Lord Dattatreya

śrī gurucaritra adhyāya 53

(Shri Gurucharitra Adhyay 53 in English (IAST))

Saraswati Gangadhar

Also known as Gurucharitra · Gurucharitra adhyay 53 · Shri Guru Charitra

Shri Gurucharitra Adhyay 53. Shri Gurucharitra, the central scripture of the Datta sampradaya, written by Saraswati Gangadhar in the fifteenth century. It tells the lives of Shripad Shrivallabha and Shri Nrisimha Saraswati, the first two incarnations of Dattatreya, as a dialogue between Siddha and Namdharak. Traditionally read as a saptaha — the whole book over seven days — most often in the month of Margashirsha.

#of 107
|| śrīgaṇeśāya namaḥ ||
śrīgurudevadattātreyacaraṇāraviṃdābhyāṃ namaḥ |
gururbrahmā gururviṣṇurgururdevo maheśvaraḥ |
gurureva paraṃ brahma tasmai śrīgurave namaḥ |
śrote vhāveṃ sāvadhāna | gurucaritrādhyāya bāvanna |
aikoni nāmadhārakāce mana | brahmānaṃdīṃ nimagna paiṃ ||1||
sevūni gurucaritrāmṛta | nāmadhāraka taṭastha hota |
aṃgīṃ gharmapulakāṃkita | romāṃcahī ūṭhatī ||2||
kaṃṭha jhālā sadgadita | gātreṃ jhālīṃ sakaṃpita |
vivarṇa bhāse lokāṃta | netrīṃ vahātī premadhārā ||3||
samādhisukheṃ na bole | deha aṇumātra na hāle |
sāttvika aṣṭabhāva udele | nāmadhāraka śiṣyāce ||4||
dekhoni siddha sukhāvatī | samādhi lāgalī yāsī mhaṇatī |
sāvadha karāvā māgutī lokopakārākāraṇeṃ ||5||
mhaṇoni hasteṃ kuravāl̤itī | premabhāveṃ āliṃgitī |
dehāvarī ye ye mhaṇatī | aika bāl̤ā śiṣyottamā ||6||
tūṃ taralāsī bhavasāgarīṃ | rahāsī aisā samādhistha jarī |
jñāna rāhīla tujhyā udarīṃ | loka taratī kaise maga ||7||
yākāraṇeṃ aṃtaḥkaraṇīṃ | dṛḍhatā asāvī śrīgurucaraṇīṃ |
bāhya dehācī rahāṭaṇī | śāstrādhāreṃ karāvī ||8||
tuvāṃ vicārileṃ mhaṇoni | āmhāṃ āṭhavalī amṛtācī vāṇī |
tāpatrayāteṃ karī hāni | aiśī anupamyā pragaṭalī ||9||
tujamul̤eṃ āmhāṃ āṭhavaleṃ | tuvāṃ āmhāṃ baraveṃ keleṃ |
tvāṃhī ekāgratveṃ aikileṃ | ātāṃ heṃca vistārīṃ ||10||
nāmadhārakā aiśiyā parī | siddha sāṃgatī paroparī |
maga to netronmīlana karī | kara joḍona ubhā ṭhāke ||11||
mhaṇe kṛpeceṃ tāruṃ | tūṃci yā viśvāsa ādhāru |
bhavasāgara paila pāru | tūṃci karisī śrīgururāyā ||12||
aiseṃ nāmadhāraka vinavīta | siddhāce caraṇīṃ lāgata |
mhaṇe śrīgurucaritrāmṛta | avataraṇikā maja sāṃgā ||13||
yā śrīgurucaritāmṛtīṃ | amṛtāhūni paramāmṛtīṃ |
bhaktajanācī manovṛtti | buḍī devoni sthirāvalī ||14||
atṛpta āhe ajūni | heci kathā punaḥ sucavoni |
akṣayāmṛta pājūni | ānaṃdasāgarīṃ maja ṭhevā ||15||
bahu auṣadhīṃceṃ sāra kāḍhona | trailokyaciṃtāmaṇī rasāyaṇa |
saṃgraha karitī vicakṣaṇa | taiseṃ sāra maja sāṃgā ||16||
aikoni śiṣyācī prārthanā | ānaṃda siddhāciyā manā |
