નવવિધા ભક્તીચા
સમાસ પહિલા : શ્રવણભક્તિ ॥ શ્રીરામ ॥
સમાસ પહિલા : શ્રવણભક્તિ ॥ શ્રીરામ ॥
સમાસ દુસરા : કિર્તન ભક્તિ ॥ શ્રીરામ્ ॥
સમાસ તિસરા : નામસ્મરણભક્તિ ॥ શ્રીરામ્ ॥
સમાસ ચવથા : પાદસેવન ભક્તિ ॥ શ્રીરામ્ ॥
સમાસ પાચવા : અર્ચનભક્તિ ॥ શ્રીરામ્ ॥
સમાસ સહાવા : વંદનભક્તિ ॥ શ્રીરામ્ ॥
સમાસ સાતવા : દાસ્યભક્તિ ॥ શ્રીરામ્ ॥
સમાસ આઠવા : સખ્યભક્તિ ॥ શ્રીરામ્ ॥
સમાસ નવવા : આત્મનિવેદન ॥ શ્રીરામ્ ॥
સમાસ દહાવા : મુક્તિચતુષ્ટય ॥ શ્રીરામ્ ॥
સમાસ પહિલા : શ્રવણભક્તિ ॥ શ્રીરામ ॥
જયજય જી ગણનાથા । તૂં વિદ્યાવૈભવેં સમર્થા ।
અધ્યાત્મવિદ્યેચ્યા પરમાર્થા । મજ બોલવાવેં ॥ ૧॥
અધ્યાત્મવિદ્યેચ્યા પરમાર્થા । મજ બોલવાવેં ॥ ૧॥
નમૂં શારદા વેદજનની । સકળ સિદ્ધિ જયેચેની ।
માનસ પ્રવર્તલેં મનનીં । સ્ફૂર્તિરૂપેં ॥ ૨॥
માનસ પ્રવર્તલેં મનનીં । સ્ફૂર્તિરૂપેં ॥ ૨॥
આતાં આઠઊં સદ્ગુરુ । જો પરાચાહિ પરુ ।
જયાચેનિ જ્ઞાનવિચારુ । કળોં લાગે ॥ ૩॥
જયાચેનિ જ્ઞાનવિચારુ । કળોં લાગે ॥ ૩॥
શ્રોતેન પુસિલેં બરવેં । ભગવદ્ભજન કૈસેં કરાવેં ।
મ્હણૌનિ બોલિલેં સ્વભાવેં । ગ્રંથાંતરીં ॥ ૪॥
મ્હણૌનિ બોલિલેં સ્વભાવેં । ગ્રંથાંતરીં ॥ ૪॥
સાવધ હોઊન શ્રોતેજન । ઐકા નવવિધા ભજન ।
સત્શાસ્ત્રીં બોલિલે, પાવન- । હોઈજે યેણેં ॥ ૫॥
સત્શાસ્ત્રીં બોલિલે, પાવન- । હોઈજે યેણેં ॥ ૫॥
શ્લોક ॥ શ્રવણં કીર્તનં વિષ્ણોઃ સ્મરણં પાદસેવનમ્ ।
અર્ચનં વંદનં દાસ્યં સખ્યમાત્મનિવેદનમ્ ॥
અર્ચનં વંદનં દાસ્યં સખ્યમાત્મનિવેદનમ્ ॥
નવવિધા ભજન બોલિલેં । તેંચિ પુઢેં પ્રાંજળ કેલેં ।
શ્રોતીં અવધાન દિધલેં । પાહિજે આતાં ॥ ૬॥
શ્રોતીં અવધાન દિધલેં । પાહિજે આતાં ॥ ૬॥
પ્રથમ ભજન ઐસેં જાણ । હરિકથાપુરાણશ્રવણ ।
નાના અધ્યાત્મનિરૂપણ । ઐકત જાવેં ॥ ૭॥
નાના અધ્યાત્મનિરૂપણ । ઐકત જાવેં ॥ ૭॥
કર્મમાર્ગ ઉપાસનામાર્ગ । જ્ઞાનમાર્ગ સિદ્ધાંતમાર્ગ ।
યોગમાર્ગ વૈરાગ્યમાર્ગ । ઐકત જાવે ॥ ૮॥
યોગમાર્ગ વૈરાગ્યમાર્ગ । ઐકત જાવે ॥ ૮॥
નાના વ્રતાંચે મહિમે । નાના તીર્થાંચે મહિમે ।
નાના દાનાંચે મહિમે । ઐકત જાવે ॥ ૯॥
નાના દાનાંચે મહિમે । ઐકત જાવે ॥ ૯॥
નાના માહાત્મ્યેં નાના સ્થાનેં । નાના મંત્ર નાના સાધનેં ।
નાના તપેં પુરશ્ચરણેં । ઐકત જાવીં ॥ ૧૦॥
નાના તપેં પુરશ્ચરણેં । ઐકત જાવીં ॥ ૧૦॥
દુગ્ધાહારી નિરાહારી । ફળાહારી પર્ણાહારી ।
તૃણાહારી નાનાહારી । કૈસે તે ઐકાવે ॥ ૧૧॥
તૃણાહારી નાનાહારી । કૈસે તે ઐકાવે ॥ ૧૧॥
ઉષ્ણવાસ જળવાસ । સીતવાસ આરણ્યવાસ ।
ભૂગર્ભ આણી આકાશવાસ । કૈસે તે ઐકાવે ॥ ૧૨॥
ભૂગર્ભ આણી આકાશવાસ । કૈસે તે ઐકાવે ॥ ૧૨॥
જપી તપી તામસ યોગી । નાના નિગ્રહ હટયોગી ।
શાક્તઆગમ આઘોરયોગી । કૈસે તે ઐકાવે ॥ ૧૩॥
શાક્તઆગમ આઘોરયોગી । કૈસે તે ઐકાવે ॥ ૧૩॥
નાના મુદ્રા નાના આસનેં । નાના દેખણીં લક્ષસ્થાનેં ।
પિંડજ્ઞાનેં તત્વજ્ઞાનેં । કૈસીં તેં ઐકાવીં ॥ ૧૪॥
પિંડજ્ઞાનેં તત્વજ્ઞાનેં । કૈસીં તેં ઐકાવીં ॥ ૧૪॥
નાના પિંડાંચી રચના । નાના ભૂગોળરચના ।
નાના સૃષ્ટીચી રચના । કૈસી તે ઐકાવી ॥ ૧૫॥
નાના સૃષ્ટીચી રચના । કૈસી તે ઐકાવી ॥ ૧૫॥
ચંદ્ર સૂર્ય તારામંડળેં । ગ્રહમંડળેં મેઘમંડળેં ।
યેકવીસ સ્વર્ગેં સપ્ત પાતાળેં । કૈસીં તે ઐકાવીં ॥ ૧૬॥
યેકવીસ સ્વર્ગેં સપ્ત પાતાળેં । કૈસીં તે ઐકાવીં ॥ ૧૬॥
બ્રહ્માવિષ્ણુમહેશસ્થાનેં । ઇન્દ્રદેવઋષીસ્થાનેં ।
વાયોવરુણકુબેરસ્થાનેં । કૈસીં તે ઐકાવીં ॥ ૧૭ ।
નવ ખંડે ચૌદા ભુવનેં । અષ્ટ દિગ્પાળાંચી સ્થાનેં ।
નાના વનેં ઉપવનેં ગહનેં । કૈસીં તે ઐકાવીં ॥ ૧૮॥
વાયોવરુણકુબેરસ્થાનેં । કૈસીં તે ઐકાવીં ॥ ૧૭ ।
નવ ખંડે ચૌદા ભુવનેં । અષ્ટ દિગ્પાળાંચી સ્થાનેં ।
નાના વનેં ઉપવનેં ગહનેં । કૈસીં તે ઐકાવીં ॥ ૧૮॥
ગણ ગંધર્વ વિદ્યાધર । યેક્ષ કિન્નર નારદ તુંબર ।
અષ્ટ નાયકા સંગીતવિચાર । કૈસા તો ઐકાવા ॥ ૧૯॥
અષ્ટ નાયકા સંગીતવિચાર । કૈસા તો ઐકાવા ॥ ૧૯॥
રાગજ્ઞાન તાળજ્ઞાન । નૃત્યજ્ઞાન વાદ્યજ્ઞાન ।
અમૃતવેળ પ્રસંગજ્ઞાન । કૈસેં તેં ઐકાવેં ॥ ૨૦॥
અમૃતવેળ પ્રસંગજ્ઞાન । કૈસેં તેં ઐકાવેં ॥ ૨૦॥
ચૌદા વિદ્યા ચૌસષ્ટી કળા । સામુદ્રિક લક્ષણેં સકળ કળા ।
બત્તીસ લક્ષણેં નાના કળા । કૈશા ત્યા ઐકાવ્યા ॥ ૨૧॥
બત્તીસ લક્ષણેં નાના કળા । કૈશા ત્યા ઐકાવ્યા ॥ ૨૧॥
મંત્ર મોહરે તોટકે સિદ્ધી । નાના વલ્લી નાના ઔષધી ।
ધાતુ રસાયણ બુદ્ધી । નાડિજ્ઞાનેં ઐકાવીં ॥ ૨૨॥
ધાતુ રસાયણ બુદ્ધી । નાડિજ્ઞાનેં ઐકાવીં ॥ ૨૨॥
કોણ્યા દોષેં કોણ રોગ । કોણા રોગાસ કોણ પ્રયોગ ।
કોણ્યા પ્રયોગાસ કોણ યોગ । સાધે તો ઐકાવા ॥ ૨૩॥
કોણ્યા પ્રયોગાસ કોણ યોગ । સાધે તો ઐકાવા ॥ ૨૩॥
રવરવાદિ કુંભપાક । નાના યાતના યેમેલોક ।
સુખસુઃખાદિ સ્વર્ગનર્ક । કૈસા તો ઐકાવા ॥ ૨૪॥
સુખસુઃખાદિ સ્વર્ગનર્ક । કૈસા તો ઐકાવા ॥ ૨૪॥
કૈશા નવવિધા ભક્તી । કૈશા ચતુર્વિધા મુક્તી ।
કૈસી પાવિજે ઉત્તમ ગતી । ઐસેં હેં ઐકાવેં ॥ ૨૫॥
કૈસી પાવિજે ઉત્તમ ગતી । ઐસેં હેં ઐકાવેં ॥ ૨૫॥
પિંડબ્રહ્માંડાચી રચના । નાના તત્વવિવંચના ।
સારાસારવિચારણા । કૈસી તે ઐકાવી ॥ ૨૬॥
સારાસારવિચારણા । કૈસી તે ઐકાવી ॥ ૨૬॥
સાયોજ્યતા મુક્તી કૈસી હોતે । કૈસેં પાવિજે મોક્ષાતેં ।
યાકારણેં નાના મતેં । શોધિત જાવીં ॥ ૨૭॥
યાકારણેં નાના મતેં । શોધિત જાવીં ॥ ૨૭॥
વેદ શાસ્ત્રેં આણી પુરાણેં । માહાવાક્યાચીં વિવરણેં ।
તનુશતુષ્ટયનિર્શનેં । કૈસીં તે ઐકાવીં ॥ ૨૮॥
તનુશતુષ્ટયનિર્શનેં । કૈસીં તે ઐકાવીં ॥ ૨૮॥
ઐસેં હેં અવઘેંચિ ઐકાવેં । પરંતુ સાર શોધૂન ઘ્યાવેં ।
અસાર તેં જાણોનિ ત્યાગાવેં । યા નાંવ શ્રવણભક્તિ ॥ ૨૯॥
અસાર તેં જાણોનિ ત્યાગાવેં । યા નાંવ શ્રવણભક્તિ ॥ ૨૯॥
સગુણાચીં ચરિત્રેં ઐકાવીં । કાં તેં નિર્ગુણ અધ્યાત્મેં શોધાવીં ।
શ્રવણભક્તીચીં જાણાવીં । લક્ષણેં ઐસીં ॥ ૩૦॥
શ્રવણભક્તીચીં જાણાવીં । લક્ષણેં ઐસીં ॥ ૩૦॥
સગુણ દેવાંચીં ચરિત્રેં । નિર્ગુણાચીં તત્વેં યંત્રેં ।
હે દોની પરમ પવિત્રેં । ઐકત જાવીં ॥ ૩૧॥
હે દોની પરમ પવિત્રેં । ઐકત જાવીં ॥ ૩૧॥
જયંત્યા ઉપોષણેં નાના સાધનેં । મંત્ર યંત્ર જપ ધ્યાનેં ।
કીર્તિ સ્તુતી સ્તવનેં ભજનેં । નાનાવિધેં ઐકાવીં ॥ ૩૨॥
કીર્તિ સ્તુતી સ્તવનેં ભજનેં । નાનાવિધેં ઐકાવીં ॥ ૩૨॥
ઐસેં શ્રવણ સગુણાચેં । અધ્યાત્મનિરૂપણ નિર્ગુણાચેં ।
વિભક્તી સાંડૂન ભક્તીચેં । મૂળ શોધાવેં ॥ ૩૩॥
વિભક્તી સાંડૂન ભક્તીચેં । મૂળ શોધાવેં ॥ ૩૩॥
શ્રવણભક્તીચેં નિરૂપણ । નિરોપિલેં અસે જાણ ।
પુઢેં કીર્તન ભજનાચેં લક્ષણ । બોલિલેં અસે ॥ ૩૪॥
પુઢેં કીર્તન ભજનાચેં લક્ષણ । બોલિલેં અસે ॥ ૩૪॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે શ્રવણભક્તિનિરૂપણનામ સમાસ પહિલા ॥ ૧॥
