱিজযতে ॥81॥
ৱসন্তং ভক্তানামপি মনসি নিত্যং পৰিলসদ্-
ঘনচ্ছাযাপূৰ্ণং শুচিমপি নৃণাং তাপশমনম্ ।
নখেন্দুজ্যোত্স্নাভিঃ শিশিৰমপি পদ্মোদযকৰং
নমামঃ কামাক্ষ্যাশ্চৰণমধিকাশ্চৰ্যকৰণম্ ॥82॥
কৱীন্দ্ৰাণাং নানাভণিতিগুণচিত্ৰীকৃতৱচঃ-
প্ৰপঞ্চৱ্যাপাৰপ্ৰকটনকলাকৌশলনিধিঃ ।
অধঃকুৰ্ৱন্নব্জং সনকভৃগুমুখ্যৈৰ্মুনিজনৈঃ
নমস্যঃ কামাক্ষ্যাশ্চৰণপৰমেষ্ঠী ৱিজযতে ॥83॥
ভৱত্যাঃ কামাক্ষি স্ফুৰিতপদপঙ্কেৰুহভুৱাং
পৰাগাণাং পূৰৈঃ পৰিহৃতকলঙ্কৱ্যতিকৰৈঃ ।
নতানামামৃষ্টে হৃদযমুকুৰে নিৰ্মলৰুচি
প্ৰসন্নে নিশ্শেষং প্ৰতিফলতি ৱিশ্ৱং গিৰিসুতে ॥84॥
তৱ ত্ৰস্তং পাদাত্কিসলযমৰণ্যান্তৰমগাত্
পৰং ৰেখাৰূপং কমলমমুমেৱাশ্ৰিতমভূত্ ।
জিতানাং কামাক্ষি দ্ৱিতযমপি যুক্তং পৰিভৱে
ৱিদেশে ৱাসো ৱা শৰণগমনং ৱা নিজৰিপোঃ ॥85॥
গৃহীত্ৱা যাথাৰ্থ্যং নিগমৱচসাং দেশিককৃপা-
কটাক্ষৰ্কজ্যোতিশ্শমিতমমতাবন্ধতমসঃ ।
যতন্তে কামাক্ষি প্ৰতিদিৱসমন্তৰ্দ্ৰঢযিতুং
ত্ৱদীযং পাদাব্জং সুকৃতপৰিপাকেন সুজনাঃ ॥86॥
জডানামপ্যম্ব স্মৰণসমযে তৱচ্চৰণযোঃ
ভ্ৰমন্মন্থক্ষ্মাভৃদ্ধুমুঘুমিতসিন্ধুপ্ৰতিভটাঃ ।
প্ৰসন্নাঃ কামাক্ষি প্ৰসভমধৰস্পন্দনকৰা
ভৱন্তি স্ৱচ্ছন্দং প্ৰকৃতিপৰিপক্কা ভণিতযঃ ॥87॥
ৱহন্নপ্যশ্ৰান্তং মধুৰনিনদং হংসকমসৌ
তমেৱাধঃ কৰ্তুং কিমিৱ যততে কেলিগমনে ।
ভৱস্যৈৱানন্দং ৱিদধদপি কামাক্ষি চৰণো
ভৱত্যাস্তদ্দ্ৰোহং ভগৱতি কিমেৱং ৱিতনুতে ॥88॥
যদত্যন্তং তাম্যত্যলসগতিৱাৰ্তাস্ৱপি শিৱে
তদেতত্কামাক্ষি প্ৰকৃতিমৃদুলং তে পদযুগম্ ।
কিৰীটৈঃ সঙ্ঘট্টং কথমিৱ সুৰৌঘস্য সহতে
মুনীন্দ্ৰাণামাস্তে মনসি চ কথং সূচিনিশিতে ॥89॥
মনোৰঙ্গে মত্কে ৱিবুধজনসম্মোদজননী
সৰাগৱ্যাসঙ্গং সৰসমৃদুসঞ্চাৰসুভগা ।
মনোজ্ঞা কামাক্ষি প্ৰকটযতু লাস্যপ্ৰকৰণং
ৰণন্মঞ্জীৰা তে চৰণযুগলীনৰ্তকৱধূঃ ॥90॥
পৰিষ্কুৰ্ৱন্মাতঃ পশুপতিকপৰ্দং চৰণৰাট্
পৰাচাং হৃত্পদ্মং পৰমভণিতীনাং চ মকুটম্ ।
ভৱাখ্যে পাথোধৌ পৰিহৰতু কামাক্ষি মমতা-
পৰাধীনত্ৱং মে পৰিমুষিতপাথোজমহিমা ॥91॥
প্ৰসূনৈঃ সম্পৰ্কাদমৰতৰুণীকুন্তলভৱৈঃ
অভীষ্টানাং দানাদনিশমপি কামাক্ষি নমতাম্ ।
স্ৱসঙ্গাত্কঙ্কেলিপ্ৰসৱজনকত্ৱেন চ শিৱে
ত্ৰিধা ধত্তে ৱাৰ্তাং সুৰভিৰিতি পাদো গিৰিসুতে ॥92॥
মহামোহস্তেনৱ্যতিকৰভযাত্পালযতি যো
