Lord Dattatreya

શ્રી ગુરુચરિત્ર અધ્યાય 50

(Shri Gurucharitra Adhyay 50 in Gujarati)

Saraswati Gangadhar

Also known as Gurucharitra · Gurucharitra adhyay 50 · Shri Guru Charitra

Shri Gurucharitra Adhyay 50. Shri Gurucharitra, the central scripture of the Datta sampradaya, written by Saraswati Gangadhar in the fifteenth century. It tells the lives of Shripad Shrivallabha and Shri Nrisimha Saraswati, the first two incarnations of Dattatreya, as a dialogue between Siddha and Namdharak. Traditionally read as a saptaha — the whole book over seven days — most often in the month of Margashirsha. This adhyay is named in its colophon for वैदुरीप्रवेशो.

#of 270
॥ શ્રીગણેશાય નમઃ ॥
સિદ્ધ મ્હણે નામધારકા । પુઢેં અપૂર્વ ઝાલેં ઐકા ।
પૂર્વીં રંજક-કથાનકા । તૂંતેં આપણ નિરોપિલેં ॥૧॥
તયાનેં માગિતલા વર । રાજ્યપદ ધુરંધર ।
પ્રસન્ન ઝાલે તયાસી ગુરુવર । દિધલા વર પરિયેસા ॥૨॥
ઉપજલા તો મ્લેંચ્છ જાતીંત । વૈદુરીનગરીં રાજ્ય કરીત ।
પુત્રપૌત્રીં નાંદત । મહાનંદેં પરિયેસા ॥૩॥
ઐસા રાજા તો યવન । હોતા આપણ સંતોષોન ।
અશ્વ ગજ અપાર ધન । પાયભારા મિતિ નાહીં ॥૪॥
આપણ તરી યાતિહીન । પુણ્યવાસના અંતઃકરણ ।
દાનધર્મ કરી જાણ । સમસ્ત યાતીં એકભાવેં ॥૫॥
વિશેષ ભક્તિ વિપ્રાંવરી । તી અસે પૂર્વસંસ્કારીં ।
અસતી દેવાલયેં ભૂમીવરી । ઉપદ્રવ નેદી તયાંસી ॥૬॥
તયા ઘરચે પુરોહિત । તયા રાયાતેં શિકવીત ।
આપણ હોઊન મ્લેંચ્છ જાત । દેવદ્વિજ નિંદાવેં ॥૭॥
તયાંતેં તુમ્હી સેવિતાં દેખ । તેણેં હોય અપાર પાતક ।
યાતિધર્મ કરણેં સુખ । અનંત પુણ્ય અસે જાણા ॥૮॥
મંદમતિ દ્વિજજાતી । દેખા પાષાણપૂજા કરિતી ।
સમસ્તાંતેં દેવ મ્હણતી । કાષ્ઠવૃક્ષપાષાણાંસી ॥૯॥
ધેનૂસી મ્હણતી દેવતા હોય । પૃથ્વી સોમ અગ્નિ સૂર્ય ।
તીર્થયાત્રા નદીતોય । સમસ્તાં દેવ મ્હણતાતી ॥૧૦॥
ઐસે વિપ્ર મંદમતી । નિરાકારા સાકાર મ્હણતી ।
તયાંતેં મ્લેંચ્છ જે ભજતી । તે પાવતી અધઃપાત ॥૧૧॥
ઐસે યવનપુરોહિત । રાયાપુઢેં સાંગતી હિત ।
ઐકોનિ રાજા ઉત્તર દેત । કોપેં કરોનિ પરિયેસા ॥૧૨॥
રાજા મ્હણે પુરોહિતાંસી । નિરોપિલેં તુમ્હીં આમ્હાંસી ।
અણુરેણુતૃણકાષ્ઠેંસી । સર્વેશ્વર પૂર્ણ અસે ॥૧૩॥
સમસ્ત સૃષ્ટિ ઈશ્વરાચી । સ્થાવર જંગમ રચિલી સાચી ।
સર્વત્ર દેવ અસે સાચી । તર્કભેદ અસંખ્ય ॥૧૪॥
સમસ્ત જાતીંચી ઉત્પત્તિ । જાણાવી તુમ્હી પંચભૂતીં ।
પૃથ્વી આપ તેજ વાયુ નિગુતી । આકાશાપાસાવ પરિયેસા ॥૧૫॥
સમસ્તાંચી વૃદ્ધિ એક । જાણતી મૃત્તિકા કુલાલ લોક ।
નાનાપરીચીં કરિતી અનેક । ભાંડીં ભેદ પરોપરી ॥૧૬॥
નાનાપરીચ્યા ધેનુ અસતી । ક્ષીર અસે એકચિ રીતીં ।
સુવર્ણ જાણ તેચિ રીતીં । પરોપરીચે અલંકાર ॥૧૭॥
તૈસા દેહ ભિન્ન જાણ । પરમાત્મા એકચિ પૂર્ણ ।
જૈસા નભીં મૃગલાંછન । નાના ઘટીં દિસતસે ॥૧૮॥
દીપ અસે એક ઘરીં । વાતી લાવિલ્યા સહસ્ત્ર જરી ।
સમસ્ત હોતી દીપાવરી । ભિન્ન ભાવ કોઠેં અસે ॥૧૯॥
એકચિ સૂત્ર આણોનિ । નાનાપરીચે ઓવિતી મણિ ।
સૂત્ર એકચિ જાણોનિ । ન પાવિજે ભાવ ભિન્ન ॥૨૦॥
તૈશા જાતિ નાનાપરી । અસતાતી વસુંધરીં ।
સમસ્તાંસી એકચિ હરી । ભિન્ન ભાવ કરું નયે ॥૨૧॥
આણિક તુમ્હી મ્હણાલ ઐસેં । પૂજિતી પાષાણ દેવ કૈસે ।
સર્વાં ઠાયીં પૂર્ણ ભાસે । વિશ્વાત્મા આહેચિ ॥૨૨॥
પ્રતિમાપૂજા સ્વલ્પબુદ્ધિ । મ્હણોનિ સાંગતી પ્રસિદ્ધીં ।
આત્મારામ પૂજિતી વિધીં । ત્યાંચે મતીં ઐસેં અસે ॥૨૩॥
સ્થિર નવ્હે અંતઃકરણ । મ્હણોનિ કરિતી પ્રતિમા ખૂણ ।
નામ ઠેવોનિ નારાયણ । તયા નામેં પૂજિતાતી ॥૨૪॥
તયાતેં તુમ્હી નિંદા કરિતાં । તરી સર્વાં ઠાયીં પૂર્ણ કાં મ્હણતાં ।
પ્રતિષ્ઠાવ્યા આપુલે મતા । દ્વેષ આમ્હીં ન કરાવા ॥૨૫॥
યા કારણેં જ્ઞાનવંતીં । કરું નયે નિંદાસ્તુતિ ।
અસતી નાનાપરી જાતી । આપુલે રહાટીં રહાટતી ॥૨૬॥
ઐશાપરી પુરોહિતાંસી । સાંગે રાજા વિસ્તારેંસી ।
કરી પુણ્ય બહુવસીં । વિશ્વાસ દેવદ્વિજાંવરી ॥૨૭॥
રાજા દેખા યેણેંપરી । હોતા તયા વૈદુરીનગરીં ।
પુઢેં ત્યાચે માંડીવરી । સ્ફોટક એક ઉદ્ભવલા ॥૨૮॥