સમાસ દુસરા : કિર્તન ભક્તિ ॥ શ્રીરામ્ ॥
શ્રોતીં ભગવદ્ભજન પુસિલેં । તેં નવવિધા પ્રકારેં બોલિલેં ।
ત્યાંત પ્રથમ શ્રવણ નિરોપિલેં । દુસરેં કીર્તન ઐકા ॥ ૧॥
ત્યાંત પ્રથમ શ્રવણ નિરોપિલેં । દુસરેં કીર્તન ઐકા ॥ ૧॥
સગુણ હરિકથા કરાવી । ભગવત્કીર્તી વાઢવાવી ।
અક્ષંડ વૈખરી વદવાવી । યેથાયોગ્ય ॥ ૨॥
અક્ષંડ વૈખરી વદવાવી । યેથાયોગ્ય ॥ ૨॥
બહુત કરાવેં પાઠાંતર । કંઠીં ધરાવેં ગ્રન્થાંતર ।
ભગવત્કથા નિરંતર । કરીત જાવી ॥ ૩॥
ભગવત્કથા નિરંતર । કરીત જાવી ॥ ૩॥
અપુલિયા સુખસ્વાર્થા । કેલીચ કરાવી હરિકથા ।
હરિકથેવીણ સર્વથા । રાહોંચિ નયે ॥ ૪॥
હરિકથેવીણ સર્વથા । રાહોંચિ નયે ॥ ૪॥
નિત્ય નવા હવ્યાસ ધરાવા । સાક્ષેપ અત્યંતચિ કરાવા ।
હરિકીર્તનેં ભરાવા । બ્રહ્મગોળ અવઘા ॥ ૫॥
હરિકીર્તનેં ભરાવા । બ્રહ્મગોળ અવઘા ॥ ૫॥
મનાપાસૂન આવડી । જીવાપાસૂન અત્યંત ગોડી ।
સદા સર્વદા તાંતડી । હરિકીર્તનાચી ॥ ૬॥
સદા સર્વદા તાંતડી । હરિકીર્તનાચી ॥ ૬॥
ભગવંતાસ કીર્તન પ્રિયે । કીર્તનેં સમાધાન હોયે ।
બહુત જનાસી ઉપાયે । હરિકીર્તનેં કલયુગીં ॥ ૭॥
બહુત જનાસી ઉપાયે । હરિકીર્તનેં કલયુગીં ॥ ૭॥
વિવિધ વિચિત્રેં ધ્યાનેં । વર્ણાવીં આળંકાર ભૂષણેં ।
ધ્યાનમૂર્તિ અંતઃકરણેં- । લક્ષૂન, કથા કરાવી ॥ ૮॥
ધ્યાનમૂર્તિ અંતઃકરણેં- । લક્ષૂન, કથા કરાવી ॥ ૮॥
યેશ કીર્તિ પ્રતાપ મહિમા । આવડીં વર્ણાવા પરમાત્મા ।
જેણેં ભગવદ્ભક્તાંચા આત્મા । સંતુષ્ટ હોયે ॥ ૯॥
જેણેં ભગવદ્ભક્તાંચા આત્મા । સંતુષ્ટ હોયે ॥ ૯॥
કથા અન્વય લાપણિકા । નામઘોષ કરતાળિકા ।
પ્રસંગેં બોલાવ્યા અનેકા । ધાત માતા નેમસ્ત ॥ ૧૦॥
પ્રસંગેં બોલાવ્યા અનેકા । ધાત માતા નેમસ્ત ॥ ૧૦॥
તાળ મૃદાંગ હરિકીર્તન । સંગીત નૃત્ય તાન માન ।
નાના કથાનુસંધાન । તુટોંચિ નેદાવેં ॥ ૧૧॥
નાના કથાનુસંધાન । તુટોંચિ નેદાવેં ॥ ૧૧॥
કરુણા કીર્તનાચ્યા લોટેં । કથા કરાવી ઘડઘડાટેં ।
શ્રોતયાંચીં શ્રવણપુટેં । આનંદેં ભરાવીં ॥ ૧૨॥
શ્રોતયાંચીં શ્રવણપુટેં । આનંદેં ભરાવીં ॥ ૧૨॥
કંપ રોમાંચ સ્ફુરાણેં । પ્રેમાશ્રુસહિત ગાણેં ।
દેવદ્વારીં લોટાંગણેં । નમસ્કાર ઘાલાવે ॥ ૧૩॥
દેવદ્વારીં લોટાંગણેં । નમસ્કાર ઘાલાવે ॥ ૧૩॥
પદેં દોહડેં શ્લોક પ્રબંદ । ધાટી મુદ્રા અનેક છંદ ।
બીરભાટિંવ વિનોદ । પ્રસંગેં કરાવે ॥ ૧૪॥
બીરભાટિંવ વિનોદ । પ્રસંગેં કરાવે ॥ ૧૪॥
નાના નવરસિક શ્રૃંઘારિક । ગદ્યપદ્યાચેં કૌતુક ।
નાના વચનેં પ્રસ્તાવિક । શાસ્ત્રાધારેં બોલાવીં ॥ ૧૫॥
નાના વચનેં પ્રસ્તાવિક । શાસ્ત્રાધારેં બોલાવીં ॥ ૧૫॥
ભક્તિજ્ઞાન વૈરાગ્ય લક્ષણ । નીતિન્યાયસ્વધર્મરક્ષણ ।
સાધનમાર્ગ અધ્યાત્મનિરૂપણ । પ્રાંજળ બોલાવેં ॥ ૧૬॥
સાધનમાર્ગ અધ્યાત્મનિરૂપણ । પ્રાંજળ બોલાવેં ॥ ૧૬॥
પ્રસંગેં હરિકથા કરાવી । સગુણીં સગુણકીર્તિ ધરાવી ।
નિર્ગુણપ્રસંગેં વાઢવાવી । અધ્યાત્મવિદ્યા ॥ ૧૭॥
નિર્ગુણપ્રસંગેં વાઢવાવી । અધ્યાત્મવિદ્યા ॥ ૧૭॥
પૂર્વપક્ષ ત્યાગૂન, સિદ્ધાંત- । નિરૂપણ કરાવેં નેમસ્ત ।
બહુધા બોલણેં અવ્યાવેસ્ત । બોલોંચિ નયે ॥ ૧૮॥
બહુધા બોલણેં અવ્યાવેસ્ત । બોલોંચિ નયે ॥ ૧૮॥
કરાવેં વેદપારાયેણ । સાંગાવેં જનાસી પુરાણ ।
માયાબ્રહ્મીચેં વિવરણ । સાકલ્ય વદાવેં ॥ ૧૯॥
માયાબ્રહ્મીચેં વિવરણ । સાકલ્ય વદાવેં ॥ ૧૯॥
બ્રાહ્મણ્ય રક્ષાવેં આદરેં । ઉપાસનેચીં ભજનદ્વારેં ।
ગુરુપરંપરા નિર્ધારેં । ચળોંચ નેદાવી ॥ ૨૦॥
ગુરુપરંપરા નિર્ધારેં । ચળોંચ નેદાવી ॥ ૨૦॥
કરાવેં વૈરાગ્યરક્ષણ । રક્ષાવેં જ્ઞાનાચેં લક્ષણ ।
પરમ દક્ષ વિચક્ષણ । સર્વહિ સાંભાળી ॥ ૨૧॥
પરમ દક્ષ વિચક્ષણ । સર્વહિ સાંભાળી ॥ ૨૧॥
કીર્તન ઐકતાં સંદેહ પડે । સત્ય સમાધાન તેં ઉડે ।
નીતિન્યાયસાધન મોડે । ઐસેં ન બોલાવેં ॥ ૨૨॥
નીતિન્યાયસાધન મોડે । ઐસેં ન બોલાવેં ॥ ૨૨॥
સગુણકથા યા નાંવ કીર્તન । અદ્વૈત મ્હણિજે નિરૂપણ ।
સગુણ રક્ષૂન નિર્ગુણ । બોલત જાવેં ॥ ૨૩॥
સગુણ રક્ષૂન નિર્ગુણ । બોલત જાવેં ॥ ૨૩॥
અસો વક્ત્રુત્વાચા અધિકાર । અલ્પાસ ન ઘડે સત્યોત્તર ।
વક્તા પાહિજે સાચાર । અનુભવાચા ॥ ૨૪॥
વક્તા પાહિજે સાચાર । અનુભવાચા ॥ ૨૪॥
સકળ રક્ષૂન જ્ઞાન સાંગે । જેણેં વેદજ્ઞા ન ભંગે ।
ઉત્તમ સન્માર્ગ લાગે । પ્રાણીમાત્રાસી ॥ ૨૫॥
ઉત્તમ સન્માર્ગ લાગે । પ્રાણીમાત્રાસી ॥ ૨૫॥
અસો હેં સકળ સાંડૂન । કરાવેં ગુણાનુવાદકીર્તન ।
યા નાંવ ભગવદ્ભજન । દુસરી ભક્તી ॥ ૨૬॥
યા નાંવ ભગવદ્ભજન । દુસરી ભક્તી ॥ ૨૬॥
કીર્તનેં માહાદોષ જાતી । કીર્તનેં હોયે ઉત્તમગતી ।
કીર્તનેં ભગવત્પ્રાપ્તી । યેદર્થીં સંદેહ નાહીં ॥ ૨૭॥
કીર્તનેં ભગવત્પ્રાપ્તી । યેદર્થીં સંદેહ નાહીં ॥ ૨૭॥
કીર્તનેં વાચા પવિત્ર । કીર્તનેં હોયે સત્પાત્ર ।
હરિકીર્તનેં પ્રાણીમાત્ર । સુસિળ હોતી ॥ ૨૮॥
હરિકીર્તનેં પ્રાણીમાત્ર । સુસિળ હોતી ॥ ૨૮॥
કીર્તનેં અવેગ્રતા ઘડે । કીર્તનેં નિશ્ચયે સાંપડે ।
કીર્તનેં સંદેહ બુડે । શ્રોતયાંવક્તયાંચા ॥ ૨૯॥
કીર્તનેં સંદેહ બુડે । શ્રોતયાંવક્તયાંચા ॥ ૨૯॥
સદા સર્વદા હરિકીર્તન । બ્રહ્મસુત કરી આપણ ।
તેણેં નારદ તોચિ નારાયેણ । બોલિજેત આહે ॥ ૩૦॥
તેણેં નારદ તોચિ નારાયેણ । બોલિજેત આહે ॥ ૩૦॥
મ્હણોનિ કીર્તનાચા અગાધ મહિમા । કીર્તનેં સંતોષે પરમાત્મા ।
સકળ તીર્થેં આણી જગદાત્મા । હરિકીર્તનીં વસે ॥ ૩૧॥
સકળ તીર્થેં આણી જગદાત્મા । હરિકીર્તનીં વસે ॥ ૩૧॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે કીર્તનભજનનિરૂપણનામ સમાસ દુસરા ॥ ૨॥
સમાસ તિસરા : નામસ્મરણભક્તિ ॥ શ્રીરામ્ ॥
માગાં નિરોપિલેં કીર્તન । જેં સકળાંસ કરી પાવન ।
આતાં ઐકા વિષ્ણોઃસ્મરણ । તિસરી ભક્તી ॥ ૧॥
આતાં ઐકા વિષ્ણોઃસ્મરણ । તિસરી ભક્તી ॥ ૧॥
સ્મરણ દેવાચેં કરાવેં । અખંડ નામ જપત જાવેં ।
નામસ્મરણેં પાવાવેં । સમાધાન ॥ ૨॥
નામસ્મરણેં પાવાવેં । સમાધાન ॥ ૨॥
નિત્ય નેમ પ્રાતઃકાળીં । માધ્યાનકાળીં સાયંકાળીં ।
નામસ્મરણ સર્વકાળીં । કરીત જાવેં ॥ ૩॥
નામસ્મરણ સર્વકાળીં । કરીત જાવેં ॥ ૩॥
સુખ દુઃખ ઉદ્વેગ ચિંતા । અથવા આનંદરૂપ અસતાં ।
નામસ્મરણેંવિણ સર્વથા । રાહોંચ નયે ॥ ૪॥
નામસ્મરણેંવિણ સર્વથા । રાહોંચ નયે ॥ ૪॥
હરુષકાળીં વિષમકાળીં । પર્વકાળીં પ્રસ્તાવકાળીં ।
વિશ્રાંતિકાળીં નિદ્રાકાળીં । નામસ્મરણ કરાવેં ॥ ૫॥
વિશ્રાંતિકાળીં નિદ્રાકાળીં । નામસ્મરણ કરાવેં ॥ ૫॥
કોડેં સાંકડેં સંકટ । નાના સંસારખટપટ ।
આવસ્તા લાગતાં ચટપટ । નામસ્મરણ કરાવેં ॥ ૬॥
આવસ્તા લાગતાં ચટપટ । નામસ્મરણ કરાવેં ॥ ૬॥
ચાલતાં બોલતાં ધંદા કરિતાં । ખાતાં જેવિતાં સુખી હોતાં ।
નાના ઉપભોગ ભોગિતાં । નામ વિસરોં નયે ॥ ૭॥
નાના ઉપભોગ ભોગિતાં । નામ વિસરોં નયે ॥ ૭॥
