Lord Krishna

jñāneśvarī adhyāya 11

(Dnyaneshwari Adhyay 11 in English (IAST))

Sant Dnyaneshwar

Also known as Dnyaneshwari · Jnaneshwari · Jnaneshwari adhyay 11

Dnyaneshwari Adhyay 11. The Dnyaneshwari — Sant Dnyaneshwar's commentary on the Bhagavad Gita, composed at Nevasa in 1290 when he was in his teens. Its proper name is Bhavarthadipika, and it is the work that made Marathi a language of scripture: the Gita's Sanskrit opened out into ovis of extraordinary beauty, image piled on image, for listeners who knew no Sanskrit at all.

#of 774
|| oṃ śrī paramātmane namaḥ ||
|| atha śrīmadbhagavadgītā ||
| atha ekādaśo'dhyāyaḥ – adhyāya akarāvā | |
| viśvarūpadarśanayogaḥ |
ātāṃ yāvarī ekādaśīṃ | kathā āhe dohīṃ rasīṃ |
yetha pārthā viśvarūpeṃsīṃ | hoīla bheṭī || 1 ||
jetha śāṃtāciyā gharā | adbhuta ālā āhe pāhuṇerā |
āṇi yerāṃhī rasāṃ pāṃtikarāṃ | jāhalā mānu || 2 ||
aho vadhuvarāṃciye mil̤aṇīṃ | jaiśī varāḍiyāṃ lugaḍīṃ leṇīṃ |
taise deśiyecyā sukhāsanīṃ | miravile rasa || 3 ||
parī śāṃtādbhuta barave | je ḍol̤iyāṃcyā aṃjul̤īṃ ghyāveṃ |
jaise harihara premabhāveṃ | āle kheṃvā || 4 ||
nā tarī aṃvasecyā divaśīṃ | bheṭalīṃ biṃbeṃ donī jaiśīṃ |
tevīṃ ekaval̤ā rasīṃ | kelā etha || 5 ||
mīnale gaṃgeyamunece ogha | taiseṃ rasāṃ jāhaleṃ prayāga |
mhaṇauni susnāta hota jaga | āghaveṃ etha || 6 ||
mājīṃ gītā sarasvatī gupta | āṇi donī rasa te ogha mūrta |
yālāgīṃ triveṇī he ucita | phāvalī bāpā || 7 ||
etha śravaṇāceni dvāreṃ | tīrthīṃ righatāṃ sopāreṃ |
jñānadevo mhaṇe dātāreṃ | mājheni keleṃ || 8 ||
tīreṃ saṃskṛtācīṃ gahaneṃ | toḍoni maṟhāṭhiyāṃ śabdasopāneṃ |
racilī dharmanidhāneṃ | śriinivṛttideveṃ || 9 ||
mhaṇauni bhalateṇeṃ etha sadbhāveṃ nāhāveṃ | prayāgamādhava viśvarūpa pahāveṃ |
yetuleni saṃsārāsi dyāveṃ | til̤odaka || 10 ||
heṃ aso aiseṃ sāvayava | etha sāsinnale āthī rasabhāva |
tetha śravaṇasukhācī rāṇīva | joḍalī jagā || 11 ||
jetha śāṃtādbhuta rokaḍe | āṇi yerāṃ rasāṃ paḍapa joḍe |
heṃ alpaci parī ughaḍeṃ | kaivalya etha || 12 ||
to hā akarāvā adhyāyo | jo devācā āpaṇapeṃ visaṃvatā ṭhāvo |
parī arjuna sadaivāṃcā rāvo | jo ethahī pātalā || 13 ||
etha arjunaci kāya mhaṇoṃ pātalā | āji āvaḍatayāhī sukāl̤u jāhalā |
je gītārthu hā ālā | maṟhāṭhiye || 14 ||
yācilāgīṃ mājheṃ | vinavileṃ āikije |
tarī avadhāna dīje | sajjanīṃ tumhī || 15 ||
tevīṃci tumhāṃ saṃtāṃciye sabhe | aisī salagī kīra karūṃ na labhe |
parī mānāveṃ jī tumhī lobheṃ | apatyā maja || 16 ||
aho puṃsā āpaṇaci paḍhavije | maga paḍhe tarī māthā tukije |
kāṃ karavileni cojeṃ na rijhe | bāl̤akā māya || 17 ||
tevīṃ mī jeṃ jeṃ boleṃ | teṃ prabhu tumaceṃci śikavileṃ |
mhaṇauni avadhārijo āpuleṃ | āpaṇa devā || 18 ||
heṃ sārasvatāceṃ goḍa | tumhīṃci lāvileṃ jī jhāḍa |
tarī ātāṃ avadhānāmṛteṃ vāḍa | siṃponi kīje || 19 ||
maga heṃ rasabhāva phulīṃ phulela | nānārtha phal̤abhāreṃ phal̤ā yeīla |
tumaceni dharmeṃ hoīla | suravāḍu jagā || 20 ||
yā bolā saṃta rijhale | mhaṇatī toṣaloṃ gā bhaleṃ keleṃ |
ātāṃ sāṃgaiṃ jeṃ bolileṃ | arjuneṃ tetha || 21 ||
taṃva nivṛttidāsa mhaṇe | jī kṛṣṇārjunāṃceṃ bolaṇeṃ |
mī prākṛta kāya sāṃgoṃ jāṇeṃ | parī sāṃgavā tumhī || 22 ||
aho rānīṃciyā pālekhāirā | nevāṇeṃ karavile laṃkeśvarā |
ekalā arjuna parī akṣauhiṇī akarā | na jiṇeci kāī ? || 23 ||
mhaṇauni samartha jeṃ jeṃ karī | teṃ na ho na ye carācarīṃ |
tumhī saṃta tayāparī | bolavā māteṃ || 24 ||
ātāṃ bolijataseṃ āikā | hā gītābhāva nikā |
jo vaikuṃṭhanāyakā- | mukhauni nighālā || 25 ||
bāpa bāpa graṃtha gītā | jo vedīṃ pratipādya devatā |
to śrīkṛṣṇa vaktā | jiye graṃthīṃ || 26 ||
tethiṃce gaurava kaiseṃ vānāveṃ | jeṃ śrīśaṃbhūciye matī nāgave |
teṃ ātāṃ namaskārije jīveṃbhāveṃ | heṃci bhaleṃ || 27 ||
maga āikā to kirīṭī | ghālūni viśvarūpīṃ diṭhī |
pahilī kaisī goṭhī | karitā jāhalā || 28 ||
heṃ sarvahī sarveśvaru | aisā pratītigata jo patikaru |
to bāherī hoāvā gocaru | locanāṃsī || 29 ||
he jivāāṃtulī cāḍa | parī devāsi sāṃgatāṃ sāṃkaḍa |
kāṃ jeṃ viśvarūpa gūḍha | kaiseni pusāveṃ ? || 30 ||
mhaṇe māgāṃ kavaṇīṃ kahīṃ | jeṃ paḍhiyaṃteneṃ pusileṃ nāhīṃ |
te sahasā kaiseṃ kāī | sāṃgā mhaṇoṃ ? || 31 ||
mī jarī salagīcā cāṃgu | tarī kāya āisīhūnī aṃtaraṃgu |
parī tehī hā prasaṃgu | bihālī pusoṃ || 32 ||
mājhī āvaḍe taisī sevā jāhalī | tarī kāya hoīla garuḍāciyā yetulī ? |