નાનાપરીચે વૈદ્ય યેતી । તયા સ્ફોટકાસી લેપ કરિતી ।
શમન ન હોય કવણે રીતીં । મહાદુઃખેં કષ્ટતસે ॥૨૯॥
ઐસેં અસતાં વર્તમાનીં । શ્રીગુરુ અસતાં ગાણગાભુવનીં ।
વિચાર કરિતી આપુલે મનીં । રાજા યેઈલ મ્હણોનિયા ॥૩૦॥
યેથેં યેતાં મ્લેંચ્છ લોક । હોઈલ દ્વિજાં ઉપબાધક ।
પ્રગટ ઝાલોં આતાં ઐક । આમ્હીં યેથેં અસૂં નયે ॥૩૧॥
પ્રગટ જહાલી મહિમાખ્યાતિ । પહાવયા યેતી મ્લેંચ્છ જાતિ ।
આતાં રહાવેં આમ્હીં ગુપ્તીં । લૌકિકાર્થ પરિયેસા ॥૩૨॥
આલા ઈશ્વરનામ સંવત્સરુ । સિંહેસી આલા અસે ગુરુ ।
ગૌતમી તીર્થ થોરુ । યાત્રાપ્રસંગેં જાવેં આતાં ॥૩૩॥
મ્હણતી સમસ્ત શિષ્યાંસી । કરા આયતી વેગેંસી ।
યેતો રાજા બોલાવાવયાસી । જાવેં ત્વરિત ગંગેલા ॥૩૪॥
ઐસેં ઐકોનિ શિષ્યજન । વિચાર કરિતી આપઆપણ ।
જરી યેઈલ રાજા યવન । કેવી હોય મ્હણતાતી ॥૩૫॥
ઐસા મનીં વિચાર કરિતી । કાય હોઈલ પહા મ્હણતી ।
અસે નરસિંહસરસ્વતી । તોચિ રક્ષીલ આપણાંતેં ॥૩૬॥
યેણેંપરી શ્રીગુરુમૂર્તિ । અસતાં ગાણગાપુરીં ખ્યાતિ ।
રાજા યવના ઝાલી મતિ । પૂર્વસંસ્કારીં પરિયેસા ॥૩૭॥
સ્ફોટકાચે દુઃખેં રાજા । અપાર કષ્ટલા સહજા ।
નાનાપરી ઔષધેં વોજા । કરિતાં ન હોય તયા બરવેં ॥૩૮॥
મગ મનીં વિચાર કરી । સ્ફોટકેં વ્યાપિલેં અપરંપારી ।
વૈદ્યાચેનિ નોહે દૂરી । કાય કરાવેં મ્હણતસે ॥૩૯॥
બોલાવૂનિ વિપ્રાંસી । પુસે કાય ઉપાય યાસી ।
વિપ્ર મ્હણતી રાયાસી । સાંગતોં ઐકા એકચિત્તેં ॥૪૦॥
પૂર્વજન્મીં પાપેં કરિતી । વ્યાધિરુપેં હોઊન પીડિતી ।
દાનધર્મેં તીર્થી દૈવતીં । વ્યાધિ જાય પરિયેસા ॥૪૧॥
અથવા ભલ્યા સત્પુરુષાસી- । ભજા આપણ ભાવેંસી ।
તયાચે દૃષ્ટિસુધારસીં । બરવેં હોઈલ પરિયેસા ॥૪૨॥
સત્પુરુષાચે કૃપાદૃષ્ટીં । પાપેં જાતી જન્મ સાઠી ।
મગ રોગ કૈચા પોટીં । સ્ફોટકાદિ ત્વરિત જાય ॥૪૩॥
ઐકોનિયા વિપ્રવચન । રાજા કરીતસે નમન ।
માતેં તુમ્હી ન મ્હણા યવન । દાસ આપણ વિપ્રાંચા ॥૪૪॥
પૂર્વજન્મી આપણ । કેલી સેવા ગુરુચરણ ।
પાપાસ્તવ ઝાલોં જાણ । યવનાચે કુળીં દેખા ॥૪૫॥
એખાદા પૂર્વવૃત્તાન્ત । માતેં નિરોપાવા ત્વરિત ।
મહાનુભાવદર્શન હોત । કવણાચા રોગ ગેલા અસે ॥૪૬॥
રાયાચેં વચન ઐકોનિ । વિચાર કરિતી વિપ્ર મનીં ।
સાંગૂં નયે યા સ્થાનીં । એકાન્તસ્થળ પાહિજે ॥૪૭॥
તુમ્હી રાવ મ્લેંચ્છજાતી । સમસ્ત તુમ્હાં નિંદા કરિતી ।
આમ્હી અસોં દ્વિજજાતી । કેવી કરાવેં મ્હણતાતી ॥૪૮॥
વિપ્રવચન ઐકોન । વિનવીતસે તો યવન ।
ચાડ નાહીં જાતીવીણ । આપણાસ તુમ્હીં ઉદ્ધરાવેં ॥૪૯॥
ઐસેં રાયાચેં અંતઃકરણ । અનુતપ્ત ઝાલેં અસે જાણ ।
મગ નિરોપિતી બ્રાહ્મણ । તયા રાયાતેં પરિયેસા ॥૫૦॥
વિપ્ર મ્હણતી રાયાસી । સ્થાન બરવેં પાપવિનાશી ।
જાવેં તુમ્હીં સહજેંસી । વિનોદાર્થ પરિયેસા ॥૫૧॥
તેથેં અસે સ્થળ બરવેં । એકાન્તસ્થાન પહાવેં ।
સ્નાન કરાવેં મનોભાવેં । એકચિત્તેં પરિયેસા ॥૫૨॥
ઐકોનિયા વિપ્રવચન । સંતોષલા રાજા આપણ ।
નિઘાલા ત્વરિત તેથોન । આલા પાપવિનાશ તીર્થાસી ॥૫૩॥
સમસ્તાંતેં રાહવૂનિ । એકલા ગેલા તયા સ્થાનીં ।
સ્નાન કરિતાં તયે ક્ષણીં । આલા એક યતિ તેથેં ॥૫૪॥
રાજા દેખોનિ યતીસી । નમન કરી ભાવેંસી ।
દાવીતસે સ્ફોટકાસી । મ્હણે ઉપશમન કેવી હોય ॥૫૫॥
ઐકોનિ તયાચેં વચન । સાંગતા ઝાલા વિસ્તારોન ।
મહાનુભાવાચ્યા દર્શનેં । તૂંતેં બરવેં હોય જાણા ॥૫૬॥
પૂર્વીં યાચેં આખ્યાન । સાંગેન ઐક વિસ્તારોન ।
એકચિત્તેં કરોનિ મન । ઐક મ્હણતી તયે વેળીં ॥૫૭॥
અવંતી મ્હણિજે થોર નગરી । તેથેં હોતા એક દુરાચારી ।
જન્મોનિયા વિપ્ર ઉદરીં । અન્ય રહાટીં રહાતસે ॥૫૮॥
આપણ અસે મદોન્મત્ત । સમસ્ત સ્ત્રિયાંસવેં રમત ।
સ્નાનસંધ્યા ત્યજૂનિ નિશ્ચિત । અન્યમાર્ગેં વાગતસે ॥૫૯॥
ઐસેં દુરાચારીપણેં । રહાટતસે તો બ્રાહ્મણ ।
પિંગલા મ્હણિજે વેશ્યા જાણ । તયેસવેં વર્તતસે ॥૬૦॥
ન કરી કર્મ સંધ્યાસ્નાન । રાત્રંદિવસ વેશ્યાગમન ।
તિચે ઘરીં ભક્ષી અન્ન । યેણેંપરી દોષ કેલે ॥૬૧॥
ઐસેં અસતાં વર્તમાનીં । બ્રાહ્મણ હોતા વેશ્યાસદનીં ।
તેથેં આલા એક મુનિ । વૃષભનામા મહાયોગી ॥૬૨॥
તયા દેખોનિ દોઘેં જણ । કરિતી સાષ્ટાંગ નમન ।
