ശ്രീശുക ഉവാച
അനോഃ സഭാനരശ്ചക്ഷുഃ പരേഷ്ണുശ്ച ത്രയഃ സുതാഃ ।
സഭാനരാത് കാലനരഃ സൃഞ്ജയസ്തത്സുതസ്തതഃ ॥ ൧ ॥
അനോഃ സഭാനരശ്ചക്ഷുഃ പരേഷ്ണുശ്ച ത്രയഃ സുതാഃ ।
സഭാനരാത് കാലനരഃ സൃഞ്ജയസ്തത്സുതസ്തതഃ ॥ ൧ ॥
ജനമേജയസ്തസ്യ പുത്രോ മഹാശാലോ മഹാമനാഃ ।
ഉശീനരസ്തിതിക്ഷുശ്ച മഹാമനസ ആത്മജൌ ॥ ൨ ॥
ഉശീനരസ്തിതിക്ഷുശ്ച മഹാമനസ ആത്മജൌ ॥ ൨ ॥
ശിബിര്വരഃ കൃമിര്ദക്ഷശ്ചത്വാരോശീനരാത്മജാഃ ।
വൃഷാദര്ഭഃ സുധീരശ്ച മദ്രഃ കേകയ ആത്മവാന് ॥ ൩ ॥
വൃഷാദര്ഭഃ സുധീരശ്ച മദ്രഃ കേകയ ആത്മവാന് ॥ ൩ ॥
ശിബേശ്ചത്വാര ഏവാസംസ്തിതിക്ഷോശ്ച രുഷദ്രഥഃ ।
തതോ ഹോമോഽഥ സുതപാ ബലിഃ സുതപസോഽഭവത് ॥ ൪ ॥
തതോ ഹോമോഽഥ സുതപാ ബലിഃ സുതപസോഽഭവത് ॥ ൪ ॥
അങ്ഗവങ്ഗകലിങ്ഗാദ്യാഃ സുഹ്മപുണ്ഡ്രൌഡ്രസംജ്ഞിതാഃ ।
ജജ്ഞിരേ ദീര്ഘതമസോ ബലേഃ ക്ഷേത്രേ മഹീക്ഷിതഃ ॥ ൫ ॥
ജജ്ഞിരേ ദീര്ഘതമസോ ബലേഃ ക്ഷേത്രേ മഹീക്ഷിതഃ ॥ ൫ ॥
ചക്രുഃ സ്വനാമ്നാ വിഷയാന് ഷഡിമാന് പ്രാച്യകാംശ്ച തേ ।
ഖലപാനോഽങ്ഗതോ ജജ്ഞേ തസ്മാദ് ദിവിരഥസ്തതഃ ॥ ൬ ॥
ഖലപാനോഽങ്ഗതോ ജജ്ഞേ തസ്മാദ് ദിവിരഥസ്തതഃ ॥ ൬ ॥
സുതോ ധര്മരഥോ യസ്യ ജജ്ഞേ ചിത്രരഥോഽപ്രജാഃ ।
രോമപാദ ഇതി ഖ്യാതസ്തസ്മൈ ദശരഥഃ സഖാ ॥ ൭ ॥
രോമപാദ ഇതി ഖ്യാതസ്തസ്മൈ ദശരഥഃ സഖാ ॥ ൭ ॥
ശാന്താം സ്വകന്യാം പ്രായച്ഛദൃഷ്യശൃങ്ഗ ഉവാഹ യാമ് ।
ദേവേഽവര്ഷതി യം രാമാ ആനിന്യുര്ഹരിണീസുതമ് ॥ ൮ ॥
ദേവേഽവര്ഷതി യം രാമാ ആനിന്യുര്ഹരിണീസുതമ് ॥ ൮ ॥
നാട്യസങ്ഗീതവാദിത്രൈര്വിഭ്രമാലിങ്ഗനാര്ഹണൈഃ ।
സ തു രാജ്ഞോഽനപത്യസ്യ നിരൂപ്യേഷ്ടിം മരുത്വതേ ॥ ൯ ॥
സ തു രാജ്ഞോഽനപത്യസ്യ നിരൂപ്യേഷ്ടിം മരുത്വതേ ॥ ൯ ॥
പ്രജാമദാദ് ദശരഥോ യേന ലേഭേഽപ്രജാഃ പ്രജാഃ ।
ചതുരങ്ഗോ രോമപാദാത് പൃഥുലാക്ഷസ്തു തത്സുതഃ ॥ ൧൦ ॥
ചതുരങ്ഗോ രോമപാദാത് പൃഥുലാക്ഷസ്തു തത്സുതഃ ॥ ൧൦ ॥
ബൃഹദ്രഥോ ബൃഹത്കര്മാ ബൃഹദ്ഭാനുശ്ച തത്സുതാഃ ।