સંપત્તી અથવા વિપત્તી । જૈસી પડેલ કાળગતી ।
નામસ્મરણાચી સ્થિતી । સાંડૂંચ નયે ॥ ૮॥
નામસ્મરણાચી સ્થિતી । સાંડૂંચ નયે ॥ ૮॥
વૈભવ સામર્થ્ય આણી સત્તા । નાના પદાર્થ ચાલતાં ।
ઉત્કટ ભાગ્યશ્રી ભોગિતાં । નામસ્મરણ સાંડૂં નયે ॥ ૯॥
ઉત્કટ ભાગ્યશ્રી ભોગિતાં । નામસ્મરણ સાંડૂં નયે ॥ ૯॥
આધીં આવદસા મગ દસા । અથવા દસેઉપરી આવદસા ।
પ્રસંગ અસો ભલતૈસા । પરંતુ નામ સોડૂં નયે ॥ ૧૦॥
પ્રસંગ અસો ભલતૈસા । પરંતુ નામ સોડૂં નયે ॥ ૧૦॥
નામેં સંકટેં નાસતીં । નામેં વિઘ્નેં નિવારતી ।
નામસ્મરણેં પાવિજેતી । ઉત્તમ પદેં ॥ ૧૧॥
નામસ્મરણેં પાવિજેતી । ઉત્તમ પદેં ॥ ૧૧॥
ભૂત પિશાચ્ચ નાના છંદ । બ્રહ્મગિર઼્હો બ્રાહ્મણસમંધ ।
મંત્રચળ નાના ખેદ । નામનિષ્ઠેં નાસતી ॥ ૧૨॥
મંત્રચળ નાના ખેદ । નામનિષ્ઠેં નાસતી ॥ ૧૨॥
નામેં વિષબાધા હરતી । નામેં ચેડે ચેટકેં નાસતી ।
નામેં હોયે ઉત્તમ ગતી । અંતકાળીં ॥ ૧૩॥
નામેં હોયે ઉત્તમ ગતી । અંતકાળીં ॥ ૧૩॥
બાળપણીં તારુણ્યકાળીં । કઠિણકાળીં વૃધાપ્યકાળીં ।
સર્વકાળીં અંતકાળીં । નામસ્મરણ અસાવેં ॥ ૧૪॥
સર્વકાળીં અંતકાળીં । નામસ્મરણ અસાવેં ॥ ૧૪॥
નામાચા મહિમા જાણે શંકર । જના ઉપદેસી વિશ્વેશ્વર ।
વારાણસી મુક્તિક્ષેત્ર । રામનામેંકરૂની ॥ ૧૫॥
વારાણસી મુક્તિક્ષેત્ર । રામનામેંકરૂની ॥ ૧૫॥
ઉફરાટ્યા નામાસાઠીં । વાલ્મિક તરલા ઉઠાઉઠી ।
ભવિષ્ય વદલા શતકોટી । ચરિત્ર રઘુનાથાચેં ॥ ૧૬॥
ભવિષ્ય વદલા શતકોટી । ચરિત્ર રઘુનાથાચેં ॥ ૧૬॥
હરિનામેં પ્રલ્હાદ તરલા । નાના આઘાતાપાસૂન સુટલા ।
નારાયેણનામેં પાવન જાલા । અજામેળ ॥ ૧૭॥
નારાયેણનામેં પાવન જાલા । અજામેળ ॥ ૧૭॥
નામેં પાષાણ તરલે । અસંખ્યાત ભક્ત ઉદ્ધરલે ।
માહાપાપી તેચિ જાલે । પરમ પવિત્ર ॥ ૧૮॥
માહાપાપી તેચિ જાલે । પરમ પવિત્ર ॥ ૧૮॥
પરમેશ્વરાચીં અનંત નામેં । સ્મરતાં તરિજે નિત્યનેમેં ।
નામસ્મરણ કરિતાં, યેમેં- । બાધિજેના ॥ ૧૯॥
નામસ્મરણ કરિતાં, યેમેં- । બાધિજેના ॥ ૧૯॥
સહસ્રા નામામધેં કોણી યેક । મ્હણતાં હોતસે સાર્થક ।
નામ સ્મરતાં પુણ્યશ્લોક । હોઈજે સ્વયેં ॥ ૨૦॥
નામ સ્મરતાં પુણ્યશ્લોક । હોઈજે સ્વયેં ॥ ૨૦॥
કાંહીંચ ન કરૂનિ પ્રાણી । રામનામ જપે વાણી ।
તેણેં સંતુષ્ટ ચક્રપાણી । ભક્તાંલાગીં સાંભાળી ॥ ૨૧॥
તેણેં સંતુષ્ટ ચક્રપાણી । ભક્તાંલાગીં સાંભાળી ॥ ૨૧॥
નામ સ્મરે નિરંતર । તેં જાણાવેં પુણ્યશરીર ।
માહાદોષાંચે ગિરિવર । રામનામેં નાસતી ॥ ૨૨॥
માહાદોષાંચે ગિરિવર । રામનામેં નાસતી ॥ ૨૨॥
અગાધ મહિમા ન વચે વદલા । નામેં બહુત જન ઉદ્ધરલા ।
હળહળાપાસૂન સુટલા । પ્રત્યક્ષ ચંદ્રમૌળી ॥ ૨૩॥
હળહળાપાસૂન સુટલા । પ્રત્યક્ષ ચંદ્રમૌળી ॥ ૨૩॥
ચહું વર્ણાં નામાધિકાર । નામીં નાહીં લાહાનથોર ।
જઢ મૂઢ પૈલપાર । પાવતી નામેં ॥ ૨૪॥
જઢ મૂઢ પૈલપાર । પાવતી નામેં ॥ ૨૪॥
મ્હણૌન નામ અખંડ સ્મરાવેં । રૂપ મનીં આઠવાવેં ।
તિસરી ભક્તી સ્વભાવેં । નિરોપિલી ॥ ૨૫॥
તિસરી ભક્તી સ્વભાવેં । નિરોપિલી ॥ ૨૫॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે નામસ્મરણભક્તિનિરૂપણનામ સમાસ તિસરા ॥ ૩॥
સમાસ ચવથા : પાદસેવન ભક્તિ ॥ શ્રીરામ્ ॥
માગાં જાલેં નિરૂપણ । નામસ્મરણાચેં લક્ષણ ।
આતાં ઐકા પાદસેવન । ચૌથી ભક્તી ॥ ૧॥
આતાં ઐકા પાદસેવન । ચૌથી ભક્તી ॥ ૧॥
પાદસેવન તેંચિ જાણાવેં । કાયાવાચામનોભાવેં ।
સદ્ગુરૂચે પાય સેવાવે । સદ્ગતિકારણેં ॥ ૨॥
સદ્ગુરૂચે પાય સેવાવે । સદ્ગતિકારણેં ॥ ૨॥
યા નાંવ પાદસેવન । સદ્ગુરુપદીં અનન્યપણ ।
નિરસાવયા જન્મમરણ । યાતાયાતી ॥ ૩॥
નિરસાવયા જન્મમરણ । યાતાયાતી ॥ ૩॥
સદ્ગુરુકૃપેવિણ કાંહીં । ભવતરણોપાવ તોં નાહીં ।
યાકારણેં લવલાહીં । સદ્ગુરુપાય સેવાવે ॥ ૪॥
યાકારણેં લવલાહીં । સદ્ગુરુપાય સેવાવે ॥ ૪॥
સદ્વસ્તુ દાખવી સદ્ગુરુ । સકળ સારાસારવિચારુ ।
પરબ્રહ્માચા નિર્ધારુ । અંતરીં બાણે ॥ ૫॥
પરબ્રહ્માચા નિર્ધારુ । અંતરીં બાણે ॥ ૫॥
જે વસ્તુ દૃષ્ટીસ દિસેના । આણી મનાસ તેહિ ભાસેના ।
સંગત્યાગેંવિણ યે ના । અનુભવાસી ॥ ૬॥
સંગત્યાગેંવિણ યે ના । અનુભવાસી ॥ ૬॥
અનુભવ ઘેતાં સંગત્યાગ નસે । સંગત્યાગેં અનુભવ ન દિસે ।
હેં અનુભવી યાસીચ ભાસે । યેરાં ગથાગોવી ॥ ૭॥
હેં અનુભવી યાસીચ ભાસે । યેરાં ગથાગોવી ॥ ૭॥
સંગત્યાગ આણી નિવેદન । વિદેહસ્થિતી અલિપ્તપણ ।
સહજસ્થિતી ઉન્મની વિજ્ઞાન । હે સપ્તહિ યેકરૂપ ॥ ૮॥
સહજસ્થિતી ઉન્મની વિજ્ઞાન । હે સપ્તહિ યેકરૂપ ॥ ૮॥
યાહિવેગળીં નામાભિધાનેં । સમાધાનાચીં સંકેતવચનેં ।
સકળ કાંહીં પાદસેવનેં । ઉમજોં લાગે ॥ ૯॥
સકળ કાંહીં પાદસેવનેં । ઉમજોં લાગે ॥ ૯॥
વેદ વેદગર્ભ વેદાંત । સિદ્ધ સિદ્ધભાવગર્ભ સિદ્ધાંત ।
અનુભવ અનુર્વાચ્ય ધાદાંત । સત્ય વસ્તુ ॥ ૧૦॥
અનુભવ અનુર્વાચ્ય ધાદાંત । સત્ય વસ્તુ ॥ ૧૦॥
બહુધા અનુભવાચીં આંગેં । સકળ કળતી સંતસંગેં ।
ચૌથે ભક્તીચે પ્રસંગેં । ગોપ્ય તેં પ્રગટે ॥ ૧૧॥
ચૌથે ભક્તીચે પ્રસંગેં । ગોપ્ય તેં પ્રગટે ॥ ૧૧॥
પ્રગટ વસોનિ નસે । ગોપ્ય અસોનિ ભાસે ।
ભાસાઅભાસાહૂન અનારિસે । ગુરુગમ્ય માર્ગ ॥ ૧૨॥
ભાસાઅભાસાહૂન અનારિસે । ગુરુગમ્ય માર્ગ ॥ ૧૨॥
માર્ગ હોયે પરી અંતરિક્ષ । જેથેં સર્વહિ પૂર્વપક્ષ ।
પાહોં જાતાં અલક્ષ । લક્ષવેના ॥ ૧૩॥
પાહોં જાતાં અલક્ષ । લક્ષવેના ॥ ૧૩॥
લક્ષેં જયાસી લક્ષાવેં । ધ્યાનેં જયાસી ધ્યાવેં ।
તેં ગે તેંચિ આપણ વ્હાવેં । ત્રિવિધા પ્રચિતી ॥ ૧૪॥
તેં ગે તેંચિ આપણ વ્હાવેં । ત્રિવિધા પ્રચિતી ॥ ૧૪॥
અસો હીં અનુભવાચીં દ્વારેં । કળતી સારાસારવિચારેં ।
સત્સંગેંકરૂન સત્યોત્તરેં । પ્રત્યયાસિ યેતીં ॥ ૧૫॥
સત્સંગેંકરૂન સત્યોત્તરેં । પ્રત્યયાસિ યેતીં ॥ ૧૫॥
સત્ય પાહાતાં નાહીં અસત્ય । અસત્ય પાહાતાં નાહીં સત્ય ।
સત્યાઅસત્યાચેં કૃત્ય । પાહાણારાપાસીં ॥ ૧૬॥
સત્યાઅસત્યાચેં કૃત્ય । પાહાણારાપાસીં ॥ ૧૬॥
પાહાણાર પાહાણેં જયા લાગલેં । તેં તદ્રૂપત્વેં પ્રાપ્ત જાલેં ।
તરી મગ જાણાવેં બાણલેં । સમાધાન ॥ ૧૭॥
તરી મગ જાણાવેં બાણલેં । સમાધાન ॥ ૧૭॥
નાના સમાધાનેં પાહાતાં । બાણતી સદ્ગુરુ કરિતાં ।
સદ્ગુરુવિણ સર્વથા । સન્માર્ગ નસે ॥ ૧૮॥
સદ્ગુરુવિણ સર્વથા । સન્માર્ગ નસે ॥ ૧૮॥
પ્રયોગ સાધનેં સાયાસ । નાના સાક્ષેપેં વિદ્યાઅભ્યાસ ।
અભ્યાસેં કાંહીં ગુરુગમ્યાસ । પાવિજેત નાહીં ॥ ૧૯॥
અભ્યાસેં કાંહીં ગુરુગમ્યાસ । પાવિજેત નાહીં ॥ ૧૯॥
જેં અભ્યાસેં અભ્યાસિતાં ન યે । જેં સાધનેં અસાધ્ય હોયે ।
તેં હેં સદ્ગુરુવિણ કાયે । ઉમજોં જાણે ॥ ૨૦॥
તેં હેં સદ્ગુરુવિણ કાયે । ઉમજોં જાણે ॥ ૨૦॥
યાકારણેં જ્ઞાનમાર્ગ- । કળાયા, ધરાવા સત્સંગ ।
સત્સંગેંવિણ પ્રસંગ । બોલોંચિ નયે ॥ ૨૧॥
સત્સંગેંવિણ પ્રસંગ । બોલોંચિ નયે ॥ ૨૧॥
સેવાવે સદ્ગુરૂચે ચરણ । યા નાંવ પાદસેવન ।