ભક્તિભાવેં કરોન । ઘેવોનિ આલીં મંદિરાંત ॥૬૩॥
બૈસવોનિયા પીઠાવરી । પૂજા કરિતી ષોડશોપચારીં ।
અર્ઘ્યપાદ્ય દેવોનિ પુઢારી । ગંધાક્ષતા લાવિતી ॥૬૪॥
નાના પરિમ ળ પુષ્પ જાતી । તયા યોગિયાસી સમર્પિતી ।
પરિમળ દ્રવ્યેં અનેક રીતીં । સમર્પિલીં તયા યોગેશ્વરા ॥૬૫॥
ચરણતીર્થ ઘેઊન । પાન કરિતી દોઘેંજણ ।
ત્યાંતેં કરવિતી ભોજન । નાનાપરી પક્વાન્નેંસી ॥૬૬॥
કરવૂનિયા ભોજન । કેલેં હસ્તપ્રક્ષાલન ।
બરવા પલંગ આણોન । દેતી તયા યોગિયાસી ॥૬૭॥
તયા મંચકીં નિજવોન । તાંબૂલ દેતી આણોન ।
કરિતી પાદસંવાહન । ભક્તિભાવેં દોઘેંહી ॥૬૮॥
નિદ્રિસ્ત ઝાલા યોગેશ્વર । દોઘેં કરિતી નમસ્કાર ।
ઉભેં રાહોનિ ચારી પ્રહર । સેવા કેલી ભાવેંસી ॥૬૯॥
ઉદય ઝાલા દિનકરાસી । સંતોષલા તો તાપસી ।
નિરોપ ઘેઊનિ સંતોષીં । ગેલા આપુલ્યા સ્થાનાપ્રતી ॥૭૦॥
ઐસેં વિપ્રેં વેશ્યાઘરીં । ક્રમિતાં ક્વચિત્ દિવસાંવરી ।
તારુણ્ય જાઉની શરીરીં । વાર્ધક્ય પાતલેં તયાસી ॥૭૧॥
પુઢેં તયા વિપ્રાસી । મરણ આલેં પરિયેસીં ।
પિંગલા નામ વેશ્યેસી । દોઘેં પંચત્વ પાવલીં ॥૭૨॥
પૂર્વકર્માનુબંધેંસી । જન્મ ઝાલા રાજવંશીં ।
દશાર્ણવાધિપતિકુશીં । વજ્રબાહૂચે ઉદરાંત ॥૭૩॥
તયા વજ્રબાહૂપત્ની । નામ તિચેં વસુમતી ।
જન્મા આલા તિચે પોટીં । તો વિપ્ર પરિયેસા ॥૭૪॥
તયા વજ્રબાહૂસી । જ્યેષ્ઠ રાણીચ્યા ગર્ભેસી ।
ઉદ્ભવલા વિપ્ર પરિયેસીં । રાજા સમારંભ કરીતસે ॥૭૫॥
દેખોનિ તિચે સવતીસી । ક્રોધ આલા બહુ માનસીં ।
ગર્ભ ઝાલા સપત્નીસી । મ્હણોનિ દ્વેષ મનીં ધરી ॥૭૬॥
સર્પગરળ આણોનિ । દિલ્હેં સવતીસ નાના યત્નીં ।
ગરળેં ભેદિલેં અતિગહનીં । તયા રાજજ્યેષ્ઠ સ્ત્રિયેસી ॥૭૭॥
દૈવયોગેં ન યે મરણ । સર્વ શરીરીં ઝાલે વ્રણ ।
ચિંતા કરી અતિગહન । મહાકષ્ટ ભોગીતસે ॥૭૮॥
ઐશાપરી રાજયુવતી । કષ્ટેં ઝાલી પ્રસૂતિ ।
ઉપજતાં બાળકા માતેપ્રતી । સર્વાંગ સ્ફોટ વાહત ॥૭૯॥
વિષેં વ્યાપિલેં સર્વાંગાસી । મ્હણોનિ આક્રંદતી દિવાનિશીં ।
દુઃખ કરી રાજા ક્લેશીં । મ્હણે કાય કરું આતાં ॥૮૦॥
દેશોદેશીંચ્યા વૈદ્યાંસી । બોલાવિતી ચિકિત્સેસી ।
વેંચિતી દ્રવ્ય અપારેંસી । કાંહીં કેલિયા બરવેં નોહે ॥૮૧॥
તયા માતા બાળકાસી । વ્રણ ઝાલે બહુવસીં ।
નિદ્રા નાહીં રાત્રીસી । સર્વાંગીં કૃમિ પડલે અસતી ॥૮૨॥
ત્યાંતેં દેખોનિ રાયાસી । દુઃખ ઝાલેં બહુવસીં ।
નિદ્રા નાહીં દિવાનિશીં । ત્યાચે કષ્ટ દેખોનિયા ॥૮૩॥
વ્યથેં કરોનિ માતાસુત । અન્ન ઉદક ન વચે ક્વચિત ।
શરીરીં સર્વ ક્લેશ હોત । ક્ષીણ ઝાલેં યેણેંપરી ॥૮૪॥
રાજા યેઊનિ એકે દિવસીં । પાહે આપુલે સ્ત્રી-સુતાસી ।
દેખોનિયા મહાક્લેશી । દુઃખ કરીતસે પરિયેસા ॥૮૫॥
મ્હણેં આતાં કાય કરું । કેવી કરણેં પ્રતિકારુ ।
નાના ઔષધેં ઉપચારુ । કરિતાં સ્વસ્થ નવ્હેચિ ॥૮૬॥
સ્ત્રી-પુત્રાંચી ઐશી ગતિ । જિવંત શવેં ઝાલી અસતી ।
યાંચ્યા રોગાસી હોય શાંતિ । કેવી પાહૂં મ્હણતસે ॥૮૭॥
આતાં યાતેં પહાવયાસી । કંટાળા યેતો આમ્હાંસી ।
બરવેં નવ્હે સત્ય યાંસી । કાય કરણેં મ્હણતસે ॥૮૮॥
યાંતેં દેખતાં આમ્હાંસી । શ્રમ હોતી દેહાસી ।
નેવોનિયા અરણ્યાસી । ત્યાંતેં ત્યજૂં મ્હણતસે ॥૮૯॥
જે જે અસતી પાપીજન । ત્યાંતેં જીવન અથવા મરણ ।
ભોગિલ્યાવાંચોનિ ન સુટે જાણ । આપુલેં આપણ ભોગિજે ॥૯૦॥
વિચાર કરોનિ માનસીં । બોલાવિલેં કોળિયાસી ।
સાંગતસે વિસ્તારેંસી । ઐકા શ્રોતે એકચિત્તેં ॥૯૧॥
રાજા મ્હણે સૂતાસી । માઝે બોલ પરિયેસીં ।
નેઊનિ આપુલે સ્ત્રી -પુત્રાંસી । અરણ્યાંત ઠેવાવેં ॥૯૨॥
મનુષ્યાંચા સંચાર । જેથેં નસેલ નિર્ધાર ।
તેથેં ઠેવીં વેગવક્ર । મ્હણે રાજા સૂતાસી ॥૯૩॥
યેણેંપરી સૂતાસી । રાજા સાંગે વિસ્તારેંસી ।
રથા દિધલા સંજોગેંસી । ઘેઊનિ ગેલા ઝડકરી ॥૯૪॥
તિચે દાસદાસી સકળ । દુઃખ કરિતી મહાપ્રબળ ।
માતા પિતા બંધુ સકળ । સમસ્ત પ્રલાપ કરિતાતી ॥૯૫॥
દુઃખ કરિતી નર નારી । હા હા પાપી દુરાચારી ।
સ્ત્રી-સુતાંસી કૈસેપરી । કેવી યાંતેં મારવિતો ॥૯૬॥
રથાવરી બૈસવોનિ । ઘેવોનિ ગેલા મહારાનીં ।
જેથેં નસતી મનુષ્ય કોણી । તેથેં ઠેવિલીં પરિયેસા ॥૯૭॥
સૂત આલા પરતોનિ । સાંગે રાયાસી વિસ્તારોનિ ।
મહાઅરણ્ય દુર્ગમ વનીં । તેથેં ઠેવિલી મ્હણતસે ॥૯૮॥