ആദ്യാദ് ബൃഹന്മനാസ്തസ്മാജ്ജയദ്രഥ ഉദാഹൃതഃ ॥ ൧൧ ॥
ആദ്യാദ് ബൃഹന്മനാസ്തസ്മാജ്ജയദ്രഥ ഉദാഹൃതഃ ॥ ൧൧ ॥
വിജയസ്തസ്യ സമ്ഭൂത്യാം തതോ ധൃതിരജായത ।
തതോ ധൃതവ്രതസ്തസ്യ സത്കര്മാധിരഥസ്തതഃ ॥ ൧൨ ॥
തതോ ധൃതവ്രതസ്തസ്യ സത്കര്മാധിരഥസ്തതഃ ॥ ൧൨ ॥
യോഽസൌ ഗങ്ഗാതടേ ക്രീഡന് മഞ്ജൂഷാന്തര്ഗതം ശിശുമ് ।
കുന്ത്യാപവിദ്ധം കാനീനമനപത്യോഽകരോത് സുതമ് ॥ ൧൩ ॥
കുന്ത്യാപവിദ്ധം കാനീനമനപത്യോഽകരോത് സുതമ് ॥ ൧൩ ॥
വൃഷസേനഃ സുതസ്തസ്യ കര്ണസ്യ ജഗതീപതേ ।
ദ്രുഹ്യോശ്ച തനയോ ബഭ്രുഃ സേതുസ്തസ്യാത്മജസ്തതഃ ॥ ൧൪ ॥
ദ്രുഹ്യോശ്ച തനയോ ബഭ്രുഃ സേതുസ്തസ്യാത്മജസ്തതഃ ॥ ൧൪ ॥
ആരബ്ധസ്തസ്യ ഗാന്ധാരസ്തസ്യ ധര്മസ്തതോ ധൃതഃ ।
ധൃതസ്യ ദുര്മദസ്തസ്മാത് പ്രചേതാഃ പ്രാചേതസഃ ശതമ് ॥ ൧൫ ॥
ധൃതസ്യ ദുര്മദസ്തസ്മാത് പ്രചേതാഃ പ്രാചേതസഃ ശതമ് ॥ ൧൫ ॥
മ്ലേച്ഛാധിപതയോഽഭൂവന്നുദീചീം ദിശമാശ്രിതാഃ ।
തുര്വസോശ്ച സുതോ വഹ്നിര്വഹ്നേര്ഭര്ഗോഽഥ ഭാനുമാന് ॥ ൧൬ ॥
തുര്വസോശ്ച സുതോ വഹ്നിര്വഹ്നേര്ഭര്ഗോഽഥ ഭാനുമാന് ॥ ൧൬ ॥
ത്രിഭാനുസ്തത്സുതോഽസ്യാപി കരന്ധമ ഉദാരധീഃ ।
മരുതസ്തത്സുതോഽപുത്രഃ പുത്രം പൌരവമന്വഭൂത് ॥ ൧൭ ॥
മരുതസ്തത്സുതോഽപുത്രഃ പുത്രം പൌരവമന്വഭൂത് ॥ ൧൭ ॥
ദുഷ്മന്തഃ സ പുനര്ഭേജേ സ്വവംശം രാജ്യകാമുകഃ ।
യയാതേര്ജ്യേഷ്ഠപുത്രസ്യ യദോര്വംശം നരര്ഷഭ ॥ ൧൮ ॥
യയാതേര്ജ്യേഷ്ഠപുത്രസ്യ യദോര്വംശം നരര്ഷഭ ॥ ൧൮ ॥
വര്ണയാമി മഹാപുണ്യം സര്വപാപഹരം നൃണാമ് ।
യദോര്വംശം നരഃ ശ്രുത്വാ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ ॥ ൧൯ ॥
യദോര്വംശം നരഃ ശ്രുത്വാ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ ॥ ൧൯ ॥
യത്രാവതീര്ണോ ഭഗവാന് പരമാത്മാ നരാകൃതിഃ ।
യദോഃ സഹസ്രജിത്ക്രോഷ്ടാ നലോ രിപുരിതി ശ്രുതാഃ ॥ ൨൦ ॥
യദോഃ സഹസ്രജിത്ക്രോഷ്ടാ നലോ രിപുരിതി ശ്രുതാഃ ॥ ൨൦ ॥
ചത്വാരഃ സൂനവസ്തത്ര ശതജിത് പ്രഥമാത്മജഃ ।
