ଅଷ୍ଟାଵକ୍ର ଉଵାଚ ॥
ଯଥାତଥୋପଦେଶେନ କୃତାର୍ଥଃ ସତ୍ତ୍ଵବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ।
ଆଜୀଵମପି ଜିଜ୍ଞାସୁଃ ପରସ୍ତତ୍ର ଵିମୁହ୍ଯତି ॥ 15-1॥
ମୋକ୍ଷୋ ଵିଷଯଵୈରସ୍ଯଂ ବନ୍ଧୋ ଵୈଷଯିକୋ ରସଃ ।
ମୋକ୍ଷୋ ଵିଷଯଵୈରସ୍ଯଂ ବନ୍ଧୋ ଵୈଷଯିକୋ ରସଃ ।
ଏତାଵଦେଵ ଵିଜ୍ଞାନଂ ଯଥେଚ୍ଛସି ତଥା କୁରୁ ॥ 15-2॥
ଵାଗ୍ମିପ୍ରାଜ୍ଞାମହୋଦ୍ଯୋଗଂ ଜନଂ ମୂକଜଡାଲସମ୍ ।
ଵାଗ୍ମିପ୍ରାଜ୍ଞାମହୋଦ୍ଯୋଗଂ ଜନଂ ମୂକଜଡାଲସମ୍ ।
କରୋତି ତତ୍ତ୍ଵବୋଧୋଽଯମତସ୍ତ୍ଯକ୍ତୋ ବୁଭୁକ୍ଷଭିଃ ॥ 15-3॥
ନ ତ୍ଵଂ ଦେହୋ ନ ତେ ଦେହୋ ଭୋକ୍ତା କର୍ତା ନ ଵା ଭଵାନ୍ ।
ନ ତ୍ଵଂ ଦେହୋ ନ ତେ ଦେହୋ ଭୋକ୍ତା କର୍ତା ନ ଵା ଭଵାନ୍ ।
ଚିଦ୍ରୂପୋଽସି ସଦା ସାକ୍ଷୀ ନିରପେକ୍ଷଃ ସୁଖଂ ଚର ॥ 15-4॥
ରାଗଦ୍ଵେଷୌ ମନୋଧର୍ମୌ ନ ମନସ୍ତେ କଦାଚନ ।
ରାଗଦ୍ଵେଷୌ ମନୋଧର୍ମୌ ନ ମନସ୍ତେ କଦାଚନ ।
ନିର୍ଵିକଲ୍ପୋଽସି ବୋଧାତ୍ମା ନିର୍ଵିକାରଃ ସୁଖଂ ଚର ॥ 15-5॥
ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଚାତ୍ମାନଂ ସର୍ଵଭୂତାନି ଚାତ୍ମନି ।
ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଚାତ୍ମାନଂ ସର୍ଵଭୂତାନି ଚାତ୍ମନି ।
ଵିଜ୍ଞାଯ ନିରହଙ୍କାରୋ ନିର୍ମମସ୍ତ୍ଵଂ ସୁଖୀ ଭଵ ॥ 15-6॥
ଵିଶ୍ଵଂ ସ୍ଫୁରତି ଯତ୍ରେଦଂ ତରଙ୍ଗା ଇଵ ସାଗରେ ।
ଵିଶ୍ଵଂ ସ୍ଫୁରତି ଯତ୍ରେଦଂ ତରଙ୍ଗା ଇଵ ସାଗରେ ।
ତତ୍ତ୍ଵମେଵ ନ ସନ୍ଦେହଶ୍ଚିନ୍ମୂର୍ତେ ଵିଜ୍ଵରୋ ଭଵ ॥ 15-7॥
ଶ୍ରଦ୍ଧସ୍ଵ ତାତ ଶ୍ରଦ୍ଧସ୍ଵ ନାତ୍ର ମୋହଂ କୁରୁଷ୍ଵ ଭୋଃ ।
ଶ୍ରଦ୍ଧସ୍ଵ ତାତ ଶ୍ରଦ୍ଧସ୍ଵ ନାତ୍ର ମୋହଂ କୁରୁଷ୍ଵ ଭୋଃ ।
ଜ୍ଞାନସ୍ଵରୂପୋ ଭଗଵାନାତ୍ମା ତ୍ଵଂ ପ୍ରକୃତେଃ ପରଃ ॥ 15-8॥
ଗୁଣୈଃ ସଂଵେଷ୍ଟିତୋ ଦେହସ୍ତିଷ୍ଠତ୍ଯାଯାତି ଯାତି ଚ ।
ଗୁଣୈଃ ସଂଵେଷ୍ଟିତୋ ଦେହସ୍ତିଷ୍ଠତ୍ଯାଯାତି ଯାତି ଚ ।
ଆତ୍ମା ନ ଗନ୍ତା ନାଗନ୍ତା କିମେନମନୁଶୋଚସି ॥ 15-9॥
ଦେହସ୍ତିଷ୍ଠତୁ କଲ୍ପାନ୍ତଂ ଗଚ୍ଛତ୍ଵଦ୍ଯୈଵ ଵା ପୁନଃ ।
ଦେହସ୍ତିଷ୍ଠତୁ କଲ୍ପାନ୍ତଂ ଗଚ୍ଛତ୍ଵଦ୍ଯୈଵ ଵା ପୁନଃ ।
କ୍ଵ ଵୃଦ୍ଧିଃ କ୍ଵ ଚ ଵା ହାନିସ୍ତଵ ଚିନ୍ମାତ୍ରରୂପିଣଃ ॥ 15-10॥
