Lord Dattatreya

śrī gurucaritra adhyāya 1

(Shri Gurucharitra Adhyay 1 in English (IAST))

Saraswati Gangadhar

Also known as Gurucharitra · Gurucharitra adhyay 1 · Shri Guru Charitra

Shri Gurucharitra Adhyay 1. Shri Gurucharitra, the central scripture of the Datta sampradaya, written by Saraswati Gangadhar in the fifteenth century. It tells the lives of Shripad Shrivallabha and Shri Nrisimha Saraswati, the first two incarnations of Dattatreya, as a dialogue between Siddha and Namdharak. Traditionally read as a saptaha — the whole book over seven days — most often in the month of Margashirsha. This adhyay is named in its colophon for मंगलाचरणं.

#of 152
|| śrī gaṇeśāya namaḥ ||
śrīsarasvatyai namaḥ | śrīkuladevatāyai namaḥ |
śrīpādaśrīvallabhāya namaḥ | śrīnṛsiṃhasarasvatyai namaḥ |
oṃ namojī vighnaharā | gajānanā girijākumarā |
jaya jaya laṃbodarā | ekadaṃtā śūrpakarṇā ||1||
hālaviśī karṇayugule | tethūni jo kā vārā usal̤e |
tyāceni vāte vighna pal̤e | vighnāṃtaka mhaṇatī tuja ||2||
tujhe śobhe ānana | jaise tapta kāṃcana |
kiṃvā udita prabhāramaṇa | taise teja phākatase ||3||
vighnakānanacchedanāsī | hātī pharaśa dharilāsī |
nāgabaṃda kaṭīsī | uraga yajñopavīta ||4||
caturbhuja disasī nikā | viśālākṣā vināyakā |
pratipāl̤isī viśvalokā | nirvighne karūniyā ||5||
tujhe ciṃtana je karitī | tayā vighne na bādhatī |
sakal̤ābhīṣṭe sādhatī | avilaṃbesī ||6||
sakal̤a maṃgala kāryāsī | prathama vaṃdije tumhāsī |
caturdaśa vidyāṃsī | svāmī tūci laṃbodarā ||7||
veda śāstre purāṇe | tujheci asela bolaṇe |
brahmādiki yā kāraṇe | stavilā ase suravarī ||8||
tripura sādhana karāvayāsī | īśvare arcile tumhāsī |
saṃhārāvayā daityāṃsī | pahile tumhāṃsī stavile ||9||
harihara brahmādika gaṇapatī | kāryāraṃbhī tuja vaṃditī |
sakal̤ābhīṣṭe sādhatī | tujheni prasāde ||10||
kṛpānidhī gaṇanāthā | suravarādikā vighnahartā |
vināyakā abhayadātā | matiprakāśa karī maja ||11||
samasta gaṇāṃcā nāyaka | tūci vighnāṃcā aṃtaka |
tūte vaṃditī je loka | kārya sādhe tayāṃce ||12||
sakal̤a kāryā ādhārū | tūci kṛpecā sāgarū |
karuṇānidhi gaurīkumarū | matiprakāśa karī maja ||13||
mājhe manīṃcī vāsanā | tuvā puravāvī gajānanā |
sāṣṭāṃga karito namanā | vidyā deī maja ātā ||14||
neṇatā hoto matihīna | mhaṇoni dharile tujhe caraṇa |
caudā vidyāṃce nidhāna | śaraṇāgatavarapradā ||15||
mājhiyā aṃtaḥkaraṇīce vhāve | gurucaritra kathana karāve |
pūrṇadṛṣṭīne pahāve | graṃthasiddhi pāvavī dātārā ||16||
