Lord Dakshinamurti

શ્રી દક્ષિણાસ્ય ભુજઙ્ગપ્રયાત સ્તુતિઃ

(Sri Dakshinasya Bhujanga Prayata Stuti in Gujarati)

Sacchidananda Shivabhinava Nrisimha Bharati

Also known as dakshinamurti bhujanga stotram · dakshinasya bhujangaprayata stuti · bhavambhodhi param nayantam

Twenty-one verses in the bhujangaprayata metre — the serpent's glide, four light-heavy-heavy feet to the line, which gives the hymn its running motion — every one ending on the same resolve: I worship the south-facing one always. The first has him carrying his own devotees to the far shore of the sea of becoming with sidelong glances brimming with a flood of compassion, and calls his deeds the thing all the Vedanta sings. The second is about the mantra itself: to one who has come firmly under the sway of that best of mantras, the one of twenty-four syllables, he grants the unfailing knowledge at once. The colophon names the Sringeri Jagadguru Sacchidananda Shivabhinava Nrisimha Bharati as its author.

॥ શ્રી દક્ષિણાસ્ય ભુજઙ્ગપ્રયાત સ્તુતિઃ ॥
ભવામ્ભોધિપારં નયન્તં સ્વભક્તા-
ન્કૃપાપૂરપૂર્ણૈરપાઙ્ગૈઃ સ્વકીયૈઃ ।
સમસ્તાગમાન્તપ્રગીતાપદાનં
સદા દક્ષિણાસ્યં તમારાધયેઽહમ્ ॥ ૧ ॥
ચતુર્વિંશદર્ણસ્ય મન્ત્રોત્તમસ્ય
પ્રજાપાદ્દૃઢં વશ્યભાવં સમેત્ય ।
પ્રયચ્છત્યરં યશ્ચ વિદ્યામમોઘાં
સદા દક્ષિણાસ્યં તમારાધયેઽહમ્ ॥ ૨ ॥
જડાયાપિ વિદ્યાં પ્રયચ્છન્તમાશુ
પ્રપન્નાર્તિવિધ્વંસદક્ષાભિધાનમ્ ।
જરાજન્મમૃત્યૂન્ હરન્તં પ્રમોદાત્
સદા દક્ષિણાસ્યં તમારાધયેઽહમ્ ॥ ૩ ॥
યમારાધ્ય પદ્માક્ષપદ્મોદ્ભવાદ્યાઃ
સુરાગ્ર્યાઃ સ્વકાર્યેષુ શક્તા બભૂવુઃ ।
રમાભારતીપાર્વતીસ્તૂયમાનં
સદા દક્ષિણાસ્યં તમારાધયેઽહમ્ ॥ ૪ ॥
સુધાસૂતિબાલોલ્લસન્મૌલિભાગં
સુધાકુમ્ભમાલાલસત્પાણિપદ્મમ્ ।
સપુત્રં સદારં સશિષ્યં સવાહં
સદા દક્ષિણાસ્યં તમારાધયેઽહમ્ ॥ ૫ ॥
ગજાસ્યાગ્નિભૂસેવ્યપાદારવિન્દં
ગજાશ્વાદિસમ્પત્તિહેતુપ્રણામમ્ ।
નિજાનન્દવારાશિરાકાસુધાંશું
શુચીન્દ્વર્કનેત્રં ભજે દક્ષિણાસ્યમ્ ॥ ૬ ॥
ગુણાન્ષટ્શમાદીનિહામુત્ર ભોગે
વિરક્તિં વિવેકં ધ્રુવાનિત્યયોશ્ચ ।
મુમુક્ષાં ચ શીઘ્રં લભેત પ્રસાદાત્