mhaṇatī bāl̤akā tujhī vāsanā | akhaṃḍa rāho śrīgurucaritrīṃ ||17||
śrīgurucaritrācī aikā | sāṃgena ātāṃ avataraṇikā |
prathamapāsūni sārāṃśa nikā | bāvannādhyāparyaṃta ||18||
prathamādhyāyīṃ maṃgal̤ācaraṇa | mukhya devatāṃceṃ ase smaraṇa |
śrīgurumūrtīṃceṃ darśana | bhaktāṃpratī jāhaleṃ ||19||
dvitīyādhyāyīṃ brahmotpatti | cārī yugāṃce bhāva kathitī |
śrīgurusevā dīpakāpratī | ghaḍalī aiseṃ kathiyeleṃ ||20||
nāmadhārakā amarajāsaṃgamā | śrīguru netī āpule dhāmā |
aṃbarīṣa durvāsa yāṃcā mahimā | tṛtīyādhyāyīṃ kathiyelā ||21||
caturthādhyāyīṃ anasūyepratī | chal̤āvayā traimūrti yetī |
parī tiyece putra hotī | stanapāna karitī ānaṃdeṃ ||22||
paṃcamīṃ śrīdattātreya dharī | svayeṃ avatāra pīṭhāpurīṃ |
śrīpādaśriyāvallabhadhārīṃ | tīrthayātresī nighāle ||23||
sahāvyāṃta liṃga gheunī | rāvaṇa jāta gokarṇīṃ |
vighneśvareṃ vighna karunī | sthāpanā kelī tayācī ||24||
gokarṇamahimā asaṃkhyāta | rāyāpratī gautama sāṃgata |
cāṃḍāl̤ī uddharalī akasmāta | sātavyā adhyāyīṃ varṇitī ||25||
mātā putra jīva deta hotīṃ | tayāpratī guru kathā sāṃgatī |
śanipradoṣa vrata detī | jñānī karitī aṣṭamīṃ ||26||
navamādhyāyīṃ rajakāpratī | kṛpāl̤ū guru rājya detī |
darśana deūṃ mhaṇatī puḍhatī | gupta jhāle maga tetheṃ ||27||
taskarīṃ mārilā bhakta brāhmaṇa | taskarāṃ vadhitī śrīguru yeūna |
brāhmaṇālā prāṇadāna | detī daśamādhyāyāṃta ||28||
mādhava brāhmaṇa karaṃjapurīṃ | aṃbā nāmeṃ tyācī nārī |
narasiṃhasarasvatī tice udarīṃ | ekādaśīṃ avatarale ||29||
dvādaśādhyāyīṃ mātepratī | jñāna kathunī putra detī |
kāśī kṣetrīṃ saṃnyāsa ghetī | yātrā karitī uttarecī ||30||
mātāpityāṃteṃ karaṃjapurīṃ | bheṭoni yetī godātīrī |
kukṣivyathecyā viprāvarī | kṛpā karitī trayodaśīṃ ||31||
krūra yavanāceṃ karuni śāsana | sāyaṃdevāsa varadāna |
detī śrīguru kṛpā karuna | caudāviyā adhyāyīṃ ||32||
paṃcadaśīṃ śrīgurumūrti | tīrtheṃ sāṃgatī śiṣyāṃpratī |
yātre davaḍūni gupta hotī | vaijanāthīṃ śrīguru ||33||
ṣoḍaśīṃ brāhmaṇa gurubhakti | kathūni didhalī jñānaśakti |
śrīguru āle bhillavaḍīpratī | bhuvaneśvarīsannidha ||34||
bhuvaneśvarīlā mūrkha brāhmaṇa | jivhā chedoni karī arpaṇa |
tyāsa śrīguruṃnī vidyā deūna | dhanya kelā saptadaśīṃ ||35||
ghevaḍā upaṭoniyā daridriyācā | kuṃbha didhalā hemācā |
varṇilā pratāpa śrīgurucā | aṣṭādaśādhyāyāṃta ||36||
auduṃbarāceṃ karuni varṇana | yoginīṃsa deūni varadāna |
gāṇagāpurāsa āpaṇa | ekonaviṃśīṃ śrīguru gele ||37||
striyecā samaṃdha davaḍūna | putra didhale tijalā dona |
eka maratāṃ kathitī jñāna | siddharupeṃ visāvyāṃta ||38||
teci kathā ekaviṃśīṃ | preta āṇileṃ auduṃbarāpāśīṃ |
śrīguru yeūni tethe niśīṃ | putra uṭhavitī kṛpāl̤ū ||39||
bhikṣā daridrayāgharīṃ ghetī | tyācī vaṃdhyā mahiṣī hotī |