ātā vaṃdū brahmakumārī | jice nāma vāgīśvarī |
pustaka vīnā jice karī | haṃsavāhinī ase dekhā ||17||
mhaṇoni namato tujhe caraṇī | prasanna vhāve maja svāmiṇī |
rāhoniyā mājhiye vāṇī | graṃthī righū karī ātā ||18||
vidyā veda śāstrāṃsī | adhikāra jāṇā śāradeśī |
tiye vaṃditā viśvāsī | jñāna hoya avadhārā ||19||
aika mājhī vinaṃtī | dyāvī ātā avalīlā matī |
vistāra karāvayā gurucaritrī | matiprakāśa karī maja ||20||
jaya jaya jaganmāte | tūci viśvī vāgdevate |
vedaśāstre tujhī likhite | nāṃdaviśī yeṇeparī ||21||
māte tujhiyā vāgbāṇī | utpatti vedaśāstrapurāṇī |
vadatā sāhī darśanī | tyāṃte aśakya pariyesā ||22||
gurūce nāmī tujhī sthita | mhaṇatī nṛsiṃhasarasvatī |
yākāraṇe majavarī prīti | nāma āpule mhaṇūnī ||23||
khāṃbasūtrīṃcī bāhulī jaisī | khel̤atī tayā sūtrāsarasī |
svataṃtrabudhi nāhī tyāṃsī | vartatī āṇikāceni mate ||24||
taise tujheni anumate | mājhe jivhe prerīmāte |
kṛpānidhi vāgdevate | mhaṇoni vinavī tujhā bāl̤a ||25||
mhaṇoni namile tujhe caraṇa | vhāve svāmiṇī prasanna |
dyāve māte varadāna | graṃthī righū karavī ātā ||26||
ātā vaṃdū trimūrtīsī | brahmāviṣṇuśivāṃsī |
vidyā māge mī tayāsī | anukrame karonī ||27||
caturmukhe asatī jyāsī | kartā jo kā sṛṣṭīsī |
veda jhāle bolate jyāsī | tyāce caraṇī namana mājhe ||28||
ātā vaṃdū hraṣīkeśī | jo nāyaka tyā viśvāsī |
lakṣmīsahita aharniśī | kṣīrasāgarī ase jāṇā ||29||
caturbāhu naraharī | śaṃkha cakra gadā karī |
padmahasta murārī | padmanābha pariyesā ||30||
pītāṃbara ase kasiyelā | vaijayaṃtī māl̤ā gal̤ā |
śaraṇāgatā abhīṣṭa sakal̤ā | detā hoya kṛpāl̤ū ||31||
ātā namū śivāsī | dharilī gaṃgā mastakesī |
paṃcavaktra dahā bhujesī | ardhāṃgī ase jaganmātā ||32||
paṃcavadane asatī jyāsī | saṃhārī jo yā sṛṣṭīsī |
mhaṇoni bolatī smaśānavāsī | tyāce caraṇī namana mājhe ||33||
vyāghrāṃbara pāṃgharūna | sarvāṃgī ase sarpaveṣṭaṇa |
aisā śaṃbhu umāramaṇa | tyāce caraṇī namana mājhe ||34||
namana samasta suravarā | siddhasādhyāṃ avadhārā |
gaṃdharvayakṣakinnarā | ṛṣīśvarā namana mājhe ||35||
vaṃdū ātā kavikul̤āsī | parāśarādi vyāsāṃsī |
vālmīkādi sakal̤ikāṃsī | namana mājhe pariyesā ||36||
neṇe kavitva ase kaise | mhaṇoni tumhā vinavitase |
jñāna dyāve jī bharavase | āpulā dāsa mhaṇoni ||37||
na kal̤e graṃthaprakāra | neṇe śāstrāṃcā vicāra |
bhāṣā naye mahārāṣṭra | mhaṇoni vinavī tumhāsī ||38||
samasta tumhī kṛpā karaṇe | mājhiyā vacanā sāhya hoṇe |
śabdabyutpattīhī neṇe | kavikul̤a tumhī pratipāl̤ā ||39||