മഹാഹയോ രേണുഹയോ ഹൈഹയശ്ചേതി തത്സുതാഃ ॥ ൨൧ ॥
മഹാഹയോ രേണുഹയോ ഹൈഹയശ്ചേതി തത്സുതാഃ ॥ ൨൧ ॥
ധര്മസ്തു ഹൈഹയസുതോ നേത്രഃ കുന്തേഃ പിതാ തതഃ ।
സോഹഞ്ജിരഭവത് കുന്തേര്മഹിഷ്മാന് ഭദ്രസേനകഃ ॥ ൨൨ ॥
സോഹഞ്ജിരഭവത് കുന്തേര്മഹിഷ്മാന് ഭദ്രസേനകഃ ॥ ൨൨ ॥
ദുര്മദോ ഭദ്രസേനസ്യ ധനകഃ കൃതവീര്യസൂഃ ।
കൃതാഗ്നിഃ കൃതവര്മാ ച കൃതൌജാ ധനകാത്മജാഃ ॥ ൨൩ ॥
കൃതാഗ്നിഃ കൃതവര്മാ ച കൃതൌജാ ധനകാത്മജാഃ ॥ ൨൩ ॥
അര്ജുനഃ കൃതവീര്യസ്യ സപ്തദ്വീപേശ്വരോഽഭവത് ।
ദത്താത്രേയാദ്ധരേരംശാത് പ്രാപ്തയോഗമഹാഗുണഃ ॥ ൨൪ ॥
ദത്താത്രേയാദ്ധരേരംശാത് പ്രാപ്തയോഗമഹാഗുണഃ ॥ ൨൪ ॥
ന നൂനം കാര്തവീര്യസ്യ ഗതിം യാസ്യന്തി പാര്ഥിവാഃ ।
യജ്ഞദാനതപോയോഗൈഃ ശ്രുതവീര്യദയാദിഭിഃ ॥ ൨൫ ॥
യജ്ഞദാനതപോയോഗൈഃ ശ്രുതവീര്യദയാദിഭിഃ ॥ ൨൫ ॥
പഞ്ചാശീതിസഹസ്രാണി ഹ്യവ്യാഹതബലഃ സമാഃ ।
അനഷ്ടവിത്തസ്മരണോ ബുഭുജേഽക്ഷയ്യഷഡ്വസു ॥ ൨൬ ॥
അനഷ്ടവിത്തസ്മരണോ ബുഭുജേഽക്ഷയ്യഷഡ്വസു ॥ ൨൬ ॥
തസ്യ പുത്രസഹസ്രേഷു പഞ്ചൈവോര്വരിതാ മൃധേ ।
ജയധ്വജഃ ശൂരസേനോ വൃഷഭോ മധുരൂര്ജിതഃ ॥ ൨൭ ॥
ജയധ്വജഃ ശൂരസേനോ വൃഷഭോ മധുരൂര്ജിതഃ ॥ ൨൭ ॥
ജയധ്വജാത് താലജങ്ഘസ്തസ്യ പുത്രശതം ത്വഭൂത് ।
ക്ഷത്രം യത് താലജങ്ഘാഖ്യമൌര്വതേജോപസംഹൃതമ് ॥ ൨൮ ॥
ക്ഷത്രം യത് താലജങ്ഘാഖ്യമൌര്വതേജോപസംഹൃതമ് ॥ ൨൮ ॥
തേഷാം ജ്യേഷ്ഠോ വീതിഹോത്രോ വൃഷ്ണിഃ പുത്രോ മധോഃ സ്മൃതഃ ।
തസ്യ പുത്രശതം ത്വാസീദ് വൃഷ്ണിജ്യേഷ്ഠം യതഃ കുലമ് ॥ ൨൯ ॥
തസ്യ പുത്രശതം ത്വാസീദ് വൃഷ്ണിജ്യേഷ്ഠം യതഃ കുലമ് ॥ ൨൯ ॥
മാധവാ വൃഷ്ണയോ രാജന് യാദവാശ്ചേതി സംജ്ഞിതാഃ ।
യദുപുത്രസ്യ ച ക്രോഷ്ടോഃ പുത്രോ വൃജിനവാംസ്തതഃ ।
സ്വാഹിതോഽതോ വിഷദ്ഗുര്വൈ തസ്യ ചിത്രരഥസ്തതഃ ॥ ൩൦ ॥
യദുപുത്രസ്യ ച ക്രോഷ്ടോഃ പുത്രോ വൃജിനവാംസ്തതഃ ।
സ്വാഹിതോഽതോ വിഷദ്ഗുര്വൈ തസ്യ ചിത്രരഥസ്തതഃ ॥ ൩൦ ॥
