ௐ ஶ்ரீ பரமாத்மநே நமஃ
அத ப்ரதமோ'த்யாயஃ ।
அர்ஜுநவிஷாதயோகஃ
த்ரு'தராஷ்ட்ர உவாச
த்ரு'தராஷ்ட்ர உவாச
தர்மக்ஷேத்ரே குருக்ஷேத்ரே ஸமவேதா யுயுத்ஸவஃ ।
மாமகாஃ பாண்டவாஶ்சைவ கிமகுர்வத ஸஞ்ஜய ॥ 1 ॥
மாமகாஃ பாண்டவாஶ்சைவ கிமகுர்வத ஸஞ்ஜய ॥ 1 ॥
- த்ரு'தராஷ்ட்ர (dhṛtarāṣṭra)Dhritarashtra
- உவாச (uvāca)said
- தர்மக்ஷேத்ரே (dharmakṣetre)in the field of righteousness (dharma:righteousness | kṣetre:in the field)
- குருக்ஷேத்ரே (kurukṣetre)in the field of Kurus (kuru:Kurus | kṣetre:in the field)
- ஸமவேதாஃ (samavetāḥ)assembled
- யுயுத்ஸவஃ (yuyutsavaḥ)desirous to fight
- மாமகாஃ (māmakāḥ)my people
- பாண்டவாஃ (pāṇḍavāḥ)sons of Pandu
- ச (ca)and
- ஏவ (eva)also
- கிம் (kim)what
- அகுர்வத (akurvata)did they do
- ஸஞ்ஜய (sañjaya)Sanjaya
ஸஞ்ஜய உவாச
த்ரு'ஷ்ட்வா து பாண்டவாநீகம் வ்யூடம் துர்யோதநஸ்ததா ।
ஆசார்யமுபஸங்கம்ய ராஜா வசநமப்ரவீத் ॥ 2 ॥
ஆசார்யமுபஸங்கம்ய ராஜா வசநமப்ரவீத் ॥ 2 ॥
- ஸஞ்ஜய (sañjaya)Sanjaya
- உவாச (uvāca)said
- த்ரு'ஷ்ட்வா (dṛṣṭvā)having seen
- து (tu)but
- பாண்டவாநீகம் (pāṇḍavānīkam)army of the Pandavas (pāṇḍava:Pandavas | anīkam:army)
- வ்யூடம் (vyūḍham)drawn up
- துர்யோதநஃ (duryodhanaḥ)Duryodhana
- ததா (tadā)then
- ஆசார்யம் (ācāryam)teacher
- உபஸங்கம்ய (upasaṅgamya)approaching
- ராஜா (rājā)king
- வசநம் (vacanam)words
- அப்ரவீத் (abravīt)spoke
பஶ்யைதாம் பாண்டுபுத்ராணாமாசார்ய மஹதீம் சமூம் ।
வ்யூடாம் த்ருபதபுத்ரேண தவ ஶிஷ்யேண தீமதா ॥ 3 ॥
வ்யூடாம் த்ருபதபுத்ரேண தவ ஶிஷ்யேண தீமதா ॥ 3 ॥
- பஶ்ய (paśya)behold
- ஏதாம் (etām)this
- பாண்டுபுத்ராணாம் (pāṇḍuputrāṇām)of the sons of Pandu (pāṇḍu:Pandu | putrāṇām:of the sons)
- ஆசார்ய (ācārya)O Teacher
- மஹதீம் (mahatīm)mighty
- சமூம் (camūm)army
- வ்யூடாம் (vyūḍhām)arrayed
- த்ருபதபுத்ரேண (drupadaputreṇa)by the son of Drupada (drupada:Drupada | putreṇa:by the son)
- தவ (tava)your
- ஶிஷ்யேண (śiṣyeṇa)by the disciple
- தீமதா (dhīmatā)wise
அத்ர ஶூரா மஹேஷ்வாஸா பீமார்ஜுநஸமா யுதி ।
யுயுதாநோ விராடஶ்ச த்ருபதஶ்ச மஹாரதஃ ॥ 4 ॥
யுயுதாநோ விராடஶ்ச த்ருபதஶ்ச மஹாரதஃ ॥ 4 ॥
- அத்ர (atra)here
- ஶூரா (śūrā)heroes
- மஹேஷ்வாஸா (maheṣvāsā)mighty archers (maha:great | iṣvāsā:archers)
- பீமார்ஜுநஸமா (bhīmārjunasamā)equal to Bhima and Arjuna (bhīma:Bhima | arjuna:Arjuna | samā:equal)
- யுதி (yudhi)in battle
- யுயுதாநஃ (yuyudhānaḥ)Yuyudhana
- விராடஃ (virāṭaḥ)Virata
- ச (ca)and
- த்ருபதஃ (drupadaḥ)Drupada
- ச (ca)and
- மஹாரதஃ (mahārathaḥ)great chariot-warrior (mahā:great | rathaḥ:chariot-warrior)
த்ரு'ஷ்டகேதுஶ்சேகிதாநஃ காஶிராஜஶ்ச வீர்யவாந் ।
புருஜித்குந்திபோஜஶ்ச ஶைப்யஶ்ச நரபுங்கவஃ ॥ 5 ॥
புருஜித்குந்திபோஜஶ்ச ஶைப்யஶ்ச நரபுங்கவஃ ॥ 5 ॥
- த்ரு'ஷ்டகேதுஃ (dhṛṣṭaketuḥ)Dhrishtaketu
- ச (ca)and
- சேகிதாநஃ (cekitānaḥ)Chekitana
- காஶிராஜஃ (kāśirājaḥ)king of Kashi (kāśi:Kashi | rājaḥ:king)
- ச (ca)and
- வீர்யவாந் (vīryavān)valiant
- புருஜித் (purujit)Purujit
- குந்திபோஜஃ (kuntibhojaḥ)Kuntibhoja
- ச (ca)and
- ஶைப்யஃ (śaibyaḥ)Saibya
- ச (ca)and
- நரபுங்கவஃ (narapuṅgavaḥ)best of men (nara:man | puṅgavaḥ:best)
யுதாமந்யுஶ்ச விக்ராந்த உத்தமௌஜாஶ்ச வீர்யவாந் ।
ஸௌபத்ரோ த்ரௌபதேயாஶ்ச ஸர்வ ஏவ மஹாரதாஃ ॥ 6 ॥
ஸௌபத்ரோ த்ரௌபதேயாஶ்ச ஸர்வ ஏவ மஹாரதாஃ ॥ 6 ॥
- யுதாமந்யுஃ (yudhāmanyuḥ)Yudhamanyu
- ச (ca)and
- விக்ராந்தஃ (vikrāntaḥ)strong
- உத்தமௌஜாஃ (uttamaujāḥ)Uttamaujas
- ச (ca)and
- வீர்யவாந் (vīryavān)brave
- ஸௌபத்ரஃ (saubhadraḥ)son of Subhadra (subhadra:Subhadra | sūnuḥ:son)
