Lord Dattatreya

śrī gurucaritra adhyāya 49

(Shri Gurucharitra Adhyay 49 in English (IAST))

Saraswati Gangadhar

Also known as Gurucharitra · Gurucharitra adhyay 49 · Shri Guru Charitra

Shri Gurucharitra Adhyay 49. Shri Gurucharitra, the central scripture of the Datta sampradaya, written by Saraswati Gangadhar in the fifteenth century. It tells the lives of Shripad Shrivallabha and Shri Nrisimha Saraswati, the first two incarnations of Dattatreya, as a dialogue between Siddha and Namdharak. Traditionally read as a saptaha — the whole book over seven days — most often in the month of Margashirsha. This adhyay is named in its colophon for अमरजासंगमगाणगापुरक्षेत्रमहिमावर्णनं.

#of 109
|| śrīgaṇeśāya namaḥ ||
nāmadhāraka śiṣya saguṇa | siddhamunīteṃ namana karuna |
vinavītase kara joḍūna | bhaktibhāveṃkaroniyā ||1||
traimūrtīcā avatāra | jhālā veṣadhārī nara |
rāhilā prītīṃ gāṇagāpura | kavaṇa kṣetra mhaṇoniyā ||2||
bhūmīvarī prakhyāta | tīrtheṃ asatī asaṃkhyāta |
samasta sāṃḍoniyā yetha kāya kāraṇa vāṃsa kelā ||3||
yā sthānāceṃ mahimāna | sāṃgā svāmī vistārona |
mhaṇoni dharī siddhāce caraṇa | nāmadhāraka taye vel̤īṃ ||4||
aikona tayāceṃ vacana | siddhamuni saṃtoṣona |
sāṃgatase vistārona | aikā śrote ekacitteṃ ||5||
āśvina vadya caturdaśīsī | dipavāl̤ī parvaṇīsī |
śrīguru mhaṇatī śiṣyāṃsī | snāna karāveṃ tristhal̤īceṃ ||6||
gayā-prayāga-vārāṇaśīsī | calā yātre putrakalatreṃsī |
vipra mhaṇatī śrīgurusī | āitī karaṇeṃ mhaṇoniyā ||7||
aikona śrīguru hāṃsatī | grāmajaval̤ī tīrtheṃ asatī |
karaṇeṃ na lāge tumhāṃ āitī | calā neīna tumhāṃsī ||8||
aiseṃ mhaṇoni bhaktāṃsī | gele amarajāsaṃgamāsī |
snāna keleṃ mahāharṣīṃ | śiṣyāṃsahita śrīguruṃnīṃ ||9||
guru mhaṇatī śiṣyāṃsī | mahimā apāra saṃgamāsī |
prayāgasamāna pariyesīṃ | ṣaṭkul̤āmadhyeṃ snāna karaṇeṃ ||10||
viśeṣa nadī bhīmātīra | amarajāsaṃgama thora |
gaṃgā yamunā vāhe nirdhāra | tīrtha baraveṃ pariyesā ||11||
viśeṣeṃ āpaṇa uttare vāhe | yāceṃ puṇya apāra āhe |
śatādhika puṇya pāhe | kāśīhūna pariyesā ||12||
āṇika aṣṭa tīrtheṃ asatī | tayāṃcā mahimā vikhyāta jagatīṃ |
sāṃgena aikā ekacittīṃ | śrīguru mhaṇatī śiṣyāṃsī ||13||
aikona śrīguruceṃ vacana | vinavitātī bhaktajaṃna |
amarajānadī nāma koṇa | koṇāpāsāva utpatti ||14||
śrīguru mhaṇatī bhaktāṃsī | baraveṃ pusileṃ āmhāṃsī |
jālaṃdhara purāṇāsī | ase kathā prakhyāta ||15||
jālaṃdhara nāmeṃ niśācara | samasta jiṃkileṃ suravara |
āpuleṃ keleṃ iṃdrapura | samasta deva pal̤āle ||16||
devā daityāṃ jhāleṃ yuddha | suravara mārile bahuvidha |
