Lord Dattatreya

શ્રી ગુરુચરિત્ર અધ્યાય 19

(Shri Gurucharitra Adhyay 19 in Gujarati)

Saraswati Gangadhar

Also known as Gurucharitra · Gurucharitra adhyay 19 · Shri Guru Charitra

Shri Gurucharitra Adhyay 19. Shri Gurucharitra, the central scripture of the Datta sampradaya, written by Saraswati Gangadhar in the fifteenth century. It tells the lives of Shripad Shrivallabha and Shri Nrisimha Saraswati, the first two incarnations of Dattatreya, as a dialogue between Siddha and Namdharak. Traditionally read as a saptaha — the whole book over seven days — most often in the month of Margashirsha.

#of 103
॥ શ્રીગણેશાય નમઃ ॥
શ્રીસરસ્વત્યૈ નમઃ ॥ શ્રીગુરુભ્યો નમઃ ॥
નામધારક શિષ્યરાણા । લાગે સિધ્દાચિયા ચરણાં ।
કરસંપુટ જોડૂન । વિનવીતસે તયા વેળી ॥૧॥
જય જયા સિધ્દ યોગીશ્વરા । તૂંચિ જ્યોતિ અંધકારા ।
ભક્તજનાંચ્યા મનોહરા । ભવસાગરતારકા ॥૨॥
અજ્ઞાનતિમિરરજનીંત । નિજલોં હોતોં મદોન્મત્ત ।
ગુરુચરિત્ર મજ અમૃત । પ્રાશન કરવિલેં દાતારા ॥૩॥
ત્યાણેં ઝાલેં મજ ચેત । જ્ઞાનસૂર્યપ્રકાશ હોત ।
તુઝે કૃપેને જાગૃત । જાહલોં સ્વામી સિધ્દમુનિ ॥૪॥
પુઢીલ કથાવિસ્તારા । નિરોપાવા યોગીશ્વરા ।
કૃપા કરી ગા દાતારા । મ્હણોનિ લાગલા ચરણાંસી ॥૫॥
ઐકોનિ શિષ્યાચેં વચન । સંતોષલા સિધ્દ આપણ ।
સાંગતસે વિસ્તારુન । શ્રીગુરુમહિમા અનુપમ્ય ॥૬॥
શિષ્યોત્તમા નામંકિતા । સાંગેન ઐકે ગુરુચી કથા ।
ઔદુંબરતળી અતિપ્રીતા । હોતે શ્રીગુરુ પરિયેસા ॥૭॥
ઐકોની સિધ્દાચેં વચન । નામધારક કરી પ્રશ્ન ।
અનેક પુણ્યવૃક્ષ ત્યજૂન । કાય પ્રીતિ ઔદુંવરી ॥૮॥
અશ્વત્થ્વૃક્ષ અસે થોર । મ્હણોનિ સાંગતી વેદ શાસ્ત્ર ।
શ્રીગુરુપ્રીતિ ઔદુંબર । કવણ કારણ નિરોપાવેં ॥૯॥
સિધ્દ મ્હણે નામંકિતા । સાંગેન યાચિયા વૃતાંતા ।
જધીં નરસિંહ અવતાર હોતા । હિરણ્યકશ્યપ વિદારિલા ॥૧૦॥
નખેંકરૂનિ દૈત્યાસી । વિદારિલેં કોપેસીં ।
આંતડીં કાઢૂનિયાં હષીં । ઘાલતી માળ ગળાં નરહરીનેં ॥૧૧॥