parī tohī heṃ bolī | karīcinā || 33 ||
mī kāya sanakādikāṃhūni javal̤āṃ | parī tayāṃhī nāgaveci hā cāl̤ā |
mī āvaḍena kāya premal̤āṃ | gokul̤īṃciyā aisā ? || 34 ||
tayāṃteṃhī lekurapaṇeṃ jhakavileṃ | ekāce garbhavāsahī sāhile |
parī viśvarūpa heṃ rāhavileṃ | na dāvīca kavaṇā || 35 ||
hā ṭhāyavarī guja | yāciye aṃtarīceṃ heṃ nija |
kevīṃ urāurī maja | pusoṃ ye pāṃ ? || 36 ||
āṇi na puseṃci jarī mhaṇe | tarī viśvarūpa dekhiliyāviṇeṃ |
sukha noheci parī jiṇeṃ | teṃhī vipāyeṃ || 37 ||
mhaṇauni ātāṃ pusoṃ al̤umāl̤aseṃ | maga karūṃ devā āvaḍe taiseṃ |
yeṇeṃ pravartalā sādhvaseṃ | pārthu boloṃ || 38 ||
parī teṃci aiseni bhāveṃ | jeṃ ekā doṃ uttarāṃsaveṃ |
dāvī viśvarūpa āghaveṃ | jhāḍā deunī || 39 ||
aho vāṃsarūṃ dekhiliyācisāṭhīṃ | dhenu khaḍabaḍoni moheṃ uṭhī |
maga stanāmukhāciye bheṭī | kāya pānhā dhare ? || 40 ||
pāhā pāṃ tayā pāṃḍavāceni nāṃveṃ | jo kṛṣṇa rānīṃhī pratipāl̤ūṃ dhāve |
tayāṃteṃ arjuneṃ jaṃva pusāveṃ | taṃva sāhīla kāī ? || 41 ||
to sahajeṃci snehāceṃ avataraṇa | āṇi yeru snehā ghātaleṃ āhe mājavaṇa |
aisiye mil̤avaṇī vegal̤epaṇa | ure heṃci bahu || 42 ||
mhaṇauni arjunāciyā bolāsarisā | deva viśvarūpa hoīla āpaisā |
toci pahilā prasaṃgu aisā | aikije tarī || 43 ||
arjuna uvāca|
madanugrahāya paramaṃ guhyamadhyātmasaṃjñitam |
yatvayoktaṃ vacastena moho'yaṃ vigato mama || 1||
maga pārthu devāteṃ mhaṇe | jī tumhī majakāraṇeṃ |
vācya keleṃ jeṃ na bolaṇeṃ | kṛpānidhe || 44 ||
jaiṃ mahābhūteṃ brahmīṃ āṭatī | jīva mahadādīṃce ṭhāva phiṭatī |
taiṃ jeṃ deva hoūni ṭhākatī | teṃ visavaṇeṃ śeṣīṃceṃ || 45 ||
hoteṃ hṛdayāciye parivarīṃ | roṃvileṃ kṛpaṇāciye parī |
śabdabrahmāsahī corī | jayācī kelī || 46 ||
teṃ tumhīṃ āji āpuleṃ | majapuḍhāṃ hiyeṃ phoḍileṃ |
jayā adhyātmā vovāl̤ileṃ | aiśvarya hareṃ || 47 ||
te vastu maja svāmī | ekihel̤āṃ didhalī tumhī |
heṃ boloṃ tarī āmhī | tuja pāvoni kaiṃce || 48 ||
parī sācaci mahāmohāciye purīṃ | buḍāleyā dekhoni sīsavarī |
tuvāṃ āpaṇapeṃ ghāloni śrīharī | maga kāḍhileṃ māteṃ || 49 ||
eka tūṃvāṃcūni kāṃhīṃ | viśvīṃ dujiyācī bhāṣa nāhīṃ |
kīṃ āmuceṃ karma pāhīṃ | je āmhīṃ āthī mhaṇoṃ || 50 ||
mī jagīṃ eka arjunu | aisā dehīṃ vāhe abhimānu |
āṇi kauravāṃteṃ iyāṃ svajanu | āpuleṃ mhaṇeṃ || 51 ||
yāhīvarī yāṃteṃ mī mārīna | mhaṇeṃ teṇeṃ pāpeṃ keṃ rigena |
aiseṃ dekhata hotoṃ duḥsvapna | toṃ cevavilā prabhu || 52 ||
devā gaṃdharvanagarīcī vastī | soḍūni nighāloṃ lakṣmīpatī |
hotoṃ udakāciyā ārtī | rohiṇī pīta || 53 ||
jī kiraḍūṃ tarī kāpaḍāceṃ | parī laharī yeta hotiyā sāceṃ |
aiseṃ vāyāṃ maratayā jīvāceṃ | śreya tuvāṃ ghetaleṃ || 54 ||
āpuleṃ pratibiṃba neṇatā | siṃha kuhāṃ ghālīla dekhoni ātāṃ |
aisā dharije tevīṃ anaṃtā | rākhileṃ māteṃ || 55 ||
eṟhavīṃ mājhā tarī yetulevarī | etha niścaya hotā avadhārīṃ |
jeṃ ātāṃci sātāṃhī sāgarīṃ | ekatra mil̤ije || 56 ||
heṃ jagaci āghaveṃ buḍāveṃ | varī ākāśahi tuṭoni paḍāveṃ |
parī jhuṃjaṇeṃ na ghaḍāveṃ | gotrajeśīṃ maja || 57 ||
aisiyā ahaṃkārāciye vāḍhī | miyāṃ āgrahajal̤īṃ didhalī hotī buḍī |
cāṃgaci tūṃ javal̤āṃ eṟhavīṃ kāḍhī | kavaṇu māteṃ || 58 ||
nāthileṃ āpaṇa pāṃ eka mānileṃ | āṇi navhatayā nāma gotra ṭhevileṃ |
thora piseṃ hoteṃ lāgaleṃ | pari rākhileṃ tumhī || 59 ||
māgāṃ jal̤ata kāḍhileṃ joharīṃ | taiṃ teṃ dehāsīca bhaya avadhārīṃ |
ātāṃ he joharavāhara dusarī | caitanyāsakaṭa || 60 ||
durāgraha hiraṇyākṣeṃ | mājhī buddhi vasuṃdharā sūdalī kākhe |
maga māhārṇava gavākṣeṃ | righoni ṭhelā || 61 ||
tetha tujheni gosāvīpaṇeṃ | ekavel̤a buddhīciyā ṭhāyā yeṇeṃ |
heṃ dusareṃ varāha hoṇeṃ | paḍileṃ tuja || 62 ||
aiseṃ apāra tujheṃ keleṃ | ekī vācā kāya mī boleṃ |
parī pāṃcahī pālava mokalile | majapratī || 63 ||
teṃ kāṃhīṃ na vaceci vāyāṃ | bhaleṃ yaśa phāvaleṃ devarāyā |
je sādyaṃta māyā | nirasilī mājhī || 64 ||
ājīṃ ānaṃdasarovarīṃcīṃ kamal̤eṃ | taise he tujhe ḍol̤e |
āpuliyā prasādācīṃ rāul̤eṃ | jayālāgīṃ karitī || 65 ||
hāṃ ho tayāhī āṇi mohācī bheṭī | he kāyasī pābal̤ī goṭhī ? |
keutī mṛgajal̤ācī vṛṣṭī | vaḍavānal̤eṃsīṃ ? || 66 ||
āṇi mī taṃva dātārā | ye kṛpeciye righoni gābhārāṃ |
gheta āheṃ cārā | brahmarasācā || 67 ||
teṇeṃ mājhā jī moha jāye | etha vismo kāṃhīṃ āhe ? |
tarī uddharaloṃ kīṃ tujhe pāye | śivatale āhātī || 68 ||
bhavāpyayau hi bhūtānāṃ śrutau vistaraśo mayā |