ઐકોનિ રાજા સંતોષલા । દુસરે સ્ત્રિયેસી વૃત્તાન્ત સાંગિતલા ।
દોઘાંસી આનંદ જાહલા । વનીં રાહિલીં માતાસુત ॥૯૯॥
માતાપુત્ર દોઘેંજણ । પીડતાતી દુઃખેંકરુન ।
કષ્ટતી અન્નઉદકાવીણ । મહાઘોર વનાંત ॥૧૦૦॥
રાજપત્ની સુકુમાર । તિયે શરીરીં વ્રણ થોર ।
ચાલૂં ન શકે પૃથ્વીવર । મહાકંટક ભૂમીવરી ॥૧॥
કડિયે ઘેવોનિ બાળકાસી । જાય તી મંદગમનેંસી ।
આઠવી આપુલે કર્માંસી । મ્હણે આતાં કાય કરું ॥૨॥
તયા વનીં મૃગજાતિ । વ્યાઘ્ર સિંહાદિક અસતી ।
સર્પ થોર અપરિમિતી । હિંડતાતી વનાંત ॥૩॥
માતેં જરી વ્યાઘ્ર મારી । પાપાપાસૂન હોઈન દુરી ।
પુરે આતાં જન્મ સંસારીં । વાંચોનિ કાય વ્યર્થ જિણેં ॥૪॥
મ્હણોનિ જાય પુઢેં રડત । ક્ષણોક્ષણીં અસે પડત ।
પુત્રાસહિત ચિંતા કરીત । જાત અસે વનમાજી ॥૫॥
ઉદકાવિણેં તૃષાક્રાંત । દેહ વ્રણેં અસે પીડિત ।
વ્યાઘ્રસર્પાદિ દેખત । ભયેં ચકિત હોતસે ॥૬॥
દેખે વેતાળ બ્રહ્મરાક્ષસ । વનગજ ભાલુકા બહુવસ ।
કેશ મોકળે પાયાંસ । કાંટે ધોંડે લાગતાતી ॥૭॥
ઐસે મહાઅરણ્યાંત। રાજશ્રી અસે હિંડત ।
પુઢેં જાતાં દેખિલેં વનાંત । ગુરેં ચરતી વાણિયાંચીં ॥૮॥
તયાંપાસીં જાવોનિ । પુસતસે કરુણાવચનીં ।
ગોરક્ષકાંતેં વિનવોનિ । માગે ઉદક કુમારાસી ॥૯॥
ગોરક્ષક મ્હણતી તિયેસી । જાવેં તુવાં મંદિરાસી ।
તેથેં ઉદક બહુવસી । અન્ન તૂંતેં મિળેલ ॥૧૧૦॥
મ્હણોનિ માર્ગ દાખવિતી । હળૂહળૂ જાય મ્હણતી ।
રાજપત્ની માર્ગ ક્રમિતી । ગેલી તયા ગ્રામાંત ॥૧૧॥
તયા ગ્રામીં નરનારી । દિસતાતી અપરંપારી ।
ઐકોન આલી મનોહરી । પુસે તયાં સ્ત્રિયાંસી ॥૧૨॥
મ્હણે કવણ યેથેં રાજા । સંતોષી દિસે સમસ્ત પ્રજા ।
ઐકોનિ સાંગતી વૈશ્યરાજા । મહાધનિક પુણ્યાત્મા ॥૧૩॥
ત્યાચેં નાંવ પદ્માકર । પુણ્યવંત અસે થોર ।
તૂંતેં રક્ષીલ સાચાર । મ્હણોનિ સાંગતી તિયેસી ॥૧૪॥
ઇતુકિયા અવસરીં । તયા વૈશ્યાચે ઘરીં ।
દાસી હોત્યા મનોહરી । ત્યાહી આલ્યા તિયેજવળી ॥૧૫॥
યેવોનિ પુસતી વૃત્તાન્ત । ઘેવોનિ ગેલ્યા મંદિરાંત ।
આપલ્યા સ્વામીસી સાંગત । આદ્યંતેંસીં વિસ્તારેં ॥૧૬॥
તીસ દેખોનિયા વૈશ્યનાથ । કૃપા કરી અત્યંત ।
નેઊનિયા મંદિરાંત । દિલ્હેં એક ગૃહ તિસી ॥૧૭॥
પુસોનિયા વૃત્તાન્ત । વાણી હોય કૃપાવંત ।
દિલ્હેં અન્નવસ્ત્ર બહુત । નિત્ય તિસી રક્ષીતસે ॥૧૮॥
ઐશી તયા વૈશ્યાઘરીં । હોતી રાયાચી અંતુરી ।
વર્ધતસે પીડા ભારી । વ્રણ ન વચે પરિયેસા ॥૧૯॥
યેણેંપરી રાજસતી । તયા વૈશ્યાચે ઘરીં હોતી ।
વાઢલે વ્રણ તયાંસી બહુતી । પ્રાણાંતક હોતસે ॥૧૨૦॥
વર્તતાં ઐસેં એકે દિવસીં । મરણ આલેં કુમારકાસી ।
પ્રલાપ કરી બહુવસી । રાજપત્ની તયે વેળીં ॥૨૧॥
મૂર્ચ્છા યેઊનિ તયે ક્ષણીં । રાજપત્ની પડે ધરણીં ।
આપુલેં કર્મ આઠવોનિ । મહાશોક કરીતસે ॥૨૨॥
ત્યા વાણિયાચ્યા સ્ત્રિયા દેખા । સંબોખિતાતિ તી બાળિકા ।
કવણેંપરી તિચે દુઃખા । શમન નોહે પરિયેસા ॥૨૩॥
નાનાપરી દુઃખ કરી । આઠવીતસે પૂર્વાપારી ।
મ્હણે તાતા માઝ્યા સૌરી । કોઠેં ગેલાસી બાળકા ॥૨૪॥
રાજકુમારા પૂર્ણચંદ્રા । માઝ્યા આનંદસમુદ્રા ।
માતેં ધરિસી મૌનમુદ્રા । તૂંતેં કાય બરવેં અસે ॥૨૫॥
માતાપિતા બંધુજન । સોડોનિ આલ્યેં સકળ જાણ ।
તુઝા ભરંવસા હોતા પૂર્ણ । માતેં રક્ષિસી મ્હણોનિયા ॥૨૬॥
માતેં અનાથ કરોનિ । તૂં જાતોસિ સોડોનિ ।
મજ રક્ષિતા નસે કોણી । પ્રાણ ત્યજીન મ્હણતસે ॥૨૭॥
યેણેંપરી રાજનારી । દીર્ઘસ્વરેં રુદન કરી ।
દેખોનિયા નરનારી । દુઃખ કરિતી પરિયેસા ॥૨૮॥
સમસ્તહી દુઃખાહુની । પુત્રશોક કેવળ વાહિ ।
માતાપિતરાંતેં દાહોનિ । ભસ્મ કરી પરિયેંસા ॥૨૯॥
યેણેંપરી દુઃખ કરિતાં । ઋષભ યોગી આલા ત્વરિતા ।
પૂર્વજન્મીંચ્યા ઉપકારાર્થા । પાતલા તેથેં મહાજ્ઞાની ॥૧૩૦॥
યોગિયાતેં દેખોનિ । વંદિતા ઝાલા તો વાણી ।
અર્ઘ્યપાદ્ય દેવોનિ । ઉત્તમ સ્થાનીં બૈસવિલા ॥૩૧॥
યોગી તયા અવસરીં । પુસે કવણ દીર્ઘસ્વરીં ।
શોક કરિતસે અપારીં । કવણ અસે મ્હણતસે ॥૩૨॥
સવિસ્તર વૈશ્યનાથ । સાંગતા જાહલા વૃત્તાન્ત ।
યોગીશ્વર કૃપાવંત । આલા તિયે જવળીક ॥૩૩॥
મ્હણે યોગી તિયેસી । મૂઢપણેં દુઃખ કરિસી ।
કવણ જન્મલા ભૂમીસી । કવણ મેલા સાંગ મજ ॥૩૪॥