- த்ரௌபதேயாஃ (draupadeyāḥ)sons of Draupadi (draupadī:Draupadi | putrāḥ:sons)
- ச (ca)and
- ஸர்வே (sarve)all
- ஏவ (eva)indeed
- மஹாரதாஃ (mahārathāḥ)great warriors (mahā:great | rathāḥ:warriors)
அஸ்மாகம் து விஶிஷ்டா யே தாந்நிபோத த்விஜோத்தம ।
நாயகா மம ஸைந்யஸ்ய ஸஞ்ஜ்ஞார்தம் தாந்ப்ரவீமி தே ॥ 7 ॥
நாயகா மம ஸைந்யஸ்ய ஸஞ்ஜ்ஞார்தம் தாந்ப்ரவீமி தே ॥ 7 ॥
- அஸ்மாகம் (asmākaṃ)our
- து (tu)but
- விஶிஷ்டா (viśiṣṭā)distinguished
- யே (ye)who
- தாந் (tān)them
- நிபோத (nibodha)know
- த்விஜோத்தம (dvijottama)O best among the twice-born (dvija:twice-born | uttama:best)
- நாயகா (nāyakā)leaders
- மம (mama)my
- ஸைந்யஸ்ய (sainyasya)of the army
- ஸம்ஜ்ஞார்தம் (saṃjñārthaṃ)for information (saṃjñā:information | arthaṃ:for)
- தாந் (tān)them
- ப்ரவீமி (bravīmi)I name
- தே (te)to you
பவாந்பீஷ்மஶ்ச கர்ணஶ்ச க்ரு'பஶ்ச ஸமிதிஞ்ஜயஃ ।
அஶ்வத்தாமா விகர்ணஶ்ச ஸௌமதத்திஸ்ததைவ ச ॥ 8 ॥
அஶ்வத்தாமா விகர்ணஶ்ச ஸௌமதத்திஸ்ததைவ ச ॥ 8 ॥
- பவாந் (bhavān)yourself
- பீஷ்மஃ (bhīṣmaḥ)Bhishma
- ச (ca)and
- கர்ணஃ (karṇaḥ)Karna
- ச (ca)and
- க்ரு'பஃ (kṛpaḥ)Kripa
- ச (ca)and
- ஸமிதி-இஞ்ஜயஃ (samitiñjayaḥ)victorious in war (samiti:war | iñjayaḥ:victorious)
- அஶ்வத்தாமா (aśvatthāmā)Ashwatthama
- விகர்ணஃ (vikarṇaḥ)Vikarna
- ச (ca)and
- ஸௌமதத்திஃ (saumadattiḥ)son of Somadatta (sauma:of Soma | dattaḥ:given)
- ததா (tathā)so also
- ஏவ (eva)indeed
- ச (ca)and
அந்யே ச பஹவஃ ஶூரா மதர்தே த்யக்தஜீவிதாஃ ।
நாநாஶஸ்த்ரப்ரஹரணாஃ ஸர்வே யுத்தவிஶாரதாஃ ॥ 9 ॥
நாநாஶஸ்த்ரப்ரஹரணாஃ ஸர்வே யுத்தவிஶாரதாஃ ॥ 9 ॥
- அந்யே (anye)others
- ச (ca)and
- பஹவஃ (bahavaḥ)many
- ஶூராஃ (śūrāḥ)heroes
- மதர்தே (madarthe)for my sake (mad:my | arthe:for the sake)
- த்யக்தஜீவிதாஃ (tyaktajīvitāḥ)having given up life (tyakta:given up | jīvitāḥ:lives)
- நாநாஶஸ்த்ரப்ரஹரணாஃ (nānāśastrapraharaṇāḥ)armed with various weapons (nānā:various | śastra:weapons | praharaṇāḥ:armed with)
- ஸர்வே (sarve)all
- யுத்தவிஶாரதாஃ (yuddhaviśāradāḥ)skilled in battle (yuddha:battle | viśāradāḥ:skilled)
அபர்யாப்தம் ததஸ்மாகம் பலம் பீஷ்மாபிரக்ஷிதம் ।
பர்யாப்தம் த்விதமேதேஷாம் பலம் பீமாபிரக்ஷிதம் ॥ 10 ॥
பர்யாப்தம் த்விதமேதேஷாம் பலம் பீமாபிரக்ஷிதம் ॥ 10 ॥
- அபர்யாப்தம் (aparyāptaṃ)insufficient
- தத் (tat)that
- அஸ்மாகம் (asmākaṃ)our
- பலம் (balaṃ)army
- பீஷ்ம-அபிரக்ஷிதம் (bhīṣma-abhirakṣitam)defended by Bhishma (bhīṣma:Bhishma | abhirakṣitam:defended)
- பர்யாப்தம் (paryāptaṃ)sufficient
- து (tu)but
- இதம் (idam)this
- ஏதேஷாம் (eteṣāṃ)their
- பலம் (balaṃ)army
- பீம-அபிரக்ஷிதம் (bhīma-abhirakṣitam)defended by Bhima (bhīma:Bhima | abhirakṣitam:defended)
அயநேஷு ச ஸர்வேஷு யதாபாகமவஸ்திதாஃ ।
பீஷ்மமேவாபிரக்ஷந்து பவந்தஃ ஸர்வ ஏவ ஹி ॥ 11 ॥
பீஷ்மமேவாபிரக்ஷந்து பவந்தஃ ஸர்வ ஏவ ஹி ॥ 11 ॥
- அயநேஷு (ayaneṣu)in the strategic points
- ச (ca)and
- ஸர்வேஷு (sarveṣu)in all
- யதாபாகம் (yathābhāgam)according to division (yathā:according to | bhāgam:division)
- அவஸ்திதாஃ (avasthitāḥ)stationed
- பீஷ்மம் (bhīṣmam)Bhishma
- ஏவ (eva)alone
- அபிரக்ஷந்து (abhirakṣantu)protect
- பவந்தஃ (bhavantaḥ)you all
- ஸர்வ (sarva)all
- ஏவ (eva)indeed
- ஹி (hi)for
தஸ்ய ஸஞ்ஜநயந்ஹர்ஷம் குருவ்ரு'த்தஃ பிதாமஹஃ ।
ஸிம்ஹநாதம் விநத்யோச்சைஃ ஶங்கம் தத்மௌ ப்ரதாபவாந் ॥ 12 ॥
ஸிம்ஹநாதம் விநத்யோச்சைஃ ஶங்கம் தத்மௌ ப்ரதாபவாந் ॥ 12 ॥
- தஸ்ய (tasya)his
- ஸஞ்ஜநயந் (sañjanayan)causing
- ஹர்ஷம் (harṣaṃ)joy