tvattaḥ kamalapatrākṣa māhātmyamapi cāvyayam || 2||
paiṃ kamalāyataḍol̤asā | sūryakoṭitejasā |
miyāṃ tujapāsoni maheśā | parisileṃ ājīṃ || 69 ||
iyeṃ bhūteṃ jayāparī hotī | athavā layā hana jaiseni jātī |
te majapuḍhāṃ prakṛtī | vivaṃcilī deveṃ || 70 ||
āṇi prakṛtī kīra ugāṇā didhalā | vari puruṣācāhī ṭhāvo dāvilā |
jayācā mahimā pāṃgharoni jāhalā | dhaḍautā vedu || 71 ||
jī śabdarāśī vāḍhe jiye | kāṃ dharmā{ai}śiyā ratnāṃteṃ viye |
te ethiṃce prabhece pāye | vol̤age mhaṇauni || 72 ||
aiseṃ agādha māhātmya | jeṃ sakal̤amārgaikagamya |
jeṃ svātmānubhavaramya | teṃ iyāparī dāvileṃ || 73 ||
jaisā keru phiṭaliyā ābhāl̤īṃ | diṭhī rige sūryamaṃḍal̤īṃ |
kāṃ hāteṃ sārūni bābul̤īṃ | jal̤a dekhije || 74 ||
nātarī ukalatayā sāpāce veḍhe | jaiseṃ caṃdanā kheṃva deṇeṃ ghaḍe |
athavā vivasī pal̤e maga caḍhe | nidhāna hātāṃ || 75 ||
taisī prakṛtī he āḍa hotī | te deveṃci sāroni parautī |
maga paratattva mājhiye matī | śejāra keleṃ || 76 ||
mhaṇauni iyeviṣayīṃcā maja devā | bharaṃvasā kīra jāhalā jīvā |
parī āṇīka eka hevā | upanalā ase || 77 ||
to bhiḍāṃ jarī mhaṇoṃ rāhoṃ | tarī ānā kavaṇā pusoṃ jāvoṃ |
kāya tujavāṃconi ṭhāvo | jāṇata āhoṃ āmhī ? || 78 ||
jal̤acaru jal̤ācā ābhāru dharī | bāl̤aka stanapānīṃ uparodhu karī |
tarī tayā jiṇayā śrīharī | āna upāyo ase ? || 79 ||
mhaṇauni bhīḍa sāṃkaḍī na dharave | jīvā āvaḍe teṃhī tujapuḍhāṃ bolāveṃ |
taṃva rāheṃ mhaṇitaleṃ deveṃ | cāḍa sāṃgaiṃ || 80 ||
evametadyathā''ttha tvamātmānaṃ parameśvara |
draṣṭumicchāmi te rūpamaiśvaraṃ puruṣottama || 3||
maga bolilā to kirīṭī | mhaṇe tumhīṃ kelī je goṭhī |
tiyā pratītīcī diṭhī | nivālī mājhī || 81 ||
ātāṃ jayāceni saṃkalpeṃ | he lokaparaṃparā hoya hārape |
jayā ṭhāyāteṃ āpaṇapeṃ | mī aiseṃ mhaṇasī || 82 ||
teṃ muddala rūpa tujheṃ | jethūni iyeṃ dvibhujeṃ hana caturbhujeṃ |
surakāryāceni vyājeṃ | ghevoṃ ghevoṃ yesī || 83 ||
paiṃ jal̤aśayanāciyā avagaṇiyā | kāṃ matsya kūrma iyā miravaṇiyā |
khel̤u saraliyā tūṃ guṇiyā | sāṃṭhavisī jetha || 84 ||
upaniṣadeṃ jeṃ gātī | yogiye hṛdayīṃ rigoni pāhātī |
jayāteṃ sanakādika āhātī | poṭāl̤uniyāṃ || 85 ||
aiseṃ agādha jeṃ tujheṃ | viśvarūpa kānīṃ aikije |
teṃ dekhāvayā citta mājheṃ | utāvīl̤a devā || 86 ||
deveṃ pheḍūniyāṃ sāṃkaḍa | lobheṃ pusilī jarī cāḍa |
tarī heṃci ekīṃ vāḍa | ārtīṃ jī maja || 87 ||
tujheṃ viśvarūpapaṇa āghaveṃ | mājhiye diṭhīsi gocara hoāveṃ |
aisī thora āsa jīveṃ | bāṃdhoni āheṃ || 88 ||
manyase yadi tacchakyaṃ mayā draṣṭumiti prabho |
yogeśvara tato me tvaṃ darśayā'tmānamavyayam || 4||
parī āṇīka eka etha śāraṅgī | tuja viśvarūpāteṃ dekhāvayālāgīṃ |
paiṃ yogyatā mājhiyā āṃgīṃ | ase kīṃ nāhīṃ || 89 ||
heṃ āpaleṃ āpaṇa mī neṇeṃ | teṃ kāṃ neṇasī jarī deva mhaṇe |
tarī sarogu kāya jāṇe | nidāna rogāceṃ ? || 90 ||
āṇi jī ārtīceni paḍibhareṃ | ārtu āpulī ṭhākī paiṃ visare |
jaisā tānhelā mhaṇe na pure | samudra maja || 91 ||
aiśā sacāḍapaṇāciye bhulī | na sāṃbhāl̤ave samasyā āpulī |
yālāgīṃ yogyatā jevīṃ māulī | bālakācī jāṇe || 92 ||
tayāparī śrījanārdanā | vicārijo mājhī saṃbhāvanā |
maga viśvarūpadarśanā | upakrama kīje || 93 ||
tarī aisī te kṛpā karā | eṟhavīṃ navhe heṃ mhaṇā avadhārā |
vāyāṃ paṃcamālāpeṃ badhirā | sukha keuteṃ deṇeṃ ? || 94 ||
eṟhavīṃ yekale bāpiyāce tṛṣe | megha jagāpurateṃ kāya na varṣe ? |
parī jahālīhī vṛṣṭi upakhe | jaṟhī khaḍakīṃ hoya || 95 ||
cakorā caṃdrāmṛta phāvaleṃ | yerā āṇa vāhūni kāya vārileṃ ? |
parī ḍol̤yāṃvīṇa pāhaleṃ | vāyāṃ jāya || 96 ||
mhaṇauni viśvarūpa tūṃ sahasā | dāvisī kīra hā bharavaṃsā |
kāṃ je kaḍāḍāṃ āṇi gahiṃsā- | mājī nītya navā tūṃ kīṃ || 97 ||
tujheṃ audārya jāṇoṃ svataṃtra | detāṃ na mhaṇasī pātrāpātra |
paiṃ kaivalyā aiseṃ pavitra | jeṃ vairiyāṃhī didhaleṃ || 98 ||
mokṣu durārādhyu kīra hoya | parī tohī ārādhī tujhe pāya |
mhaṇauni dhāḍisī tetha jāya | pāiku jaisā || 99 ||
tuvāṃ sanakādikāṃceni māneṃ | sāyujyīṃ saurasu didhalā pūtane |
je viṣāceni stanapāneṃ | mārūṃ ālī || 100 ||
hāṃ gā rājasūya yāgāciyā sabhāsadīṃ | dekhatāṃ tribhuvanācī māṃdī |
kaisā śatadhā durvākya śabdīṃ | nistejilāsī || 101 ||
aiśiyā aparādhiyā śiśupāl̤ā | āpaṇapeṃ ṭhāvo didhalā gopāl̤ā |
āṇi uttānacaraṇāciyā bāl̤ā | kāya dhruvapadīṃ cāḍa ? || 102 ||
to vanā ālā yācilāgīṃ | je baisāveṃ pitayāciyā utsaṃgīṃ |
kīṃ to caṃdrasūryādikāṃparisa jagīṃ | ślāghyu kelā || 103 ||