aise sakal̤ikā vinavoni | maga dhyāile pūrvaja manī |
ubhayapakṣa janakajananī | māhātmya puṇyapuruṣāṃce ||40||
āpastaṃbaśākhesī | gotra kauṃḍiṇya mahāṛṣi |
sākhare nāma khyātiśī | sāyaṃdevāpāsāva ||41||
tyāpāsūni nāganātha | devarāva tayācā suta |
sadā śrīsadgurucaraṇa dhyāta || gaṃgādhara janaka mājhā ||42||
namana karitā janakacaraṇī | mātāpūrvaja dhyāto manī |
jo kā pūrvaja nāmadhāraṇī | āśvalāyana śākhecā ||43||
kāśyapāce gotrī | cauṃḍeśvarī nāmadhārī |
vāge jaisā janhu avadhārī | athavā janaka gaṃgecā ||44||
tyācī kanyā mājhī jananī | niścaye jaiśī bhavānī |
caṃpā nāme puṇyakhāṇī | svāmiṇī mājhī pariyesā ||45||
namitā janakajananīsī | naṃtara namū śrīgurusī |
ghālī mati prakāśī | gurucaraṇa smarāvayā ||46||
gaṃgādharāce kuśī | janma jhālā pariyesī |
sadā dhyāya śrīgurusī | ekā bhāve niraṃtara ||47||
mhaṇoni sarasvatīgaṃgādhara | karī saṃtāṃsī namaskāra |
śrotayā vinavī vāraṃvāra | kṣamā karaṇe bāl̤akāsī ||48||
vedābhyāsī saṃnyāsī | yatī yogeśvara tāpasī |
sadā dhyātī śrīgurusī | tayāṃsī mājhā namaskāra ||49||
vinavitase samastāṃsī | alpamatī āpaṇāsī |
mājhe bobaḍe bolāṃsī | sakal̤a tumhī aṃgikārā ||50||
tāvanmātra mājhī mati | neṇe kāvyavyutapatti |
jaise śrīguru niropitī | teṇe parī sāṃgata ||51||
pūrvāpāra āmuce vaṃśī | guru prasanna aharniśī |
niropa detī māte pariyesī | caritra āpule vistārāvayā ||52||
mhaṇe graṃtha kathana karī | amṛtaghaṭa svīkārī |
tujhe vaṃśī paraṃparī | lādhatī cārī puruṣārtha ||53||
guruvākya maja kāmadhenu | manī nāhī anumānu |
siddhi pāvaviṇāra āpaṇu | śrīnṛsiṃhasarasvatī ||54||
traimūrtīcā avatāra | jhālā nṛsiṃhasarasvatī nara |
kavaṇa jāṇe yācā pāra | caritra kavaṇā na varṇave ||55||
caritra aise śrīguruce | varṇū na śake mī vāce |
ājñāpana ase śrīguruce | mhaṇoni vāce bolatase ||56||
jyāsa putrapautrī ase cāḍa | tyāsī kathā he ase goḍa |
lakṣmī vase akhaṃḍa | tayā bhuvanī pariyesā ||57||
aiśī kathā jayāce gharī | vācitī nitya premabharī |
śriyāyukta niraṃtarī | nāṃdatī putrakalatrayukta ||58||
roga nāhī tayā bhuvanī | sadā saṃtuṣṭa gurukṛpekaroni |
niḥsaṃdeha sātā dinī | aikatā baṃdhana tuṭe jāṇā ||59||
aisī puṇyapāvana kathā | sāṃgena aika vistāratā |
sāyāsāviṇa hoya sādhyatā | sadyaḥphala prāpta hoya ||60||
nidhāna lādhe aprayāsī | tarī kaṣṭa kā sāyāsī |
viśvāsa mājhiyā bolāsī | aikā śrote ekacitte ||61||
āmhā sākṣī aise ghaḍale | mhaṇoni vinavitase bal̤e |
śrīgurusmaraṇa ase bhale | anubhavā ho sakal̤ika ||62||
tṛpti jhāliyāvarī ḍhekara | detī jaise jevaṇāra |