- குருவ்ரு'த்தஃ (kuruvṛddhaḥ)the oldest of the Kauravas (kuru:Kauravas | vṛddhaḥ:oldest)
- பிதாமஹஃ (pitāmahaḥ)grandsire
- ஸிம்ஹநாதம் (siṃhanādaṃ)lion's roar (siṃha:lion | nādaṃ:roar)
- விநத்ய (vinadya)sounded aloud
- உச்சைஃ (uccaiḥ)aloud
- ஶங்கம் (śaṅkhaṃ)conch
- தத்மௌ (dadhmau)blew
- ப்ரதாபவாந் (pratāpavān)glorious
ததஃ ஶங்காஶ்ச பேர்யஶ்ச பணவாநககோமுகாஃ ।
ஸஹஸைவாப்யஹந்யந்த ஸ ஶப்தஸ்துமுலோ'பவத் ॥ 13 ॥
ஸஹஸைவாப்யஹந்யந்த ஸ ஶப்தஸ்துமுலோ'பவத் ॥ 13 ॥
- ததஃ (tataḥ)then
- ஶங்காஃ (śaṅkhāḥ)conches
- ச (ca)and
- பேர்யஃ (bheryaḥ)kettle-drums
- ச (ca)and
- பணவ-ஆநக-கோமுகாஃ (paṇava-ānaka-gomukhāḥ)tabors, drums, cow-horns (paṇava:tabors | ānaka:drums | gomukhāḥ:cow-horns)
- ஸஹஸா (sahasā)suddenly
- ஏவ (eva)indeed
- அப்யஹந்யந்த (abhyahanyanta)were sounded
- ஸ (sa)that
- ஶப்தஃ (śabdaḥ)sound
- துமுலஃ (tumulaḥ)tremendous
- அபவத் (abhavat)became
ததஃ ஶ்வேதைர்ஹயைர்யுக்தே மஹதி ஸ்யந்தநே ஸ்திதௌ ।
மாதவஃ பாண்டவஶ்சைவ திவ்யௌ ஶங்கௌ ப்ரதக்மதுஃ ॥ 14 ॥
மாதவஃ பாண்டவஶ்சைவ திவ்யௌ ஶங்கௌ ப்ரதக்மதுஃ ॥ 14 ॥
- ததஃ (tataḥ)then
- ஶ்வேதைஃ (śvetaiḥ)with white
- ஹயைஃ (hayaiḥ)horses
- யுக்தே (yukte)yoked
- மஹதி (mahati)magnificent
- ஸ்யந்தநே (syandane)chariot
- ஸ்திதௌ (sthitau)seated
- மாதவஃ (mādhavaḥ)Madhava
- பாண்டவஃ (pāṇḍavaḥ)son of Pandu
- ச (ca)and
- ஏவ (eva)also
- திவ்யௌ (divyau)divine
- ஶங்கௌ (śaṅkhau)conches
- ப்ரதத்மதுஃ (pradadhmatuḥ)blew
பாஞ்சஜந்யம் ஹ்ரு'ஷீகேஶோ தேவதத்தம் தநஞ்ஜயஃ ।
பௌண்ட்ரம் தத்மௌ மஹாஶங்கம் பீமகர்மா வ்ரு'கோதரஃ ॥ 15 ॥
பௌண்ட்ரம் தத்மௌ மஹாஶங்கம் பீமகர்மா வ்ரு'கோதரஃ ॥ 15 ॥
- பாஞ்சஜந்யம் (pāñcajanyaṃ)Panchajanya
- ஹ்ரு'ஷீகேஶஃ (hṛṣīkeśaḥ)Hrishikesha
- தேவதத்தம் (devadattaṃ)Devadatta
- தநஞ்ஜயஃ (dhanañjayaḥ)Dhananjaya
- பௌண்ட்ரம் (pauṇḍraṃ)Paundra
- தத்மௌ (dadhmau)blew
- மஹாஶங்கம் (mahāśaṅkhaṃ)great conch (mahā:great | śaṅkhaṃ:conch)
- பீமகர்மா (bhīmakarmā)doer of terrible deeds (bhīma:terrible | karmā:deeds)
- வ்ரு'கோதரஃ (vṛkodaraḥ)Vrikodara
அநந்தவிஜயம் ராஜா குந்தீபுத்ரோ யுதிஷ்டிரஃ ।
நகுலஃ ஸஹதேவஶ்ச ஸுகோஷமணிபுஷ்பகௌ ॥ 16 ॥
நகுலஃ ஸஹதேவஶ்ச ஸுகோஷமணிபுஷ்பகௌ ॥ 16 ॥
- அநந்தவிஜயம் (anantavijayam)Anantavijaya conch (ananta:endless | vijayam:victory)
- ராஜா (rājā)king
- குந்தீபுத்ரஃ (kuntīputraḥ)son of Kunti (kuntī:Kunti | putraḥ:son)
- யுதிஷ்டிரஃ (yudhiṣṭhiraḥ)Yudhishthira
- நகுலஃ (nakulaḥ)Nakula
- ஸஹதேவஃ (sahadevaḥ)Sahadeva
- ச (ca)and
- ஸுகோஷமணிபுஷ்பகௌ (sughoṣamaṇipuṣpakau)Sughosha and Manipushpaka (sughoṣa:Sughosha | maṇipuṣpakau:Manipushpaka)
காஶ்யஶ்ச பரமேஷ்வாஸஃ ஶிகண்டீ ச மஹாரதஃ ।
த்ரு'ஷ்டத்யும்நோ விராடஶ்ச ஸாத்யகிஶ்சாபராஜிதஃ ॥ 17 ॥
த்ரு'ஷ்டத்யும்நோ விராடஶ்ச ஸாத்யகிஶ்சாபராஜிதஃ ॥ 17 ॥
- காஶ்யஃ (kāśyaḥ)king of Kashi
- ச (ca)and
- பரமேஷ்வாஸஃ (parameṣvāsaḥ)excellent archer (parama:excellent | iṣvāsaḥ:archer)
- ஶிகண்டீ (śikhaṇḍī)Shikhandi
- ச (ca)and
- மஹாரதஃ (mahārathaḥ)mighty commander (mahā:great | rathaḥ:chariot warrior)
- த்ரு'ஷ்டத்யும்நஃ (dhṛṣṭadyumnaḥ)Dhristadyumna
- விராடஃ (virāṭaḥ)Virata
- ச (ca)and
- ஸாத்யகிஃ (sātyakiḥ)Satyaki
- ச (ca)and
- அபராஜிதஃ (aparājitaḥ)unconquered
த்ருபதோ த்ரௌபதேயாஶ்ச ஸர்வஶஃ ப்ரு'திவீபதே ।
ஸௌபத்ரஶ்ச மஹாபாஹுஃ ஶங்காந்தத்முஃ ப்ரு'தக்ப்ரு'தக் ॥ 18 ॥
ஸௌபத்ரஶ்ச மஹாபாஹுஃ ஶங்காந்தத்முஃ ப்ரு'தக்ப்ரு'தக் ॥ 18 ॥
- த்ருபதஃ (drupadaḥ)Drupada
- த்ரௌபதேயாஃ (draupadeyāḥ)sons of Draupadi
- ச (ca)and
- ஸர்வஶஃ (sarvaśaḥ)all