aisā vanavāsiyā sakal̤āṃ | detāṃ ekaci tūṃ dhasāl̤ā |
putrā āl̤avitāṃ ajāmil̤ā | āpaṇapeṃ desī || 104 ||
jeṇeṃ urīṃ hāṇitalāsi pāṃparā | tayācā caraṇu vāhāsī dātārā |
ajhunī vairiyāṃciyā kalevarā | visaṃbasīnā || 105 ||
aisā apakāriyāṃ tujhā upakāru | tūṃ apātrīṃhī parī udāru |
dāna mhaṇauni dāravaṃṭhekaru | jāhalāsī bal̤īcā || 106 ||
tūṃteṃ ārādhī nā āyakeṃ | hotī puṃsā bolāvita kautukeṃ |
tiye vaikuṃṭhīṃ tuvāṃ gaṇike | suravāḍu kelā || 107 ||
aisīṃ pāhūni vāyāṇīṃ miṣeṃ | āpaṇapeṃ devoṃ lāgasī vānivaseṃ |
to tūṃ kāṃ anāriseṃ | majalāgīṃ karisī || 108 ||
hāṃ gā dubhatayāceni pavāḍeṃ | je jagāceṃ pheḍī sāṃkaḍeṃ |
tiye kāmadhenūce pāḍe | kāya bhukele ṭhātī ? || 109 ||
mhaṇauni miyāṃ jeṃ vinavileṃ kāṃhīṃ | teṃ deva na dākhavitī heṃ kīra nāhīṃ |
parī dekhāvayālāgīṃ deīṃ | pātratā maja || 110 ||
tujheṃ viśvarūpa ākal̤e | aise jarī jāṇasī mājhe ḍol̤e |
tarī ārtīce ḍohal̤e | puravīṃ devā || 111 ||
aisī ṭhāyeṃṭhāvo vinaṃtī | jaṃva karūṃ saralā subhadrāpatī |
taṃva tayā ṣaḍguṇacakravartī | sāhavecinā || 112 ||
to kṛpāpīyūṣasajal̤u | āṇi yeru javal̤āṃ ālā varṣākāl̤u |
nānā kṛṣṇa kokil̤u | arjuna vasaṃtu || 113 ||
nātarī caṃdrabiṃba vāṭol̤eṃ | dekhoni kṣīrasāgara ucaṃbal̤e |
taisā duṇeṃhī varī premabal̤eṃ | ullasitu jāhalā || 114 ||
maga tiye prasannateceni āṭopeṃ | gājoni mhaṇitaleṃ sakṛpeṃ |
pārthā dekha dekha amupeṃ | svarūpeṃ mājhīṃ || 115 ||
eka viśvarūpa dekhāveṃ | aisā manorathu kelā pāṃḍaveṃ |
kīṃ viśvarūpamaya āghaveṃ | karūni ghātaleṃ || 116 ||
bāpa udāra devo aparimitu | yācaka svecchā sadoditu |
ase sahasravarī detu | sarvasva āpuleṃ || 117 ||
aho śeṣācehi ḍol̤e corile | veda jayālāgīṃ jhakavile |
lakṣmīyehī rāhavileṃ | jivhāra jeṃ || 118 ||
teṃ ātāṃ prakaṭunī anekadhā | karīta viśvarūpadarśanācā dhāṃdā |
bāpa bhāgyā agādhā | pārthāciyā || 119 ||
jo jāgatā svapnāvasthe jāye | to jevīṃ svapnīṃceṃ āghaveṃ hoye |
tevīṃ anaṃta brahmakaṭāha āhe | āpaṇaci jāhalā || 120 ||
te sahasā mudrā soḍilī | āṇi sthūl̤adṛṣṭīcī javanikā pheḍilī |
kiṃbahunā ughaḍilī | yogaṛddhī || 121 ||
parī hā heṃ dekhela kīṃ nāhīṃ | aisī seci na karī kāṃhīṃ |
ekasarāṃ mhaṇatase pāhīṃ | snehātura || 122 ||
śrībhagavānuvāca |
paśya me pārtha rūpāṇi śataśo'tha sahasraśaḥ |
nānāvidhāni divyāni nānāvarṇākṛtīni ca || 5||
arjunā tuvāṃ eka dāvā mhaṇitaleṃ | āṇi teṃci dāvūṃ tarī kāya dāvileṃ |
ātāṃ dekheṃ āghaveṃ bharileṃ | mājhyāci rūpīṃ || 123 ||
ekeṃ kṛśeṃ ekeṃ sthūl̤eṃ | ekeṃ ṟhasveṃ ekeṃ viśāl̤eṃ |
pṛthutareṃ saral̤eṃ | aprāṃteṃ ekeṃ || 124 ||
ekeṃ anāvareṃ prāṃjal̤eṃ | savyāpāreṃ ekeṃ niścal̤eṃ |
udāsīneṃ snehāl̤eṃ | tīvreṃ ekeṃ || 125 ||
eke ghūrṇiteṃ sāvadheṃ | asalageṃ ekeṃ agādheṃ |
ekeṃ udāreṃ atibaddheṃ | kruddheṃ ekeṃ || 126 ||
ekeṃ śāṃteṃ sanmadeṃ | stabdheṃ ekeṃ sānaṃdeṃ |
garjiteṃ niḥśabdeṃ | saumyeṃ ekeṃ || 127 ||
ekeṃ sābhilāṣeṃ virakteṃ | unnidriteṃ ekeṃ nidriteṃ |
parituṣṭeṃ ekeṃ ārteṃ | prasanneṃ ekeṃ || 128 ||
ekeṃ aśastreṃ saśastreṃ | ekeṃ raudreṃ atimitreṃ |
bhayānakeṃ ekeṃ pavitreṃ | layastheṃ ekeṃ || 129 ||
ekeṃ janalīlāvilāseṃ | ekeṃ pālanaśīleṃ lālaseṃ |
ekeṃ saṃhārakeṃ sāveśeṃ | sākṣibhūteṃ ekeṃ || 130 ||
evaṃ nānāvidheṃ parī bahuvaseṃ | āṇi divyatejaprakāśeṃ |
tevīṃci eka{e}kā aiseṃ | varṇeṃhī navhe || 131 ||
ekeṃ tātaleṃ sāḍepaṃdhareṃ | taisīṃ kapilavarṇeṃ apāreṃ |
ekeṃ sarvāṃgīṃ jaiseṃ seṃdureṃ | ḍavaraleṃ nabha || 132 ||
ekeṃ sāviyāci cul̤ukīṃ | jaiseṃ brahmakaṭāha khacileṃ māṇikīṃ |
ekeṃ aruṇodayāsārikhīṃ | kuṃkumavarṇeṃ || 133 ||
ekeṃ śuddhasphaṭikasojval̤eṃ | ekeṃ iṃdranīl̤asunīl̤eṃ |
ekeṃ aṃjanavarṇeṃ sakāl̤eṃ | raktavarṇeṃ ekeṃ || 134 ||
ekeṃ lasatkāṃcanasama piṃval̤īṃ | ekeṃ navajaladaśyāmal̤īṃ |
ekeṃ cāṃpegaurīṃ keval̤īṃ | hariteṃ ekeṃ || 135 ||
ekeṃ taptatāmratāṃbaḍīṃ | ekeṃ śvetacaṃdra cokhaḍīṃ |
aisīṃ nānāvarṇeṃ rūpaḍīṃ | dekheṃ mājhīṃ || 136 ||
he jaise kāṃ ānāna varṇa | taiseṃ ākṛtīṃhī anārisepaṇa |
lājā kaṃdarpa righālā śaraṇa | taisīṃ suṃdareṃ ekeṃ || 137 ||
ekeṃ atilāvaṇyasākāreṃ | ekeṃ snigdhavapu manohareṃ |
śṛṃgāraśriyecīṃ bhāṃḍāreṃ | ughaḍilī jaisīṃ || 138 ||
ekeṃ pīnāvayavamāṃsāl̤eṃ | ekeṃ śuṣkeṃ ati vikrāl̤eṃ |
ekeṃ dīrghakaṃṭheṃ vitāl̤eṃ | vikaṭeṃ ekeṃ || 139 ||
evaṃ nānāvidhākṛtī | iyāṃ pāhatāṃ pāru nāhīṃ subhadrāpatī |
yayāṃcyā ekekīṃ aṃgaprāṃtīṃ | dekha pāṃ jaga || 140 ||
