નારાયણીયં દશક 7 - વિરાટ્સ્બ્રહ્મણઃ જન્મ, તપઃ તથા વૈકુણ્ઠદર્શનમ્વરૂપવર્ણનમ્

એવં દેવ ચતુર્દશાત્મકજગદ્રૂપેણ જાતઃ પુન-
સ્તસ્યોર્ધ્વં ખલુ સત્યલોકનિલયે જાતોઽસિ ધાતા સ્વયમ્ ।
યં શંસન્તિ હિરણ્યગર્ભમખિલત્રૈલોક્યજીવાત્મકં
યોઽભૂત્ સ્ફીતરજોવિકારવિકસન્નાનાસિસૃક્ષારસઃ ॥1॥

સોઽયં વિશ્વવિસર્ગદત્તહૃદયઃ સમ્પશ્યમાનઃ સ્વયં
બોધં ખલ્વનવાપ્ય વિશ્વવિષયં ચિન્તાકુલસ્તસ્થિવાન્ ।
તાવત્ત્વં જગતાં પતે તપ તપેત્યેવં હિ વૈહાયસીં
વાણીમેનમશિશ્રવઃ શ્રુતિસુખાં કુર્વંસ્તપઃપ્રેરણામ્ ॥2॥

કોઽસૌ મામવદત્ પુમાનિતિ જલાપૂર્ણે જગન્મણ્ડલે
દિક્ષૂદ્વીક્ષ્ય કિમપ્યનીક્ષિતવતા વાક્યાર્થમુત્પશ્યતા ।
દિવ્યં વર્ષસહસ્રમાત્તતપસા તેન ત્વમારાધિત -
સ્તસ્મૈ દર્શિતવાનસિ સ્વનિલયં વૈકુણ્ઠમેકાદ્ભુતમ્ ॥3॥

માયા યત્ર કદાપિ નો વિકુરુતે ભાતે જગદ્ભ્યો બહિઃ
શોકક્રોધવિમોહસાધ્વસમુખા ભાવાસ્તુ દૂરં ગતાઃ ।
સાન્દ્રાનન્દઝરી ચ યત્ર પરમજ્યોતિઃપ્રકાશાત્મકે
તત્તે ધામ વિભાવિતં વિજયતે વૈકુણ્ઠરૂપં વિભો ॥4॥

યસ્મિન્નામ ચતુર્ભુજા હરિમણિશ્યામાવદાતત્વિષો
નાનાભૂષણરત્નદીપિતદિશો રાજદ્વિમાનાલયાઃ ।
ભક્તિપ્રાપ્તતથાવિધોન્નતપદા દીવ્યન્તિ દિવ્યા જના-
તત્તે ધામ નિરસ્તસર્વશમલં વૈકુણ્ઠરૂપં જયેત્ ॥5॥

નાનાદિવ્યવધૂજનૈરભિવૃતા વિદ્યુલ્લતાતુલ્યયા
વિશ્વોન્માદનહૃદ્યગાત્રલતયા વિદ્યોતિતાશાન્તરા ।
ત્વત્પાદામ્બુજસૌરભૈકકુતુકાલ્લક્ષ્મીઃ સ્વયં લક્ષ્યતે
યસ્મિન્ વિસ્મયનીયદિવ્યવિભવં તત્તે પદં દેહિ મે ॥6॥

તત્રૈવં પ્રતિદર્શિતે નિજપદે રત્નાસનાધ્યાસિતં
ભાસ્વત્કોટિલસત્કિરીટકટકાદ્યાકલ્પદીપ્રાકૃતિ ।
શ્રીવત્સાઙ્કિતમાત્તકૌસ્તુભમણિચ્છાયારુણં કારણં
વિશ્વેષાં તવ રૂપમૈક્ષત વિધિસ્તત્તે વિભો ભાતુ મે ॥7॥

કાલામ્ભોદકલાયકોમલરુચીચક્રેણ ચક્રં દિશા -
માવૃણ્વાનમુદારમન્દહસિતસ્યન્દપ્રસન્નાનનમ્ ।
રાજત્કમ્બુગદારિપઙ્કજધરશ્રીમદ્ભુજામણ્ડલં
સ્રષ્ટુસ્તુષ્ટિકરં વપુસ્તવ વિભો મદ્રોગમુદ્વાસયેત્ ॥8॥

દૃષ્ટ્વા સમ્ભૃતસમ્ભ્રમઃ કમલભૂસ્ત્વત્પાદપાથોરુહે
હર્ષાવેશવશંવદો નિપતિતઃ પ્રીત્યા કૃતાર્થીભવન્ ।
જાનાસ્યેવ મનીષિતં મમ વિભો જ્ઞાનં તદાપાદય
દ્વૈતાદ્વૈતભવત્સ્વરૂપપરમિત્યાચષ્ટ તં ત્વાં ભજે ॥9॥

આતામ્રે ચરણે વિનમ્રમથ તં હસ્તેન હસ્તે સ્પૃશન્
બોધસ્તે ભવિતા ન સર્ગવિધિભિર્બન્ધોઽપિ સઞ્જાયતે ।
ઇત્યાભાષ્ય ગિરં પ્રતોષ્ય નિતરાં તચ્ચિત્તગૂઢઃ સ્વયં
સૃષ્ટૌ તં સમુદૈરયઃ સ ભગવન્નુલ્લાસયોલ્લાઘતામ્ ॥10॥