- ப்ரு'திவீபதே (pṛthivīpate)O Lord of the Earth (pṛthivī:earth | pate:lord)
- ஸௌபத்ரஃ (saubhadraḥ)son of Subhadra
- ச (ca)and
- மஹாபாஹுஃ (mahābāhuḥ)mighty armed (mahā:great | bāhuḥ:armed)
- ஶங்காந் (śaṅkhān)conches
- தத்முஃ (dadhmuḥ)blew
- ப்ரு'தக் (pṛthak)separately
- ப்ரு'தக் (pṛthak)separately
ஸ கோஷோ தார்தராஷ்ட்ராணாம் ஹ்ரு'தயாநி வ்யதாரயத் ।
நபஶ்ச ப்ரு'திவீம் சைவ துமுலோ வ்யநுநாதயந் ॥ 19 ॥
நபஶ்ச ப்ரு'திவீம் சைவ துமுலோ வ்யநுநாதயந் ॥ 19 ॥
- ஸ (sa)that
- கோஷஃ (ghoṣaḥ)sound
- தார்தராஷ்ட்ராணாம் (dhārtarāṣṭrāṇām)of Dhritarashtra's party (dhṛtarāṣṭra:Dhritarashtra | āṇām:of the party)
- ஹ்ரு'தயாநி (hṛdayāni)hearts
- வ்யதாரயத் (vyadārayat)rent
- நபஃ (nabhaḥ)heaven
- ச (ca)and
- ப்ரு'திவீம் (pṛthivīm)earth
- ச (ca)and
- ஏவ (eva)indeed
- துமுலஃ (tumulaḥ)tumultuous
- அப்யநுநாதயந் (abhyanunādayan)reverberating
அத வ்யவஸ்திதாந்த்ரு'ஷ்ட்வா தார்தராஷ்ட்ராந்கபித்வஜஃ ।
ப்ரவ்ரு'த்தே ஶஸ்த்ரஸம்பாதே தநுருத்யம்ய பாண்டவஃ ॥ 20 ॥
ப்ரவ்ரு'த்தே ஶஸ்த்ரஸம்பாதே தநுருத்யம்ய பாண்டவஃ ॥ 20 ॥
ஹ்ரு'ஷீகேஶம் ததா வாக்யமிதமாஹ மஹீபதே।
அர்ஜுந உவாச
ஸேநயோருபயோர்மத்யே ரதம் ஸ்தாபய மே'ச்யுத ॥ 21 ॥
அர்ஜுந உவாச
ஸேநயோருபயோர்மத்யே ரதம் ஸ்தாபய மே'ச்யுத ॥ 21 ॥
- அர்ஜுந (arjuna)Arjuna
- உவாச (uvāca)said
- ஸேநயோஃ (senayoḥ)of the armies
- உபயோஃ (ubhayor)of both
- மத்யே (madhye)in the middle
- ரதம் (rathaṃ)chariot
- ஸ்தாபய (sthāpaya)place
- மே (me)my
- அச்யுத (acyuta)O Achyuta
யாவதேதாந்நிரீக்ஷே'ஹம் யோத்துகாமாநவஸ்திதாந் ।
கைர்மயா ஸஹ யோத்தவ்யமஸ்மிந்ரணஸமுத்யமே ॥ 22 ॥
கைர்மயா ஸஹ யோத்தவ்யமஸ்மிந்ரணஸமுத்யமே ॥ 22 ॥
- யாவத் (yāvat)as long as
- ஏதாந் (etān)these
- நிரீக்ஷே (nirīkṣe)I behold
- அஹம் (aham)I
- யோத்துகாமாந் (yoddhukāmān)desirous of fighting (yoddhu:to fight | kāmān:desirous)
- அவஸ்திதாந் (avasthitān)standing
- கைஃ (kaiḥ)with whom
- மயா (mayā)by me
- ஸஹ (saha)together with
- யோத்தவ்யம் (yoddhavyam)must fight
- அஸ்மிந் (asmin)in this
- ரணஸமுத்யமே (raṇasamudyame)battle endeavor (raṇa:battle | samudyame:endeavor)
யோத்ஸ்யமாநாநவேக்ஷே'ஹம் ய ஏதே'த்ர ஸமாகதாஃ ।
தார்தராஷ்ட்ரஸ்ய துர்புத்தேர்யுத்தே ப்ரியசிகீர்ஷவஃ ॥ 23 ॥
தார்தராஷ்ட்ரஸ்ய துர்புத்தேர்யுத்தே ப்ரியசிகீர்ஷவஃ ॥ 23 ॥
- யோத்ஸ்யமாநாந் (yotsyamānān)those who are fighting
- அவேக்ஷே (avekṣe)I desire to observe
- அஹம் (aham)I
- ய (ya)who
- ஏதே (ete)these
- அத்ர (atra)here
- ஸமாகதாஃ (samāgatāḥ)assembled
- தார்தராஷ்ட்ரஸ்ய (dhārtarāṣṭrasya)of Dhritarashtra's sons (dhṛtarāṣṭra:Dhritarashtra | asya:of)
- துர்புத்தேஃ (durbuddheḥ)evil-minded (dur:evil | buddheḥ:minded)
- யுத்தே (yuddhe)in battle
- ப்ரியசிகீர்ஷவஃ (priyacikīrṣavaḥ)wishing to please (priya:pleasing | cikīrṣavaḥ:wishing to do)
ஸஞ்ஜய உவாச
ஏவமுக்தோ ஹ்ரு'ஷீகேஶோ குடாகேஶேந பாரத ।
ஸேநயோருபயோர்மத்யே ஸ்தாபயித்வா ரதோத்தமம் ॥ 24 ॥
ஸேநயோருபயோர்மத்யே ஸ்தாபயித்வா ரதோத்தமம் ॥ 24 ॥
- ஸஞ்ஜய (sañjaya)Sanjaya
- உவாச (uvāca)said
- ஏவம் (evam)thus
- உக்தஃ (uktaḥ)addressed
- ஹ்ரு'ஷீகேஶஃ (hṛṣīkeśaḥ)Hrishikesha
- குடாகேஶேந (guḍākeśena)by Gudakesha
- பாரத (bhārata)O Bharata
- ஸேநயோஃ (senayoḥ)of the armies
- உபயோஃ (ubhayor)of both
- மத்யே (madhye)in the middle
- ஸ்தாபயித்வா (sthāpayitvā)having stationed
- ரதோத்தமம் (rathottamam)the best of chariots (ratha:chariot | uttamam:best)
பீஷ்மத்ரோணப்ரமுகதஃ ஸர்வேஷாம் ச மஹீக்ஷிதாம் ।
உவாசபார்த பஶ்யைதாந்ஸமவேதாந்குரூநிதி ॥ 25 ॥
உவாசபார்த பஶ்யைதாந்ஸமவேதாந்குரூநிதி ॥ 25 ॥