iṃdreṃ jāūni prabodha | īśvarāpratī sāṃgitalā ||17||
iṃdra mhaṇe aika śivā | daityeṃ mārileṃ ase devāṃ |
śīghra pratikāra karāvā | mhaṇoni caraṇīṃ lāgalā ||18||
āmhī māritoṃ daityāṃsī | rakta paḍatase bhūmīsī |
akhila daityabiṃdūṃsī | adhika upajavī bhūmīvarī ||19||
svarga mṛtyu pātāl̤a | sarvatra mārileṃ daityakul̤a |
mārile āmuce deva sakal̤a | mhaṇoni āloṃ tumhāṃpāsīṃ ||20||
aiseṃ vacana aikoni | īśvara prajvāl̤alā manīṃ |
nighālā rudra hoūni | daityanirdāl̤aṇa karāvayā ||21||
iṃdra vinavī īśvarāsī | vadhāvayā daityāṃsī |
jīvana āṇāvayā devāṃsī | aisā pratikāra karāvā ||22||
saṃtoṣoni girijāramaṇa | amṛtamaṃtra uccārona |
ghaṭa didhalā tatkṣṇa | saṃjīvanī udaka dekhā ||23||
teṃ udaka ghevoni iṃdrarāva | śiṃpatāci samasta deva |
uṭhoniyā amara sarva | svargāsa jātī taye vel̤īṃ ||24||
uraleṃ amṛta ghaṭīṃ hoteṃ | gheūni jātāṃ amaranātheṃ |
paḍileṃ bhūmīṃ avaciteṃ | pravāha ālā kṣitīvarī ||25||
te saṃjīvanī nāmeṃ nadī | udbhavalī bhūmīṃ prasiddhī |
amarajā nāma yāci vidhīṃ | prakhyāta jhālī avadhārā ||26||
yā kāraṇeṃ yā nadīsī | je snāna karitī bhaktīṃsī |
kāl̤amṛtyu na bādhe tyāsī | apamṛtyu ghaḍe kevī ||27||
śatāyuṣī puruṣa hotī | rogarāī na pīḍitī |
apasmārādi roga jātī | brahmahatyādi pātakeṃ ||28||
amṛtanadī nāma tiyesī | saṃgama jhālā bhīmarathīsī |
tīrtha jhāleṃ prayāgasarasī | triveṇīcā saṃgama ||29||
kārtikādi māghamāsīṃ | snāna karitī bhaktīṃsī |
iha saukhya paralokāsī | mokṣasthānā pāvatī ||30||
soma-sūrya-grahaṇāsī | saṃkramaṇa soma-amāvāsyesī |
puṇyatithi ekādaśīsī | snāna karāveṃ anaṃta puṇya ||31||
sādhitāṃ pratidivasa jarī | sadā karāveṃ manoharī |
samasta doṣa jātī dūrī | śatāyuṣī śriyāyukta hoya ||32||
aisā saṃgamamahimā aikā | puḍheṃ sāṃgataseṃ tīrtha viśekhā |
dise aśvattha saṃmukhā | manohara tīrtha ase ||33||
yā tīrthī snāna keliyā | manohara pāvije kāyā |
kalpavṛkṣasthānīṃ anupamyā | kalpileṃ phal̤a pāvije ||34||
aśvattha navhe hā kalpataru | jāṇāveṃ tumhīṃ nirdhāru |
jeṃ jeṃ ciṃtitī manīṃ naru | pāvatī kāmyeṃ avadhārā ||35||
aiseṃ manohara tīrtha | ṭhāveṃ ase prakhyāta |
saṃmukha ase aśvattha | sadā aso yāciyā guṇeṃ ||36||
je jana yeūni sevā karitī | tayāṃce manoratha puratī |
na dharāvā saṃdeha ātāṃ cittīṃ | aiseṃ mhaṇatī śrīgurunātha ||37||
āmhī vasatoṃ sadā yetheṃ | aiseṃ jāṇā tumhī niruteṃ |
dṛṣṭīṃ paḍatāṃ mukti hote | khūṇa tumhāṃ sāṃgena ||38||
kalpavṛkṣāteṃ pūjoni | maga jāveṃ śaṃkarabhuvanīṃ |
saṃgameśvara ase trinayanī | pūjā karāvī manobhāveṃ ||39||
jaisā parvatī mallikārjuna | taisā saṃgamīṃ rudra āpaṇa |