paśyādityānvasūnrudrān aśvinau marutastathā |
bahūnyadṛṣṭapūrvāṇi paśyāścaryāṇi bhārata || 6||
jetha unmīlana hota āhe diṭhī | tetha pasaratī ādityāṃciyā sṛṣṭī |
puḍhatī nimīlanīṃ miṭhīṃ | deta āhātī || 141 ||
vadanīṃciyā vāphesaveṃ | hota jvāl̤āmaya āghaveṃ |
jetha pāvakādika pāve | samūha vasūṃcā || 142 ||
āṇi bhrūlatāṃce śevaṭa | kopeṃ mil̤oṃ pāhatīṃ ekavaṭa |
tetha rudragaṇāṃce saṃghāṭa | avatarata dekheṃ || 143 ||
paiṃ saumyatecā bolāvā | mitī neṇije aśvinaudevāṃ |
śrotrīṃ hotī pāṃḍavā | aneka vāyu || 144 ||
yāparī ekekāciye līl̤e | janmatī surasiddhāṃcīṃ kul̤eṃ |
aisīṃ apāreṃ āṇi viśāl̤eṃ | rūpeṃ iyeṃ pāhīṃ || 145 ||
jayāṃteṃ sāṃgāvayā veda bobaḍe | pahāvayā kāl̤āceṃhī āyuṣya thokaḍeṃ |
dhātayāhī parī na sāṃpaḍe | ṭhāva jayāṃcā || 146 ||
jayāṃteṃ devatrayī kadhīṃ nāyake | tiyeṃ iyeṃ pratyakṣa dekha anekeṃ |
bhogīṃ āścaryācī kavatikeṃ | mahāsiddhī || 147 ||
ihaikasthaṃ jagatkṛtsnaṃ paśyādya sacarācaram |
mama dehe guḍākeśa yaccānyaddṛṣṭumicchasi || 7||
iyā mūrtīciyā kirīṭī | romamūl̤īṃ dekheṃ pāṃ sṛṣṭī |
suratarutal̤avaṭīṃ | tṛṇāṃkura jaise || 148 ||
caṃḍavātāceni prakāśeṃ | uḍata paramāṇu disatī jaise |
bhramata brahmakaṭāha taiseṃ | avayavasaṃdhīṃ || 149 ||
etha ekaikāciyā pradeśīṃ | viśva dekha vistāreṃśī |
āṇi viśvāhī parauteṃ mānasīṃ | jarī dekhāveṃ varte || 150 ||
tarī iyehī viṣayīṃceṃ kāṃhīṃ | etha sarvathā sāṃkaḍeṃ nāhīṃ |
sukheṃ āvaḍe teṃ mājhiyā dehīṃ | dekhasī tūṃ || 151 ||
aiseṃ viśvamūrtī teṇeṃ | bolileṃ kāruṇyapūrṇeṃ |
taṃva dekhata āhe kīṃ nāhīṃ na mhaṇe | nivāṃtuci yeru || 152 ||
etha kāṃ pāṃ hā ugalā ? | mhaṇauni śrīkṛṣṇeṃ jaṃva pāhilā |
taṃva ārtīceṃ leṇeṃ leilā | taisāci āhe || 153 ||
na tu māṃ śakyase draṣṭumanenaiva svacakṣuṣā |
divyaṃ dadāmi te cakṣuḥ paśya me yogamaiśvaram || 8||
maga mhaṇeṃ utkaṃṭhe vohaṭa na paḍe | ajhunī sukhācī soya na sāṃpaḍe |
parī dāvileṃ teṃ phuḍeṃ | nākal̤eci yayā || 154 ||
he boloni devo hāṃsile | hāṃsoni dekhaṇiyāteṃ mhaṇitaleṃ |
āmhīṃ viśvarūpa tarī dāvileṃ | parī na dekhasīca tūṃ || 155 ||
yayā bolā yereṃ vicakṣaṇeṃ | mhaṇitaleṃ hāṃ jī kavaṇāsī teṃ uṇeṃ ? |
tumhī bakākaravīṃ cāṃdiṇeṃ | caraūṃ pahā mā || 156 ||
hāṃ ho uṭoniyāṃ ārisā | āṃdhal̤iyā dāūṃ baisā |
bahiriyāpuḍheṃ hṛṣīkeśā | gāṇīva karā || 157 ||
makaraṃdakaṇācā cārā | jāṇatāṃ ghālūni dardurā |
vāyāṃ dhāḍā śāraṅgadharā | kopā kavaṇā || 158 ||
jeṃ atīṃdriya mhaṇauni vyavasthileṃ | keval̤a jñānadṛṣṭīciyā bhāgā phiṭaleṃ |
teṃ tumhīṃ carmacakṣūṃpuḍheṃ sūdaleṃ | mī kaiseni dekheṃ || 159 ||
parī heṃ tumaceṃ uṇeṃ na bolāveṃ | mīci sāheṃ teṃci baraveṃ |
etha āthi mhaṇitaleṃ deveṃ | mānūṃ bāpā || 160 ||
sāca viśvarūpa jarī āmhī dāvāveṃ | tarī ādhīṃ dekhāvayā sāmarthya kīṃ dyāveṃ |
parī bolata bolata premabhāveṃ | dhasāl̤a geloṃ || 161 ||
kāya jāhaleṃ na vāhatāṃ bhuī perije | tarī to velu vilayā jāije |
tarī ātāṃ mājheṃ nijarūpa dekhije | teṃ dṛṣṭī devoṃ tuja || 162 ||
maga tiyā dṛṣṭī pāṃḍavā | āmucā aiśvaryayogu āghavā |
dekhoniyāṃ anubhavā | mājivaḍā karīṃ || 163 ||
aiseṃ teṇeṃ vedāṃtavedyeṃ | sakal̤a loka ādyeṃ |
bolileṃ ārādhyeṃ | jagāceni || 164 ||
saṃjaya uvāca|
evamuktvā tato rājan mahāyogeśvaro hariḥ |
darśayāmāsa pārthāya paramaṃ rūpamaiśvaram || 9||
paiṃ kauravakulacakravartī | maja hāci vismayo puḍhatapuḍhatī |
je śriyehūni trijagatīṃ | sadaiva ase kavaṇī ? || 165 ||
nā tarī khuṇeceṃ vānāvayālāgīṃ | śrutīvāṃcūni dāvā pāṃ jagīṃ |
nā sevakapaṇa tarī āṃgīṃ | śeṣācyāci āthī || 166 ||
hāṃ ho jayāceni soseṃ | śiṇata āṭhahī pahāra yogī jaise |
anusaraleṃ garuḍā{ai}seṃ | kavaṇa āhe ? || 167 ||
parī teṃ āghaveṃci ekīkaḍe ṭheleṃ | sāpeṃ kṛṣṇasukha ekaṃdareṃ jāhaleṃ |
jiye divūni janmale | pāṃḍava he || 168 ||
parī pāṃcāṃhī āṃtu arjunā | śrīkṛṣṇa sāviyāci jāhalā adhīnā |
kāmuka kāṃ jaisā aṃganā | āpaitā kīje || 169 ||
paḍhavileṃ pākharūṃ aiseṃ na bole | yāparī krīḍāmṛgahī taisā na cale |
kaiseṃ daiva etheṃ suravāḍaleṃ | teṃ jāṇoṃ na ye || 170 ||
āji heṃ parabrahma sagal̤eṃ | bhogāvayā sadaiva yāceci ḍol̤e |
kaise vāceni hana lal̤e | pāl̤īta ase || 171 ||
hā kope kīṃ nivāṃtu sāhe | hā ruse tarī bujhāvīta jāye |
navala piseṃ lāgaleṃ āhe | pārthāceṃ devā || 172 ||
eṟhavīṃ viṣaya jiṇoni janmale | je śukādika dādule |
te viṣayoci vānitāṃ jāhale | bhāṭa yayāceṃ || 173 ||
hā yogiyāṃceṃ samādhidhana | kīṃ hoūni ṭhele pārthāādhīna |