દેહ મ્હણિજે વિનાશી જાણ । જૈસા ગંગેંત દિસે ફેણ ।
વ્યક્તાવ્યક્ત સવેંચિ હોય જાણ । જલબુદ્બુદાપરી દેખા ॥૩૫॥
પૃથ્વી તેજ વાયુ આપ । આકાશ મિળોનિ સર્વવ્યાપ ।
પંચ ગોઠલી શરીરરુપ । દિસત અસે પરિયેસા ॥૩૬॥
પંચ ભૂતેં પાંચાંઠાયીં । નિઘોન જાતાં શૂન્ય પાહીં ।
દુઃખ કરિતાં અવકાશ નાહીં । વૃથા કાં તૂં દુઃખ કરિસી ॥૩૭॥
ગુણાપાસાવ ઉત્પત્તિ । નિજ કર્મેં હોય નિરુતી ।
કાળ નાચવી દૃષ્ટિવિકૃતીં । વાસના તયાપરી જાણા ॥૩૮॥
માયેપાસોનિ માયા ઉપજે । હોય ગુણેં સત્ત્વરજેં ।
તમોગુણેં તેથેં સહજેં । દેહલક્ષણ યેણેંપરી ॥૩૯॥
યા તીન ગુણાંપાસાવ । ઉપજતાતી મનુષ્યભાવ ।
સત્ત્વગુણેં અસતી દેવ । રજોગુણ મનુષ્યાચા ॥૧૪૦॥
તામસ તોચિ રાક્ષસ । જૈસા ગુણ અસે ત્યાસ ।
તૈસા જન્મે પિંડાભાસ । કધીં સ્થિર નવ્હેચિ ॥૪૧॥
યા સંસારવર્તમાનીં । ઉપજતી નર કર્માનુગુણીં ।
જૈસેં અર્જિત અસે પૂર્વપુણ્યીં । સુખદુઃખેં ઘડતી દેખા ॥૪૨॥
કલ્પકોટિવર્ષાંવરી । જિવંત અસતી સુર જરી ।
તેહી ન રાહતી સ્થિરી । મનુષ્યાંચા કાય પાડ ॥૪૩॥
યા કારણેં જ્ઞાનીજનેં । ઉપજતાં સંતોષ ન કરણેં ।
મેલિયા દુઃખ ન કરણેં । સ્થિર નવ્હે દેહ જાણા ॥૪૪॥
ગર્ભ સંભવેં જિયે કાળીં । વિનાશ મ્હણોનિ જાણતી સકળી ।
કોણી મરતી યૌવનકાળીં । ક્વચિદ્વાર્ધક્યપાણીં જાણા ॥૪૫॥
જૈસેં કર્મ પૂર્વાર્જિત । તેણેંપરી અસે ઘડત ।
માયામોહેં મ્હણત । સુત નરદેહી હે ॥૪૬॥
જૈસેં લિખિત લલાટેસી । બ્રહ્મદેવેં લિહિલેં પરિયેસીં ।
કાલકર્મ ઉલ્લંઘાવયાસી । શક્તિ ન હોય કવણા જાણા ॥૪૭॥
ઐસેં અનિત્ય દેહાસી । કાં વો માતે દુઃખ કરિસી ।
તુઝી પૂર્વપરંપરા કૈસી । સાંગા આમ્હાં મ્હણતસે ॥૪૮॥
તૂં જન્માંતરીં જાણા । કવણા હોતીસ અંગના ।
કિંવા ઝાલીસ જનની કોણા । ભગિની કોણાચી સાંગ પાં ॥૪૯॥
ઐસેં જાણોનિ માનસી । વાયાં કાં હો દુઃખ કરિસી ।
જરી બરવેં તૂં ઇચ્છિસી । શરણ જાઈં શંકરા ॥૧૫૦
ઐસેં ઐકોનિ રાજયુવતી । કરી ઋષભયોગિયા વિનંતિ ।
આપણાસી ઝાલી ઐસી ગતિ । રાજ્યભ્રષ્ટ હોઊનિ આલ્યેં ॥૫૧॥
માતાપિતા બંધુજન । સોડોનિ આલેં મી રાન ।
પુત્ર હોતા માઝા પ્રાણ । ભરંવસા મજ તયાચા ॥૫૨॥
તયા જહાલી ઐશી ગતિ । આપણ વાંચોનિ કાય પ્રીતિ ।
મરણ વ્હાવેં મજ નિશ્ચિતી । મ્હણોનિ ચરણીં લાગલી ॥૫૩॥
ઐસેં નિર્વાણ દેખોનિ । કૃપા ઉપજલી યોગિયામની ।
પૂર્વ ઉપકાર સ્મરોનિ । પ્રસન્ન ઝાલા તયે વેળીં ॥૫૪॥
ભસ્મ કાઢોનિ તયે વેળીં । લાવિલેં પ્રેતાચે કપાળીં ।
ઘાલિતાં ત્યાચે મુખકમળીં । પ્રાણ આલા પરિયેસા ॥૫૫॥
બાળ બૈસલા ઉઠોનિ । સર્વાંગ ઝાલેં સુવર્ણવર્ણી ।
માતેચે વ્રણહી તેચ ક્ષણીં । જાતે ઝાલે તાત્કાળ ॥૫૬॥
રાજપત્ની પુત્રાસહિત । કરી યોગિયાસી દંડવત ।
ઋષભયોગી કૃપાવંત । આણીક ભસ્મ પ્રોક્ષીતસે ॥૫૭॥
તાત્કાળ તયા દોઘાંસી । શરીર હોય સુવર્ણસંકાશી ।
શોભાયમાન દિસે કૈસી । દિવ્ય કાયા ઉભયતાંચી ॥૫૮॥
પ્રસન્ન ઝાલા યોગેશ્વર । તયે વેળીં દિધલા વર ।
તુમ્હાં ન હોય જરાજર્જર । તારુણ્યરુપ ચિરંજીવી ॥૫૯॥
તુઝા સુત ભદ્રાયુષી । કીર્તિ વરીલ બહુવશી ।
રાજ્ય કરીલ પરિયેસીં । પિત્યાહૂનિ અધિક જાણા ॥૧૬૦॥
ઐસા વર દેઊનિ । યોગી ગેલા તેથોનિ ।
ઐક રાજા એકમનીં । સત્પુરુષાચેં મહિમાન ॥૬૧॥
સત્પુરુષાચી સેવા કરિતાં । તુઝા સ્ફોટક જાઈલ ત્વરિતા ।
તુવાં ન કરાવી કાંહીં ચિંતા । દૃઢ ધરીં ભાવ એક ॥૬૨॥
ઐસેં યતીચેં વચન ઐકોનિ । રાજા નમન કરી તયે ક્ષણીં ।
વિનવીતસે કર જોડોનિ । કોઠેં અસે સત્પુરુષ ॥૬૩॥
માતેં નિરોપાવેં આતાં । જાઈન આપણ તેથેં તત્ત્વતાં ।
મજલા ત્યાંચેં દર્શન હોતાં । હોઈલ બરવેં મ્હણતસે ॥૬૪॥
ઐકોનિ રાજાચેં વચન । સાંગતસે મુનિ આપણ ।
ભીમાતીરીં ગાણાગાભુવન । અસે તેથેં પરમપુરુષ ॥૬૫॥
તયાપાસીં તુવાં જાવેં । દર્શનમાત્રેં હોઈલ બરવેં ।
ઐકોનિ રાજા એકભાવેં । નિઘતા ઝાલા તયે વેળીં ॥૬૬॥
એકભાવેં રાજા આપણ । ઘ્યાવયા શ્રીગુરુદર્શન ।
પ્રયાણાવરી કરી પ્રયાણ । આલા ગાણગાપુરાસી ॥૬૭॥
ગ્રામીં પુસે સકળિકાંસી । કોણ યેથેં એક તાપસી ।
રુપ ધરિલેં સંન્યાસી । કોઠેં આહે મ્હણતસે ॥૬૮॥
ભયભીત ઝાલે સકળિક । મ્હણતી આતાં નવ્હે નિક ।
શ્રીગુરુસી પુસતોં ઐક । કાય કરીલ ન કળે મ્હણતી ॥૬૯॥