ତ୍ଵଯ୍ଯନନ୍ତମହାମ୍ଭୋଧୌ ଵିଶ୍ଵଵୀଚିଃ ସ୍ଵଭାଵତଃ ।
ତ୍ଵଯ୍ଯନନ୍ତମହାମ୍ଭୋଧୌ ଵିଶ୍ଵଵୀଚିଃ ସ୍ଵଭାଵତଃ ।
ଉଦେତୁ ଵାସ୍ତମାଯାତୁ ନ ତେ ଵୃଦ୍ଧିର୍ନ ଵା କ୍ଷତିଃ ॥ 15-11॥
ତାତ ଚିନ୍ମାତ୍ରରୂପୋଽସି ନ ତେ ଭିନ୍ନମିଦଂ ଜଗତ୍ ।
ତାତ ଚିନ୍ମାତ୍ରରୂପୋଽସି ନ ତେ ଭିନ୍ନମିଦଂ ଜଗତ୍ ।
ଅତଃ କସ୍ଯ କଥଂ କୁତ୍ର ହେଯୋପାଦେଯକଲ୍ପନା ॥ 15-12॥
ଏକସ୍ମିନ୍ନଵ୍ଯଯେ ଶାନ୍ତେ ଚିଦାକାଶେଽମଲେ ତ୍ଵଯି ।
ଏକସ୍ମିନ୍ନଵ୍ଯଯେ ଶାନ୍ତେ ଚିଦାକାଶେଽମଲେ ତ୍ଵଯି ।
କୁତୋ ଜନ୍ମ କୁତୋ କର୍ମ କୁତୋଽହଙ୍କାର ଏଵ ଚ ॥ 15-13॥
ଯତ୍ତ୍ଵଂ ପଶ୍ଯସି ତତ୍ରୈକସ୍ତ୍ଵମେଵ ପ୍ରତିଭାସସେ ।
ଯତ୍ତ୍ଵଂ ପଶ୍ଯସି ତତ୍ରୈକସ୍ତ୍ଵମେଵ ପ୍ରତିଭାସସେ ।
କିଂ ପୃଥକ୍ ଭାସତେ ସ୍ଵର୍ଣାତ୍ କଟକାଙ୍ଗଦନୂପୁରମ୍ ॥ 15-14॥
ଅଯଂ ସୋଽହମଯଂ ନାହଂ ଵିଭାଗମିତି ସନ୍ତ୍ଯଜ ।
ଅଯଂ ସୋଽହମଯଂ ନାହଂ ଵିଭାଗମିତି ସନ୍ତ୍ଯଜ ।
ସର୍ଵମାତ୍ମେତି ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ନିଃସଙ୍କଲ୍ପଃ ସୁଖୀ ଭଵ ॥ 15-15॥
ତଵୈଵାଜ୍ଞାନତୋ ଵିଶ୍ଵଂ ତ୍ଵମେକଃ ପରମାର୍ଥତଃ ।
ତଵୈଵାଜ୍ଞାନତୋ ଵିଶ୍ଵଂ ତ୍ଵମେକଃ ପରମାର୍ଥତଃ ।
ତ୍ଵତ୍ତୋଽନ୍ଯୋ ନାସ୍ତି ସଂସାରୀ ନାସଂସାରୀ ଚ କଶ୍ଚନ ॥ 15-16॥
ଭ୍ରାନ୍ତିମାତ୍ରମିଦଂ ଵିଶ୍ଵଂ ନ କିଞ୍ଚିଦିତି ନିଶ୍ଚଯୀ ।
ଭ୍ରାନ୍ତିମାତ୍ରମିଦଂ ଵିଶ୍ଵଂ ନ କିଞ୍ଚିଦିତି ନିଶ୍ଚଯୀ ।
ନିର୍ଵାସନଃ ସ୍ଫୂର୍ତିମାତ୍ରୋ ନ କିଞ୍ଚିଦିଵ ଶାମ୍ଯତି ॥ 15-17॥
ଏକ ଏଵ ଭଵାମ୍ଭୋଧାଵାସୀଦସ୍ତି ଭଵିଷ୍ଯତି ।
ଏକ ଏଵ ଭଵାମ୍ଭୋଧାଵାସୀଦସ୍ତି ଭଵିଷ୍ଯତି ।
ନ ତେ ବନ୍ଧୋଽସ୍ତି ମୋକ୍ଷୋ ଵା କୃତକୃତ୍ଯଃ ସୁଖଂ ଚର ॥ 15-18॥
ମା ସଙ୍କଲ୍ପଵିକଲ୍ପାଭ୍ଯାଂ ଚିତ୍ତଂ କ୍ଷୋଭଯ ଚିନ୍ମଯ ।
ମା ସଙ୍କଲ୍ପଵିକଲ୍ପାଭ୍ଯାଂ ଚିତ୍ତଂ କ୍ଷୋଭଯ ଚିନ୍ମଯ ।
ଉପଶାମ୍ଯ ସୁଖଂ ତିଷ୍ଠ ସ୍ଵାତ୍ମନ୍ଯାନନ୍ଦଵିଗ୍ରହେ ॥ 15-19॥
ତ୍ଯଜୈଵ ଧ୍ଯାନଂ ସର୍ଵତ୍ର ମା କିଞ୍ଚିଦ୍ ହୃଦି ଧାରଯ ।
ତ୍ଯଜୈଵ ଧ୍ଯାନଂ ସର୍ଵତ୍ର ମା କିଞ୍ଚିଦ୍ ହୃଦି ଧାରଯ ।
ଆତ୍ମା ତ୍ଵଂ ମୁକ୍ତ ଏଵାସି କିଂ ଵିମୃଶ୍ଯ କରିଷ୍ଯସି ॥ 15-20॥