ત્યા દૈત્યાચે પોટી વિષ હોતેં કાળ્કૂટી ।
જૈસી વડવાગ્નિ મોઠી તૈસેં વિષ પરિયેસા ॥૧૨॥
વિદારણ કરિતાં દૈત્યાસી । વેધલેં વિષ ત્યા નખાંસી ।
તાપલી નખેં બહુવસી । ઐક શિષ્યા એકચિત્તેં ॥૧૩॥
તયે સમયી મહાલક્ષ્મી । ઘેઊનિ આલી અતિપ્રેમી ।
ઔદુંબરફળ નામી । શાંતીકારણેં નખાંસી ॥૧૪॥
તયે વેળી શીતલાર્થ । નખેં રોવિલીં ઔદુંબરાત ।
વિષાગ્નિ ઝાલા શાંત । ઉગ્ર નરસિંહ શાંત ઝાલા ॥૧૫॥
શાંત જાહલા નૃસિંહદેવ । દેતા ઝાલા લક્ષ્મીસિ ખેંવ ।
સંતોષોનિ ઉભય દેવ । વર દેતી તયે વેળીં ॥૧૬॥
તયા સમયિં ઔદુંબરાસી દેતી વર હૃષીકેશી ।
” સદા ફળિત તૂં હોસી । ‘કલ્પવૃક્ષ ‘ તુઝે નામ ॥૧૭॥
જે જન ભજતી ભક્તીસીં । કામ્યં હોય ત્વરિતસીં ।
તુજ દેખતાંચિ પરિયેસીં । ઉગ્ર વિષ શાંત હોય ॥૧૮॥
જે સેવિતીલ મનુષ્યલોક । અખિલકામ્ય પાવોનિ એક ।
ફળ પ્રાપ્ત હોય નિકે । પાપાવેગળા હોય નર ॥૧૯॥
વાંઝ નારી સેવા કરિતાં । પુત્ર હોતીલ તિસી ત્વરિતા ।
જે નર અસતીલ દૈન્યપીડિતા । સેવિતં હોતીલ શ્રિયાયુક્ત ॥૨૦॥
તુઝી છાયીં બૈસોન । જે જન કરિતી જપાનુષ્ઠાન ।
અનંત ફળ હોય જ્ઞાન । કલ્પિલેં ફળ હોય ત્યાંસી ॥૨૧॥
તુઝે છાયીં જળાંત । સ્નાન કરિતાં પુણ્ય બહુત ।
ભાગીરથીસ્નાન કરીત । તિતુકેં પુણ્ય પરિયેસા ॥૨૨॥
તુજ સેવિતી ત્યા નરાસી । વ્યાધિ નવ્હતી કવણે દિવસીં ।
બ્રહ્મહત્યાદિ મહાદોષી । પરિહાર હોતી પરિયેસા ॥૨૩॥
જેં જેં કલ્પૂનિ માનસી । તુજ સેવિતી ભાવેસીં ।
કલ્પના પુરતી ભરંવસી । કલિયુગી કલ્પવૃક્ષ તૂંચિ ॥૨૪॥
સદા વસોં તુજપાશીં । લક્ષ્મીસહિત શાંતીસી ” ।
મ્હણોનિ વર દેતી હર્ષી । નરસિંહમૂર્તિ તયે વેળી ॥૨૫॥
ઐસા વૃક્ષ ઔદુંબર । કલિયુગીં તોચિ કલ્પતરુ ।
નરસિંહમૂર્તિ હોતાં ઉગ્ર । શાંત ઝાલી તયાપાશી ॥૨૬॥
યાકારણે શ્રીગુરુમૂર્તિ નૃસિંહમંત્ર ઉપાસના કરિતી ।
ઉગ્રત્વાચી કરાવયા શાંતિ । ઔદુંબરી વાસ અસે ॥૨૭॥
અવતાર આપણ તયાચે સ્થાન આપુલેં અસે સાચેં ।
શાંતવન કરાવયા ઉગ્રત્વાચે । મ્હણોનિ વાસ ઔદુંબરી ॥૨૮॥
સહજ વૃક્ષ તો ઔદુંવર । કલ્પવૃક્ષસમાન તરુ ।
વિશેષેં વાસ કેલા શ્રીગુરુ । કલ્પિલી ફળે તેથે હોતી ॥૨૯॥