yālāgīṃ vismayo mājheṃ mana | karītase rāyā || 174 ||
tevīṃci saṃjaya mhaṇe kāyasā | vismayo etheṃ kauraveśā |
śrīkṛṣṇeṃ svīkārije tayā aisā | bhāgyodaya hoya || 175 ||
mhaṇauni to devāṃcā rāvo | mhaṇe pārthāte tuja dṛṣṭi devoṃ |
jayā viśvarūpācā ṭhāvo | dekhasī tūṃ || 176 ||
aisī śrīmukhauni akṣareṃ | nighatī nā jaṃva ekasareṃ |
taṃva avidyece āṃdhāreṃ | jāvoṃci lāge || 177 ||
tīṃ akṣareṃ navhatī dekhā | brahmasāmrājyadīpikā |
arjunālāgīṃ citkal̤ikā | ujal̤aliyā śrīkṛṣṇeṃ || 178 ||
maga divyacakṣuprakāśu pragaṭalā | tayā jñānadṛṣṭī phāṃṭā phuṭalā |
yayāparī dāvitā jāhalā | aiśvarya āpuleṃ || 179 ||
he avatāra je sakal̤a | te jiye samudrīṃce kāṃ kallol̤a |
viśva heṃ mṛgajal̤a | jayā raśmīstava dise || 180 ||
jiye anādibhūmike niṭe | carācara heṃ citra umaṭe |
āpaṇapeṃ śrīvaikuṃṭheṃ | dāvileṃ tayā || 181 ||
māgāṃ bāl̤apaṇīṃ yeṇeṃ śrīpatī | jaiṃ eka vel̤a khādalī hotī mātī |
taiṃ koponiyāṃ hātīṃ | yaśodāṃ dharilā || 182 ||
maga bheṇeṃ bheṇeṃ jaiseṃ | mukhīṃ jhāḍā dyāvayāceni miseṃ |
cavadāhī bhuvaneṃ sāvakāśeṃ | dāvilīṃ tiye || 183 ||
nā tarī madhuvanīṃ dhruvāsi keleṃ | jaiseṃ kapola śaṃkheṃ śivataleṃ |
āṇi vedāṃciyehī matīṃ ṭheleṃ | teṃ lāgalā boloṃ || 184 ||
taisā anugraho paiṃ rāyā | śrīharī kelā dhanaṃjayā |
ātāṃ kavaṇekaḍehī māyā | aisī bhāṣa neṇeṃci to || 185 ||
ekasareṃ aiśvaryatejeṃ pāhaleṃ | tayā camatkārāceṃ ekārṇava jāhaleṃ |
citta samājīṃ buḍoni ṭheleṃ | vismayāciyā || 186 ||
jaisā ābrahma pūrṇodakīṃ | pavhe mārkaṃḍeya ekākīṃ |
taisā viśvarūpa kautukīṃ | pārthu lol̤e || 187 ||
mhaṇe kevaḍheṃ gagana etha hoteṃ | teṃ kavaṇeṃ neleṃ pāṃ keuteṃ |
tīṃ carācara mahābhūteṃ | kāya jāhalīṃ ? || 188 ||
diśāṃce ṭhāvahī hārapale | ādhordhva kāya neṇoṃ jāhale |
ceiliyā svapna taise gele | lokākāra || 189 ||
nānā sūryatejapratāpeṃ | sacaṃdra tārāṃgaṇa jaiseṃ lope |
taisīṃ gil̤ilīṃ viśvarūpeṃ | prapaṃcaracanā || 190 ||
tevhāṃ manāsī manapaṇa na sphure | buddhi āpaṇapeṃ na sāṃvareṃ |
iṃdriyāṃce raśmī māghāre | hṛdayavarī bharale || 191 ||
tetha tāṭasthyā tāṭasthya paḍileṃ | ṭakāsī ṭaka lāgale |
jaiseṃ mohanāstra ghātaleṃ | vicārajātāṃ || 192 ||
taisā vismitu pāhe koḍeṃ | taṃva puḍhāṃ hoteṃ caturbhuja rūpaḍeṃ |
teṃci nānārūpa cahūṃkaḍe | māṃḍoni ṭheleṃ || 193 ||
jaiseṃ varṣākāl̤īṃce meghauḍe | kāṃ mahāpral̤ayīṃceṃ teja vāḍhe |
taiseṃ āpaṇāvīṇa kavaṇīkaḍe | nedīci uroṃ || 194 ||
prathama svarūpasamādhāna | pāvoni ṭhelā arjuna |
saveci ughaḍī locana | taṃva viśvarūpa dekheṃ || 195 ||
ihīṃci dohīṃ ḍol̤āṃ | pāhāveṃ viśvarūpā sakal̤ā |
to śrīkṛṣṇeṃ sohal̤ā | puravilā aisā || 196 ||
anekavaktranayanamanekādbhutadarśanam |
anekadivyābharaṇaṃ divyānekodyatāyudham || 10||
maga tetha saiṃgha dekhe vadaneṃ | jaisī ramānāyakācīṃ rājabhuvaneṃ |
nānā pragaṭalīṃ nidhāneṃ | lāvaṇyaśriyecīṃ || 197 ||
kīṃ ānaṃdācī vaneṃ sāsinnalīṃ | jaisī sauṃdaryā rāṇīva joḍalī |
taisīṃ manohareṃ dekhilīṃ | harīcīṃ vaktreṃ || 198 ||
tayāṃhī mājīṃ ekaikeṃ | sāviyāci bhayānakeṃ |
kāl̤arātrīcīṃ kaṭakeṃ | uṭhavalīṃ jaisīṃ || 199 ||
kīṃ mṛtyūsīci mukheṃ jāhalīṃ | ho kāṃ jeṃ bhayācīṃ durgeṃ pannāsilīṃ |
kīṃ mahākuṃḍeṃ ughaḍalīṃ | pral̤ayānal̤ācīṃ || 200 ||
taisīṃ adbhuteṃ bhayāsureṃ | tetha vadaneṃ dekhilīṃ vīreṃ |
āṇikeṃ asādhāraṇeṃ sāl̤aṃkāreṃ | saumyeṃ bahuteṃ || 201 ||
paiṃ jñānadṛṣṭīceni avalokeṃ | parī vadanāṃcā śevaṭu na ṭake |
maga locana teṃ kavatikeṃ | lāgalā pāhoṃ || 202 ||
taṃva nānāvarṇeṃ kamal̤avaneṃ | vikāsilīṃ taise arjuneṃ |
ḍol̤e dekhile pāliṃganeṃ | ādityāṃcīṃ || 203 ||
tetheṃci kṛṣṇameghāṃciyā dāṭī- | mājīṃ kalpāṃta vijūṃciyā sphuṭī |
taisiyā vanhi piṃgal̤ā diṭhī | bhrūbhaṃgātal̤īṃ || 204 ||
heṃ ekaika āścarya pāhatāṃ | tiye ekeci rūpīṃ paṃḍusutā |
darśanācī anekatā | pratiphal̤alī || 205 ||
maga mhaṇe caraṇa te kavaṇekaḍe | keute mukuṭa keṃ dordaṃḍeṃ |
aisī vāḍhavitāhe koḍeṃ | cāḍa dekhāvayācī || 206 ||
tetha bhāgyanidhi pārthā | kāṃ viphalatva hoīla manorathā |
kāya pinākapāṇīciyā bhātāṃ | vāyakāṃḍīṃ āhātī ? || 207 ||
nā tarī caturānanāciye vāce | kāya āhātī laṭikiyā akṣarāṃce sāce ? |
mhaṇauni sādyaṃtapaṇa apārāṃce | dekhileṃ teṇeṃ || 208 ||
jayācī soya vedāṃ nākal̤e | tayāce sakal̤āvayava ekeci vel̤e |
arjunāce donhī ḍol̤e | bhogite jāhale || 209 ||
caraṇauni mukuṭavarī | dekhata viśvarūpācī thorī |