- பீஷ்ம (bhīṣma)Bhishma
- த்ரோண (droṇa)Drona
- ப்ரமுகதஃ (pramukhataḥ)in front of
- ஸர்வேஷாம் (sarveṣām)of all
- ச (ca)and
- மஹீக்ஷிதாம் (mahīkṣitām)rulers of the earth (mahī:earth | kṣitām:rulers)
- உவாச (uvāca)said
- பார்த (pārtha)O Partha
- பஶ்ய (paśya)behold
- ஏதாந் (etān)these
- ஸமவேதாந் (samavetān)gathered together
- குரூந் (kurūn)Kurus
- இதி (iti)thus
தத்ராபஶ்யத்ஸ்திதாந்பார்தஃ பித்ரூ'நத பிதாமஹாந் ।
ஆசார்யாந்மாதுலாந்ப்ராத்ரூ'ந்புத்ராந்பௌத்ராந்ஸகீம்ஸ்ததா ॥ 26 ॥
ஆசார்யாந்மாதுலாந்ப்ராத்ரூ'ந்புத்ராந்பௌத்ராந்ஸகீம்ஸ்ததா ॥ 26 ॥
- தத்ர (tatra)there
- அபஶ்யத் (apaśyat)saw
- ஸ்திதாந் (sthitān)stationed
- பார்தஃ (pārthaḥ)Partha
- பித்ரூ'ந் (pitṝn)fathers
- அத (atha)and
- பிதாமஹாந் (pitāmahān)grandfathers
- ஆசார்யாந் (ācāryān)teachers
- மாதுலாந் (mātulān)maternal uncles
- ப்ராத்ரூ'ந் (bhrātṝn)brothers
- புத்ராந் (putrān)sons
- பௌத்ராந் (pautrān)grandsons
- ஸகீந் (sakhīn)friends
- ததா (tathā)also
ஶ்வஶுராந்ஸுஹ்ரு'தஶ்சைவ ஸேநயோருபயோரபி ।
தாந்ஸமீக்ஷ்ய ஸ கௌந்தேயஃ ஸர்வாந்பந்தூநவஸ்திதாந் ॥ 27 ॥
தாந்ஸமீக்ஷ்ய ஸ கௌந்தேயஃ ஸர்வாந்பந்தூநவஸ்திதாந் ॥ 27 ॥
- ஶ்வஶுராந் (śvaśurān)fathers-in-law
- ஸுஹ்ரு'தஃ (suhṛdaḥ)friends
- ச (ca)and
- ஏவ (eva)also
- ஸேநயோஃ (senayoḥ)of the armies
- உபயோஃ (ubhayayoḥ)of both
- அபி (api)also
- தாந் (tān)them
- ஸமீக்ஷ்ய (samīkṣya)having seen
- ஸ (sa)he
- கௌந்தேயஃ (kaunteyaḥ)son of Kunti
- ஸர்வாந் (sarvān)all
- பந்தூந் (bandhūn)kinsmen
- அவஸ்திதாந் (avasthitān)standing arrayed
- க்ரு'பயா (kṛpayā)with pity
- பரயா (parayā)deep
- ஆவிஷ்டஃ (āviṣṭaḥ)filled
- விஷீதந் (viṣīdan)sorrowfully
- இதம் (idam)this
- அப்ரவீத் (abravīt)spoke
க்ரு'பயா பரயாவிஷ்டோ விஷீதந்நிதமப்ரவீத்।
அர்ஜுந உவாச
த்ரு'ஷ்ட்வேமம் ஸ்வஜநம் க்ரு'ஷ்ண யுயுத்ஸும் ஸமுபஸ்திதம் ॥ 28 ॥
அர்ஜுந உவாச
த்ரு'ஷ்ட்வேமம் ஸ்வஜநம் க்ரு'ஷ்ண யுயுத்ஸும் ஸமுபஸ்திதம் ॥ 28 ॥
- அர்ஜுந (arjuna)Arjuna
- உவாச (uvāca)said
- த்ரு'ஷ்ட்வா (dṛṣṭvā)having seen
- இமம் (imam)this
- ஸ்வஜநம் (svajanam)kinsmen
- க்ரு'ஷ்ண (kṛṣṇa)O Krishna
- யுயுத்ஸும் (yuyutsum)eager to fight
- ஸமுபஸ்திதம் (samupasthitam)arrayed
ஸீதந்தி மம காத்ராணி முகம் ச பரிஶுஷ்யதி ।
வேபதுஶ்ச ஶரீரே மே ரோமஹர்ஷஶ்ச ஜாயதே ॥ 29 ॥
வேபதுஶ்ச ஶரீரே மே ரோமஹர்ஷஶ்ச ஜாயதே ॥ 29 ॥
- ஸீதந்தி (sīdanti)fail
- மம (mama)my
- காத்ராணி (gātrāṇi)limbs
- முகம் (mukhaṃ)mouth
- ச (ca)and
- பரிஶுஷ்யதி (pariśuṣyati)is parched
- வேபதுஃ (vepathuḥ)quivers
- ச (ca)and
- ஶரீரே (śarīre)in the body
- மே (me)my
- ரோமஹர்ஷஃ (romaharṣaḥ)hair stands on end (roma:hair | harṣaḥ:stands on end)
- ச (ca)and
- ஜாயதே (jāyate)arises
காண்டீவம் ஸ்ரம்ஸதே ஹஸ்தாத்த்வக்சைவ பரிதஹ்யதே ।
ந ச ஶக்நோம்யவஸ்தாதும் ப்ரமதீவ ச மே மநஃ ॥ 30 ॥
ந ச ஶக்நோம்யவஸ்தாதும் ப்ரமதீவ ச மே மநஃ ॥ 30 ॥
- காண்டீவம் (gāṇḍīvam)Gandiva bow
- ஸ்ரம்ஸதே (sraṃsate)slips
- ஹஸ்தாத் (hastāt)from the hand
- த்வக் (tvak)skin
- ச (ca)and
- ஏவ (eva)indeed
- பரிதஹ்யதே (paridahyate)burns all over
- ந (na)not
- ச (ca)and
- ஶக்நோமி (śaknomi)am able
- அவஸ்தாதும் (avasthātum)to stand
- ப்ரமதி (bhramati)whirls
- இவ (iva)as it were
- ச (ca)and
- மே (me)my
- மநஃ (manaḥ)mind
நிமித்தாநி ச பஶ்யாமி விபரீதாநி கேஶவ ।
ந ச ஶ்ரேயோ'நுபஶ்யாமி ஹத்வா ஸ்வஜநமாஹவே ॥ 31 ॥
ந ச ஶ்ரேயோ'நுபஶ்யாமி ஹத்வா ஸ்வஜநமாஹவே ॥ 31 ॥
- நிமித்தாநி (nimittāni)omens
- ச (ca)and
- பஶ்யாமி (paśyāmi)I see
- விபரீதாநி (viparītāni)adverse
- கேஶவ (keśava)O Keshava