ৱিনিক্ষিপ্তং স্ৱস্মিন্নিজজনমনোৰত্নমনিশম্ ।
স ৰাগস্যোদ্ৰেকাত্সততমপি কামাক্ষি তৰসা
কিমেৱং পাদোঽসৌ কিসলযৰুচিং চোৰযতি তে ॥93॥
সদা স্ৱাদুঙ্কাৰং ৱিষযলহৰীশালিকণিকাং
সমাস্ৱাদ্য শ্ৰান্তং হৃদযশুকপোতং জননি মে ।
কৃপাজালে ফালেক্ষণমহিষি কামাক্ষি ৰভসাত্
গৃহীত্ৱা ৰুন্ধীথাৰস্তৱ পদযুগীপঞ্জৰপুটে ॥94॥
ধুনানং কামাক্ষি স্মৰণলৱমাত্ৰেণ জডিম-
জ্ৱৰপ্ৰৌঢিং গূঢস্থিতি নিগমনৈকুঞ্জকুহৰে ।
অলভ্যং সৰ্ৱেষাং কতিচন লভন্তে সুকৃতিনঃ
চিৰাদন্ৱিষ্যন্তস্তৱ চৰণসিদ্ধৌষধমিদম্ ॥95॥
ৰণন্মঞ্জীৰাভ্যাং ললিতগমনাভ্যাং সুকৃতিনাং
মনোৱাস্তৱ্যাভ্যাং মথিততিমিৰাভ্যাং নখৰুচা ।
নিধেযাভ্যাং পত্যা নিজশিৰসি কামাক্ষি সততং
নমস্তে পাদাভ্যাং নলিনমৃদুলাভ্যাং গিৰিসুতে ॥96॥
সুৰাগে ৰাকেন্দুপ্ৰতিনিধিমুখে পৰ্ৱতসুতে
চিৰাল্লভ্যে ভক্ত্যা শমধনজনানাং পৰিষদা ।
মনোভৃঙ্গো মত্কঃ পদকমলযুগ্মে জননি তে
প্ৰকামং কামাক্ষি ত্ৰিপুৰহৰৱামাক্ষি ৰমতাম্ ॥97॥
শিৱে সংৱিদ্ৰূপে শশিশকলচূডপ্ৰিযতমে
শনৈৰ্গত্যাগত্যা জিতসুৰৱৰেভে গিৰিসুতে ।
যতন্তে সন্তস্তে চৰণনলিনালানযুগলে
সদা বদ্ধং চিত্তপ্ৰমদকৰিযূথং দৃঢতৰম্ ॥98॥
যশঃ সূতে মাতৰ্মধুৰকৱিতাং পক্ষ্মলযতে
শ্ৰিযং দত্তে চিত্তে কমপি পৰিপাকং প্ৰথযতে ।
সতাং পাশগ্ৰন্থিং শিথিলযতি কিং কিং ন কুৰুতে
প্ৰপন্নে কামাক্ষ্যাঃ প্ৰণতিপৰিপাটী চৰণযোঃ ॥99॥
মনীষাং মাহেন্দ্ৰীং ককুভমিৱ তে কামপি দশাং
প্ৰধত্তে কামাক্ষ্যাশ্চৰণতৰুণাদিত্যকিৰণঃ ।
যদীযে সম্পৰ্কে ধৃতৰসমৰন্দা কৱযতাং
পৰীপাকং ধত্তে পৰিমলৱতী সূক্তিনলিনী ॥100॥
পুৰা মাৰাৰাতিঃ পুৰমজযদম্ব স্তৱশতৈঃ
প্ৰসন্নাযাং সত্যাং ত্ৱযি তুহিনশৈলেন্দ্ৰতনযে ।
অতস্তে কামাক্ষি স্ফুৰতু তৰসা কালসমযে
সমাযাতে মাতৰ্মম মনসি পাদাব্জযুগলম্ ॥101॥
পদদ্ৱন্দ্ৱং মন্দং গতিষু নিৱসন্তং হৃদি সতাং
গিৰামন্তে ভ্ৰান্তং কৃতকৰহিতানাং পৰিবৃঢে ।
জনানামানন্দং জননি জনযন্তং প্ৰণমতাং
ত্ৱদীযং কামাক্ষি প্ৰতিদিনমহং নৌমি ৱিমলম্ ॥102॥
ইদং যঃ কামাক্ষ্যাশ্চৰণনলিনস্তোত্ৰশতকং
জপেন্নিত্যং ভক্ত্যা নিখিলজগদাহ্লাদজনকম্ ।
স ৱিশ্ৱেষাং ৱন্দ্যঃ সকলকৱিলোকৈকতিলকঃ
চিৰং ভুক্ত্ৱা ভোগান্পৰিণমতি চিদ্ৰূপকলযা ॥103॥
॥ ইতি পাদাৰৱিন্দশতকং সম্পূৰ্ণম্ ॥

Explore More