તયા કલ્પદ્રુમાતળી । હોતે શ્રીગુરુસ્તોમમૌળી ।
બ્રહ્મા-વિષ્ણુ-નેત્રભાળી । દેહ માનુષી ધરોનિયાં ॥૩૦॥
ભક્તજનાં તારણાર્થ । પાવન કરિતી સમસ્ત તીર્થ ।
અવતાર ત્રયમૂર્તિ ગુરુનાથ । ભૂમીવરી વર્તત અસે ॥૩૧॥
વૃક્ષાતળી અહર્નિશીં । શ્રીગુરુ અસતી ગૌપ્યેસી ।
માધ્યાન્હકળસમયાસી । સમારંભ હોય તેથેં ॥૩૨॥
અમરેશ્વર્સંનિધાનીં । વસઈ ચૌસષ્ટ યોગિની ।
પૂજા કરાવયા માધ્યાન્હી । શ્રીગુરુજવળી યેતી નિત્ય ॥૩૩॥
નમન કરૂનિ શ્રીગુરૂસી । નેતી આપુલે મંદિરાસી ।
પૂજા કરિતી વિધીસીં । ગંધપરિમળ-કુસુમેં ॥૩૪॥
આરોગોનિ તયાં ઘરી । પુનરપિ યેતી ઔદુંબરી ।
એકે સમયી દ્વિજવરી । વિસ્મય કરિતી દેખોનિયાં ॥૩૫॥
મ્હણતી અભિન યાતિ કૈસા । ન ક્રી ભિક્ષા ગ્રામાંત ઐસા ।
અસતો સદા અરણ્યવાસા । કવણેપરી કાળ કંઠી ॥૩૬॥
પાહૂં યાચેં વર્તમાન । કૈસા ક્રમિતો દિનમાન ।
એખાદા નર ઠેવૂન । પાહો અંત યતીશ્વરાચા ॥૩૭॥
ઐસં વિચારૂનિ માનસી । ગેલે સંગમસ્થાનાસી ।
માધ્યાન્હસમયી તયાંસી । ભય ઉઅપજલેં અંતઃકરણીં ॥૩૮॥
પાહૂં મ્હણતી શ્રીગુરૂચા અંત । તેચિ જાતી યમપંથ ।
ઐસે વિપ્ર મદોન્મત્ત । અધોગતીચે તેચિ ઇષ્ટ ॥૩૯॥
ઉપજતાં ભય બ્રાહ્મણાંસી । ગેલે આપુલેં સ્થાનાસી ।
ગંગનુજ થડિયેસી । હોતા વૃત્તિ રાખીત ॥૪૦॥
ત્યાણેં દેખિલે શ્રીગુરુસી । આલ્યા યોગિની પૂજેસી ।
ગંગેમધ્યે યેતાં કૈસી । માર્ગ જાહલા જળાંત ॥૪૧॥
વિસ્મય કરી તો નરુ । મ્હણે કૈસા યતીશ્વરુ ।
દ્વિભાગ ઝાલા ગંગાપૂરુ । કેવી ગેલે ગંગેંત ॥૪૨॥
શ્રીગુરુતેં નેઊનિ। પૂજા કેલી ત્યા યોગિની।
ભિક્ષા તેથેં કરૂનિ આલે માગુતી બાહેર ॥૪૩॥
પહાત હોતા ગંગાનુજ । મ્હણે કૈસે જાહલે ચોજ ।
અવતાર હોઈલ ઈશ્વરકાજ । મ્હણોનિ પૂજિતી દેવકન્યા ॥॥૪૪॥
યેરે દિવસીં માગુતી । હાતી ઘેઊન આરતિ ।
દેવકન્યા ઓંવાળિતી । શ્રીગુરૂતેં નમૂનિયાં ॥૪૫॥
પુન્હા ગંગાપ્રવાહાંત । શ્રીગુરુ નિઘાલે યોગિનીસહિત ।
હો કાં નર હોતા પહાત । તોહી ગેલા સર્વેચિ ॥૪૬॥
નદીતીરી જાતાં શ્રીગુરુ । દ્વિભાર જાહલેં ગંગેત દ્વારુ ।
ભીતરી દિસે અનુપમ્ય પુર । રત્નખચિત ગોપુરેસીં ॥૪૭॥
અમરાવતીસમાન નગર જૈસી તેજેં દિનકર ।