- ந (na)not
- ச (ca)and
- ஶ்ரேயஃ (śreyaḥ)good
- அநுபஶ்யாமி (anupaśyāmi)I see
- ஹத்வா (hatvā)killing
- ஸ்வஜநம் (svajanam)kinsmen
- ஆஹவே (āhave)in battle
ந காங்க்ஷே விஜயம் க்ரு'ஷ்ண ந ச ராஜ்யம் ஸுகாநி ச ।
கிம் நோ ராஜ்யேந கோவிந்த கிம் போகைர்ஜீவிதேந வா ॥ 32 ॥
கிம் நோ ராஜ்யேந கோவிந்த கிம் போகைர்ஜீவிதேந வா ॥ 32 ॥
- ந (na)not
- காங்க்ஷே (kāṅkṣe)I desire
- விஜயம் (vijayam)victory
- க்ரு'ஷ்ண (kṛṣṇa)O Krishna
- ந (na)not
- ச (ca)and
- ராஜ்யம் (rājyam)kingdom
- ஸுகாநி (sukhāni)pleasures
- ச (ca)and
- கிம் (kim)what
- நஃ (naḥ)to us
- ராஜ்யேந (rājyena)with kingdom
- கோவிந்த (govinda)O Govinda
- கிம் (kim)what
- போகைஃ (bhogaiḥ)with pleasures
- ஜீவிதேந (jīvitena)with life
- வா (vā)or
யேஷாமர்தே காங்க்ஷிதம் நோ ராஜ்யம் போகாஃ ஸுகாநி ச ।
த இமே'வஸ்திதா யுத்தே ப்ராணாம்ஸ்த்யக்த்வா தநாநி ச ॥ 33 ॥
த இமே'வஸ்திதா யுத்தே ப்ராணாம்ஸ்த்யக்த்வா தநாநி ச ॥ 33 ॥
- யேஷாம் (yeṣām)for whom
- அர்தே (arthe)for the sake
- காங்க்ஷிதம் (kāṅkṣitam)desired
- நஃ (naḥ)our
- ராஜ்யம் (rājyam)kingdom
- போகாஃ (bhogāḥ)enjoyments
- ஸுகாநி (sukhāni)pleasures
- ச (ca)and
- தே (te)they
- இமே (ime)these
- அவஸ்திதாஃ (avasthitāḥ)standing
- யுத்தே (yuddhe)in battle
- ப்ராணாந் (prāṇān)lives
- த்யக்த்வா (tyaktvā)having renounced
- தநாநி (dhanāni)wealth
- ச (ca)and
ஆசார்யாஃ பிதரஃ புத்ராஸ்ததைவ ச பிதாமஹாஃ ।
மாதுலாஃ ஶ்வஶுராஃ பௌத்ராஃ ஶ்யாலாஃ ஸம்பந்திநஸ்ததா ॥ 34 ॥
மாதுலாஃ ஶ்வஶுராஃ பௌத்ராஃ ஶ்யாலாஃ ஸம்பந்திநஸ்ததா ॥ 34 ॥
- ஆசார்யாஃ (ācāryāḥ)teachers
- பிதரஃ (pitaraḥ)fathers
- புத்ராஃ (putrāḥ)sons
- ததா (tathā)and also
- ஏவ (eva)indeed
- ச (ca)and
- பிதாமஹாஃ (pitāmahāḥ)grandfathers
- மாதுலாஃ (mātulāḥ)maternal uncles
- ஶ்வஶுராஃ (śvaśurāḥ)fathers-in-law
- பௌத்ராஃ (pautrāḥ)grandsons
- ஶ்யாலாஃ (śyālāḥ)brothers-in-law
- ஸம்பந்திநஃ (sambandhinaḥ)relatives
- ததா (tathā)and also
ஏதாந்ந ஹந்துமிச்சாமி க்நதோ'பி மதுஸூதந ।
அபி த்ரைலோக்யராஜ்யஸ்ய ஹேதோஃ கிம் நு மஹீக்ரு'தே ॥ 35 ॥
அபி த்ரைலோக்யராஜ்யஸ்ய ஹேதோஃ கிம் நு மஹீக்ரு'தே ॥ 35 ॥
- ஏதாந் (etān)these
- ந (na)not
- ஹந்தும் (hantum)to kill
- இச்சாமி (icchāmi)I wish
- க்நதஃ (ghnataḥ)though they kill
- அபி (api)even
- மதுஸூதந (madhusūdana)O Madhusudana
- அபி (api)even
- த்ரைலோக்யராஜ்யஸ்ய (trailokyarājyasya)of the dominion over three worlds (trai:three | lokya:worlds | rājyasya:of the dominion)
- ஹேதோஃ (hetoḥ)for the sake
- கிம் (kiṃ)how much
- நு (nu)indeed
- மஹீக்ரு'தே (mahīkṛte)for the sake of the earth (mahī:earth | kṛte:for the sake)
நிஹத்ய தார்தராஷ்ட்ராந்நஃ கா ப்ரீதிஃ ஸ்யாஜ்ஜநார்தந ।
பாபமேவாஶ்ரயேதஸ்மாந்ஹத்வைதாநாததாயிநஃ ॥ 36 ॥
பாபமேவாஶ்ரயேதஸ்மாந்ஹத்வைதாநாததாயிநஃ ॥ 36 ॥
- நிஹத்ய (nihatya)having killed
- தார்தராஷ்ட்ராந் (dhārtarāṣṭrān)sons of Dhritarashtra (dhṛtarāṣṭra:Dhritarashtra | ān:sons of)
- நஃ (naḥ)our
- கா (kā)what
- ப்ரீதிஃ (prītiḥ)pleasure
- ஸ்யாத் (syāt)can be
- ஜநார்தந (janārdana)O Janardana
- பாபம் (pāpam)sin
- ஏவ (eva)alone
- ஆஶ்ரயேத் (āśrayet)will be our gain
- அஸ்மாந் (asmān)us
- ஹத்வா (hatvā)by killing
- ஏதாந் (etān)these
- ஆததாயிநஃ (ātatāyinaḥ)felons
தஸ்மாந்நார்ஹா வயம் ஹந்தும் தார்தராஷ்ட்ராந்ஸ்வபாந்தவாந் ।
ஸ்வஜநம் ஹி கதம் ஹத்வா ஸுகிநஃ ஸ்யாம மாதவ ॥ 37 ॥
ஸ்வஜநம் ஹி கதம் ஹத்வா ஸுகிநஃ ஸ்யாம மாதவ ॥ 37 ॥
- தஸ்மாத் (tasmāt)therefore
- ந (na)not
- அர்ஹாஃ (arhāḥ)worthy
- வயம் (vayam)we
- ஹந்தும் (hantum)to kill