કોણી ન બોલતી તયાસી । રાજા કોપલા બહુવસી ।
મ્હણે આલોં ભેટીસી । દાવા આપણા મ્હણતસે ॥૧૭૦॥
મગ મ્હણતી સમસ્ત લોક । શ્રીગુરુ અનુષ્ઠાનસ્થાન અસે નિક ।
અમરજાસંગમીં માધ્યાન્હિક । કરોનિ યેતી ગ્રામાતેં ॥૭૧॥
ઐસેં ઐકોનિ મ્લેંચ્છ દેખા । સમસ્તાં વર્જૂનિ આપણ એકા ।
બૈસોનિયા આંદોલિકાં । ગેલા તયા સ્થાનાસી ॥૭૨॥
દુરોનિ દેખતાં શ્રીગુરુસી । ચરણીં ચાલે મ્લેંચ્છ પરિયેસીં ।
જવળી ગેલા પહાવયાસી । નમન કરુનિ ઉભા રાહે ॥૭૩॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી તયાસી । કાં રે રજકા કોઠેં અસસી ।
બહુત દિવશીં ભેટલાસી । આમચા દાસ હોવોનિયા ॥૭૪॥
ઐસેં વચન ઐકોનિ । મ્લેંચ્છ ઝાલા મહાજ્ઞાની ।
પૂર્વજન્મ સ્મરલા મનીં । કરી સાષ્ટાંગ દંડવત ॥૭૫॥
પાદુકાંવરી લોળે આપણ । સદ્ગદિત અંતઃકરણ ।
અંગીં રોમાંચ ઉઠોન । આનંદબાષ્પેં રુદન કરી ॥૭૬॥
પૂર્વજન્મીં આઠવોન દેખા । રુદન કરી અતિ દુઃખા ।
કર જોડૂન વિનવી ઐકા । નાના પરી સ્તોત્ર કરી ॥૭૭॥
રાજા મ્હણે શ્રીગુરુસી । કાં ઉપેક્ષિલે આમ્હાંસી ।
ઝાલોં આપણ પરદેશી । ચરણાવેગળેં કેલેં મજ ॥૭૮॥
અંધકારસાગરાંત । કાં ઘાતલેં મજ યેથ ।
મી હોઊનિ મદોન્મત્ત । વિસરલોં ચરણ તુઝે ॥૭૯॥
સંસારસાગરમાયાજાળીં । બુડાલોં આપણ દુર્મતિ કેવળીં ।
સેવા ન કરીં ચરણકમળીં । દિવાંધ ઝાલોં આપણ ॥૧૮૦॥
હોતાસિ તૂં જવળી નિધાન । ન ઓળખેં આપણ મતિહીન ।
તમાંધકારીં વેષ્ટોન । તુઝે ચરણ વિસરલોં ॥૮૧॥
તૂં ભક્તજનાં નુપેક્ષિસી । નિર્ધાર હોતા માઝે માનસીં ।
અજ્ઞાનસાગરીં આમ્હાંસી । કાં ઘાતલેં સ્વામિયા ॥૮૨॥
ઉદ્ધરાવેં આતાં મજ । આલોં આપણ હેંચિ કાજ ।
સેવોનિ તુઝે ચરણરજ । અસેન આતાં રાજ્ય પુરે ॥૮૩॥
ઐસેં નાનાપરી દેખા । સ્તુતિ કરી રાજા ઐકા ।
શ્રીગુરુ મ્હણતી ભક્ત નિકા । તુઝી વાસના પુરેલ ॥૮૪॥
રાજા મ્હણે શ્રીગુરુસી । ઝાલા સ્ફોટક આપણાસી ।
વ્યથા હોતસે પ્રયાસી । કૃપાદૃષ્ટીં પહાવેં ॥૮૫॥
ઐસેં વચન ઐકોન । શ્રીગુરુ કરિતી હાસ્યવદન ।
સ્ફોટક નાહીં મ્હણોન । પુસતાતી યવનાસી ॥૮૬॥
રાજા પાહે સ્ફોટકાસી । ન દિસે સ્ફોટક અંગાસી ।
વિસ્મય કરીતસે માનસીં । પુનરપિ ચરણીં માથા ઠેવી ॥૮૭॥
રાજા મ્હણે સ્વામિયાસી । તુઝેં પ્રસન્નત્વ આમ્હાંસી ।
રાજ્ય પાવલોં સંતોષીં । અષ્ટૈશ્ચર્ય માઝેં અવલોકાવેં ॥૮૯॥
ભક્તવત્સલ બ્રીદ તુઝેં । વાસના અર્થ પુરવીં માઝે ।
ઇંદ્રિયસંસાર ઉતરીં ઓઝેં । લીન હોઈન તુઝે ચરણીં ॥૧૯૦॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી તયાસી । આમ્હી તાપસી સંન્યાસી ।
યેઊં નયે તુઝે નગરાસી । મહાપાતકેં હોતી તેથેં ॥૯૧॥
નગરીં નિત્ય ધેનુહત્યા । યવનજાતિ તુમ્હી સત્યા ।
જીવહિંસા મદ્યપી કૃત્યા । વર્જાવેં આતાં નિર્ધારેં ॥૯૨॥
સર્વ અંગિકાર કરોનિ । રાજા લાગે દોન્હી ચરણીં ।
મ્હણે મી દાસ પુરાતનીં । પૂર્વાપારીં દૃષ્ટિ દેણેં ॥૯૩॥
પૂર્વી માઝેં જન્મ રજક । સ્વામીવચનેં રાજ્ય વિશેખ ।
પાવોનિ દેખિલેં નાના સુખ । ઉણેં એક મ્લેંચ્છજાતિ ॥૯૪॥
દર્શન હોતાં તુઝે ચરણ । સંતુષ્ટ ઝાલેં અંતઃકરણ ।
પુત્રપૌત્ર દૃષ્ટીં પાહોન । મગ મી રાહીન તુઝે સેવે ॥૯૫॥
ઐસેં નાનાપરી દેખા । રાજા વિનવી વિશેખા ।
પાયા પડે ક્ષણક્ષણિકા । અતિકાકુળતી યેતસે ॥૯૬॥
શ્રીગુરુ મનીં વિચાર કરિતી । પુઢેં હોણાર ઐસી ગતિ ।
કલિયુગીં અસે દુર્જન જાતિ । ગૌપ્ય અસતાં પુઢેં બરવેં ॥૯૭॥
સહજ જાવેં સિંહસ્થાસી । મહાતીર્થ ગૌતમીસી ।
જાવેં હેં ભરંવસી । આતાં આમ્હીં ગુપ્ત વ્હાવેં ॥૯૮॥
ઐસેં મનીં વિચારુનિ । શ્રીગુરુ નિઘાલે સંગમાહૂનિ ।
રાજા આપુલે સુખાસનીં । બૈસવી પ્રીતી કરોનિયા ॥૯૯॥
પાદુકા ઘેતલ્યા આપુલે કરીં । સાંગાતેં યેતસે પાદચારીં ।
શ્રીગુરુ મ્હણતી આરોહણ કરીં । લોક નિંદા તુજ કરિતી ॥૨૦૦॥
રાષ્ટ્રાધિપતિ તુજ મ્હણતી । જન્મ તુઝા મ્લેંચ્છજાતી ।
બ્રાહ્મણસેવેં તુજ હાંસતી । જાતિ દૂષણ કરિતીલ ॥૧॥
રાજા મ્હણે સ્વામી ઐકા । કૈચા રાજા મી રજકા ।
તુઝે દૃષ્ટીં અસે નિકા । લોહ સુવર્ણ હોતસે ॥૨॥
સમસ્તાંસી રાજા આપણ સત્ય । મી રજક તુઝા ભક્ત ।
પૂર્ણ ઝાલે મનોરથ । તુઝેં ઝાલેં દર્શન મજ ॥૩॥
ઇતુકિયા અવસરીં । સમસ્ત દળ મિળાલેં ભારી ।