ચૌથે ભક્તીચેં લક્ષણ । તેં હેં નિરોપિલેં ॥ ૨૨॥
ચૌથે ભક્તીચેં લક્ષણ । તેં હેં નિરોપિલેં ॥ ૨૨॥
દેવ બ્રાહ્મણ માહાનુભાવ । સત્પાત્ર ભજનાચે ઠાવ ।
ઐસિયે ઠાઈં સદ્ભાવ । દૃઢ ધરાવા ॥ ૨૩॥
ઐસિયે ઠાઈં સદ્ભાવ । દૃઢ ધરાવા ॥ ૨૩॥
હેં પ્રવૃત્તીચેં બોલણેં । બોલિલેં રક્ષાયા કારણેં ।
પરંતુ સદ્ગુરુપાય સેવણેં । યા નાંવ પાદસેવન ॥ ૨૪॥
પરંતુ સદ્ગુરુપાય સેવણેં । યા નાંવ પાદસેવન ॥ ૨૪॥
પાદસેવન ચૌથી ભક્તી । પાવન કરિતસે ત્રિજગતીં ।
જયેકરિતાં સાયોજ્યમુક્તી । સાધકાસ હોયે ॥ ૨૫॥
જયેકરિતાં સાયોજ્યમુક્તી । સાધકાસ હોયે ॥ ૨૫॥
મ્હણૌનિ થોરાહૂન થોર । ચૌથે ભક્તીચા નિર્ધાર ।
જયેકરિતાં પૈલપાર । બહુત પ્રાણી પાવતી ॥ ૨૬॥
જયેકરિતાં પૈલપાર । બહુત પ્રાણી પાવતી ॥ ૨૬॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે પાદસેવનભક્તિનિરૂપણનામ સમાસ ચવથા ॥ ૪॥
સમાસ પાચવા : અર્ચનભક્તિ ॥ શ્રીરામ્ ॥
માગાં જાલેં નિરૂપણ । ચૌથે ભક્તીચેં લક્ષણ ।
આતાં ઐકા સાવધાન । પાંચવી ભક્તી ॥ ૧॥
આતાં ઐકા સાવધાન । પાંચવી ભક્તી ॥ ૧॥
પાંચવી ભક્તી તેં આર્ચન । આર્ચન મ્હણિજે દેવતાર્ચન ।
શાસ્ત્રોક્ત પૂજાવિધાન । કેલેં પાહિજે ॥ ૨॥
શાસ્ત્રોક્ત પૂજાવિધાન । કેલેં પાહિજે ॥ ૨॥
નાના આસનેં ઉપકર્ણેં । વસ્ત્રેં આળંકાર ભૂષણેં ।
માનસપૂજા મૂર્તિધ્યાનેં । યા નાંવ પાંચવી ભક્તી ॥ ૩॥
માનસપૂજા મૂર્તિધ્યાનેં । યા નાંવ પાંચવી ભક્તી ॥ ૩॥
દેવબ્રાહ્મણાગ્નીપૂજન । સાધુસંતાતીતપૂજન ।
ઇતિ મહાનુભાવ ગાઇત્રીપૂજન । યા નાંવ પાંચવી ભક્તી ॥ ૪॥
ઇતિ મહાનુભાવ ગાઇત્રીપૂજન । યા નાંવ પાંચવી ભક્તી ॥ ૪॥
ધાતુપાષાણમૃત્તિકાપૂજન । ચિત્ર લેપ સત્પાત્રપૂજન ।
આપલે ગૃહીંચેં દેવતાર્ચન । યા નાંવ પાંચવી ભક્તી ॥ ૫॥
આપલે ગૃહીંચેં દેવતાર્ચન । યા નાંવ પાંચવી ભક્તી ॥ ૫॥
સીળા સપ્તાંકિત નવાંકિત । શાલિગ્રામ શકલેં ચક્રાંકિત ।
લિંગેં સૂર્યકાંત સોમકાંત । બાણ તાંદળે નર્બદે ॥ ૬॥
લિંગેં સૂર્યકાંત સોમકાંત । બાણ તાંદળે નર્બદે ॥ ૬॥
ભૈરવ ભગવતી મલ્લારી । મુંજ્યા નૃસિંહ બનશંકરી ।
નાગ નાણી નાનાપરી । પંચાયેત્નપૂજા ॥ ૭॥
નાગ નાણી નાનાપરી । પંચાયેત્નપૂજા ॥ ૭॥
ગણેશશારદાવિઠલમૂર્તી । રંગનાથજગંનાથતાંડવમૂર્તી ।
શ્રીરંગહનુમંતગરુડમૂર્તી । દેવતાર્ચનીં પૂજાવ્યા ॥ ૮॥
શ્રીરંગહનુમંતગરુડમૂર્તી । દેવતાર્ચનીં પૂજાવ્યા ॥ ૮॥
મત્છકૂર્મવર઼્હાવમૂર્તી । નૃસિંહવામનભાર્ગવમૂર્તી ।
રામકૃષ્ણહયગ્રીવમૂર્તી । દેવતાર્ચનીં પૂજાવ્યા ॥ ૯॥
રામકૃષ્ણહયગ્રીવમૂર્તી । દેવતાર્ચનીં પૂજાવ્યા ॥ ૯॥
કેશવનારાયણમાધવમૂર્તી । ગોવિંદવિષ્ણુમદસૂદનમૂર્તી ।
ત્રિવિક્રમવામનશ્રીધરમૂર્તી । રુષીકેશ પદ્મનાભિ ॥ ૧૦॥
ત્રિવિક્રમવામનશ્રીધરમૂર્તી । રુષીકેશ પદ્મનાભિ ॥ ૧૦॥
દામોદરસંકર્ષણવાસુદેવમૂર્તી । પ્રદ્યુમ્નાનુરધપુરુષોત્તમમૂર્તી ।
અધોક્ષજનારસિંહાચ્યુતમૂર્તી । જનાર્દન આણી ઉપેંદ્ર ॥ ૧૧॥
અધોક્ષજનારસિંહાચ્યુતમૂર્તી । જનાર્દન આણી ઉપેંદ્ર ॥ ૧૧॥
હરિહરાંચ્યા અનંત મૂર્તી । ભગવંત જગદાત્માજગદીશમૂર્તી ।
શિવશક્તીચ્યા બહુધા મૂર્તી । દેવતાર્ચનીં પૂજાવ્યા ॥ ૧૨॥
શિવશક્તીચ્યા બહુધા મૂર્તી । દેવતાર્ચનીં પૂજાવ્યા ॥ ૧૨॥
અશ્વત્થનારાયેણ સૂર્યનારાયેણ । લક્ષ્મીનારાયેણ ત્રિમલ્લનારાયેણ ।
શ્રીહરીનારાયણ આદિનારાયણ । શેષશાઈ પરમાત્મા ॥ ૧૩॥
શ્રીહરીનારાયણ આદિનારાયણ । શેષશાઈ પરમાત્મા ॥ ૧૩॥
ઐશ્યા પરમેશ્વરાચ્યા મૂર્તી । પાહોં જાતાં ઉદંડ અસતી ।
ત્યાંચેં આર્ચન કરાવેં, ભક્તી- । પાંચવી ઐસી ॥ ૧૪॥
ત્યાંચેં આર્ચન કરાવેં, ભક્તી- । પાંચવી ઐસી ॥ ૧૪॥
યાહિ વેગળે કુળધર્મ । સોડૂં નયે અનુક્રમ ।
ઉત્તમ અથવા મધ્યમ । કરીત જાવેં ॥ ૧૫॥
ઉત્તમ અથવા મધ્યમ । કરીત જાવેં ॥ ૧૫॥
જાખમાતા માયરાણી । બાળા બગુળા માનવિણી ।
પૂજા માંગિણી જોગિણી । કુળધર્મેં કરાવીં ॥ ૧૬॥
પૂજા માંગિણી જોગિણી । કુળધર્મેં કરાવીં ॥ ૧૬॥
નાના તીર્થાંક્ષત્રાંસ જાવેં । તેથેં ત્યા દેવાચેં પૂજન કરાવેં ।
નાના ઉપચારીં આર્ચાવેં । પરમેશ્વરાસી ॥ ૧૭॥
નાના ઉપચારીં આર્ચાવેં । પરમેશ્વરાસી ॥ ૧૭॥
પંચામૃતેં ગંધાક્ષતેં । પુષ્પેં પરિમળદ્રવ્યેં બહુતેં ।
ધૂપદીપ અસંખ્યાતેં । નીરાંજનેં કર્પુરાચીં ॥ ૧૮॥
ધૂપદીપ અસંખ્યાતેં । નીરાંજનેં કર્પુરાચીં ॥ ૧૮॥
નાના ખાદ્ય નૈવેદ્ય સુંદર । નાના ફળેં તાંબોલપ્રકાર ।
દક્ષણા નાના આળંકાર । દિવ્યાંબરેં વનમાળા ॥ ૧૯॥
દક્ષણા નાના આળંકાર । દિવ્યાંબરેં વનમાળા ॥ ૧૯॥
સિબિકા છત્રેં સુખાસનેં । માહિ મેઘડંબ્રેં સૂર્યાપાનેં ।
દિંડ્યા પતાકા નિશાણેં । ટાળ ઘોળ મૃદાંગ ॥ ૨૦॥
દિંડ્યા પતાકા નિશાણેં । ટાળ ઘોળ મૃદાંગ ॥ ૨૦॥
નાના વાદ્યેં નાના ઉત્સાવ । નાના ભક્તસમુદાવ ।
ગાતી હરિદાસ સદ્ભાવ- । લાગલા ભગવંતીં ॥ ૨૧॥
ગાતી હરિદાસ સદ્ભાવ- । લાગલા ભગવંતીં ॥ ૨૧॥
વાપી કૂપ સરોવરેં । નાના દેવાળયેં સિખરેં ।
રાજાંગણેં મનોહરેં । વૃંદાવનેં ભુયરીં ॥ ૨૨॥
રાજાંગણેં મનોહરેં । વૃંદાવનેં ભુયરીં ॥ ૨૨॥
મઠ મંડ્યા ધર્મશાળા । દેવદ્વારીં પડશાળા ।
નાના ઉપકર્ણેં નક્ષત્રમાળા । નાના વસ્ત્ર સામુગ્રી ॥ ૨૩॥
નાના ઉપકર્ણેં નક્ષત્રમાળા । નાના વસ્ત્ર સામુગ્રી ॥ ૨૩॥
નાના પડદે મંડપ ચાંદોવે । નાના રત્નઘોષ લોંબતી બરવે ।
નાના દેવાળઈં સમર્પાવે । હસ્થિ ઘોડે શક્કટેં ॥ ૨૪॥
નાના દેવાળઈં સમર્પાવે । હસ્થિ ઘોડે શક્કટેં ॥ ૨૪॥
આળંકાર આણિ આળંકારપાત્રેં । દ્રવ્ય આણી દ્રવ્યપાત્રેં ।
અન્નોદક આણી અન્નોદકપાત્રેં । નાના પ્રકારીચીં ॥ ૨૫॥
અન્નોદક આણી અન્નોદકપાત્રેં । નાના પ્રકારીચીં ॥ ૨૫॥
વનેં ઉપવનેં પુષ્પવાટિકા । તાપસ્યાંચ્યા પર્ણકુટિકા ।
ઐસી પૂજા જગન્નાયકા । યેથાસાંગ સમર્પાવી ॥ ૨૬॥
ઐસી પૂજા જગન્નાયકા । યેથાસાંગ સમર્પાવી ॥ ૨૬॥
શુક શારિકા મયોરેં । બદકેં ચક્રવાકેં ચકોરેં ।
કોકિળા ચિતળેં સામરેં । દેવાળઈં સમર્પાવીં ॥ ૨૭॥
કોકિળા ચિતળેં સામરેં । દેવાળઈં સમર્પાવીં ॥ ૨૭॥
સુગંધમૃગેં આણી માર્જરેં । ગાઈ મ્હૈસી વૃષભ વાનરેં ।
નાના પદાર્થ આણી લેંકુરેં । દેવાળઈં સમર્પાવીં ॥ ૨૮॥
નાના પદાર્થ આણી લેંકુરેં । દેવાળઈં સમર્પાવીં ॥ ૨૮॥
કાયા વાચા આણી મનેં । ચિત્તેં વિત્તેં જીવેં પ્રાણેં ।
સદ્ભાવેં ભગવંત આર્ચનેં । યા નાંવ આર્ચનભક્તી ॥ ૨૯॥
સદ્ભાવેં ભગવંત આર્ચનેં । યા નાંવ આર્ચનભક્તી ॥ ૨૯॥
ઐસેંચિ સદ્ગુરૂચેં ભજન- । કરૂન, અસાવેં અનન્ય ।
યા નાંવ ભગવદ્ભજન । પાંચવી ભક્તી ॥ ૩૦॥
યા નાંવ ભગવદ્ભજન । પાંચવી ભક્તી ॥ ૩૦॥
ઐસી પૂજા ન ઘડે બરવી । તરી માનસપૂજા કરાવી ।
માનસપૂજા અગત્ય વ્હાવી । પરમેશ્વરાસી ॥ ૩૧॥
માનસપૂજા અગત્ય વ્હાવી । પરમેશ્વરાસી ॥ ૩૧॥
મનેં ભગવંતાસ પૂજાવેં । કલ્પૂન સર્વહિ સમર્પાવેં ।