je nānā ratna al̤aṃkārīṃ | miravata ase || 210 ||
parabrahma āpuleni āṃgeṃ | lyāvayā āpaṇaci jāhalā anegeṃ |
tiyeṃ leṇīṃ mī sāṃgeṃ | kāisayāsārikhīṃ || 211 ||
jiye prabheciye jhal̤āl̤ā | ujāl̤u caṃdrādityamaṃḍal̤ā |
je mahātejācā jivhāl̤ā | jeṇeṃ viśva pragaṭe || 212 ||
to divyateja śṛṃgāru | koṇāciye matīsī hoya gocaru |
deva āpaṇapeṃci leile aiseṃ vīru | dekhata ase || 213 ||
maga tetheṃci jñānāciyā ḍol̤āṃ | pahāta karapallavāṃ jaṃva saral̤ā |
taṃva toḍita kalpāṃtīṃciyā jvāl̤ā | taisīṃ śastreṃ jhal̤akata dekhe || 214 ||
āpaṇa āṃga āpaṇa alaṃkāra | āpaṇa hāta āpaṇa hatiyāra |
āpaṇa jīva āpaṇa śarīra | dekheṃ carācara koṃdaleṃ deveṃ || 215 ||
jayāciyā kiraṇāṃce nikharapaṇeṃ | nakṣatrāṃce hota phuṭāṇe |
tejeṃ khiraḍalā vanhi mhaṇe | samudrīṃ righoṃ || 216 ||
maga kālakūṭakallol̤īṃ kaval̤ileṃ | nānā mahāvijūṃceṃ dāṃga umaṭaleṃ |
taise apāra kara dekhile | uditāyudhīṃ || 217 ||
divyamālyāmbaradharaṃ divyagandhānulepanam |
sarvāścaryamayaṃ devamanantaṃ viśvatomukham || 11||
kīṃ bheṇeṃ tethūni kāḍhilī diṭhī | maga kaṃṭhamuguṭa pahātase kirīṭī |
taṃva suratarūcī sṛṣṭī | jayāṃpāsoni kāṃ jāhalī || 218 ||
jiye mahāsiddhīṃcīṃ mūl̤apīṭheṃ | śiṇalī kamal̤ā jetha vāvaṭe |
taisīṃ kusumeṃ ati cokhaṭeṃ | turaṃbilīṃ dekhilīṃ || 219 ||
muguṭāvarī stabaka | ṭhāyīṃ ṭhāyīṃ pūjābaṃdha aneka |
kaṃṭhīṃ rul̤atāti alaukika | māl̤ādaṃḍa || 220 ||
svargeṃ sūryateja veḍhileṃ | jaiseṃ paṃdhareneṃ merūteṃ maḍhileṃ |
taiseṃ nitaṃbāvarī gāḍhileṃ | pītāṃbaru jhal̤ake || 221 ||
śrīmahādevo kāpureṃ uṭilā | kāṃ kailāsu pārajeṃ ḍavarilā |
nānā kṣīrodakeṃ pāṃgharavilā | kṣīrārṇavo jaisā || 222 ||
jaisī caṃdramayācī ghaḍī upalavilī | maga gaganākaravīṃ buṃthī ghevavilī |
taisīṃ caṃdanapiṃjarī dekhilī | sarvāṃgīṃ teṇeṃ || 223 ||
jeṇeṃ svaprakāśā kāṃtīṃ caḍhe | brahmānaṃdācā nidāghu moḍe |
jayāceni saurabhyeṃ jīvita joḍe | vedavatīye || 224 ||
jayāce nirlepa anulepu karī | je anaṃguhī sarvāṃgīṃ dharī |
tayā sugaṃdhācī thorī | kavaṇa vānī ? || 225 ||
aisī ekaika śṛṃgāraśobhā | pāhatāṃ arjuna jātaseṃ kṣobhā |
tevīṃci devo baisalā kīṃ ubhā | kā śayālu heṃ neṇaveṃ || 226 ||
bāhera diṭhī ughaḍoni pāhe | taṃva āghaveṃ mūrtimaya dekhata āhe |
maga ātāṃ na pāheṃ mhaṇauni ugā rāhe | tarī āṃtuhī taiseṃci || 227 ||
anāvareṃ mukheṃ samora dekhe | tayābheṇeṃ pāṭhīmorā jaṃva ṭhāke |
taṃva tayāhīkaḍe śrīmukheṃ | karacaraṇa taiseci || 228 ||
aho pāhatāṃ kīra pratibhāse | etha navalāvo kāya ase ? |
pari na pāhatāṃhī dise | coja āikā || 229 ||
kaiseṃ anugrahāceṃ karaṇeṃ | pārthāceṃ pāhaṇeṃ āṇi na pāhaṇeṃ |
tayāhī sakaṭa nārāyaṇeṃ | vyāpūni ghetaleṃ || 230 ||
mhaṇauni āścaryācyā purīṃ ekīṃ | paḍilā ṭhāyeṭhāva thaḍīṃ ṭhākī |
taṃva camatkārāciyā āṇikīṃ | mahārṇavīṃ paḍe || 231 ||
taisā arjunu asādhāraṇeṃ | āpuliyā darśanāceni viṃdāṇeṃ |
kaval̤ūni ghetalā teṇeṃ | anaṃtarūpeṃ || 232 ||
to viśvatomukha svabhāveṃ | āṇi teci dāvāvayālāgīṃ pāṃḍaveṃ |
prārthilā ātāṃ āghaveṃ | hoūni ṭhelā || 233 ||
āṇi dīpeṃ kāṃ sūryeṃ pragaṭe | athavā nimuṭaliyā dekhāveṃci khuṃṭe |
taisī diṭhī navhe je vaikuṃṭheṃ | didhalī āhe || 234 ||
mhaṇauni kirīṭīsi dohīṃ parī | teṃ dekhaṇeṃ dekheṃ aṃdhārī |
heṃ saṃjayo hastināpurīṃ | sāṃgatase rāyā || 235 ||
mhaṇe kiṃbahunā avadhārileṃ | pārtheṃ viśvarūpa dekhileṃ |
nānā ābharaṇīṃ bharaleṃ | viśvatomukha || 236 ||
divi sūrya sahasrasya bhavedyugapadutthitā |
yadi bhāḥ sadṛśī sā syādbhāsastasya mahātmanaḥ || 12||
tiye aṃgaprabhecā devā | navalāvo kāisayā aisā sāṃgāvā |
kalpāṃtīṃ ekuci mel̤āvā | dvādaśādityāṃcā hoya || 237 ||
taise te divyasūrya sahasravarī | jarī udayajatī kāṃ ekeci avasarīṃ |
taṟhī tayā tejācī thorī | upamūṃ naye || 238 ||
āghavayāci vijūṃcā mel̤āvā kīje | āṇi pral̤ayāgnīcī sarva sāmagrī āṇije |
tevīṃci daśakuhī mel̤avije | mahātejāṃcā || 239 ||
taṟhī tiye aṃgaprabheceni pāḍeṃ | heṃ teja kāṃhīṃ kāṃhīṃ hoīla thoḍeṃ |
āṇi tayā aiseṃ kīra cokhaḍeṃ | triśuddhī nohe || 240 ||
aiseṃ mahātmya yā śrīharīceṃ sahaja | phāṃkatase sarvāṃgīceṃ teja |
teṃ munikṛpā jī maja | dṛṣṭa jāhaleṃ || 241 ||
tatraikasthaṃ jagatkṛtsnam pravibhaktamanekadhā ||
apaśyaddevadevasya śarīre pāṃḍavastadā || 13||
āṇi tiye viśvarūpīṃ ekīkaḍe | jaga āghaveṃ āpuleni pavāḍeṃ |
jaise mahodadhīmājīṃ buḍabuḍe | sināneṃ disatī || 242 ||