મદોન્મત્ત અતિકુંજરી । વારુ નાના વર્ણાચે ॥૪॥
ઉભા રાહોનિ રાજા દેખા । સમસ્ત દાખવી સૈન્યકા ।
સંતોષ મનીં અતિ હરિખા । આપુલેં ઐશ્વર્ય દાખવિતસે ॥૫॥
શ્રીગુરુ નિરોપિતી યવનાસી । આરોહણ કરીં વારુવેસી ।
દૂર જાણેં અસે નગરાસી । નિરોપ આમુચા નકો મોડૂં ॥૬॥
શ્રીગુરુવચન ઐકોન । સમસ્ત શિષ્યાંતેં આરોહણ ।
દેતા ઝાલા તો યવન । આપણ વાજીં આરુઢલા ॥૭॥
આનંદ બહુ યવનાચે મનીં । હર્ષનિર્ભર ન માયે ગગનીં ।
શ્રીગુરુભેટી ઝાલી મ્હણોનિ । અતિ ઉલ્હાસ કરીતસે ॥૮॥
શ્રીગુરુમૂર્તિ બોલાવિતી યવનાસી । મ્હણતી ઝાલોં અતિસંતોષી ।
તૂં ભક્ત કેવળ ગુણરાશી । સંતુષ્ટ ઝાલોં આપણ આજી ॥૯॥
આમ્હી સંન્યાસી તાપસી । નિત્ય કરાવેં અનુષ્ઠાનાસી ।
તુમ્હાંસમાગમેં માર્ગાસી । ન ઘડે વેળીં સંધ્યાદિક ॥૨૧૦॥
યાસી ઉપાય સાંગેન । અંગિકાર કરાવા જાણ ।
પુઢેં જાઊં આમ્હી ત્વરેનેં । સ્થિર યાવેં તુમ્હીં માગેં ॥૧૧॥
પાપવિનાશી તીર્થાસી । ભેટી હોઈલ તુમ્હાંસી ।
ઐસેં મ્હણોનિ રાયાસી । અદૃશ્ય ઝાલે ગુરુમૂર્તિ ॥૧૨॥
સમસ્ત શિષ્યાંસહિત । શ્રીગુરુ ગુપ્ત ઝાલે ત્વરિત ।
મનોવેગેં માર્ગ ક્રમિત । ગેલે વૈદૂરપુરાસી ॥૧૩॥
પાપવિનાશી તીર્થાસી । શ્રીગુરુ પાતલે ત્વરિતેંસી ।
રાહિલે તેથેં અનુષ્ઠાનાસી । સમસ્ત યેતી ભેટાવયા ॥૧૪॥
સાખરે સાયંદેવાચા સુત । ભેટીસ આલા નાગનાથ ।
નાનાપરી પૂજા કરીત । સમારાધના આરંભિલી ॥૧૫॥
શ્રીગુરુ નેઊનિ આપુલે ઘરા । પૂજા કેલી ષોડશોપચારા ।
આરતી કરોનિ એક સહસ્ત્રા । સમારાધના કરી બહુત ॥૧૬॥
ઇતુકેં હોતાં ઝાલી નિશી । શ્રીગુરુ મ્હણતી નાગનાથાસી ।
સાંગોનિ આલોં મ્લેંચ્છાસી । પાપવિનાશીં ભેટૂં મ્હણોનિ ॥૧૭॥
જાઊં આતાં તયા સ્થાનાસી । રાહતાં યવન યેઈલ પરિયેસીં ।
ઉપદ્રવ હોઈલ બ્રાહ્મણાંસી । વિપ્રઘરા મ્લેંચ્છ યેતી ॥૧૮॥
ઐસેં સાંગોનિ આપણ । ગેલે પાપવિનાશીં જાણ ।
શુભાસનીં બૈસોન । અનુષ્ઠાન કરીત હોતે ॥૧૯॥
ઇતુકિયા અવસરીં । રાજા ઇકડે કાય કરી ।
ગુરુનાથ ન દિસતી દળભારીં । મનીં ચિંતા બહુ વર્તલી ॥૨૨૦॥
મ્હણે કટકટા કાય ઝાલેં । ગુરુનાથેં મજ ઉપેક્ષિલેં ।
કાય સેવે અંતર પડલેં । તેણેં ગેલે નિઘોનિયા ॥૨૧॥
માગુતી મનીં વિચારી । પુઢેં જાતોં મ્હણોનિ યેરી ।
પાપવિનાશી તીર્થાતીરીં । ભેટી દેતોં મ્હણિતલેં ॥૨૨॥
ન કળે મહિમાન શ્રીગુરુચેં । કોણ જાણેં મનોગત ત્યાંચેં ।
દૈવ બરવેં હોતેં આમુચેં । મ્હણોનિ ચરણાંચેં દર્શન ઝાલેં ॥૨૩॥
રાજસ્ફોટક હોતા મજ । આલોં હોતોં યાચિ કાજ ।
કૃપાનિધિ શ્રીગુરુરાજ । ભેટી ઝાલી પુણ્ય માઝેં ॥૨૪॥
પુઢેં ગેલે નિશ્ચિત । મ્હણોનિ મનીં વિચાર કરિત ।
દિવ્ય અશ્વાવરી આરુઢોનિ ત્વરિત । નિઘાલા રાજા પરિયેસા ॥૨૫॥
ચતુશ્ચત્વારિંશત્ ક્રોશ દેખા । રાજા પાતલા દિવસેં એકા ।
પાપવિનાશી તીર્થીં દેખા । અવલોકિતસે શ્રીગુરુસી ॥૨૬॥
વિસ્મય કરી અતિ માનસીં । યેઊનિ લાગલા ચરણાંસીં ।
વિનવીતસે ભક્તીંસી । ગૃહાપ્રતિ યાવેં મ્હણતસે ॥૨૭॥
નગર સર્વ શ્રૃગાંરિલેં । પ્રવાળ-મોતિયાં તોરણ કેલેં ।
ગુડિયા મખર ઉભારવિલેં । સમારંભ થોર નગરાંત ॥૨૮॥
બૈસવોનિયા પાલખીંત । આપણ ચરણચાલીં યેત ।
નવરત્ન અસે ઓવાળિત । નગર લોક આરત્યા આણિતી ॥૨૯॥
ઐશા સમારંભેં રાજા દેખા । ઘેઊનિ ગેલા ગુરુનાયકા ।
વિસ્મય ઝાલા સકળ લોકાં । મહદાશ્ચર્ય મ્હણતાતી ॥૨૩૦॥
લોક મ્હણતી મ્લેંચ્છજાતી । પહા હો વિપ્રપૂજા કરિતી ।
રાજા અનાચારી મ્હણતી । જાતિધર્મ સાંડિલા આજી ॥૩૧॥
જ્યાચેં પાહૂં નયે મુખ । ત્યાચી સેવા કરી દેખ ।
રાજા નષ્ટ મ્હણોનિ સકળિક । મ્લેંચ્છજાતી બોલતી ॥૩૨॥
વિપ્રકુળ સમસ્ત દેખ । સંતોષ કરિતી અતિકૌતુક ।
રાજા ઝાલા વિપ્રસેવક । આતાં બરવેં રાજ્યાસી ॥૩૩॥
ઐસા રાવ અસતાં । મહારાષ્ટ્રધર્મીં વર્તતાં ।
આપુલા દ્વેષ તત્ત્વતાં । ન કરીલ જાણ પાં ॥૩૪॥
ઐસા રાજા અસતાં બરવેં । જ્ઞાનવંત અસે સ્વભાવેં ।
બ્રહ્મદ્વેષી નવ્હે પહાવેં । પુણ્યશ્લોક મ્હણતી ઐસા ॥૩૫॥
નગરલોક પહાવયા યેતી । નમસ્કારિતી અતિપ્રીતીં ।
રાજે ચરણચાલીં યેતી । લોક મ્હણતી આશ્ચર્ય ॥૩૬॥
એક મ્હણતી હા હોય દેવ । મ્હણોનિ ભજતો મ્લેંચ્છરાવ ।
યા કલિયુગીં અભિનવ । દેખિલેં મ્હણતાતી સકળિક ॥૩૭॥
સવેં વાજંત્ર્યાંચે ગજર । બંદીજન વાખાણિતી અપાર ।
