উদ্ধৱগীতা - চতুৰ্থোঽধ্যাযঃ

অথ চতুৰ্থোঽধ্যাযঃ ।
ৰাজা উৱাচ।

যানি যানি ইহ কৰ্মাণি যৈঃ যৈঃ স্ৱচ্ছন্দজন্মভিঃ ।
চক্ৰে কৰোতি কৰ্তা ৱা হৰিঃ তানি ব্ৰুৱন্তু নঃ ॥ 1॥

দ্ৰুমিলঃ উৱাচ।
যঃ ৱা অনন্তস্য গুণান্ অনন্তান্
অনুক্ৰমিষ্যন্ সঃ তু বালবুদ্ধিঃ ।
ৰজাংসি ভূমেঃ গণযেত্ কথঞ্চিত্
কালেন ন এৱ অখিলশক্তিধাম্নঃ ॥ 2॥

ভূতৈঃ যদা পঞ্চভিঃ আত্মসৃষ্টৈঃ
পুৰং ৱিৰাজং ৱিৰচয্য তস্মিন্ ।
স্ৱাংশেন ৱিষ্টঃ পুৰুষাভিধান
মৱাপ নাৰাযণঃ আদিদেৱঃ ॥ 3॥

যত্ কাযঃ এষঃ ভুৱনত্ৰযসন্নিৱেশঃ
যস্য ইন্দ্ৰিযৈঃ তনুভৃতাং উভযৈন্দ্ৰিযাণি ।
জ্ঞানং স্ৱতঃ শ্ৱসনতঃ বলং ওজঃ ঈহা
সত্ত্ৱাদিভিঃ স্থিতিলযৌদ্ভৱঃ আদিকৰ্তা ॥ 4॥

আদৌ অভূত্ শতধৃতী ৰজস অস্য সৰ্গে
ৱিষ্ণু স্থিতৌ ক্ৰতুপতিঃ দ্ৱিজধৰ্মসেতুঃ ।
ৰুদ্ৰঃ অপি অযায তমসা পুৰুষঃ সঃ আদ্যঃ
ইতি উদ্ভৱস্থিতিলযাঃ সততং প্ৰজাসু ॥ 5॥

ধৰ্মস্য দক্ষদুহিতৰ্যজনিষ্টঃ মূৰ্ত্যা
নাৰাযণঃ নৰঃ ঋষিপ্ৰৱৰঃ প্ৰশান্তঃ ।
নৈষ্কৰ্ম্যলক্ষণং উৱাচচচাৰ কৰ্ম
যঃ অদ্য অপি চ আস্ত ঋষিৱৰ্যনিষেৱিতাঙ্ঘ্ৰিঃ ॥ 6॥

ইন্দ্ৰঃ ৱিশঙ্ক্য মম ধাম জিঘৃক্ষতি ইতি
কামং ন্যযুঙ্ক্ত সগণং সঃ বদৰিউপাখ্যম্ ।
গত্ৱা অপ্সৰোগণৱসন্তসুমন্দৱাতৈঃ
স্ত্ৰীপ্ৰেক্ষণ ইষুভিঃ অৱিধ্যতত্ মহিজ্ঞঃ ॥ 7॥

ৱিজ্ঞায শক্ৰকৃতং অক্ৰমং আদিদেৱঃ
প্ৰাহ প্ৰহস্য গতৱিস্মযঃ এজমানান্ ।
মা ভৈষ্ট ভো মদন মাৰুত দেৱৱধ্ৱঃ
গৃহ্ণীত নঃ বলিং অশূন্যং ইমং কুৰুধ্ৱম্ ॥ 8॥

ইত্থং ব্ৰুৱতি অভযদে নৰদেৱ দেৱাঃ
সৱ্ৰীডনম্ৰশিৰসঃ সঘৃণং তং ঊচুঃ ।
ন এতত্ ৱিভো ত্ৱযি পৰে অৱিকৃতে ৱিচিত্ৰম্
স্ৱাৰামধীঃ অনিকৰানতপাদপদ্মে ॥ 9॥

ত্ৱাং সেৱতাং সুৰকৃতা বহৱঃ অন্তৰাযাঃ
স্ৱৌকো ৱিলঙ্ঘ্য পৰমং ৱ্ৰজতাং পদং তে ।
ন অন্যস্য বৰ্হিষি বলীন্ দদতঃ স্ৱভাগান্
ধত্তে পদং ত্ৱং অৱিতা যদি ৱিঘ্নমূৰ্ধ্নি ॥ 10॥

ক্ষুত্ তৃট্ত্ৰিকালগুণমাৰুতজৈৱ্হ্যশৈশ্ন্যান্
অস্মান্ অপাৰজলধীন্ অতিতীৰ্য কেচিত্ ।
ক্ৰোধস্য যান্তি ৱিফলস্য ৱশ পদে গোঃ
মজ্জন্তি দুশ্চৰতপঃ চ ৱৃথা উত্সৃজন্তি ॥ 11॥