ശശബിന്ദുര്മഹായോഗീ മഹാഭാഗോ മഹാനഭൂത് ।
ചതുര്ദശമഹാരത്നശ്ചക്രവര്ത്യപരാജിതഃ ॥ ൩൧ ॥
ചതുര്ദശമഹാരത്നശ്ചക്രവര്ത്യപരാജിതഃ ॥ ൩൧ ॥
തസ്യ പത്നീസഹസ്രാണാം ദശാനാം സുമഹായശാഃ ।
ദശലക്ഷസഹസ്രാണി പുത്രാണാം താസ്വജീജനത് ॥ ൩൨ ॥
ദശലക്ഷസഹസ്രാണി പുത്രാണാം താസ്വജീജനത് ॥ ൩൨ ॥
തേഷാം തു ഷട്പ്രധാനാനാം പൃഥുശ്രവസ ആത്മജഃ ।
ധര്മോ നാമോശനാ തസ്യ ഹയമേധശതസ്യ യാട് ॥ ൩൩ ॥
ധര്മോ നാമോശനാ തസ്യ ഹയമേധശതസ്യ യാട് ॥ ൩൩ ॥
തത്സുതോ രുചകസ്തസ്യ പഞ്ചാസന്നാത്മജാഃ ശൃണു ।
പൂരുജിദ്രുക്മരുക്മേഷുപൃഥുജ്യാമഘസംജ്ഞിതാഃ ॥ ൩൪ ॥
പൂരുജിദ്രുക്മരുക്മേഷുപൃഥുജ്യാമഘസംജ്ഞിതാഃ ॥ ൩൪ ॥
ജ്യാമഘസ്ത്വപ്രജോഽപ്യന്യാം ഭാര്യാം ശൈബ്യാപതിര്ഭയാത് ।
നാവിന്ദച്ഛത്രുഭവനാദ് ഭോജ്യാം കന്യാമഹാരഷീത് ।
രഥസ്ഥാം താം നിരീക്ഷ്യാഹ ശൈബ്യാ പതിമമര്ഷിതാ ॥ ൩൫ ॥
നാവിന്ദച്ഛത്രുഭവനാദ് ഭോജ്യാം കന്യാമഹാരഷീത് ।
രഥസ്ഥാം താം നിരീക്ഷ്യാഹ ശൈബ്യാ പതിമമര്ഷിതാ ॥ ൩൫ ॥
കേയം കുഹക മത്സ്ഥാനം രഥമാരോപിതേതി വൈ ।
സ്നുഷാ തവേത്യഭിഹിതേ സ്മയന്തീ പതിമബ്രവീത് ॥ ൩൬ ॥
സ്നുഷാ തവേത്യഭിഹിതേ സ്മയന്തീ പതിമബ്രവീത് ॥ ൩൬ ॥
അഹം ബന്ധ്യാസപത്നീ ച സ്നുഷാ മേ യുജ്യതേ കഥമ് ।
ജനയിഷ്യസി യം രാജ്ഞി തസ്യേയമുപയുജ്യതേ ॥ ൩൭ ॥
ജനയിഷ്യസി യം രാജ്ഞി തസ്യേയമുപയുജ്യതേ ॥ ൩൭ ॥
അന്വമോദന്ത തദ്വിശ്വേദേവാഃ പിതര ഏവ ച ।
ശൈബ്യാ ഗര്ഭമധാത് കാലേ കുമാരം സുഷുവേ ശുഭമ് ।
സ വിദര്ഭ ഇതി പ്രോക്ത ഉപയേമേ സ്നുഷാം സതീമ് ॥ ൩൮ ॥
ശൈബ്യാ ഗര്ഭമധാത് കാലേ കുമാരം സുഷുവേ ശുഭമ് ।
സ വിദര്ഭ ഇതി പ്രോക്ത ഉപയേമേ സ്നുഷാം സതീമ് ॥ ൩൮ ॥
അന്വമോദന്ത തദ്വിശ്വേദേവാഃ പിതര ഏവ ച ।
ശൈബ്യാ ഗര്ഭമധാത്കാലേ കുമാരം സുഷുവേ ശുഭമ് ।
സ വിദര്ഭ ഇതി പ്രോക്ത ഉപയേമേ സ്നുഷാം സതീമ്
ശൈബ്യാ ഗര്ഭമധാത്കാലേ കുമാരം സുഷുവേ ശുഭമ് ।
സ വിദര്ഭ ഇതി പ്രോക്ത ഉപയേമേ സ്നുഷാം സതീമ്