bhaktipūrvaka pradakṣiṇa | karāvī tumhī avadhārā ||40||
naṃdikeśvarāteṃ namoni | namana karāveṃ caṃḍasthānīṃ |
pūrṇa nadīṃ savya karoni | maga jāveṃ somasūtrāsī ||41||
saveṃci paratoni vṛṣabhāsī | namoni jāveṃ caṃḍāpāsīṃ |
punaḥ jāveṃ somasūtrāsī | yeṇeṃ vidhīṃ pradakṣiṇā ||42||
aisī pradakṣiṇā dekhā | tīna vel̤āṃ karoni aikā |
vṛṣabhasthānīṃ yeūni nikā | avalokāveṃ śivāsī ||43||
vāmahastīṃ vṛṣaṇa dharoni | tarjanī aṃguṣṭha śṛṃgīṃ ṭhevoni |
pūjā pahāvī donī nayanīṃ | iṃdrāsamāna hoya nara ||44||
dhanadhānyādi saṃpatti | lakṣmī rāhe akhaṃḍitī |
putra pautra tyāsī hotī | saṃgameśvara pūjiliyā ||45||
puḍheṃ tīrtha vārāṇaśī | argha kośa pariyesīṃ |
grāma ase nāgeśī | tethoni udbhava ase jāṇa ||46||
yāceṃ ase ākhyāna | kathā navhe pratyakṣa jāṇa |
hotā eka brāhmaṇa | bhāradvāja gotrācā ||47||
virakta ase īśvarabhakta | sarvasaṃga tyāga karīta |
āpaṇa rata anuṣṭhānāṃta | sadā dhyāī śivāsī ||48||
prasanna jhālā caṃdramaul̤ī | sadāśiva dise javal̤ī |
viprā ālhāda sarva kāl̤īṃ | dehabhāva visaroni hiṃḍata ||49||
loka mhaṇatī pisā tyāsī | niṃdā karitī bahuvasīṃ |
doghe baṃdhu asatī tayāsī | nāmeṃ tyāṃcīṃ avadhārā ||50||
ekā nāma ase īśvara | dusarā nāmeṃ ase pāṃḍuraṃgeśvara |
baṃdhu ekalā karoni avhera | āpaṇa nighāle kāśīsī ||51||
karoniyā sarva āitī | sarva nighāle tvaritī |
tayā piśāteṃ pācāritī | calā jāūṃ mhaṇoniyā ||52||
brahmajñānī dvija nikā | pisā mhaṇatī mūrkha lokā |
baṃdhūṃsi mhaṇe dvija aikā | nakā jāūṃ kāśīsī ||53||
viśveśvara ase majajaval̤ī | dāvīna tumhāṃ tātkāl̤īṃ |
āścarya karitī sakal̤ī | dāvīṃ mhaṇatī baṃdhujana ||54||
kāśīsa jāveṃ ati prayāsa | yetheṃ bheṭe tarī kāṃ sāyāsa |
mhaṇoni bolatātī harṣa | taye vel̤īṃ avadhārā ||55||
itukiyā avasarīṃ | vipra gaṃgāsnāna karī |
dhyānastha hotā sākṣātkārī | īśvara ālā tayājaval̤ī ||56||
vinavītase śivāsī | āmhāṃ nitya pāhije kāśī |
darśana hoya viśveśvarāsī | mhaṇoni caraṇīṃ lāgalā ||57||
īśvara bhol̤ā cakravartī | prasanna jhālā atiprītīṃ |
dise tīca kāśī tvaritīṃ | maṇikarṇikā kuṃḍa jhāleṃ ||58||
viśveśvarācī mūrti eka | nighālī kuṃḍīṃ viśekha |
nadī uttare dise nika | ekabāṇapramāṇa ase ||59||
udaka nighāleṃ kuṃḍāṃtūna | jaiseṃ bhāgīrathī gahana |
jyā jyā asatī kāśīṃta khuṇā | samasta asatī tayāsī ||60||
saṃgama jhālā nadī bhīmā | tīrtha ase kāśī uttamā |
ācāra karitī sapremā | baṃdhu jñānī mhaṇatī maga ||61||
mhaṇe brāhmaṇa baṃdhūṃsī | kāśīsa na jāveṃ āmuce vaṃśīṃ |
samasteṃ ācarāveṃ hī kāśī | āmhāṃ śaṃkareṃ sāṃgitaleṃ ||62||
āpuleṃ nāma aiseṃ jāṇā | gosāvī nāma nirdhārīṃ khuṇā |