માનસપૂજેચેં જાણાવેં । લક્ષણ ઐસેં ॥ ૩૨॥
માનસપૂજેચેં જાણાવેં । લક્ષણ ઐસેં ॥ ૩૨॥
જેં જેં આપણાંસ પાહિજે । તેં તેં કલ્પૂન વાહિજે ।
યેણેં પ્રકારેં કીજે । માનસપૂજા ॥ ૩૩॥
યેણેં પ્રકારેં કીજે । માનસપૂજા ॥ ૩૩॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે આર્ચનભક્તિનામ સમાસ પંચવા ॥ ૫॥
સમાસ સહાવા : વંદનભક્તિ ॥ શ્રીરામ્ ॥
માગાં જાલેં નિરૂપણ । પાંચવે ભક્તીચેં લક્ષણ ।
આતાં ઐકા સાવધાન । સાહાવી ભક્તી ॥ ૧॥
આતાં ઐકા સાવધાન । સાહાવી ભક્તી ॥ ૧॥
સાહાવી ભક્તી તેં વંદન । કરાવેં દેવાસી નમન ।
સંત સાધુ આણી સજ્જન । નમસ્કારીત જાવે ॥ ૨॥
સંત સાધુ આણી સજ્જન । નમસ્કારીત જાવે ॥ ૨॥
સૂર્યાસિ કરાવે નમસ્કાર । દેવાસિ કરાવે નમસ્કાર ।
સદ્ગુરૂસ કરાવે નમસ્કાર । સાષ્ટાંગ ભાવેં ॥ ૩॥
સદ્ગુરૂસ કરાવે નમસ્કાર । સાષ્ટાંગ ભાવેં ॥ ૩॥
સાષ્ટાંગ નમસ્કારાસ અધિકારુ । નાનાપ્રતિમા દેવ ગુરુ ।
અન્યત્ર નમનાચા વિચારુ । અધિકારેં કરાવા ॥ ૪॥
અન્યત્ર નમનાચા વિચારુ । અધિકારેં કરાવા ॥ ૪॥
છપન્ન કોટી વસુમતી । મધેં વિષ્ણુમૂર્તી અસતી ।
તયાંસ નમસ્કાર પ્રીતીં । સાષ્ટાંગ ઘાલાવે ॥ ૫॥
તયાંસ નમસ્કાર પ્રીતીં । સાષ્ટાંગ ઘાલાવે ॥ ૫॥
પશુપતિ શ્રીપતિ આણી ગભસ્તી । યાંચ્યા દર્શનેં દોષ જાતી ।
તૈસાચિ નમાવા મારુતી । નિત્ય નેમે । મ્ વિશેષ ॥ ૬॥
તૈસાચિ નમાવા મારુતી । નિત્ય નેમે । મ્ વિશેષ ॥ ૬॥
શ્લોક ॥ શંકરઃ શેષશાયી ચ માર્તંડો મારુતિસ્તથા ।
એતેષાં દર્શનં પુણ્યં નિત્યનેમે વિશેષતઃ ॥
એતેષાં દર્શનં પુણ્યં નિત્યનેમે વિશેષતઃ ॥
ભક્ત જ્ઞાની આણી વીતરાગી । માહાનુભાવ તાપસી યોગી ।
સત્પાત્રેં દેખોનિ વેગીં । નમસ્કાર ઘાલાવે ॥ ૭॥
સત્પાત્રેં દેખોનિ વેગીં । નમસ્કાર ઘાલાવે ॥ ૭॥
વેદજ્ઞ શાસ્ત્રજ્ઞ આણી સર્વજ્ઞ । પંડિત પુરાણિક આણી વિદ્વજ્જન ।
યાજ્ઞિક વૈદિક પવિત્રજન । નમસ્કારીત જાવે ॥ ૮॥
યાજ્ઞિક વૈદિક પવિત્રજન । નમસ્કારીત જાવે ॥ ૮॥
જેથેં દિસતી વિશેષ ગુણ । તેં સદ્ગુરૂચેં અધિષ્ઠાન ।
યાકારણેં તયાસી નમન । અત્યાદરેં કરાવેં ॥ ૯॥
યાકારણેં તયાસી નમન । અત્યાદરેં કરાવેં ॥ ૯॥
ગણેશ શારદા નાના શક્તી । હરિહરાંચ્યા અવતારમૂર્તી ।
નાના દેવ સાંગોં કિતી । પૃથકાકારેં ॥ ૧૦॥
નાના દેવ સાંગોં કિતી । પૃથકાકારેં ॥ ૧૦॥
સર્વ દેવાંસ નમસ્કારિલેં । તે યેકા ભગવંતાસ પાવલેં ।
યેદર્થીં યેક વચન બોલિલેં- । આહે, તેં ઐકા ॥ ૧૧॥
યેદર્થીં યેક વચન બોલિલેં- । આહે, તેં ઐકા ॥ ૧૧॥
શ્લોક ॥ આકાશાત્પતિતં તોયં યથા ગચ્છતિ સાગરં ।
સર્વદેવનમસ્કારઃ કેશવં પ્રતિગચ્છતિ ॥
સર્વદેવનમસ્કારઃ કેશવં પ્રતિગચ્છતિ ॥
યાકારણેં સર્વ દેવાંસી । નમસ્કારાવેં અત્યાદરેંસીં ।
અધિષ્ઠાન માનિતાં, દેવાંસી- । પરમ સૌખ્ય વાટે ॥ ૧૨॥
અધિષ્ઠાન માનિતાં, દેવાંસી- । પરમ સૌખ્ય વાટે ॥ ૧૨॥
દેવ દેવાચીં અધિષ્ઠાનેં । સત્પાત્રેં સદ્ગુરૂચીં સ્થાનેં ।
યા કારણેં નમસ્કાર કરણેં । ઉભય માર્ગીં ॥ ૧૩॥
યા કારણેં નમસ્કાર કરણેં । ઉભય માર્ગીં ॥ ૧૩॥
નમસ્કારેં લીનતા ઘડે । નમસ્કારેં વિકલ્પ મોડે ।
નમસ્કારેં સખ્ય ઘડે । નાના સત્પાત્રાસીં ॥ ૧૪॥
નમસ્કારેં સખ્ય ઘડે । નાના સત્પાત્રાસીં ॥ ૧૪॥
નમસ્કારેં દોષ જાતી । નમસ્કારેં અન્યાય ક્ષ્મતી ।
નમસ્કારેં મોડલીં જડતીં । સમાધાનેં ॥ ૧૫॥
નમસ્કારેં મોડલીં જડતીં । સમાધાનેં ॥ ૧૫॥
સિસાપરતા નાહીં દંડ । ઐસેં બોલતી ઉદંડ ।
યાકારણેં અખંડ । દેવ ભક્ત વંદાવે ॥ ૧૬॥
યાકારણેં અખંડ । દેવ ભક્ત વંદાવે ॥ ૧૬॥
નમસ્કારેં કૃપા ઉચંબળે । નમસ્કારેં પ્રસન્નતા પ્રબળે ।
નમસ્કારેં ગુરુદેવ વોળે । સાધકાંવરીં ॥ ૧૭॥
નમસ્કારેં ગુરુદેવ વોળે । સાધકાંવરીં ॥ ૧૭॥
નિશેષ કરિતાં નમસ્કાર । નાસતી દોષાંચે ગિરિવર ।
આણી મુખ્ય પરમેશ્વર । કૃપા કરી ॥ ૧૮॥
આણી મુખ્ય પરમેશ્વર । કૃપા કરી ॥ ૧૮॥
નમસ્કારેં પતિત પાવન । નમસ્કારેં સંતાંસી શરણ ।
નમસ્કારેં જન્મમરણ । દુરી દુર઼્હાવે ॥ ૧૯॥
નમસ્કારેં જન્મમરણ । દુરી દુર઼્હાવે ॥ ૧૯॥
પરમ અન્યાય કરુનિ આલા । આણી સાષ્ટાંગ નમસ્કાર ઘાતલા ।
તરી તો અન્યાયે ક્ષ્મા કેલા । પાહિજે શ્રેષ્ઠીં ॥ ૨૦॥
તરી તો અન્યાયે ક્ષ્મા કેલા । પાહિજે શ્રેષ્ઠીં ॥ ૨૦॥
યાકારણેં નમસ્કારાપરતેં । આણીક નાહીં અનુસરતેં ।
નમસ્કારેં પ્રાણીયાતેં । સદ્બુદ્ધિ લાગે ॥ ૨૧॥
નમસ્કારેં પ્રાણીયાતેં । સદ્બુદ્ધિ લાગે ॥ ૨૧॥
નમસ્કારાસ વેચાવેં નલગે । નમસ્કારાસ કષ્ટાવેં નલગે ।
નમસ્કારાંસ કાંહીંચ નલગે । ઉપકર્ણ સામગ્રી ॥ ૨૨॥
નમસ્કારાંસ કાંહીંચ નલગે । ઉપકર્ણ સામગ્રી ॥ ૨૨॥
નમસ્કારા ઐસેં નાહીં સોપેં । નમસ્કાર કરાવા અનન્યરૂપેં ।
નાના સાધનીં સાક્ષપેં । કાસયા સિણાવેં ॥ ૨૩॥
નાના સાધનીં સાક્ષપેં । કાસયા સિણાવેં ॥ ૨૩॥
સાધક ભાવેં નમસ્કાર ઘાલી । ત્યાચી ચિંતા સાધૂસ લાગલી ।
સુગમ પંથે નેઊન ઘાલી । જેથીલ તેથેં ॥ ૨૪॥
સુગમ પંથે નેઊન ઘાલી । જેથીલ તેથેં ॥ ૨૪॥
યાકારણેં નમસ્કાર શ્રેષ્ઠ । નમસ્કારેં વોળતી વરિષ્ઠ ।
યેથેં સાંગિતલી પષ્ટ । સાહાવી ભક્તી ॥ ૨૫॥
યેથેં સાંગિતલી પષ્ટ । સાહાવી ભક્તી ॥ ૨૫॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે વંદનભક્તિનામ સમાસ સહાવા ॥ ૬॥
સમાસ સાતવા : દાસ્યભક્તિ ॥ શ્રીરામ્ ॥
માગાં જાલેં નિરૂપણ । સાહવેં ભક્તીચેં લક્ષણ ।
આતાં ઐકા સાવધાન । સાતવી ભક્તી ॥ ૧॥
આતાં ઐકા સાવધાન । સાતવી ભક્તી ॥ ૧॥
સાતવેં ભજન તેં દાસ્ય જાણાવેં । પડિલેં કાર્ય તિતુકેં કરાવેં ।
સદા સન્નિધચિ અસાવેં । દેવદ્વારીં ॥ ૨॥
સદા સન્નિધચિ અસાવેં । દેવદ્વારીં ॥ ૨॥
દેવાચેં વૈભવ સંભાળાવેં । ન્યૂનપૂર્ણ પડોંચિ નેદાવેં ।
ચઢતેં વાઢતેં વાઢવાવેં । ભજન દેવાચેં ॥ ૩॥
ચઢતેં વાઢતેં વાઢવાવેં । ભજન દેવાચેં ॥ ૩॥
ભંગલીં દેવાળયેં કરાવીં । મોડલીં સરોવરેં બાંધાવીં ।
સોફે ધર્મશાળા ચાલવાવીં । નૂતનચિ કાર્યેં ॥ ૪॥
સોફે ધર્મશાળા ચાલવાવીં । નૂતનચિ કાર્યેં ॥ ૪॥
નાના રચના જીર્ણ જર્જર । ત્યાંચે કરાવે જીર્ણોદ્ધાર ।
પડિલેં કાર્ય તેં સત્વર । ચાલવિત જાવેં ॥ ૫॥
પડિલેં કાર્ય તેં સત્વર । ચાલવિત જાવેં ॥ ૫॥
ગજ રથ તુરંગ સિંહાસનેં । ચૌકિયા સિબિકા સુખાસનેં ।
મંચક ડોલ્હારે વિમાનેં । નૂતનચિ કરાવીં ॥ ૬॥
મંચક ડોલ્હારે વિમાનેં । નૂતનચિ કરાવીં ॥ ૬॥
મેઘડંબ્રેં છત્રેં ચામરેં । સૂર્યાપાનેં નિશાણેં અપારેં ।
નિત્ય નૂતન અત્યાદરેં । સાંભાળિત જાવીં ॥ ૭॥
નિત્ય નૂતન અત્યાદરેં । સાંભાળિત જાવીં ॥ ૭॥
નાના પ્રકારીચીં યાનેં । બૈસાવયાચીં ઉત્તમ સ્થાનેં ।
બહુવિધ સુવર્ણાસનેં । યેત્નેં કરીત જાવીં ॥ ૮॥
બહુવિધ સુવર્ણાસનેં । યેત્નેં કરીત જાવીં ॥ ૮॥
ભુવનેં કોઠડ્યા પેટ્યા માંદુસા । રાંઝણ કોહળીં ઘાગરી બહુવસા ।
સંપૂર્ણ દ્રવ્યાંશ ઐસા । અતિ યેત્નેં કરાવા ॥ ૯॥