તમાનન્દકન્દં ભજે દક્ષિણાસ્યમ્ ॥ ૭ ॥
જડો જન્મમૂકોઽપિ યન્મન્ત્રજપ્તુઃ
કરસ્પર્શનાત્સ્યાત્સુરાચાર્યતુલ્યઃ ।
તમજ્ઞાનવારાન્નિધેર્વાડવાગ્નિં
મુદા સર્વકાલમ ભજે દક્ષિણાસ્યમ્ ॥ ૮ ॥
જહૌ મૃત્યુભીતિં યદીયાઙ્ઘ્રિપદ્મં
સદા પૂજયિત્વા મૃકણ્ડોસ્તનૂજઃ ।
તમદ્રીન્દ્રકન્યાસમાશ્લિષ્ટદેહં
કૃપાવારિરાશિં ભજે દક્ષિણાસ્યમ્ ॥ ૯ ॥
પુરા કામયાના પતિં સ્વાનુરૂપાં
ચરિત્વા તપો દુષ્કરં શૈલકન્યા ।
અવાપાદરાદ્યા રુચા કામગર્વં
હરન્તં તમન્તર્ભજે દક્ષિણાસ્યમ્ ॥ ૧૦ ॥
યદીયાઙ્ઘ્રિસેવાપરાણાં નરાણાં
સુસાધ્યા ભવેયુર્જવાત્સર્વયોગાઃ ।
હઠાદ્યાઃ શિવાન્તા યમાદ્યઙ્ગયુક્તા
મુદા સન્તતં તં ભજે દક્ષિણાસ્યમ્ ॥ ૧૧ ॥
વટાગસ્ય મૂલે વસન્તં સુરસ્ત્રી-
-કદમ્બૈઃ સદા સેવ્યમાનં પ્રમોદાત્ ।
વરાન્ કામિતાન્નમ્રપઙ્ક્ત્યૈ દિશન્તં
દયાજન્મભૂમિં ભજે દક્ષિણાસ્યમ્ ॥ ૧૨ ॥
વિધૂતાભિમાનૈસ્તનૌ ચક્ષુરાદા-
-વહન્ત્વેન સમ્પ્રાપ્યમેકાગ્રચિત્તૈઃ ।
યતીન્દ્રૈર્ગુરુશ્રેષ્ઠવિજ્ઞાતતત્ત્વૈ-
-ર્મહાવાક્યગૂઢં ભજે દક્ષિણાસ્યમ્ ॥ ૧૩ ॥
શુકાદ્યા મુનીન્દ્રા વિરક્તાગ્રગણ્યાઃ
સમારાધ્ય યં બ્રહ્મવિદ્યામવાપુઃ ।
તમલ્પાર્ચનાતુષ્ટચેતોઽમ્બુજાતં
ચિદાનન્દરૂપં ભજે દક્ષિણાસ્યમ્ ॥ ૧૪ ॥
શ્રુતેર્યુક્તિતશ્ચિન્તનાદ્ધ્યાનયોગા-
-દ્ભવેદ્યસ્ય સાક્ષાત્કૃતિઃ પુણ્યભાજામ્ ।
અખણ્ડં સદાનન્દચિદ્રૂપમન્તઃ
સદાહં મુદા તં ભજે દક્ષિણાસ્યમ્ ॥ ૧૫ ॥
સુવર્ણાદ્રિચાપં રમાનાથબાણં
દિનેશેન્દુચક્રં ધરાસ્યન્દનાગ્ર્યમ્ ।
વિધિં સારથિં નાગનાથં ચ મૌર્વીં
પ્રકુર્વાણમીશં ભજે દક્ષિણાસ્યમ્ ॥ ૧૬ ॥
કરામ્ભોરુહૈઃ પુસ્તકં બોધમુદ્રાં
સુધાપૂર્ણકુમ્ભં સ્રજં મૌક્તિકાનામ્ ।
દધાનં ધરાધીશમૌલૌ શયાનં
શશાઙ્કાર્ધચૂડં ભજે દક્ષિણાસ્યમ્ ॥ ૧૭ ॥
કલાદાનદક્ષં તુલાશૂન્યવક્ત્રં
શિલાદાત્મજેડ્યં વલારાતિપૂજ્યમ્ ।
જલાદ્યષ્ટમૂર્તિં કલાલાપયુક્તં
ફલાલિં દિશન્તં ભજે દક્ષિણાસ્યમ્ ॥ ૧૮ ॥
યદાલોકમાત્રાન્નતાનાં હૃદબ્જે
શમાદ્યા ગુણાઃ સત્વરં સમ્ભવન્તિ ।
પ્રણમ્રાલિચેતઃસરોજાતભાનું
ગુરું તં સુરેડ્યં નમામો ભજામઃ ॥ ૧૯ ॥
પિનદ્ધાનિ ભક્ત્યાખ્યસૂત્રેણ કણ્ઠે
સદેમાનિ રત્નાનિ ધત્તે દૃઢં યઃ ।
મુદા મુક્તિકાન્તા દ્રુતં તં વૃણીતે
સ્વયં શાન્તિદાન્તિપ્રમુખ્યાલિયુક્તા ॥ ૨૦ ॥
ઇતિ શ્રીજગદ્ગુરુ શ્રીસચ્ચિદાનન્દ શિવાભિનવ નૃસિંહ ભારતી સ્વામિભિઃ વિરચિતં શ્રી દક્ષિણાસ્ય ભુજઙ્ગપ્રયાત સ્તુતિઃ ॥

Explore More