શ્રીગુરુ જાતાંચિ સમસ્ત પુર। ઘેઊનિ આલેં આરતિ ॥૪૮॥
ઓવાળૂન આરતિ । નેલેં આપુલે મંદિરાપ્રતિ ।
સિંહાસન રત્નખચિતી । બૈસો ઘાલિતી તયા સમયીં ॥૪૯॥
પૂજા કરિતી વિધીસીં । જે કાં ઉપચાર ષોડશી ।
અનેકાપરી ષડ્રસેસીં । આરોગિલેં તયે વેળીં ॥૫૦॥
શ્રીગુરુ દિસતી તયા સ્થાનીં । ત્રૈમૂર્તિ જૈસા શુલપાણિ ।
પૂજા ઘેઊનિ તત્ક્ષણીં । મગ પરતલે તયેવેળી ॥૫૧॥
દેખોનિયાં તયા નરાસી । મ્હણતી તૂં કાં આલાસી ।
વિનવી તો નર સ્વમિયાસી । સહજ આલોં દર્શનાતે ॥૫૨॥
મ્હણોનિ લાગલા ગુરુચરણીં । તલ્લીન હોવોનિ અંતઃકરણીં ।
મ્હણે સ્વામી ગિરિજારમણા । હોસી ત્રયમૂર્તિ તુંચિ એક ॥૫૩॥
ન કળે તુઝેં સ્વરૂપજ્ઞાન । સંસારમાયા વેષ્ટૂન ।
તૂં તારક યા ભવાણી । ઉધ્દરાવે સ્વામિયા ॥૫૪॥
તૂં તારક વિશ્વાસી । મ્હણોનિ ભૂમી અવતરલાસી ।
અજ્ઞાન મ્હણિજે રજનીસી । જ્યોતિઃસ્વરૂપ તૂંચિ એક ॥૫૫॥
તુઝેં દર્શન હોય જ્યાસી । સર્વાભીષ્ટ ફળ હોય ત્યાસી ।
ઇહપર અપ્રયાસી । જોડે નરા ન લાગતાં ક્ષણ ॥૫૬॥
ઐશાપરી તો દેખા । સ્તુતિ કરિતો નર ઐકા ।
સંતોષૂનિ ગુરુનાયકેં । આશ્વાસિલે તયા વેળી ॥૫૭॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી તયાસી । તુઝેં દૈન્ય ગેલેં પરિયેસી ।
જેં જેં તૂં ઇચ્છિસી માનસી । સકળાભીષ્ટ પાવશીલ ॥૫૮॥
યેથીલ વર્તમાન ઐસી । ન સાંગાવે કવણાસી ।
જયા દિવશી પ્રગટ કરિસી । તૂતેં હાની હોઈલ જાણ ॥૫૯॥
યેણેંપરી તયાસી । શ્રીગુરુ સાંગતી પરિયેસી ।
લાલે ઔદુંબરાપાશી । ગંગાનુજ-સમાગમેં ॥૬૦॥
શ્રીગુરૂચા નિરોપ ઘેઊન । ગેલા ગંગાનુજ આપણ ।
વૃત્તિસ્થાનીં જાતાંચિ ક્ષણ । નિધાન ત્યાસી લાધલેં ॥૬૧॥
જ્ઞાનવં તો ઝાલા નરુ । નિત્ય સેવા કરી તો ગુરુ ।
પુત્રપૌત્ર શ્રિયાકર । મહાનંદે વર્તતસે ॥૬૨॥
ભક્તિભાવેં શ્રીગુરુસી । નમન કરી પ્રતિદિવસીં ।
સેવા કરી કલત્રેંસી । એકોભાવેંકરૂનિયાં ॥૬૩॥
વર્તતા ઐસે એકે દિવસી । આલી પૌર્ણિમા માઘમાસીં ।
નમન કરૂનિ શ્રીગુરૂસી । વિનવીતસે તો ભક્ત ॥૬૪॥
મ્હણે સ્વામી જગદ્ગુરુ । માઘસ્નાની પ્રયાગ થોરુ ।
મ્હણોનિ સાંગતી દ્વિજવરુ । કાશીપૂર મહાક્ષેત્ર ॥૬૫॥
કૈસે પ્રયાગ ગયાસ્થાન । કૈસેં વારાણસી ભુવન ।