સંપૂર્ણ દ્રવ્યાંશ ઐસા । અતિ યેત્નેં કરાવા ॥ ૯॥
ભુયેરીં તળઘરેં આણી વિવરેં । નાના સ્થળેં ગુપ્ત દ્વારેં ।
અનર્ઘ્યે વસ્તૂંચીં ભાંડારેં । યેત્નેં કરીત જાવીં ॥ ૧૦॥
અનર્ઘ્યે વસ્તૂંચીં ભાંડારેં । યેત્નેં કરીત જાવીં ॥ ૧૦॥
આળંકાર ભૂષણેં દિવ્યાંબરેં । નાના રત્નેં મનોહરેં ।
નાના ધાતુ સુવર્ણપાત્રેં । યેત્નેં કરીત જાવીં ॥ ૧૧॥
નાના ધાતુ સુવર્ણપાત્રેં । યેત્નેં કરીત જાવીં ॥ ૧૧॥
પુષ્પવાટિકા નાના વનેં । નાના તરુવરાંચીં બનેં ।
પાવતીં કરાવીં જીવનેં । તયા વૃક્ષાંસી ॥ ૧૨॥
પાવતીં કરાવીં જીવનેં । તયા વૃક્ષાંસી ॥ ૧૨॥
નાના પશૂંચિયા શાળા । નાના પક્ષી ચિત્રશાળા ।
નાના વાદ્યેં નાટ્યશાળા । ગુણી ગાયેક બહુસાલ ॥ ૧૩॥
નાના વાદ્યેં નાટ્યશાળા । ગુણી ગાયેક બહુસાલ ॥ ૧૩॥
સ્વયંપાકગૃહેં ભોજનશાળા । સામગ્રીગૃહેં ધર્મશાળા ।
નિદ્રિસ્તાંકારણેં પડશાળા । વિશાળ સ્થળેં ॥ ૧૪॥
નિદ્રિસ્તાંકારણેં પડશાળા । વિશાળ સ્થળેં ॥ ૧૪॥
નાના પરિમળદ્રવ્યાંચીં સ્થળેં । નાના ખાદ્યફળાંચીં સ્થળેં ।
નાના રસાંચીં નાના સ્થળેં । યેત્નેં કરીત જાવીં ॥ ૧૫॥
નાના રસાંચીં નાના સ્થળેં । યેત્નેં કરીત જાવીં ॥ ૧૫॥
નાના વસ્તાંચી નાના સ્થાનેં । ભંગલીં કરાવીં નૂતનેં ।
દેવાચેં વૈભવ વચનેં । કિતી મ્હણૌનિ બોલાવેં ॥ ૧૬॥
દેવાચેં વૈભવ વચનેં । કિતી મ્હણૌનિ બોલાવેં ॥ ૧૬॥
સર્વાં ઠાઈ અતિસાદર । આણી દાસ્યત્વાસહિ તત્પર ।
કાર્યભાગાચા વિસર । પડણાર નાહીં ॥ ૧૭॥
કાર્યભાગાચા વિસર । પડણાર નાહીં ॥ ૧૭॥
જયંત્યા પર્વેં મોહોત્સાવ । અસંભાવ્ય ચાલવી વૈભવ ।
જેં દેખતાં સ્વર્ગીંચે દેવ । તટસ્ત હોતી ॥ ૧૮॥
જેં દેખતાં સ્વર્ગીંચે દેવ । તટસ્ત હોતી ॥ ૧૮॥
ઐસેં વૈભવ ચાલવાવેં । આણી નીચ દાસ્યત્વહિ કરાવેં ।
પડિલે પ્રસંગીં સાવધ અસાવેં । સર્વકાળ ॥ ૧૯॥
પડિલે પ્રસંગીં સાવધ અસાવેં । સર્વકાળ ॥ ૧૯॥
જેં જેં કાંહીં પાહિજે । તેં તેં તત્કાળચિ દેજે ।
અત્યંત આવડીં કીજે । સકળ સેવા ॥ ૨૦॥
અત્યંત આવડીં કીજે । સકળ સેવા ॥ ૨૦॥
ચરણક્ષાળળેં સ્નાનેં આચ્મનેં । ગંધાક્ષતેં વસનેં ભૂષણેં ।
આસનેં જીવનેં નાના સુમનેં । ધૂપ દીપ નૈવેદ્ય ॥ ૨૧॥
આસનેં જીવનેં નાના સુમનેં । ધૂપ દીપ નૈવેદ્ય ॥ ૨૧॥
શયેનાકારણેં ઉત્તમ સ્થળેં । જળેં ઠેવાવીં સુસીતળેં ।
તાંબોલ ગાયનેં રસાળેં । રાગરંગેં કરાવીં ॥ ૨૨॥
તાંબોલ ગાયનેં રસાળેં । રાગરંગેં કરાવીં ॥ ૨૨॥
પરિમળદ્રવ્યેં આણી ફુલીલીં । નાના સુગંધેલ તેલેં ।
ખાદ્ય ફળેં બહુસાલેં । સન્નિધચિ અસાવીં ॥ ૨૩॥
ખાદ્ય ફળેં બહુસાલેં । સન્નિધચિ અસાવીં ॥ ૨૩॥
સડે સંમાર્જનેં કરાવીં । ઉદકપાત્રેં ઉદકેં ભરાવીં ।
વસનેં પ્રક્ષાલૂન આણાવીં । ઉત્તમોત્તમેં ॥ ૨૪॥
વસનેં પ્રક્ષાલૂન આણાવીં । ઉત્તમોત્તમેં ॥ ૨૪॥
સકળાંચેં કરાવેં પારપત્ય । આલયાચેં કરાવેં આતિત્ય ।
ઐસી હે જાણાવી સત્ય । સાતવી ભક્તી ॥ ૨૫॥
ઐસી હે જાણાવી સત્ય । સાતવી ભક્તી ॥ ૨૫॥
વચનેં બોલાવીં કરુણેચીં । નાના પ્રકારેં સ્તુતીચીં ।
અંતરેં નિવતીં સકળાંચીં । ઐસેં વદાવેં ॥ ૨૬॥
અંતરેં નિવતીં સકળાંચીં । ઐસેં વદાવેં ॥ ૨૬॥
ઐસી હે સાતવી ભક્તી । નિરોપિલી યેથામતી ।
પ્રત્યક્ષ ન ઘડે તરી ચિત્તીં । માનસપૂજા કરાવી ॥ ૨૭॥
પ્રત્યક્ષ ન ઘડે તરી ચિત્તીં । માનસપૂજા કરાવી ॥ ૨૭॥
ઐસેં દાસ્ય કરાવેં દેવાચેં । યેણેંચિ પ્રકારેં સદ્ગુરૂચેં ।
પ્રત્યક્ષ ન ઘડે તરી માનસપૂજેચેં । કરિત જાવેં ॥ ૨૮॥
પ્રત્યક્ષ ન ઘડે તરી માનસપૂજેચેં । કરિત જાવેં ॥ ૨૮॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે દાસ્યભક્તિનામ સમાસ સાતવા ॥ ૭॥
સમાસ આઠવા : સખ્યભક્તિ ॥ શ્રીરામ્ ॥
માગાં જાલેં નિરૂપણ । સાતવે ભક્તીચેં લક્ષણ ।
આતાં ઐકા સાવધાન । આઠવી ભક્તી ॥ ૧॥
આતાં ઐકા સાવધાન । આઠવી ભક્તી ॥ ૧॥
દેવાસી પરમ સખ્ય કરાવેં । પ્રેમ પ્રીતીનેં બાંધાવેં ।
આઠવે ભક્તીચેં જાણાવેં । લક્ષણ ઐસેં ॥ ૨॥
આઠવે ભક્તીચેં જાણાવેં । લક્ષણ ઐસેં ॥ ૨॥
દેવાસ જયાચી અત્યંત પ્રીતી । આપણ વર્તાવેં તેણેં રીતીં ।
યેણેં કરિતાં ભગવંતીં । સખ્ય ઘડે નેમસ્ત ॥ ૩॥
યેણેં કરિતાં ભગવંતીં । સખ્ય ઘડે નેમસ્ત ॥ ૩॥
ભક્તિ ભાવ આણી ભજન । નિરૂપણ આણી કથાકીર્તન ।
પ્રેમળ ભક્તાંચેં ગાયન । આવડે દેવા ॥ ૪॥
પ્રેમળ ભક્તાંચેં ગાયન । આવડે દેવા ॥ ૪॥
આપણ તૈસેંચિ વર્તાવેં । આપણાસિ તેંચ આવડાવેં ।
મનાસારિખેં હોતાં સ્વભાવેં । સખ્ય ઘડે નેમસ્ત ॥ ૫॥
મનાસારિખેં હોતાં સ્વભાવેં । સખ્ય ઘડે નેમસ્ત ॥ ૫॥
દેવાચ્યા સખ્યત્વાકારણેં । આપલેં સૌખ્ય સોડૂન દેણેં ।
અનન્યભાવેં જીવેં પ્રાણેં । શરીર તેંહિ વેંચાવેં ॥ ૬॥
અનન્યભાવેં જીવેં પ્રાણેં । શરીર તેંહિ વેંચાવેં ॥ ૬॥
સાંડૂન આપલી સંસારવેથા । કરિત જાવી દેવાચી ચિંતા ।
નિરૂપણ કીર્તન કથા વાર્તા । દેવાચ્યાચિ સાંગાવ્યા ॥ ૭॥
નિરૂપણ કીર્તન કથા વાર્તા । દેવાચ્યાચિ સાંગાવ્યા ॥ ૭॥
દેવાચ્યા સખ્યત્વાસાઠીં । પડાવ્યા જિવલગાંસી તુટી ।
સર્વ અર્પાવેં, સેવટીં- । પ્રાણ તોહિ વેચાવા ॥ ૮॥
સર્વ અર્પાવેં, સેવટીં- । પ્રાણ તોહિ વેચાવા ॥ ૮॥
આપુલેં આવઘેંચિ જાવેં । પરી દેવાસી સખ્ય રાહાવેં ।
ઐસી પ્રીતી જિવેં ભાવેં । ભગવંતીં લાગાવી ॥ ૯॥
ઐસી પ્રીતી જિવેં ભાવેં । ભગવંતીં લાગાવી ॥ ૯॥
દેવ મ્હણિજે આપુલા પ્રાણ । પ્રાણાસી ન કરાવેં નિર્વાણ ।
પરમ પ્રીતીચેં લક્ષણ । તેં હેં ઐસેં અસે ॥ ૧૦॥
પરમ પ્રીતીચેં લક્ષણ । તેં હેં ઐસેં અસે ॥ ૧૦॥
ઐસેં પરમ સખ્ય ધરિતાં । દેવાસ લાગે ભક્તાચી ચિંતા ।
પાંડવ લાખાજોહરીં જળતાં । વિવરદ્વારેં કાઢિલે ॥ ૧૧॥
પાંડવ લાખાજોહરીં જળતાં । વિવરદ્વારેં કાઢિલે ॥ ૧૧॥
દેવ સખ્યત્વેં રાહે આપણાસી । તેં તોં વર્મ આપણાચિ પાસી ।
આપણ વચનેં બોલાવીં જૈસીં । તૈસીં યેતી પડસાદેં ॥ ૧૨॥
આપણ વચનેં બોલાવીં જૈસીં । તૈસીં યેતી પડસાદેં ॥ ૧૨॥
આપણ અસતાં અનન્યભાવેં । દેવ તત્કાળચિ પાવે ।
આપણ ત્રાસ ઘેતાં જીવેં । દેવહિ ત્રાસે ॥ ૧૩॥
આપણ ત્રાસ ઘેતાં જીવેં । દેવહિ ત્રાસે ॥ ૧૩॥
શ્લોક ॥ યે યથા માં પ્રપદ્યંતે તાંસ્તથૈવ ભજામ્યહમ્ ।
જૈસેં જયાચે ભજન । તૈસાચિ દેવહિ આપણ ।
મ્હણૌન હેં આવઘેં જાણ । આપણાચિ પાસીં ॥ ૧૪॥
જૈસેં જયાચે ભજન । તૈસાચિ દેવહિ આપણ ।
મ્હણૌન હેં આવઘેં જાણ । આપણાચિ પાસીં ॥ ૧૪॥
આપુલ્યા મનાસારિખેં ન ઘડે । તેણેં ગુણેં નિષ્ઠા મોડે ।
તરી ગોષ્ટી આપણાંકડે । સહજચિ આલી ॥ ૧૫॥
તરી ગોષ્ટી આપણાંકડે । સહજચિ આલી ॥ ૧૫॥
મેઘ ચાતકાવરી વોળેના । તરી ચાતક પાલટેના ।
ચંદ્ર વેળેસિ ઉગવેના । તર઼્હી ચકોર અનન્ય ॥ ૧૬॥
ચંદ્ર વેળેસિ ઉગવેના । તર઼્હી ચકોર અનન્ય ॥ ૧૬॥
ઐસેં અસાવેં સખ્યત્વ । વિવેકેં ધરાવેં સત્વ ।
ભગવંતાવરીલ મમત્વ । સાંડૂંચિ નયે ॥ ૧૭॥