- தார்தராஷ்ட்ராந் (dhārtarāṣṭrān)sons of Dhritarashtra (dhṛtarāṣṭra:Dhritarashtra | ān:sons)
- ஸ்வபாந்தவாந் (svabāndhavān)our relatives (sva:own | bāndhavān:relatives)
- ஸ்வஜநம் (svajanam)our own people (sva:own | janam:people)
- ஹி (hi)indeed
- கதம் (katham)how
- ஹத்வா (hatvā)having killed
- ஸுகிநஃ (sukhinaḥ)happy
- ஸ்யாம (syāma)shall we be
- மாதவ (mādhava)O Madhava
யத்யப்யேதே ந பஶ்யந்தி லோபோபஹதசேதஸஃ ।
குலக்ஷயக்ரு'தம் தோஷம் மித்ரத்ரோஹே ச பாதகம் ॥ 38 ॥
குலக்ஷயக்ரு'தம் தோஷம் மித்ரத்ரோஹே ச பாதகம் ॥ 38 ॥
- யத்யபி (yadyapi)although
- ஏதே (ete)these
- ந (na)not
- பஶ்யந்தி (paśyanti)see
- லோபோபஹதசேதஸஃ (lobhopahatacetasaḥ)intelligence clouded by greed (lobha:greed | upahata:clouded | cetas:intelligence)
- குலக்ஷயக்ரு'தம் (kulakṣayakṛtaṃ)destruction of families (kula:families | kṣaya:destruction | kṛtaṃ:done)
- தோஷம் (doṣaṃ)evil
- மித்ரத்ரோஹே (mitradrohe)cruelty to friends (mitra:friends | droha:cruelty)
- ச (ca)and
- பாதகம் (pātakam)sin
கதம் ந ஜ்ஞேயமஸ்மாபிஃ பாபாதஸ்மாந்நிவர்திதும் ।
குலக்ஷயக்ரு'தம் தோஷம் ப்ரபஶ்யத்பிர்ஜநார்தந ॥ 39 ॥
குலக்ஷயக்ரு'தம் தோஷம் ப்ரபஶ்யத்பிர்ஜநார்தந ॥ 39 ॥
- கதம் (kathaṃ)how
- ந (na)not
- ஜ்ஞேயம் (jñeyam)should be known
- அஸ்மாபிஃ (asmābhiḥ)by us
- பாபாத் (pāpāt)from sin
- அஸ்மாத் (asmāt)from this
- நிவர்திதும் (nivartitum)to turn away
- குலக்ஷயக்ரு'தம் (kulakṣayakṛtam)caused by family destruction (kula:family | kṣaya:destruction | kṛtam:caused by)
- தோஷம் (doṣam)fault
- ப்ரபஶ்யத்பிஃ (prapaśyadbhiḥ)by those who see
- ஜநார்தந (janārdana)O Janardana
குலக்ஷயே ப்ரணஶ்யந்தி குலதர்மாஃ ஸநாதநாஃ ।
தர்மே நஷ்டே குலம் க்ரு'த்ஸ்நமதர்மோ'பிபவத்யுத ॥ 40 ॥
தர்மே நஷ்டே குலம் க்ரு'த்ஸ்நமதர்மோ'பிபவத்யுத ॥ 40 ॥
- குலக்ஷயே (kulakṣaye)in family destruction (kula:family | kṣaye:in destruction)
- ப்ரணஶ்யந்தி (praṇaśyanti)perish
- குலதர்மாஃ (kuladharmāḥ)family religious rites (kula:family | dharmāḥ:religious rites)
- ஸநாதநாஃ (sanātanāḥ)eternal
- தர்மே (dharme)in spirituality
- நஷ்டே (naṣṭe)when destroyed
- குலம் (kulaṃ)family
- க்ரு'த்ஸ்நம் (kṛtsnam)whole
- அதர்மஃ (adharmaḥ)impiety
- அபிபவதி (abhibhavati)overcomes
- உத (uta)indeed
அதர்மாபிபவாத்க்ரு'ஷ்ண ப்ரதுஷ்யந்தி குலஸ்த்ரியஃ ।
ஸ்த்ரீஷு துஷ்டாஸு வார்ஷ்ணேய ஜாயதே வர்ணஸங்கரஃ ॥ 41 ॥
ஸ்த்ரீஷு துஷ்டாஸு வார்ஷ்ணேய ஜாயதே வர்ணஸங்கரஃ ॥ 41 ॥
- அதர்மாபிபவாத் (adharmābhibhavāt)by the prevalence of impiety (adharma:impiety | abhibhavāt:by the prevalence)
- க்ரு'ஷ்ண (kṛṣṇa)O Krishna
- ப்ரதுஷ்யந்தி (praduṣyanti)become corrupt
- குலஸ்த்ரியஃ (kulastriyaḥ)women of the family (kula:family | striyaḥ:women)
- ஸ்த்ரீஷு (strīṣu)in women
- துஷ்டாஸு (duṣṭāsu)being corrupted
- வார்ஷ்ணேய (vārṣṇeya)O descendent of the Vrishni-clan
- ஜாயதே (jāyate)arises
- வர்ணஸங்கரஃ (varṇasaṅkaraḥ)intermingling of castes (varṇa:castes | saṅkaraḥ:intermingling)
ஸங்கரோ நரகாயைவ குலக்நாநாம் குலஸ்ய ச ।
பதந்தி பிதரோ ஹ்யேஷாம் லுப்தபிண்டோதகக்ரியாஃ ॥ 42 ॥
பதந்தி பிதரோ ஹ்யேஷாம் லுப்தபிண்டோதகக்ரியாஃ ॥ 42 ॥
- ஸங்கரஃ (saṅkaraḥ)confusion
- நரகாய (narakāya)to hell
- ஏவ (eva)indeed
- குலக்நாநாம் (kulaghnānām)of the slayers of the family (kula:family | ghnānām:of the slayers)
- குலஸ்ய (kulasya)of the family
- ச (ca)and
- பதந்தி (patanti)fall
- பிதரஃ (pitaraḥ)forefathers
- ஹி (hi)for
- ஏஷாம் (eṣām)their