tīsa karuna dugdhavaṃtī | bāvisāvyāṃta vara didhalā ||40||
tevisāvyāṃta śrīgurusa | rājā neī gāṇagāpurāsa |
tetheṃ uddharatī rākṣasa | trivikrama karī śrīguruniṃdā ||41||
bheṭoṃ jātī trivikramā | dāvitī viśvarupamahimā |
vipra lāge gurupādapadmā | covisāvyāṃta vara detī ||42||
mleṃcchāṃpuḍheṃ veda mhaṇatī | vipra te trivikramā chal̤atī |
tyālā gheūni sāṃgātīṃ | gurupāśīṃ ālā paṃcaviṃśīṃ ||43||
savvisāvyāṃta tayā brāhmaṇāṃ | śrīguru sāṃgatī vedaracanā |
tyāgā mhaṇatī vādakalpanā | parī te unmatta nāyakatī ||44||
sattāviśīṃ āṇoni patitā | viprāṃsī vedavāda karitāṃ |
kuṃṭhita karoni śāpagrastā | brahmarākṣasa tyāṃ keleṃ ||45||
aṣṭāviṃśīṃ tayā patitā | dharmādharma sāṃgoni kathā |
punarapi deūni patitāvasthā | gṛhāpratī davaḍilā ||46||
ekonatriṃśīṃ bhasmaprabhāva | trivikramā kathitāṃ gururāva |
rākṣasā uddharī vāmadeva | hā itihāsa tayāṃtacī ||47||
triṃśādhyāyīṃ pati maratāṃ | tayācī strī karī bahu ākāṃtā |
tīsa śrīguru nānā kathā | kathūna śāṃtavūṃ pāhatī ||48||
ekatisāvyāṃta teci kathā | pativratece dharma sāṃgatāṃ |
sahagamanaprakāra bodhitāṃ | te striyeteṃ jagadguru ||49||
sahagamanīṃ nighatāṃ satī | śrīgurusa jhālī namaskāritī |
āśīrvāda devoni ticā pati | battisāvyāṃta uṭhavilā ||50||
tetisāvyāṃta rudrākṣadhāraṇa | kathā kukkuṭamarkaṭa doghejaṇa |
vaiśya- veśyeceṃ kathana | karitī rāyāteṃ paraspara ||51||
rudrādhyāyamahimā varṇana | cautisāvyāṃta nirupaṇa |
rājaputra kelā saṃjīvana | nārada bheṭale rāyāteṃ ||52||
paṃcatriṃśatprasaṃgāṃta | kacadevayānī kathā vartata |
āṇika somavāravrata | sīmaṃtinīcyā prasaṃgeṃ ||53||
chattiśīṃ brahmaniṣṭha brāhmaṇā | striyeneṃ neleṃ parānnabhojanā |
kaṃṭāl̤unī dharitī śrīgurucaraṇā | tyālā karmamārga sāṃgatī ||54||
saptatriṃśīṃ nānā dharma | viprā sāṃgoni brahmakarma |
prasanna hovoni vara uttama | detī śrīguru tayāṃteṃ ||55||
aṣṭatriṃśīṃ bhāskara brāhmaṇa | tighāṃpurateṃ āṇileṃ anna |
jevile bahuta brāhmaṇa | āṇika gāṃvace śūdrādi ||56||
somanāthācī gaṃgā yuvatī | sāṭha varṣāṃcī vaṃdhyā hotī |
tīsa didhalī putrasaṃtatī | ekuṇacāl̤isāve adhyāyīṃ ||57||
naraharīkaravīṃ śuṣka kāṣṭhā | arcavūni davaḍileṃ tyācyā kuṣṭhā |
śabarakathā śiṣyavariṣṭhāṃ | cāl̤isāvyāṃta sāṃgatī ||58||
ekecāl̤isīṃ sāyaṃdevā | hasteṃ ghetī śrīgurusevā |
īśvarapārvatīsaṃvāda baravā | kāśīyātrānirupaṇa ||59||
putrakalatreṃsī sāyaṃdeva | yeūni karitī śrīgurustava |
tyālā kathitī yātrābhāva | varahī detī becāl̤isī ||60||
trecāl̤isīṃ anaṃtavrata | dharmarāyā kṛṣṇa sāṃgata |
teci kathā sāyaṃdevāprata | sāṃgoni vrata karavitī ||61||
cavecāl̤isīṃ taṃtukāra bhaktāsī | śrīparvata dāvūni kṣaṇesī |
śivarātrīpuṇyakathā tyāsī | vimarṣaṇa rājācī kathiyelī ||62||