gurumahimecā udgāra | bolatase anubhavoni ||63||
mī sāmānya mhaṇoni | udāsa vhāla mājhe vacanī |
makṣikecyā mukhāṃtunī | madhu kevī grāhya hoya ||64||
jaise śiṃpalyāṃta muktāphal̤a | athavā karpūra kardal̤a |
vicārī pā aśvatthamūl̤a | kavaṇāpāsāvautpatti ||65||
graṃtha karāla udāsa | vākuḍa kṛṣṇa dise ūsa |
amṛtavata nighe tyācā rasa | dṛṣṭi dyāvī tayāvarī ||66||
taise mājhe bolaṇe | jyācī cāḍa gurusmaraṇe |
aṃgikāra karaṇāra śahāṇe | anubhavitī ekacitte ||67||
brahmarasācī goḍī | anubhavitāṃ phal̤eṃ rokaḍī |
yā bolācī āvaḍī | jyāsī saṃbhave anubhava ||68||
gurucaritra kāmadhenu | aikatā hoya mahājñānu |
śrotī karoniyā sāvadha manu | ekacite pariyesā ||69||
śrīgurunṛsiṃhasarasvatī | hote gāṇagāpurī khyāti |
mahimā tyāṃcā atyadbhutī | sāṃgena aikā ekacitte ||70||
tayā grāmī vasatī guru | mhaṇoni mahimā ase thoru |
jāṇatī loka cahū rāṣṭru | samasta jātī yātresī ||71||
tethe rāhoni ārādhitī | tvarita hoya phalaprāpti |
putra dārā dhana saṃpatti | je je icchile hoya janā ||72||
lādhoniyā saṃtāne | nāme ṭhevitī nāmakaraṇe |
saṃtoṣarūpe yeūna | pāvatī cārī puruṣārtha ||73||
aise asatā vartamānī | bhakta eka ’nāmakaraṇī’ |
kaṣṭatase ati gahanī | sadā dhyāya śrīgurusī ||74||
aisā manī vyākul̤ita | ciṃtene veṣṭilā bahuta |
gurudarśanā jāū mhaṇata | nirvāṇamānase nighālā ||75||
ati nirvāṇa aṃtaḥkaraṇī | laya hovoni gurucaraṇī |
jāto śiṣyaśiromaṇī | visaroniyā kṣudhātṛṣā ||76||
nirdhāra karoni mānasī | mhaṇe pāhīna śrīgurusī |
athavā sāṃḍīna dehāsī | jaḍasvarūpe kāya kāja ||77||
jyāce nāmasmaraṇa karitā | dainyahāni hoya tvaritā |
āpaṇa taisā nāmāṃkitā | kiṃkara mhaṇatase ||78||
daiva ase āpule uṇe | tarī kā bhajāve śrīgurucaraṇa |
parisa lāvatā lohā jāṇa | suvarṇa kevī hotase ||79||
taise tujhe nāma parise | mājhe hradayī sadā vase |
māte kaṣṭī sāyāse | ṭhevitā lāja kavaṇāsī ||80||
yā bolāciyā hevā | manī dharoni pahāvā |
gurumūrtī sadāśivā | kṛpāl̤ū bā sarvabhūtī ||81||
ativyākul̤a aṃtaḥkaraṇī | niṃdāstuti āpulī vāṇī |
kaṣṭalā bhakta nāmakaraṇī | karitā hoya pariyesā ||82||
rāga svecchā ovībaddha mhaṇāve | āji pāhuṇe paṃḍharīce rāve |
vaṃdū vighnaharā bhāve | namū te suṃdarā śāradesī ||83||
gurūcī traimūrti | mhaṇatī vedaśruti |
sāṃgatī dṛṣṭāntī | kaliyugāta ||84||
kaliyugāta khyāti | śrīnṛsihasarasvatī |
bhaktāṃsī sārathī | kṛpāsiṃdhū ||85||
kṛpāsiṃdhu bhaktā | veda vākhāṇitā|
trayamūrti gurunāthā | mhaṇoniyā ||86||
trayamūrtīce guṇa | tū eka nidhāna |