નેણોં આપણ યાતિહીન । કૃપા કરણેં સ્વામિયા ॥૬૬॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી તયાસી । પંચગંગાસંગમેંસી ।
‘ પ્રયાગ ‘ જાણાવેં ભરંવસી । ‘ કાશીપુર ” તેં જુગુળ ॥૬૭॥
દક્ષિણ ‘ ગયા’ કોલ્હાપુર । ત્રિસ્થળી ઐસેં મનોહર ।
જરી પહાસી પ્રત્યક્ષાકાર । દાવીન તુજ ચાલ આતાં ॥૬૮॥
બૈસલે હોતે વ્યાઘ્રાજિનીં । ધરી ગા માગે દૃઢ કરૂનિ ।
મનોવેગેં તત્ક્ષણી । ગેલે પ્રયાગા પ્રાતઃકાળી ॥૬૯॥
તેથે સ્નાન કરૂનિ । ગેલે કાશીસ માધ્યાહ્નિં ।
વિશ્વનાથા દાખવૂનિ સર્વેચિ ગેલે ગયેસી ॥૭૦॥
ઐસી ત્રિસ્થળી આચરોનિ । આલે પરતોનિ અસ્તમાનીં ।
યેણેપરી । તયાસ્થાનીં । દેખતા ઝાલા તો નર ॥૭૧॥
વિશ્વનાટક શ્રીગુરુમૂર્તિ । પ્રકટ ઝાલી ઐસી કિર્તિ ।
શ્રીગુરુ મનીં વિચારિતી । આતાં યેથે ગૌપ્ય વ્હાવે ॥૭૨॥
ઐસેપરી તયાસ્થાનીં । પ્રકટ ઝાલે શ્રીગુરુમુનિ ।
અમરેશ્વરાતેં પુસોનિ । નિઘત ઝાલે તયે વેળી ॥૭૩॥
શ્રીગુરુ નિઘતાં તેથોનિ । આલ્યા ચૌસષ્ટ યોગિની ।
નિનવિતાતિ કરૂણાવચનીં । આમ્હાં સોડૂનિ કેવીં જાતાં ॥૭૪॥
નિત્ય તુમચે દર્શનાસી । તાપત્રય હરતી દોષી ।
અન્નપૂર્ણા તુમ્હાંપાશી । કેવી રાહું સ્વામિયા ॥૭૫॥
યેણેંપરી શ્રીગુરુસી । યોગિની વિનવિતી ભક્તીસીં ।
ભક્તવત્સલેં સંતોષીં । દિધલા વર વેળીં ॥૭૬॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી તયાંસી। સદા અસોં ઔદુંબરેસી ।
પ્રકટાર્થ જાણે પૂર્વેસી । સ્થાન આમુચેં યેથેચિ અસે ॥૭૭॥
તુમ્હી રહાવેં યેથેં ઔદુંબરી । કલ્પવૃક્ષ મનોહરી ।
અન્નપૂર્ણા પ્રીતિકરીં । ઔદુંબરી ઠેવિતોં ॥૭૮॥
કલ્પવૃક્ષ ઔદુંબર । યેથે અસા તુમ્હી સ્થિર ।
અમરાપુર પશ્ચિમ તીર । અમર સ્થાન હેંચિ જાણા ॥૭૯॥
પ્રખ્યાત હોઈલ સ્થાન બહુત । સમસ્ત નર પૂજા કરીત ।
મનકામના હોય ત્વરિત । તુમ્હીં ત્યાંસી સાહ્ય વ્હાવે ॥૮૦॥
તુમ્હાંસહિત ઔદુંબરી । આમુચ્યા પાદુકા મનોહરી ।
પૂજા કરિતી જે તત્પરી મનકામના પુરતી જાણા ॥૮૧॥
યેથે અસે અન્નપૂર્ણા ।નિત્ય કરિતી આરાધના ।
તેણેં હોય કામના । અતુર્વિધ પુરુષાર્થ ॥૮૨॥
પાપવિનાશી કામ્યતીર્થ । સિધ્દ્તીર્થા સ્નાન કરીત ।