paṃcecāl̤isīṃ kuṣṭhī brāhmaṇa | ālā tul̤ajāpurāhūna |
tyālā karavūni saṃgamīṃ snāna | kuṣṭha nāsūni jñāna detī ||63||
kalleśvara hiparage grāmāsa | śrīguru bheṭatī naraharī kavīsa |
āpulā śiṣya karitī tyāsa | śecāl̤isīṃ adhyāyīṃ ||64||
sattecāl̤isīṃ divāl̤ī saṇa | gurusī āmaṃtritī sātajaṇa |
titukīṃ rupeṃ dharuni āpaṇa | gele maṭhīṃhī rāhile ||65||
aṭhṭhecāl̤isīṃ śūdraśetīṃ | tyācā joṃdhal̤ā kāpūni ṭākitī |
śataguṇeṃ pikavūni puḍhatī | ānaṃdavileṃ tayāteṃ ||66||
ekonapaṃcāśatīṃ śrīgurumūrti | amarajāsaṃgamamāhātmya kathitī |
āṇikahī tetheṃ sāṃgatī | kuṣṭha daivārjitīṃ ratnābāīceṃ ||67||
mleṃcchācā sphoṭaka davaḍitī | bhaktīstava tyāce nagarā jātī |
puḍheṃ śrīpārvatīṃ bheṭoṃ mhaṇatī | pannāsāve adhyāyīṃ ||68||
ekāvannabāvannāṃta gurumūrti | dekhūniyā kṣitīṃ pāpapravṛtti |
upadravitīla nānā yātī | mhaṇoni guptarupeṃ rahāveṃ ||69||
aisā karuni nirdhāra | śiṣyāṃsī sāṃgatī guruvara |
āji āmhī jāūṃ parvatāvara | mallikārjunayātresī ||70||
aiseṃ aikūni bhaktajana | manīṃ hotī atiudvigna |
śoka karitī ākraṃdona | śrīgurucaraṇīṃ lol̤atī ||71||
itukeṃ pāhunī gurumūrti | varada hasteṃ tayāṃ kuravāl̤itī |
madbhajanīṃ dharā āsakti | maṭhadhāmīṃ rāhoniyā ||72||
aiseṃ bodhūni śiṣyāṃsī | guru gele kardal̤īvanāsī |
nāvikamukheṃ sāṃgūni goṣṭīsī | nijānaṃdīṃ nimagna hotī ||73||
aiseṃ apāra śrīgurucaritra | anaṃta kathā parama pavitra |
tyāṃtīla bāvanna adhyāyamātra | prastuta kathileṃ tujalāgīṃ ||74||
siddha mhaṇe nāmadhārakā | tuja kathilī avataraṇikā |
śrīguru gele vāṭatī lokāṃ | guru gupta asatī gāṇagāpurīṃ ||75||
kaliyugīṃ adharma vṛddhi pāvale | mhaṇoni śrīguru gupta jhāle |
bhaktajanālā jaise pahile | taiseca bheṭatī adyāpi ||76||
he avataraṇikā siddhamālā | śrīguru bheṭatī jape tyālā |
jaisā bhāvārtha ase āpulā | taiśīṃ kāryeṃ saṃpāditī ||77||
nāmadhārakā śiṣya bhalā | avataraṇikecā praśna kelā |
mhaṇoni itihāsasārāṃśālā | punaḥ vadaloṃ satśiṣyā ||78||
pūrvīṃ aikileṃ asela kānīṃ | tyāteṃ tātkāl̤a yeīla dhyānīṃ |
itarāṃ icchā hoīla manīṃ | śrīgurucaritraśravaṇācī ||79||
aisī hī avataraṇikā jāṇa | tuja kathilī kathāṃcī khūṇa |
iceṃ satata karitāṃ smaraṇa | kathā anukrameṃ smaratase ||80||
aiseṃ vade siddhamuni | nāmadhāraka lāge caraṇīṃ |
vinavītase kara joḍoni | tujhe vacaneṃ sarva siddhi ||81||
ātāṃ ase vinavaṇī | śrīgurusaptāhapārāyaṇīṃ |
kitī vācāveṃ pratidinīṃ | heṃ maja sāṃgā śrīgururāyā ||82||
siddha mhaṇatī nāmadhārakā | tuvāṃ praśna kelā nikā |
paropakāra hoīla lokāṃ | tujhyā praśneṃkaruniyā ||83||
aṃtaḥkaraṇa asatāṃ pavitra | sadākāl̤a vācāveṃ gurucaritra |
saukhya hoya ihaparatra | dusarā prakāra sāṃgena ||84||