રાજા હર્ષેં નિર્ભર । ઘેઊનિ જાતો ગુરુસી ॥૩૮॥
નાનાપરીચીં દિવ્ય વસ્ત્રેં । વાંટીતસે રાજા પવિત્રેં ।
દ્રવ્ય ઓવાળુનિ ટાકી પાત્રેં । ભિક્ષુક તુષ્ટલે બહુત દેખા ॥૩૯॥
ઐશા સમારંભેં દેખા । ઘેઊનિ ગેલા રાજા ઐકા ।
મહાદ્વારીં પાતલેં સુખા । પાયઘડયા અંથરતી ॥૨૪૦॥
નાનાપરીચીં દિવ્યાંબરેં । માર્ગીં અંથરતી અપારેં ।
વાજતી ભેરી વાજંત્રેં । રાજગૃહા પાતલે ॥૪૧॥
મરાસિંહાસનસ્થાનીં । શ્રૃંગાર કેલા અતિગહનીં ।
જગદ્ગુરુતેં નેઊનિ । સિંહાસનીં બૈસવિલેં ॥૪૨॥
રાજમંદિરીંચ્યા નારી । આરત્યા ઘેઊનિયા કરીં ।
ઓવાળિતી હર્ષનિર્ભરીં । અનન્યભાવેં કરોનિયાં ॥૪૩॥
સમસ્ત લોક બાહેર ઠેવોન । શ્રીગુરુ હોતે એકલે આપણ ।
સવેં શિષ્ય ચવઘેજણ । જવળી હોતે પરિયેસા ॥૪૪॥
અંતઃપુરીંચે કુલસ્ત્રિયાંસી । પુત્રપૌત્રીં સહોદરાસી ।
ભેટવિલેં રાજેં પરિયેસીં । સાષ્ટાંગીં નમન કરિતી તે ॥૪૫॥
રાજા વિનવી સ્વામિયાસી । પુણ્યેં દેખિલેં ચરણાંસી ।
ન્યાહાળાવેં કૃપાદૃષ્ટીસી । મ્હણોનિ ચરણીં લાગલા ॥૪૬॥
સંતોષલે શ્રીગુરુમૂર્તિ । તયાંસી આશીર્વાદ દેતી ।
રાજયાતેં બોલાવિતી । પુસતાતી ગૃહવાર્તા ॥૪૭॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી તયાસી । સંતુષ્ટ ઝાલાસ કીં માનસીં ।
અજૂનિ વ્હાવેં કાંહીં ભાવેંસી । વિસ્તારોનિ સાંગ મ્હણતી ॥૪૮॥
રાજા વિનવી સ્વામિયાંસી । અંતર પડતેં ચરણાસી ।
રાજ્ય કેલેં બહુવસીં । આતાં દ્યાવી ચરણસેવા ॥૪૯॥
ઐસેં ઐકોનિ શ્રીગુરુ મ્હણતી । આમુચી ભેટી શ્રીપાર્વતીં ।
તુઝે પુત્ર રાજ્ય કરિતી । તુવાં યાવેં ભેટીસી ॥૨૫૦॥
ઐસા નિરોપ દેઊનિ । શ્રીગુરુ નિઘાલે તેથોનિ ।
રાજા વિનવી ચરણ ધરોનિ । જ્ઞાન મજલા અસાવેં ॥૫૧॥
કૃપાસિંધુ ગુરુનાથ । જ્ઞાન હોઈલ ઐસેં મ્હણત ।
આપણ નિઘાલે ત્વરિત । ગેલે ગૌતમી- તીરાસી ॥૫૨॥
સ્નાન કરોનિ ગૌતમીસી । આલે ગાણગાપુરાસી ।
આનંદ ઝાલા સમસ્તાંસી । શ્રીગુરુચરણદર્શનેં ॥૫૩॥
સંતુષ્ટ ઝાલે સમસ્ત લોક । પહાવયા યેતી કૌતુક ।
વંદિતાતી સકળિક । આરતી કરિતી મનોભાવેં ॥૫૪॥
સમસ્ત શિષ્યાંતેં બોલાવિતી । શ્રીગુરુ ત્યાંસી નિરોપિતી ।
પ્રગટ ઝાલી બહુ ખ્યાતિ । આતાં રહાવેં ગુપ્તરુપેં ॥૫૫॥
યાત્રારુપેં શ્રીપર્વતાસી । નિઘાવેં આતાં પરિયેસીં ।
પ્રગટ બોલે હેચિ સ્વભાવેંસી । ગુપ્તરુપેં રાહૂં તેથેં ॥૫૬॥
સ્થાન આપુલેં ગાણગાપુરીં । યેથૂનિ ન વચે નિર્ધારીં ।
લૌકિકમતેં અવધારીં । બોલ કરિતોં શ્રીશૈલયાત્રા ॥૫૭॥
પ્રગટ કરોનિયા યાત્રેસી । વાસ નિરંતર ગાણગાભુવનાસી ।
ભક્તજન તારાવયાસી । રાહૂં યેથેં નિર્ધાર ॥૫૮॥
કઠિણ દિવસ યુગધર્મ । મ્લેંચ્છરાજા ક્રૂરકર્મ ।
પ્રગટરુપેં અસતાં ધર્મ । સમસ્ત મ્લેંચ્છ યેતી ॥૫૯॥
રાજા આલા મ્હણોનિ । સમસ્ત યવન ઐકોનિ ।
સકળ યેતી મનકામની । મ્હણોનિ ગુપ્ત અસાવેં ॥૨૬૦॥
ઐસેં મ્હણોનિ શિષ્યાંતેં । સાંગિતલેં શ્રીગુરુનાથેં ।
સિદ્ધ સાંગે નામધારકાતેં । ચરિત્ર ઐસેં શ્રીગુરુચેં ॥૬૧॥
પુઢેં યેતીલ દુર્દિન । કારણ રાજ્ય યવન ।
સમસ્ત યેતી કરાવયા ભજન । મ્હણોનિ ગુપ્ત રાહિલે ॥૬૨॥
લૌકિકાર્થ દાખવાવયાસી । નિઘાલે આપણ શ્રીશૈલ્યાસી ।
કથા અસે વિશેષી । સિદ્ધ મ્હણે નામધારકા ॥૬૩॥
ગંગાધરાચા સુત । સરસ્વતી અસે વિનવીત ।
પ્રત્યક્ષ અસે શ્રીગુરુનાથ । દેખિલેં અસે ગાણગાપુરીં ॥૬૪॥
સદ્ભાવેં ભજતી ભક્તજન । ત્યાંચી કામના હોઈલ પૂર્ણ ।
સંદેહ ન ધરીં અનુમાન । ત્વરિત સિદ્ધિ અસે જાણા ॥૬૫॥
ન લાગતાં કષ્ટ સાયાસ । કામના પુરતી ગાણગાપુરાસ ।
ભક્તિભાવેં વિશેષ । કલ્પવૃક્ષ તેથેં અસે ॥૬૬॥
જેં જેં કલ્પિલેં ફળ । ત્વરિત પાવતી સકળ ।
ધનધાન્યાદિ વિપુળ । પુત્રપૌત્રાદિ શીઘ્ર હોતી ॥૬૭॥
સિદ્ધ મ્હણે નામધારકાસી । હેં ગુરુચરિત્ર દિનીં નિશીં ।
મનોભાવેં વાચનેંસી । સકળ કામના પુરતીલ ॥૬૮॥
ઇતિ શ્રીગુરુચરિત્રામૃત । સિદ્ધ નામધારકા સાંગત ।
યવનાચા ઉદ્ધાર યેથ । તુમ્હાંકારણેં સાંગિતલા ॥૨૬૯॥
ઇતિ શ્રીગુરુચરિત્રપરમકથાકલ્પતરૌ શ્રીનૃસિંહસરસ્વત્યુપાખ્યાને સિદ્ધનામધારકસંવાદે
સાર્વભૌમસ્ફોટકશમને ઐશ્વર્યાવલોકને વૈદુરીપ્રવેશો નામ પંચાશત્તમોઽધ્યાયઃ ॥૫૦॥
॥શ્રીગુરુદત્તાત્રેયાર્પિતમસ્તુ॥

Explore More