bhaktāṃsī rakṣaṇa | dayānidhi ||87||
dayānidhi yatī | vinavito mī śrīpatī |
neṇe bhāvabhakti | aṃtaḥkaraṇī ||88||
aṃtaḥkaraṇī sthiru | navhe bā śrīguru |
tū kṛpāsāgaru | pāva vegī ||89||
pāva vegī ātā | naraharī anaṃtā |
bāl̤ālāgī mātā | kevī ṭākī ||90||
tū mātā tū pitā | tūci sakhā bhrātā |
tūci kul̤adevatā | paraṃparī ||91||
vaṃśaparaṃparī | dharūni nirdhārī |
bhajato mī naraharī | sarasvatīsī ||92||
sarasvatī naraharī | dainya mājhe harī |
mhaṇūni mī niraṃtarī | sadā kaṣṭe va93||
sadā kaṣṭa cittā | kā ho deśī ātā |
kṛpāsiṃdhu bhaktā | kevī hosī ||94||
kṛpāsiṃdhu bhaktā | kṛpāl̤ū anaṃtā |
trayamūrti jagannāthā | dayānidhī ||95||
trayamūrti tū hosī | pāl̤isī viśvāsī |
samasta devāṃsī | tūci dātā ||96||
samastā devāṃsī | tūci dātā hosī |
māgo mī kavaṇāsī | tujavāṃconī ||97||
tujavāconī ātā | ase kavaṇa dātā |
viśvāsī poṣitā | sarvajña tū ||98||
sarvajñācī khūṇa | ase he lakṣaṇa |
samastāṃce jāṇe | kavaṇa aisā ||99||
sarvajña mhaṇoni | vānitī purāṇī |
mājhe aṃtaḥkaraṇī | na ye sākṣī ||100||
kavaṇa kaiśāparī | asatī bhūmīvarī |
jāṇijeci tarī | sarvajña to ||1||
bāl̤aka tānhaye | neṇe bāpamāye |
kṛpā kevī hoya | mātāpityā ||2||
diliyāvāṃconi | na devave mhaṇoni |
asela tujhe manī | sāṃga maja ||3||
samasta mahītal̤ī | tumhā dilhe bal̤ī |
tyāte ho pātāl̤ī | baisavile ||4||
suvarṇācī laṃkā | tuvā dilhī ekā |
teṇe pūrvī laṃkā | kavaṇā dilhī ||5||
aḍhal̤a dhruvāsī | dilhe hraṣīkeśī |
tyāne ho tumhāsī | kāya dilhe ||6||
niḥkṣatra karūnī | viprāte medinī |
detā tumhā koṇī | kāya dilhe ||7||
sṛṣṭīcā poṣaka | tūci deva eka |
tūte mī maśaka | kāya deū ||8||
nāhī tumhā jarī | śrīmaṃta naraharī |
lakṣmī tujhe gharī | nāṃdatase ||9||
yāhonī āmhāsī | tū kāya māgasī |
sāṃga hraṣīkeśī | kāya deū ||110||
mātece vosaṃgī | baisoniyā bāl̤a vegī |
pasarī mukhasuraṃgī | stanakāṃkṣesī ||11||
bāl̤āpāsī mātā | kāya māge tātā |
aika śrīgurunāthā | kāya deū ||12||
gheūniyā detā | nāma nāhī dātā |
dayānidhi mhaṇatā | bola dise ||13||
deū na śakasī | mhaṇe mī mānasī |
caudāhī bhuvanāsī | tūci dātā ||14||
tujhe manī pāhī | vase āṇika kāhī |
sevā kelī nāhī | mhaṇoniyā ||15||
sevā ghevoniyā | deṇe he sāmānya |
nāma nase jāṇa | dātṛtvāsī ||16||
tal̤ī bāvī vihirī | asatī bhūmīvarī |
megha to aṃbarī | varṣatase ||17||
meghācī hī sevā | na karitā svabhāvā |
udakapūrṇa sarvā | kevī karī ||18||
sevā apekṣitā | bola ase dātā |
dayānidhi mhaṇatā | kevī sāje ||19||
neṇe sevā kaisī | sthira hoya mānasī |