saptāha vācāvayācī paddhati | tuja sāṃgoṃ yathāsthiti |
śucirbhūta hovoni śāstrarītīṃ | saptāha karitāṃ bahu puṇya ||85||
dinaśuddhi baravī pāhūna | āvaśyaka snānasaṃdhyā karuna |
pustaka vācāvayāceṃ sthāna | raṃgavallayādi śobhā karāvī ||86||
deśakālādi saṃkalpa karuna | pustakarupīṃ śrīguruceṃ pūjana |
yathopacāreṃ karuna | brāhmaṇāṃsahī pūjāve ||87||
prathama divasāpāsona | basāvayā asāveṃ eka sthāna |
atattvārthabhāṣaṇīṃ dharāveṃ mauna | kāmādi niyama rākhāve ||88||
dīpa asāve śobhāyamāna | devabrāhmaṇavaḍilāṃ vaṃdūna |
pūrvottaramukha karuna | vācanīṃ āraṃbha karāvā ||89||
navasaṃkhyā adhyāya prathama dinīṃ | ekaviṃśatīparyaṃta dvitīya dinīṃ |
ekonatriṃśa tṛtīya dinīṃ | caturthadivaśīṃ pasatīsa ||90||
aḍatīsaparyaṃta pāṃcave dinīṃ | trecāl̤isavarī sahāve dinīṃ |
saptamīṃ bāvanna vāconi | avataraṇikā vācāvī ||91||
nitya pāṭha hotā pūrṇa | karāveṃ uttarāṃgapūjana śrīguruteṃ namaskāruna |
upahāra kāṃhīṃ karāvā ||92||
yā prakāreṃ karāveṃ saptadina | rātrīṃ karāveṃ bhūmiśayana |
sārāṃśa śāstrādhāreṃ karuna | śucirbhūta asāveṃ ||93||
evaṃ hotāṃ saptadina | brāhmaṇasuvāsinībhojana |
yathāśakti dakṣiṇā deūna | sarva saṃtuṣṭa karāve ||94||
aiseṃ saptāha anuṣṭhāna | karitāṃ hoya śrīgurudarśana |
bhūtapretādi bādhā nirasana | hovoni saukhya hotase ||95||
aiseṃ siddhāṃceṃ vacana aikoni | nāmadhāraka lāge caraṇīṃ |
mhaṇe bāl̤ācī āl̤ī puravoni | kṛtakṛtya keleṃ gururāyā ||96||
śrote mhaṇatī vaṃdūni pāyīṃ | śrīguru kelī bahu navalāī |
bāl̤akā amṛta pājī āī | taiseṃ āmhāṃ pājileṃ ||97||
prati adhyāya eka oṃvī | oṃvilī ratnamāl̤ā baravī |
manāce kaṃṭhīṃ ghālitāṃ padavī | sarvārthācī pāvatī ||98||
siddhāṃceṃ vacana ratnakhāṇī | tyāṃtūni nāmadhāraka ratneṃ āṇī |
bāvanna bharoni rāṃjaṇīṃ | bhaktayācakā toṣavileṃ ||99||
kiṃvā siddha hā kalpataru | nāmadhārakeṃ pasarilā karu |
yāṃcā karoni paropakāru | bhaktāṃkaritāṃ bahu kelā ||100||
kiṃvā siddhamuni balāhaka | nāmadhāraka śiṣya cātaka |
mukha pasaroni biṃdu eka | māgatāṃ apāra varṣalā ||1||
teṇeṃ bhaktāṃ abhaktāṃ phukācā | sakal̤āṃ lābha jhālā amṛtācā |
hradayakośīṃ khal̤ajanāṃcā | pāṣāṇa samayīṃ pājhare ||2||
śrīgururāyāce dharuṃ caraṇa | siddhamunīteṃ karuṃ vaṃdana |
nāmadhārakā karuṃ namana | aiseṃ karīṃ nārāyaṇa ||3||
śrīgururupī nārāyaṇa | viśvaṃbharā dīnoddhāraṇā |
āpaṇā āpulī dāvūni khuṇā | guruśiṣyarupeṃ krīḍasī ||104||
iti śrīgurucaritraparamakathākalpatarau śrīnṛsiṃhasarasvatyupākhyāne
siddhanāmadhārakasaṃvāde dvipaṃcāśadadhyāyasāre avataraṇikā nāma tripaṃcāśattamo'dhyāyaḥ ||53||
śrīgurudattātreyārpitamastu | śubhaṃ bhavatu |
(ovīsaṃkhyā 104)
śrīgurucaritraṃ samāptaṃ |
|| śrīgurudattātreyārpaṇamastu ||

Explore More