ભગવંતાવરીલ મમત્વ । સાંડૂંચિ નયે ॥ ૧૭॥
સખા માનાવા ભગવંત । માતા પિતા ગણ ગોત ।
વિદ્યા લક્ષ્મી ધન વિત્ત । સકળ પરમાત્મા ॥ ૧૮॥
વિદ્યા લક્ષ્મી ધન વિત્ત । સકળ પરમાત્મા ॥ ૧૮॥
દેવાવેગળેં કોણીં નાહીં । ઐસેં બોલતી સર્વહિ ।
પરંતુ ત્યાંચી નિષ્ઠા કાંહીં । તૈસીચ નસે ॥ ૧૯॥
પરંતુ ત્યાંચી નિષ્ઠા કાંહીં । તૈસીચ નસે ॥ ૧૯॥
મ્હણૌની ઐસેં ન કરાવેં । સખ્ય તરી ખરેંચિ કરાવેં ।
અંતરીં સદૃઢ ધરાવેં । પરમેશ્વરાસી ॥ ૨૦॥
અંતરીં સદૃઢ ધરાવેં । પરમેશ્વરાસી ॥ ૨૦॥
આપુલિયા મનોગતાકારણેં । દેવાવરી ક્રોધાસ યેણેં ।
ઐસીં નવ્હેત કિં લક્ષણેં । સખ્યભક્તીચીં ॥ ૨૧॥
ઐસીં નવ્હેત કિં લક્ષણેં । સખ્યભક્તીચીં ॥ ૨૧॥
દેવાચેં જેં મનોગત । તેંચિ આપુલેં ઉચિત ।
ઇચ્છેસાઠીં ભગવંત । અંતરૂં નયે કીં ॥ ૨૨॥
ઇચ્છેસાઠીં ભગવંત । અંતરૂં નયે કીં ॥ ૨૨॥
દેવાચે ઇચ્છેનેં વર્તાવેં । દેવ કરીલ તેં માનાવેં ।
મગ સહજચિ સ્વભાવેં । કૃપાળુ દેવ ॥ ૨૩॥
મગ સહજચિ સ્વભાવેં । કૃપાળુ દેવ ॥ ૨૩॥
પાહાતાં દેવાચે કૃપેસી । માતેચી કૃપા કાયેસી ।
માતા વધી બાળકાસી । વિપત્તિકાળીં ॥ ૨૪॥
માતા વધી બાળકાસી । વિપત્તિકાળીં ॥ ૨૪॥
દેવેં ભક્ત કોણ વધિલા । કધીં દેખિલા ના ઐકિલા ।
શરણાગતાંસ દેવ જાલા । વજ્રપંજરુ ॥ ૨૫॥
શરણાગતાંસ દેવ જાલા । વજ્રપંજરુ ॥ ૨૫॥
દેવ ભક્તાંચા કૈવારી । દેવ પતિતાંસિ તારી ।
દેવ હોયે સાહાકારી । અનાથાંચા ॥ ૨૬॥
દેવ હોયે સાહાકારી । અનાથાંચા ॥ ૨૬॥
દેવ અનાથાંચા કૈપક્ષી । નાના સંકટાંપાસૂન રક્ષી ।
ધાંવિન્નલા અંતરસાક્ષી । ગજેંદ્રાકારણેં ॥ ૨૭॥
ધાંવિન્નલા અંતરસાક્ષી । ગજેંદ્રાકારણેં ॥ ૨૭॥
દેવ કૃપેચા સાગરુ । દેવ કરુણેચા જળધરુ ।
દેવાસિ ભક્તાંચા વિસરુ । પડણાર નાહીં ॥ ૨૮॥
દેવાસિ ભક્તાંચા વિસરુ । પડણાર નાહીં ॥ ૨૮॥
દેવ પ્રીતી રાખોં જાણે । દેવાસી કરાવેં સાજણેં ।
જિવલગેં આવઘીં પિસુણેં । કામા ન યેતી ॥ ૨૯॥
જિવલગેં આવઘીં પિસુણેં । કામા ન યેતી ॥ ૨૯॥
સખ્ય દેવાચેં તુટીના । પ્રીતિ દેવાચી વિટેના ।
દેવ કદા પાલટેના । શરણાગતાંસી ॥ ૩૦॥
દેવ કદા પાલટેના । શરણાગતાંસી ॥ ૩૦॥
મ્હણૌનિ સખ્ય દેવાસી કરાવેં । હિતગુજ તયાસી સાંગાવેં ।
આઠવે ભક્તીચેં જાણાવેં । લક્ષણ ઐસેં ॥ ૩૧॥
આઠવે ભક્તીચેં જાણાવેં । લક્ષણ ઐસેં ॥ ૩૧॥
જૈસા દેવ તૈસા ગુરુ । શાસ્ત્રીં બોલિલા હા વિચારુ ।
મ્હણૌન સખ્યત્વાચા પ્રકારુ । સદ્ગુરૂસીં અસાવા ॥ ૩૨॥
મ્હણૌન સખ્યત્વાચા પ્રકારુ । સદ્ગુરૂસીં અસાવા ॥ ૩૨॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે સખ્યભક્તિનામ સમાસ આઠવા ॥ ૮॥
સમાસ નવવા : આત્મનિવેદન ॥ શ્રીરામ્ ॥
માગાં જાલેં નિરૂપણ । આઠવે ભક્તીચેં લક્ષણ ।
આતાં ઐકા સાવધાન । ભક્તિ નવમી ॥ ૧॥
આતાં ઐકા સાવધાન । ભક્તિ નવમી ॥ ૧॥
નવમી નિવેદન જાણાવેં । આત્મનિવેદન કરાવેં ।
તેંહિ સાંગિજેલ સ્વભાવેં । પ્રાંજળ કરૂનિ ॥ ૨॥
તેંહિ સાંગિજેલ સ્વભાવેં । પ્રાંજળ કરૂનિ ॥ ૨॥
ઐકા નિવેદનાચેં લક્ષણ । દેવાઅસિ વાહાવેં આપણ ।
કરાવેં તત્ત્વવિવરણ । મ્હણિજે કળે ॥ ૩॥
કરાવેં તત્ત્વવિવરણ । મ્હણિજે કળે ॥ ૩॥
મી ભક્ત ઐસેં મ્હણાવેં । આણી વિભક્તપણેંચિ ભજાવેં ।
હેં આવઘેંચિ જાણાવેં । વિલક્ષણ ॥ ૪॥
હેં આવઘેંચિ જાણાવેં । વિલક્ષણ ॥ ૪॥
લક્ષણ અસોન વિલક્ષણ । જ્ઞાન અસોન અજ્ઞાન ।
ભક્ત અસોન વિભક્તપણ । તેં હેં ઐસેં ॥ ૫॥
ભક્ત અસોન વિભક્તપણ । તેં હેં ઐસેં ॥ ૫॥
ભક્ત મ્હણિજે વિભક્ત નવ્હે । આણી વિભક્ત મ્હણિજે ભક્ત નવ્હે ।
વિચારેંવિણ કાંહીંચ નવ્હે । સમાધાન ॥ ૬॥
વિચારેંવિણ કાંહીંચ નવ્હે । સમાધાન ॥ ૬॥
તસ્માત્ વિચાર કરાવા । દેવ કોણ તો વોળખાવા ।
આપલા આપણ શોધ ઘ્યાવા । અંતર્યામીં ॥ ૭॥
આપલા આપણ શોધ ઘ્યાવા । અંતર્યામીં ॥ ૭॥
મી કોણ ઐસા નિવાડા । પાહોં જાતાં તત્વઝાડા ।
વિચાર કરિતાં ઉઘડા । આપણ નાહીં ॥ ૮॥
વિચાર કરિતાં ઉઘડા । આપણ નાહીં ॥ ૮॥
તત્વેં તત્વ જેવ્હાં સરે । તેવ્હાં આપણ કૈંચા ઉરે ।
આત્મનિવેદન યેણેંપ્રકારેં । સહજચિ જાલેં ॥ ૯॥
આત્મનિવેદન યેણેંપ્રકારેં । સહજચિ જાલેં ॥ ૯॥
તત્વરૂપ સકળ ભાસે । વિવેક પાહાતાં નિરસે ।
પ્રકૃતિનિરાસેં આત્મા અસે । આપણ કૈંચા ॥ ૧૦॥
પ્રકૃતિનિરાસેં આત્મા અસે । આપણ કૈંચા ॥ ૧૦॥
યેક મુખ્ય પરમેશ્વરુ । દુસરી પ્રકૃતિ જગદાકારુ ।
તિસરા આપણ કૈંચા ચોરુ । આણિલા મધેં ॥ ૧૧॥
તિસરા આપણ કૈંચા ચોરુ । આણિલા મધેં ॥ ૧૧॥
ઐસેં હેં સિદ્ધચિ અસતાં । નાથિલી લાગે દેહાહંતા ।
પરંતુ વિચારેં પાહોં જાતાં । કાંહીંચ નસે ॥ ૧૨॥
પરંતુ વિચારેં પાહોં જાતાં । કાંહીંચ નસે ॥ ૧૨॥
પાહાતાં તત્ત્વવિવેચના । પિંડબ્રહ્માંડતત્વરચના ।
વિશ્વાકારેં વેક્તી, નાના- । તત્વેં વિસ્તારલીં ॥ ૧૩॥
વિશ્વાકારેં વેક્તી, નાના- । તત્વેં વિસ્તારલીં ॥ ૧૩॥
તત્વેં સાક્ષત્વેં વોસરતીં । સાક્ષત્વ નુરે આત્મપ્રચિતી ।
આત્મા અસે આદિઅંતીં । આપણ કૈંચા ॥ ૧૪॥
આત્મા અસે આદિઅંતીં । આપણ કૈંચા ॥ ૧૪॥
આત્મા એક સ્વાનંદઘન । આણી અહમાત્મા હેં વચન ।
તરી મગ આપણ કૈંચા ભિન્ન । ઉરલા તેથેં ॥ ૧૫॥
તરી મગ આપણ કૈંચા ભિન્ન । ઉરલા તેથેં ॥ ૧૫॥
સોહં હંસા હેં ઉત્તર । યાચેં પાહાવેં અર્થાંતર ।
પાહતાં આત્મયાચા વિચાર । આપણ કૈંચા તેથેં ॥ ૧૬॥
પાહતાં આત્મયાચા વિચાર । આપણ કૈંચા તેથેં ॥ ૧૬॥
આત્મા નિર્ગુણ નિરંજન । તયાસી અસાવેં અનન્ય ।
અનન્ય મ્હણિજે નાહીં અન્ય । આપણ કૈંચા તેથેં ॥ ૧૭ ॥
અનન્ય મ્હણિજે નાહીં અન્ય । આપણ કૈંચા તેથેં ॥ ૧૭ ॥
આત્મા મ્હણિજે તો અદ્વૈત । જેથેં નાહીં દ્વૈતાદ્વૈત ।
તેથેં મીપણાચા હેત । ઉરેલ કૈંચા ॥ ૧૮॥
તેથેં મીપણાચા હેત । ઉરેલ કૈંચા ॥ ૧૮॥
આત્મા પૂર્ણત્વેં પરિપૂર્ણ । જેથેં નાહીં ગુણાગુણ ।
નિખળ નિર્ગુણી આપણ । કોણ કૈંચા ॥ ૧૯॥
નિખળ નિર્ગુણી આપણ । કોણ કૈંચા ॥ ૧૯॥
ત્વંપદ તત્પદ અસિપદ । નિરસુનિ સકળ ભેદાભેદ ।
વસ્તુ ઠાઈંચી અભેદ । આપણ કૈંચા ॥ ૨૦॥
વસ્તુ ઠાઈંચી અભેદ । આપણ કૈંચા ॥ ૨૦॥
નિરસિતાં જીવશિવૌપાધી । જીવશિવચિ કૈંચે આધી ।
સ્વરૂપીં હોતાં દૃઢબુદ્ધિ । આપણ કૈંચા ॥ ૨૧॥
સ્વરૂપીં હોતાં દૃઢબુદ્ધિ । આપણ કૈંચા ॥ ૨૧॥
આપણ મિથ્યા, સાચ દેવ । દેવ ભક્ત અનન્યભાવ ।
યા વચનાચા અભિપ્રાવ । અનુભવી જાણતી ॥ ૨૨॥
યા વચનાચા અભિપ્રાવ । અનુભવી જાણતી ॥ ૨૨॥
યા નાંવ આત્મનિવેદન । જ્ઞાનિયાંચેં સમાધાન ।
નવમે ભક્તીંચે લક્ષણ । નિરોપિલેં ॥ ૨૩॥
નવમે ભક્તીંચે લક્ષણ । નિરોપિલેં ॥ ૨૩॥
પંચભૂતાંમધ્યેં આકાશ । સકળ દેવાંમધેં જગદીશ ।
નવવિધા ભક્તીમધ્યેં વિશેષ । ભક્તિ નવમી ॥ ૨૪॥
નવવિધા ભક્તીમધ્યેં વિશેષ । ભક્તિ નવમી ॥ ૨૪॥
નવમી ભક્તી આત્મનિવેદન । ન હોતાં ન ચુકે જન્મમરણ ।
હેં વચન સત્ય, પ્રમાણ- । અન્યથા નવ્હે ॥ ૨૫॥
હેં વચન સત્ય, પ્રમાણ- । અન્યથા નવ્હે ॥ ૨૫॥