ইতি প্ৰগৃণতাং তেষাং স্ত্ৰিযঃ অতি অদ্ভুতদৰ্শনাঃ ।
দৰ্শযামাস শুশ্ৰূষাং স্ৱৰ্চিতাঃ কুৰ্ৱতীঃ ৱিভুঃ ॥ 12॥

তে দেৱ অনুচৰাঃ দৃষ্ট্ৱা স্ত্ৰিযঃ শ্ৰীঃ ইৱ ৰূপিণীঃ ।
গন্ধেন মুমুহুঃ তাসাং ৰূপ ঔদাৰ্যহতশ্ৰিযঃ ॥ 13॥

তান্ আহ দেৱদেৱ ঈশঃ প্ৰণতান্ প্ৰহসন্ ইৱ ।
আসাং একতমাং ৱৃঙ্গ্ধ্ৱং সৱৰ্ণাং স্ৱৰ্গভূষণাম্ ॥
14॥

ওঁ ইতি আদেশং আদায নত্ৱা তং সুৰৱন্দিনঃ ।
উৰ্ৱশীং অপ্সৰঃশ্ৰেষ্ঠাং পুৰস্কৃত্য দিৱং যযুঃ ॥ 15॥

ইন্দ্ৰায আনম্য সদসি শ্ৰুণ্ৱতাং ত্ৰিদিৱৌকসাম্ ।
ঊচুঃ নাৰাযণবলং শক্ৰঃ তত্ৰ আস ৱিস্মিতঃ ॥ 16॥

হংসস্ৱৰূপী অৱদদত্ অচ্যুতঃ আত্মযোগম্
দত্তঃ কুমাৰ ঋষভঃ ভগৱান্ পিতা নঃ ।
ৱিষ্ণুঃ শিৱায জগতাং কলযা অৱতীৰ্ণঃ
তেন আহৃতাঃ মধুভিদা শ্ৰুতযঃ হযাস্যে ॥ 17॥

গুপ্তঃ অপি অযে মনুঃ ইলা ওষধযঃ চ মাত্স্যে
ক্ৰৌডে হতঃ দিতিজঃ উদ্ধৰতা অম্ভসঃ ক্ষ্মাম্ ।
কৌৰ্মে ধৃতঃ অদ্ৰিঃ অমৃত উন্মথনে স্ৱপৃষ্ঠে
গ্ৰাহাত্ প্ৰপন্নমিভৰাজং অমুঞ্চত্ আৰ্তম্ ॥ 18॥

সংস্তুন্ৱতঃ অব্ধিপতিতান্ শ্ৰমণান্ ঋষীং চ
শক্ৰং চ ৱৃত্ৰৱধতঃ তমসি প্ৰৱিষ্টম্ ।
দেৱস্ত্ৰিযঃ অসুৰগৃহে পিহিতাঃ অনাথাঃ
জঘ্নে অসুৰেন্দ্ৰং অভযায সতাং নৃসিংহে ॥ 19॥

দেৱ অসুৰে যুধি চ দৈত্যপতীন্ সুৰাৰ্থে
হত্ৱা অন্তৰেষু ভুৱনানি অদধাত্ কলাভিঃ ।
ভূত্ৱা অথ ৱামনঃ ইমাং অহৰত্ বলেঃ ক্ষ্মাম্
যাঞ্চাচ্ছলেন সমদাত্ অদিতেঃ সুতেভ্যঃ ॥ 20॥

নিঃক্ষত্ৰিযাং অকৃত গাং চ ত্ৰিঃসপ্তকৃত্ৱঃ
ৰামঃ তু হৈহযকুল অপি অযভাৰ্গৱ অগ্নিঃ ।
সঃ অব্ধিং ববন্ধ দশৱক্ত্ৰং অহন্ সলঙ্কম্
সীতাপতিঃ জযতি লোকং অলঘ্নকীৰ্তিঃ ॥ 21॥

ভূমেঃ ভৰ অৱতৰণায যদুষি অজন্মা জাতঃ
কৰিষ্যতি সুৰৈঃ অপি দুষ্কৰাণি ।
ৱাদৈঃ ৱিমোহযতি যজ্ঞকৃতঃ অতদৰ্হান্
শূদ্ৰাং কলৌ ক্ষিতিভুজঃ ন্যহনিষ্যদন্তে ॥ 22॥

এৱংৱিধানি কৰ্মাণি জন্মানি চ জগত্ পতেঃ ।
ভূৰীণি ভূৰিযশসঃ ৱৰ্ণিতানি মহাভুজ ॥ 23॥