- லுப்தபிண்டோதகக்ரியாஃ (luptapiṇḍodakakriyāḥ)deprived of offerings (lupta:deprived | piṇḍa:rice-ball | udaka:water | kriyāḥ:offerings)
தோஷைரேதைஃ குலக்நாநாம் வர்ணஸங்கரகாரகைஃ ।
உத்ஸாத்யந்தே ஜாதிதர்மாஃ குலதர்மாஶ்ச ஶாஶ்வதாஃ ॥ 43 ॥
உத்ஸாத்யந்தே ஜாதிதர்மாஃ குலதர்மாஶ்ச ஶாஶ்வதாஃ ॥ 43 ॥
- தோஷைஃ (doṣaiḥ)by the faults
- ஏதைஃ (etaiḥ)these
- குலக்நாநாம் (kulaghnānām)of the destroyers of family (kula:family | ghnānām:of the destroyers)
- வர்ணஸங்கரகாரகைஃ (varṇasaṅkarakārakaiḥ)causing confusion of castes (varṇa:caste | saṅkara:confusion | kārakaiḥ:causing)
- உத்ஸாத்யந்தே (utsādyante)are destroyed
- ஜாதிதர்மாஃ (jātidharmāḥ)religious rites of caste (jāti:caste | dharmāḥ:religious rites)
- குலதர்மாஃ (kuladharmāḥ)religious rites of family (kula:family | dharmāḥ:religious rites)
- ச (ca)and
- ஶாஶ்வதாஃ (śāśvatāḥ)eternal
உத்ஸந்நகுலதர்மாணாம் மநுஷ்யாணாம் ஜநார்தந ।
நரகே'நியதம் வாஸோ பவதீத்யநுஶுஶ்ரும ॥ 44 ॥
நரகே'நியதம் வாஸோ பவதீத்யநுஶுஶ்ரும ॥ 44 ॥
- உத்ஸந்நகுலதர்மாணாம் (utsannakuladharmāṇām)of those with destroyed family duties (utsanna:destroyed | kula:family | dharmāṇām:of duties)
- மநுஷ்யாணாம் (manuṣyāṇām)of men
- ஜநார்தந (janārdana)O Janardana
- நரகே (narake)in hell
- நியதம் (niyatam)inevitable
- வாஸஃ (vāsaḥ)dwelling
- பவதீதி (bhavatīti)it is said to be
- அநுஶுஶ்ரும (anuśuśruma)we have heard
அஹோ பத மஹத்பாபம் கர்தும் வ்யவஸிதா வயம் ।
யத்ராஜ்யஸுகலோபேந ஹந்தும் ஸ்வஜநமுத்யதாஃ ॥ 45 ॥
யத்ராஜ்யஸுகலோபேந ஹந்தும் ஸ்வஜநமுத்யதாஃ ॥ 45 ॥
- அஹோ (aho)alas
- பத (bata)indeed
- மஹத் (mahat)great
- பாபம் (pāpaṃ)sin
- கர்தும் (kartuṃ)to do
- வ்யவஸிதா (vyavasitā)determined
- வயம் (vayam)we
- யத் (yat)that
- ராஜ்யஸுகலோபேந (rājyasukhalobhena)from greed for kingdom's pleasures (rājya:kingdom | sukha:pleasures | lobhena:from greed)
- ஹந்தும் (hantuṃ)to kill
- ஸ்வஜநம் (svajanam)kinsmen
- உத்யதாஃ (udyatāḥ)prepared
யதி மாமப்ரதீகாரமஶஸ்த்ரம் ஶஸ்த்ரபாணயஃ ।
தார்தராஷ்ட்ரா ரணே ஹந்யுஸ்தந்மே க்ஷேமதரம் பவேத் ॥ 46 ॥
தார்தராஷ்ட்ரா ரணே ஹந்யுஸ்தந்மே க்ஷேமதரம் பவேத் ॥ 46 ॥
- யதி (yadi)if
- மாம் (mām)me
- அப்ரதீகாரம் (apratīkāram)unresisting
- அஶஸ்த்ரம் (aśastram)unarmed
- ஶஸ்த்ரபாணயஃ (śastrapāṇayaḥ)weapons-in-hand (śastra:weapon | pāṇayaḥ:hands)
- தார்தராஷ்ட்ராஃ (dhārtarāṣṭrāḥ)sons of Dhritarashtra (dhṛtarāṣṭra:Dhritarashtra | āḥ:sons of)
- ரணே (raṇe)in battle
- ஹந்யுஃ (hanyuḥ)slay
- தத் (tat)that
- மே (me)for me
- க்ஷேமதரம் (kṣemataraṃ)better
- பவேத் (bhavet)would be
ஸஞ்ஜய உவாச।
ஏவமுக்த்வார்ஜுநஃ ஸங்க்யே ரதோபஸ்த உபாவிஶத் ।
விஸ்ரு'ஜ்ய ஸஶரம் சாபம் ஶோகஸம்விக்நமாநஸஃ ॥ 47 ॥
ஏவமுக்த்வார்ஜுநஃ ஸங்க்யே ரதோபஸ்த உபாவிஶத் ।
விஸ்ரு'ஜ்ய ஸஶரம் சாபம் ஶோகஸம்விக்நமாநஸஃ ॥ 47 ॥
- ஸஞ்ஜய (sañjaya)Sanjaya
- உவாச (uvāca)said
- ஏவம் (evam)thus
- உக்த்வா (uktvā)having spoken
- அர்ஜுநஃ (arjunaḥ)Arjuna
- ஸங்க்யே (saṅkhye)in the battlefield
- ரதோபஸ்தே (rathopasthe)on the chariot seat (ratha:chariot | upasthe:on the seat)
- உபாவிஶத் (upāviśat)sat down
- விஸ்ரு'ஜ்ய (visṛjya)casting away
- ஸஶரம் (saśaram)with arrows (sa:with | śaram:arrows)
- சாபம் (cāpam)bow
- ஶோகஸம்விக்நமாநஸஃ (śokasaṃvignamānasaḥ)mind distressed with sorrow (śoka:sorrow | saṃvigna:distressed | mānasaḥ:mind)
ௐ தத்ஸதிதி ஶ்ரீமத்பகவத்கீதாஸூபநிஷத்ஸு ப்ரஹ்மவித்யாயாம் யோகஶாஸ்த்ரே
ஶ்ரீக்ரு'ஷ்ணார்ஜுநஸம்வாதே அர்ஜுநவிஷாதயோகோ நாம ப்ரதமோ'த்யாயஃ ॥1 ॥
ஶ்ரீக்ரு'ஷ்ணார்ஜுநஸம்வாதே அர்ஜுநவிஷாதயோகோ நாம ப்ரதமோ'த்யாயஃ ॥1 ॥