mājhe vaṃśovaṃśī | tujhe dāsa ||120||
mājhe pūrvajavaṃśī | sevile tumhāṃsī |
saṃgraha bahuvasī | tujhe caraṇī ||21||
bāpāce sevesī | pāl̤itī putrāsī |
tevī tvā āmhāsī | pratipāl̤āve ||22||
mājhe pūrvadhana | tumhī dyāve ṛṇa |
kā bā naye karuṇā | kṛpāsiṃdhu ||23||
āmuce āmhī ghetā | kā bā naye cittā |
māgena mī sattā | gheīna ātā ||24||
ātā maja jarī | na desī naraharī |
jiṃtoni vevhārī | gheīna jāṇā ||25||
disatase ātā | kaṭhiṇatā gurunāthā |
dāsa mī aṃkitā | sanātana ||26||
āpule samāna | asela kavaṇa |
tayāsave mana | kaṭhiṇa kīje ||27||
kaṭhīṇa kīje harī | tuvā daityāṃvarī |
pralhāda kaivārī | sevakāṃsī ||28||
sevakā bāl̤akāsī | karū naye aisī |
kaṭhiṇatā pariyesī | barave na dise ||29||
mājhiyā aparādhī | dharoniyā buddhi |
aṃtaḥkaraṇa krodhī | pahāsī jarī ||130||
bāl̤aka mātesī | bole niṣṭhuresī |
ajñāne māyesī | mārī jarī ||31||
mātā tyā kumārāsī | kopa na dharī kaiśī |
āliṃgoni harṣī | saṃbokhī pā ||32||
kavaṇyā aparādhesī | na ghālisī āmhāsī |
aho hraṣīkeśī | sāṃgā maja ||33||
mātā ho kopāsī | bole bāl̤akāsī |
jāvoni pitayāsī | sāṃge bāl̤a ||34||
mātā kope jarī | ekhāde avasarī |
pitā kṛpā karī | saṃbokhūni ||35||
tū mātā tū pitā | kopasī gurunāthā |
sāṃgo kavaṇā ātā | kṣamā karī ||36||
tūci svāmī aisā | jagī jhālā ṭhasā |
dāsa tujhā bhalataisā | pratipāl̤āvā ||37||
anātharakṣaka | mhaṇatī tuja loka |
mī tujhā bāl̤aka | pratipāl̤āve ||38||
kṛpāl̤u mhaṇoni | vānitī purāṇī |
mājhe bola kānī | na ghālisīca ||39||
nāyakasī gururāṇā | mājhe karunāvacanā |
kāya duścitapaṇā | tujhā ase ||40||
mājhe karuṇāvacana | na aikatī tujhe kāna |
aikoni pāṣāṇa | vikhuratase ||41||
karuṇā karī aise | vānitī tuja pise |
ajunī tarī kaise | kṛpā na ye ||42||
aise nāmāṃkita | vinavitā tvarita |
kṛpāl̤u śrīgurunātha | āle vegī ||43||
vatsālāgī dhenu | jaiśī ye dhāvonu |
taise śrīguru āpaṇu | āle javal̤ī ||44||
yetāṃci gurumuni | vaṃdī nāmakaraṇī |
mastaka ṭhevoni | caraṇayugmī ||45||
keśa to mokal̤ī | jhāḍī caraṇadhul̤ī |
ānaṃdāśrujal̤ī | aṃghri kṣāl̤ī ||46||
hradayamaṃdirāta | baisavoni vyakta |
pūjā upacārita | ṣoḍaśavidhi ||47||
ānaṃdabharita | jhālā nāmāṃkita |
hradayī śrīgurunātha | sthirāvalā ||48||
bhaktāṃcyā hradayāṃta | rāhe śrīgurunātha|
saṃtoṣa bahuta | sarasvatīsī ||49||
iti śrīgurucaritraparamakathākalpatarau śrīnṛsiṃhasarasvatyupākhyāne
siddhanāmadhārakasaṃvāde maṃgalācaraṇaṃ nāma prathamo'dhyāyaḥ ||1||
|| ovīsaṃkhyā 149 ||
||śrīgurudattātreyārpaṇamastu||

Explore More