ઐસી હે નવવિધા ભક્તી । કેલ્યાં પાવિજે સાયોજ્યમુક્તી ।
સાયોજ્યમુક્તીસ કલ્પાંતીં । ચળણ નાહીં ॥ ૨૬॥
સાયોજ્યમુક્તીસ કલ્પાંતીં । ચળણ નાહીં ॥ ૨૬॥
તિહીં મુક્તીંસ આહે ચળણ । સાયોજ્યમુક્તી અચળ જાણ ।
ત્રૈલોક્યાસ હોતાં નિર્વાણ । સાયોજ્યમુક્તી ચળેના ॥ ૨૭॥
ત્રૈલોક્યાસ હોતાં નિર્વાણ । સાયોજ્યમુક્તી ચળેના ॥ ૨૭॥
આવઘીયા ચત્વાર મુક્તી । વેદશાસ્ત્રેં બોલતી ।
તયાંમધ્યેં તીન નાસતી । ચૌથી તે અવિનાશ ॥ ૨૮॥
તયાંમધ્યેં તીન નાસતી । ચૌથી તે અવિનાશ ॥ ૨૮॥
પહિલી મુક્તી તે સ્વલોકતા । દુસરી તે સમીપતા ।
તિસરી તે સ્વરૂપતા । ચૌથી સાયોજ્યમુક્તી ॥ ૨૯॥
તિસરી તે સ્વરૂપતા । ચૌથી સાયોજ્યમુક્તી ॥ ૨૯॥
ઐસિયા ચત્વાર મુક્તી । ભગવદ્ભજનેં પ્રાણી પાવતી ।
હેંચિ નિરૂપણ પ્રાંજળ શ્રોતીં । સાવધ પુઢેં પરિસાવેં ॥ ૩૦॥
હેંચિ નિરૂપણ પ્રાંજળ શ્રોતીં । સાવધ પુઢેં પરિસાવેં ॥ ૩૦॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે આત્મનિવેદનભક્તિનામ સમાસ નવવા ॥ ૯॥
સમાસ દહાવા : મુક્તિચતુષ્ટય ॥ શ્રીરામ્ ॥
મુળીં બ્રહ્મ નિરાકાર । તેથેં સ્ફૂર્તિરૂપ અહંકાર ।
તો પંચભૂતાંચા વિચાર । જ્ઞાનદશકીં બોલિલા ॥ ૧॥
તો પંચભૂતાંચા વિચાર । જ્ઞાનદશકીં બોલિલા ॥ ૧॥
તો અહંકાર વાયોરૂપ । તયાવરી તેજાચેં સ્વરૂપ ।
તયા તેજાચ્યા આધારેં આપ । આવર્ણોદક દાટલેં ॥ ૨॥
તયા તેજાચ્યા આધારેં આપ । આવર્ણોદક દાટલેં ॥ ૨॥
તયા આવર્ણોદકાચ્યા આધારેં । ધરા ધરિલી ફણિવરેં ।
વરતી છપન્ન કોટી વિસ્તારેં । વસુંધરા હે ॥ ૩॥
વરતી છપન્ન કોટી વિસ્તારેં । વસુંધરા હે ॥ ૩॥
ઇયેવરી પરિઘ સપ્ત સાગર । મધ્ય મેરૂ માહાં થોર ।
અષ્ટ દિગ્પાળ તો પરિવાર । અંતરેં વેષ્ટિત રાહિલા ॥ ૪॥
અષ્ટ દિગ્પાળ તો પરિવાર । અંતરેં વેષ્ટિત રાહિલા ॥ ૪॥
તો સુવર્ણાચા માહા મેરૂ । પૃથ્વીસ તયાચા આધારુ ।
ચૌરુઆસી સહસ્ર વિસ્તારુ । રુંદી તયાચી ॥ ૫॥
ચૌરુઆસી સહસ્ર વિસ્તારુ । રુંદી તયાચી ॥ ૫॥
ઉંચ તરી મર્યાદેવેગળા । ભૂમીમધેં સહસ્ર સોળા ।
તયા ભોવતા વેષ્ટિત પાળા । લોકાલોક પર્વતાચા ॥ ૬ ॥
તયા ભોવતા વેષ્ટિત પાળા । લોકાલોક પર્વતાચા ॥ ૬ ॥
તયા ઐલિકડે હિમાચળ । જેથેં પાંડવ ગળાલે સકળ ।
ધર્મ આણી તમાળનીળ । પુઢેં ગેલે ॥ ૭॥
ધર્મ આણી તમાળનીળ । પુઢેં ગેલે ॥ ૭॥
જેથેં જાવયા માર્ગ નાહીં । માર્ગી પસરલે માહા અહી ।
સિતસુખેં સુખાવલે તે હી । પર્વતરૂપ ભાસતી ॥ ૮॥
સિતસુખેં સુખાવલે તે હી । પર્વતરૂપ ભાસતી ॥ ૮॥
તયા ઐલિકડે સેવટીં જાણ । બદ્રિકાશ્રમ બદ્રિનારાયણ ।
તેથેં માહાં તાપસી, નિર્વાણ- । દેહત્યાગાર્થ જાતી ॥ ૯॥
તેથેં માહાં તાપસી, નિર્વાણ- । દેહત્યાગાર્થ જાતી ॥ ૯॥
તયા ઐલિકડે બદ્રિકેદાર । પાહોન યેતી લહાનથોર ।
ઐસા હા અવઘા વિસ્તાર । મેરુપર્વતાચા ॥ ૧૦॥
ઐસા હા અવઘા વિસ્તાર । મેરુપર્વતાચા ॥ ૧૦॥
તયા મેરુપર્વતાપાઠારીં । તીન શ્રૃંગે વિષમહારી ।
પરિવારેં રાહિલે તયાવરી । બ્રહ્મા વિષ્ણુ મહેશ ॥ ૧૧॥
પરિવારેં રાહિલે તયાવરી । બ્રહ્મા વિષ્ણુ મહેશ ॥ ૧૧॥
બ્રહ્મશ્રૃંગ તો પર્વતાચા । વિષ્ણુશ્રૃંગ તો મર્ગજાચા ।
શિવશ્રૃંગ તો સ્ફટિકાચા । કૈળાસ નામ ત્યાચેં ॥ ૧૨॥
શિવશ્રૃંગ તો સ્ફટિકાચા । કૈળાસ નામ ત્યાચેં ॥ ૧૨॥
વૈકુંઠ નામ વિષ્ણુશ્રૃંગાચેં । સત્યલોક નામ બ્રહ્મશ્રૃંગાચેં ।
અમરાવતી ઇંદ્રાચેં । સ્થળ ખાલતેં । ૧૩॥
અમરાવતી ઇંદ્રાચેં । સ્થળ ખાલતેં । ૧૩॥
તેથેં ગણ ગંધર્વ લોકપાળ । તેતિસ કોટી દેવ સકળ ।
ચૌદા લોક, સુવર્ણાચળ- । વેષ્ટિત રાહિલે ॥ ૧૪॥
ચૌદા લોક, સુવર્ણાચળ- । વેષ્ટિત રાહિલે ॥ ૧૪॥
તેથેં કામધેનૂચીં ખિલાંરેં । કલ્પતરૂચીં બનેં અપારેં ।
અમૃતાચીં સરોવરેં । ઠાઈં ઠાઈં ઉચંબળતીં ॥ ૧૫॥
અમૃતાચીં સરોવરેં । ઠાઈં ઠાઈં ઉચંબળતીં ॥ ૧૫॥
તેથેં ઉદંડ ચિંતામણી । હિરે પરિસાંચિયાં ખાણી ।
તેથેં સુવર્ણમયે ધરણી । લખલખાયમાન ॥ ૧૬॥
તેથેં સુવર્ણમયે ધરણી । લખલખાયમાન ॥ ૧૬॥
પરમ રમણીયે ફાંકતી કિળા । નવ્વરત્નાચિયા પાષાણસિળા ।
તેથેં અખંડ હરુષવેળા । આનંદમયે ॥ ૧૭॥
તેથેં અખંડ હરુષવેળા । આનંદમયે ॥ ૧૭॥
તેથેં અમૃતાંચીં ભોજનેં । દિવ્ય ગંધેં દિવ્ય સુમનેં ।
અષ્ટ નાયકા ગંધર્વગાયનેં । નિરંતર ॥ ૧૮॥
અષ્ટ નાયકા ગંધર્વગાયનેં । નિરંતર ॥ ૧૮॥
તેથેં તારુણ્ય વોસરેના । રોગવ્યાધીહિ અસેના ।
વૃધાપ્ય આણી મરણ યેના । કદાકાળીં ॥ ૧૯॥
વૃધાપ્ય આણી મરણ યેના । કદાકાળીં ॥ ૧૯॥
તેથેં યેકાહૂનિ યેક સુંદર । તેથેં યેકાહૂનિ યેક ચતુર ।
ધીર ઉદાર આણી શૂર । મર્યાદેવેગળે ॥ ૨૦॥
ધીર ઉદાર આણી શૂર । મર્યાદેવેગળે ॥ ૨૦॥
તેથેં દિવ્યદેહ જ્યોતિરૂપેં । વિદ્યુલ્યતેસારિખીં સ્વરૂપેં ।
તેથેં યેશ કીર્તિ પ્રતાપેં । સિમા સાંડિલી ॥ ૨૧॥
તેથેં યેશ કીર્તિ પ્રતાપેં । સિમા સાંડિલી ॥ ૨૧॥
ઐસેં તેં સ્વર્ગભુવન । સકળ દેવાંચેં વસ્તેં સ્થાન ।
તયાં સ્થળાચેં મહિમાન । બોલિજે તિતુકેં થોડેં ॥ ૨૨॥
તયાં સ્થળાચેં મહિમાન । બોલિજે તિતુકેં થોડેં ॥ ૨૨॥
યેથેં જ્યા દેવાચેં ભજન કરાવેં । તેથેં તે દેવલોકીં રાહાવેં ।
સ્વલોકતા મુક્તીચેં જાણાવેં । લક્ષણ ઐસેં ॥ ૨૩॥
સ્વલોકતા મુક્તીચેં જાણાવેં । લક્ષણ ઐસેં ॥ ૨૩॥
લોકીં રાહાવેં તે સ્વલોકતા । સમીપ અસાવેં તે સમીપતા ।
સ્વરૂપચિ વ્હાવેં તે સ્વરૂપતા- । તિસરી મુક્તી ॥ ૨૪॥
સ્વરૂપચિ વ્હાવેં તે સ્વરૂપતા- । તિસરી મુક્તી ॥ ૨૪॥
દેવસ્વરૂપ જાલા દેહી । શ્રીવત્સ કૌસ્તુભ લક્ષ્મી નાહીં ।
સ્વરૂપતેચેં લક્ષણ પાહીં । ઐસેં અસે ॥ ૨૫॥
સ્વરૂપતેચેં લક્ષણ પાહીં । ઐસેં અસે ॥ ૨૫॥
સુકૃત આહે તોં ભોગિતી । સુકૃત સરતાંચ ઢકલૂન દેતી ।
આપણ દેવ તે અસતી । જૈસે તૈસે ॥ ૨૬॥
આપણ દેવ તે અસતી । જૈસે તૈસે ॥ ૨૬॥
મ્હણૌનિ તિની મુક્તિ નાસિવંત । સાયોજ્યમુક્તી તે શાશ્વત ।
તેહિ નિરોપિજેલ સાવચિત્ત । ઐક આતાં ॥ ૨૭॥
તેહિ નિરોપિજેલ સાવચિત્ત । ઐક આતાં ॥ ૨૭॥
બ્રહ્માંડ નાસેલ કલ્પાંતીં । પર્વતાસહિત જળેલ ક્ષિતી ।
તેવ્હાં અવઘેચ દેવ જાતી । માં મુક્તિ કૈંચ્યા તેથેં ॥ ૨૮॥
તેવ્હાં અવઘેચ દેવ જાતી । માં મુક્તિ કૈંચ્યા તેથેં ॥ ૨૮॥
તેવ્હાં નિર્ગુણ પરમાત્મા નિશ્ચળ । નિર્ગુણ ભક્તી તેહિ અચળ ।
સાયોજ્યમુક્તી તે કેવળ । જાણિજે ઐસી ॥ ૨૯॥
સાયોજ્યમુક્તી તે કેવળ । જાણિજે ઐસી ॥ ૨૯॥
નિર્ગુણીં અનન્ય અસતાં । તેણેં હોયે સાયોજ્યતા ।
સાયોજ્યતા મ્હણિજે સ્વરૂપતા- । નિર્ગુણ ભક્તી ॥ ૩૦॥
સાયોજ્યતા મ્હણિજે સ્વરૂપતા- । નિર્ગુણ ભક્તી ॥ ૩૦॥
સગુણ ભક્તી તે ચળે । નિર્ગુણ ભક્તી તે ન ચળે ।
હેં અવઘેં પ્રાંજળ કળે । સદ્ગુરુ કેલિયાં ॥ ૩૧॥
હેં અવઘેં પ્રાંજળ કળે । સદ્ગુરુ કેલિયાં ॥ ૩૧॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે મુક્તિચતુષ્ટયેનામ સમાસ દહાવા ॥ ૧૦॥
॥ દશક ચવથા સમાપ્ત ॥