સાત વેળ સ્નપન કરીત તુમ્હાંસહિત ઔદુંબરી ॥૮૩॥
સાઠી વર્ષે વાંઝેસી । પુત્ર હોતી શતાયુષી ।
બ્રહ્મહત્યા પાપ નાશી । સ્નાનમાત્રે ત્યા તીર્થા ॥૮૪॥
સોમસૂર્યગ્રહણેસી । અથવા માસ સંક્રાંતીસી ।
સ્નાન કરિતી ફળેં કૈસી । ઐકા શ્રોતે એકચિત્તેં ॥૮૬॥
શ્રુંગ-ખૂર-સુવર્ણેસી । અલંકૃત ધેનૂસી । સહસ્ત્ર કપિલા બ્રાહ્મણાંસી ।
સુરનદીતીરી ઐકા । ભોજન દિલ્હેં ફળ અસે ॥૮૮॥
ઔદુંબરવૃક્ષાતળીં । જપ કરિતી જે મનનિર્મળી ।
કોટિગુણેં હોતી ફળેં । હોમ કેલિયા તૈસેંચિ ॥૮૯॥
રુદ્ર જપોનિ એકાદશી । પૂજા કરિતી મનોમાનસી ।
અતિરુદ્ર કેલે ફળસદૃશી । એકાચિત્તેં પરિયેસા ॥૯૦॥
મંદગતી પ્રદક્ષિણા । કરિતાં હોય અનંત પુણ્ય ।
પદોપદીં વાજપેયયજ્ઞ । ફળ તેથેં પરિયેસા ॥૯૧॥
નમન કરિતાં યેણેંપરીં। પુણ્ય અસે અપરાંપરી ।
પ્રદક્ષિણા દોન ચારી । કરૂની કરણેં નમસ્કાર ॥૯૨॥
કુષ્ઠ અસેલ અંગહીન । ત્યાણેં કરણેં પ્રદક્ષિણા ।
લક્ષ વેળ કરિતાં જાણા । દેવાસમાન દેહ હોય ॥૯૩॥
ઐસે સ્થાન મનોહરુ । સહજ અસે કલ્પતરુ ।
મ્હણોનિ સાંગતતિ ગુરુ । ચૌસષ્ઠ યોગિનીંસી ॥૯૪॥
ઐસા નિરોપ દેઊન । શ્રીગુરુ નિઘાલે તેથૂન ।
જેથેં હોતેં ગાણગાભુવન । ભીમાતીરી અનુપમ્ય ॥૯૫॥
વિશ્વરૂપ જગન્નાથ । અખિલ ઠાયીં અસે વસત ।
ઔદુંબરી પ્રીતિ બહુત । નિત્ય તેથેં વસતસે ॥૯૬॥
ગૌપ્ય રાહોની ઔદુંબરી । પ્રકટરૂપેં ગાણગાપુરી ।
રાહિલે ગુરુ પ્રીતિકરીં । પ્રખ્યાત ઝાલે પરિયેસા ॥૯૭॥
સિધ્દ મ્હણે નામધારકાસી । શ્રીગુરુમહિમા આહે ઐસી ।
પ્રકટ ઝાલે બહુવસી । ગાણગાપુરી પરિયેસા ॥૯૮॥
મ્હણોનિ સરસ્વતીગંગાધર । સાંગે ગુરુચરિત્રવિસ્તાર।
ભક્તિપૂર્વક ઐકતી નર । લાભે ચતુર્વિધ પુરુષાર્થ ॥૯૯॥
ગુરુચરિત્ર કામધેનુ । જે ઐકતી ભક્તજનુ ।
ત્યાંચે ઘરી નિધાનુ । સકળાભીષ્ટેં પાવતી ॥૧૦૦॥
ઇતિ શ્રીગુરુચરિત્રામૃતે પરમકથાકલ્પતરૌ શ્રીનૃસિંહસરસ્વત્યુપાખ્યાને
સિધ્દ-નામધારકસંવાદે ઔદુબરવૃક્ષમહિમાનં – યોગિનીપ્રતિદિનદર્શનં
તથા વરપ્રદાનં નામ એકોનવિશોઽધ્યાયઃ ॥૧૯॥
॥ શ્રીગુરુદત્તાત્રેયાર્પણમસ્તુ ॥ શ્રીગુરુદેવ દત્ત ॥
॥ ઓવીસંખ્યા ૧૦૦ ॥

Explore More