tumhīṃ baṃdhu doghejaṇāṃ | ārādhāveṃ aiseṃ niropileṃ ||63||
doghīṃ jāveṃ paṃḍharapurā | tetheṃ ase puṃḍalīkavarā |
sadā tumhī pūjā karā | ārādhyā nāmeṃ vikhyāta ||64||
prativarṣīṃ kārtikīsī | yetheṃ yāveṃ nirdhāreṃsī |
tīrtha ase viśeṣīṃ | aiseṃ mhaṇe brāhmaṇa ||65||
śrīguru mhaṇatī bhaktāsī | kāśītīrtha pragaṭaleṃ aisī |
na dharāvā saṃśaya tumhīṃ mānasīṃ | vārāṇasī pratyakṣa hī ||66||
aikoni samasta dvijavara | karitī snāna nirmal̤a ācāra |
tethoni puḍheṃ yetī guruvara | siddha sāṃge nāmadhārakā ||67||
śrīguru mhaṇatī sakal̤ikāṃsī | tīrtha dāvitī pāpavināśī |
snānamātreṃ pāpa nāśī | jaisā tṛṇā agni lāge ||68||
āpule bhaginī ratnāīsī | doṣa ase bahuvasīṃ |
bolāvoni tyā samayāsī | pusatātī śrīgurumūrti ||69||
aika pūrvadoṣa bhaginī | tūṃ ālīsa āmuce darśanīṃ |
pāpa tujheṃ ase gahanīṃ | āṭhavaṇeṃ karīṃ manāṃta ||70||
aikoni śrīgurucyā bolā | pāyāṃ paḍe vel̤ovel̤āṃ |
ajñāna āpaṇa mūḍha keval̤ā | itukeṃ kaiseṃ jñāna maja ||71||
tūṃ jagadātmā viśvavyāpaka | tūṃci jñānajyotiprakāśaka |
sarva jāṇasī tūṃci eka | vistāroni sāṃga maja ||72||
śrīguru mhaṇatī tiyesī | āpuleṃ pāpa maja pusasī |
vadhileṃ pāṃca mārjārāṃsī | neṇasī khūṇa dharīṃ āpulīṃ ||73||
hotī mārjārī garbhiṇī | prasūti jhālī bhāṃḍayāmadhunī |
na pāhatāṃ udaka ghālunī | jhākoni ṭhevilī agnīvarī ||74||
pāṃca mārjārāṃcā ghāta | lāgalā doṣa bahuta |
aiseṃ aikoniyā tvarita | śvetakuṣṭha jhāle tisī ||75||
dekhoniyā bhayābhīta jhālī | śrīgurucaraṇā yeūni lāgalī |
vinavītase karuṇā bahāl̤ī | kṛpā karī gā gurumūrti ||76||
karoni samastapāparāśi | tīrthīṃ jātī vārāṇaśī |
mī āleṃ tujhe darśanāsī | pāpāvegal̤ī hoīna mhaṇoni ||77||
śrīguru pusatī tiyesī | tuja rāhe pāparāśi |
puḍhale janmīṃ jarī bhogisī | tarī kuṣṭha jāīla ātāṃ ||78||
ratnāī vinavī svāmiyāsī | ubagaleṃ bahuta janmāsī |
yāci kāraṇeṃ tujhe darśanāsī | pāpāvegal̤eṃ hoūṃ mhaṇataseṃ ||79||
ātāṃ pure janma āpaṇā | mhaṇoni dharile tujhe caraṇā |
yāci janmīṃ bhogīna jāṇā | pāpāceṃ phal̤a mhaṇatase ||80||
itukeṃ aikoni gurumūrti | ratnāīsa niropa detī |
pāpavināśa tīrthā jāya tvaritī | snānamātreṃ jāīla kuṣṭha ||81||
nitya karīṃ ho yetheṃ snāna | saptajanmīṃce doṣa dahana |
saṃdeha na karitāṃ hoya anumāna | mhaṇoni sāṃgatī śrīguru ||82||
siddha mhaṇe nāmadhārakāsī | āmhīṃ dekhileṃ dṛṣṭīṃsī |
snāna karitāṃ trirātrīsī | kuṣṭha ticeṃ parihārileṃ ||83||
aiseṃ prakhyāta tīrtha dekhā | nāma pāpavināśī aikā |
je karitī snāna bhaktipūrvakā | saptajanmīṃcīṃ pāpeṃ jātī ||84||
tīrthamahimā dekhona | ratnābāī saṃtoṣona |
rāhilī maṭha bāṃdhona | tīrthāsannidha avadhārā ||85||
puḍheṃ koṭitīrtha dekhā | śrīguru dāvitī sakal̤ikāṃ |
snānamātreṃ hoya nikā | yāceṃ ākhyāna bahu ase ||86||
jaṃbudvīpīṃ jitakīṃ tīrtheṃ | ekeka mahimā aparimiteṃ |
itukiyā vāsa koṭitīrtheṃ | vistāra ase sāṃgatāṃ ||87||
soma-sūrya-grahaṇāsī | athavā saṃkrāṃtiparvaṇīsī |
amāpaurṇimā pratipadesī | snāna tetheṃ karāveṃ ||88||
savatsesī dhenu dekhā | sālaṃkṛta karoni aikā |
dāna dyāveṃ dvijā nikā | ekeka dāna koṭisarase ||89||
tīrthamahimā āhe kaisī | snāna keliyā anaṃta phal̤a pāvasī |
ekeka dāna koṭīsarasī | dona tīrthīṃ karāveṃ ||90||
puḍheṃ tīrtha rudrapada | kathā ase ativinoda |
gayātīrtha samaprada | tetheṃ ase avadhārā |
je je ācāra gayesī | karāve tetheṃ pariyesīṃ |
pūjā karā rudrapadācī | koṭi janmīṃcīṃ pāpeṃ jātī ||92||
puḍheṃ ase cakratīrtha ativiśeṣa pavitra |
keśava deva sannidha tatra | puṇyarāśisthāna ase ||93||
yā tīrthī snāna karitā | jñāna hoya patitāṃ |
asthi hotī cakrāṃkitā | dvārāvatīsamāna dekhā ||94||
yā tīrthīṃ snāna karoni | pūjā karāvī keśavacaraṇīṃ |
dvārāvatī caturguṇī | puṇya ase avadhārā ||95||
aikoni śrīguruceṃ vacana | samasta karitī snāna dāna |
puḍheṃ ase manmathadahana | tīrtha sāṃgatī śrīguru ||96||
grāmapūrvabhāgesī | kalleśvara deva pariyesīṃ |
jaiseṃ gokarṇamahābal̤eśvarāsī | samāna kṣetra pariyesā ||97||
manmatha tīrthīṃ snāna karāveṃ | kalleśvarāteṃ pūjāveṃ |
prajāvṛddhi hoya baraveṃ | aṣṭaiścaryeṃ pāvije ||98||
āṣāḍha śrāvaṇa māsīṃ | abhiṣeka karāvā devāsī |
dīpārādhanā kārtikamāsīṃ | anaṃta puṇya avadhārā ||99||
aisā aṣṭatīrthamahimā | sāṃgatī śrīguru puruṣottamā |
saṃtoṣoni bhakta uttamā | ati ulhāsa karitātī ||100||
mhaṇatī samasta bhaktajana | neṇoṃ tīrthāceṃ mahimāna |
svāmīṃ niropileṃ kṛpeneṃ | punīta keleṃ āmhāṃsī ||1||
javal̤ī asatāṃ samasta tīrtheṃ | kāṃ jāveṃ dūra yātre |
sthāna ase heṃ pavitra | mhaṇoni samasta ācaratī ||2||
aṣṭatīrtheṃ sāṃgata | śrīguru gele maṭhāṃta |
samārādhanā karitī bhakta | mahānaṃda pravartalā ||3||
siddha mhaṇe nāmadhārakāsī | tīrthamahimā āhe aisī |
śrīguru sāṃgatī āmhāṃsī | mhaṇoni tuja niropileṃ ||4||
mhaṇe sarasvatīgaṃgādhara | kṣetra thora gāṇagāpura |
tīrtheṃ asatī aparaṃpāra | ācarā tumhī bhaktīneṃ ||5||
iti śrīgurucaritrāmṛta | siddhamuni-śiṣyasaṃvāda bahuta |
gāṇagāpuramāhātmya vikhyāta | ekuṇapannāsāvyāṃta kathiyeleṃ ||106||
iti śrīgurucaritraparamakathākalpatarau śrīnṛsiṃhasarasvatyupākhyāne siddhanāmadhārakasaṃvāde amarajāsaṃgamagāṇagāpurakṣetramahimāvarṇanaṃ nāma ekonapaṃcāśattamo'dhyāyaḥ ||49||
||śrīgurudattātreyārpaṇamastu||
(ovīsaṃkhyā || 106)

Explore More