kāṃ ākāśīṃ gaṃdharvanagara | bhūtal̤īṃ pipīlikā bāṃdhe ghara |
nānā meruvarī sapūra | paramāṇu baisale || 243 ||
viśva āghaveṃci tayāparī | tayā devacakravartīciyā śarīrīṃ |
arjuna tiye avasarīṃ | dekhatā jāhalā || 244 ||
tataḥ sa vismayāviṣṭo hṛṣṭaromā dhanaṃjayaḥ |
praṇamya śirasā devaṃ kṛtājhjalirabhāṣata || 14||
tetha eka viśva eka āpaṇa | aiseṃ al̤umāl̤a hoteṃ jeṃ dujepaṇa |
teṃhī āṭoni geleṃ aṃtaḥkaraṇa | virāleṃ sahasā || 245 ||
āṃtu ānaṃdā ceireṃ jāhaleṃ | bāheri gātrāṃceṃ bal̤a hāraponi geleṃ |
āpāda pāṃ guṃtaleṃ | pulakāṃcaleṃ || 246 ||
vārṣiye prathamadaśe | vohal̤alayā śailāṃceṃ sarvāṃga jaiseṃ |
virūḍhe komalāṃkurīṃ taise | romāṃca jāhale || 247 ||
śivatalā caṃdrakarīṃ | somakāṃtu drāvo dharī |
taisiyā svedakaṇikā śarīrīṃ | dāṭaliyā || 248 ||
mājīṃ sāpaḍaleni alikul̤eṃ | jal̤āvarī kamal̤akal̤ikā jevīṃ āṃdol̤e |
tevīṃ āṃtuliyā sukhormīceni bal̤eṃ | bāheri kāṃpe || 249 ||
karpūrakardal̤īcīṃ garbhapuṭeṃ | ukalatāṃ kāpurāceni koṃdāṭeṃ |
pulikā gal̤atī tevīṃ theṃbuṭeṃ | netrauni paḍatī || 250 ||
udayaleni sudhākareṃ | jaisā bharalāci samudra bhare |
taisā vel̤ovel̤āṃ urmibhareṃ | ucaṃbal̤ata ase || 251 ||
aisā sāttvikāṃhī āṭhāṃ bhāvāṃ | paraspareṃ vartatase hevā |
tetha brahmānaṃdācī jīvā | rāṇīva phāvalī || 252 ||
taisāci tayā sukhānubhavāpāṭhīṃ | kelā dvaitācā sāṃbhāl̤u diṭhī |
maga usāsauni kirīṭī | vāsa pāhilī || 253 ||
tetha baisalā hotā jiyā savā | tiyāciyā kaḍe mastaka khālavilā devā |
joḍūni karasaṃpuṭa baravā | bolatu ase || 254 ||
arjuna uvāca|
paśyāmi devāṃstava deva dehe sarvāṃstathā bhūtaviśeṣasaṃghān ||
brahmāṇamīśaṃ kamalāsanastha mṛṣīṃścasarvānuragāṃśca divyān || 15||
mhaṇe jayajayājī svāmī | navala kṛpā kelī tumhīṃ |
jeṃ heṃ viśvarūpa kīṃ āmhīṃ | prākṛta dekhoṃ || 255 ||
pari sācaci bhaleṃ keleṃ gosāviyā | maja paritoṣu jāhalā sāviyā |
jī dekhalāsi jo iyā | sṛṣṭīsī tūṃ āśrayo || 256 ||
devā maṃdarāceni aṃgalageṃ | ṭhāyīṃ ṭhāyīṃ śvāpadāṃcīṃ dāṃgeṃ |
taisīṃ iyeṃ tujhyā dehīṃ anegeṃ | dekhataseṃ bhuvaneṃ || 257 ||
aho ākāśaciye khol̤e | disatī grahagaṇāṃcīṃ kul̤eṃ |
kāṃ mahāvṛkṣīṃ avisāl̤eṃ | pakṣijātīcīṃ || 258 ||
tayāparī śrīharī | tujhiyā viśvātmakīṃ iye śarīrīṃ |
svargu dekhataseṃ avadhārīṃ | suragaṇeṃsīṃ || 259 ||
prabhu mahābhūtāṃceṃ paṃcaka | yetha dekhata āhe aneka |
āṇi bhūtagrāma ekeka | bhūtasṛṣṭīceṃ || 260 ||
jī satyaloku tujamājīṃ āhe | dekhilā caturānanu hā nohe ? |
āṇi yerīkaḍe jaṃva pāheṃ | taṃva kailāsuhī dise || 261 ||
śrīmahādeva bhavāniyeśīṃ | tujhyā disatase eke aṃśīṃ |
āṇi tūṃteṃhī gā hṛṣīkeśī | tujamājīṃ dekhe || 262 ||
paiṃ kaśyapādi ṛṣikul̤eṃ | iyeṃ tujhiyā svarūpīṃ sakal̤eṃ |
dekhataseṃ pātāl̤eṃ | pannageṃśīṃ || 263 ||
kiṃbahunā trailokyapatī | tujhiyā ekekāci avayavāciye bhiṃtī |
iyeṃ caturdaśabhuvaneṃ citrākṛtī | aṃkuralīṃ jāṇoṃ || 264 ||
āṇi tethiṃce je je loka | te citraracanā jī aneka |
aiseṃ dekhatase alokika | gāṃbhīrya tujheṃ || 265 ||
anekabāhūdaravaktranetraṃ paśyāmi tvāṃ sarvato'naṃtarūpam |
nāntaṃ na madhyaṃ na punastavādiṃ paśyāmi viśveśvara viśvarūpam || 16||
tyā divyacakṣūṃceni paiseṃ | cahuṃkaḍe jaṃva pāhāta aseṃ |
taṃva dordaṃḍīṃ kāṃ jaiseṃ | ākāśa koṃbhaileṃ || 266 ||
taise ekaci niraṃtara | devā dekhata aseṃ tujhe kara |
karīta āghaveci vyāpāra | ekeci kāl̤īṃ || 267 ||
maga mahāśūnyāceni paisāreṃ | ughaḍalīṃ brahmakaṭāhācīṃ bhāṃḍāreṃ |
taisīṃ dekhataseṃ apāreṃ | udareṃ tujhīṃ || 268 ||
jī sahasraśīrṣayāceṃ dekhileṃ | koḍīvarī hotāti ekīvel̤eṃ |
kīṃ parabrahmaci vadanaphal̤eṃ | moḍoni āleṃ || 269 ||
taisīṃ vaktreṃ jī jeutīṃ teutīṃ | tujhīṃ dekhitase viśvamūrtī |
āṇi tayāciparī netrapaṃktī | anekā saiṃgha || 270 ||
heṃ aso svarga pātāl̤a | kīṃ bhūmī diśā aṃtarāl̤a |
he vivakṣā ṭhelī sakal̤a | mūrtimaya dekhataseṃ || 271 ||
heṃ tujavīṇa ekādiyākaḍe | paramāṇūhi etulā koḍeṃ |
avakāśu pāhataseṃ pari na sāṃpaḍe | aiseṃ vyāpileṃ tuvāṃ || 272 ||
iye nānāparī aparimiteṃ | jetulīṃ sāṭhavilīṃ hotīṃ mahābhūteṃ |
tetulāhi pavāḍu tuvāṃ anaṃteṃ | koṃdalā dekhataseṃ || 273 ||
aisā kavaṇeṃ ṭhāyāhūni tūṃ ālāsī | etha baisalāsi kīṃ ubhā āhāsi |
āṇi kavaṇiye māyeciye poṭīṃ hotāsī | tujheṃ ṭhāṇa kevaḍheṃ || 274 ||
tujheṃ rūpa vaya kaiseṃ | tujapailīkaḍe kāya ase |
tūṃ kāisayāvarī āhāsi aiseṃ | pāhileṃ miyāṃ || 275 ||
taṃva dekhileṃ jī āghaveṃci | tari ātāṃ tuja ṭhāvo tūṃci |
tūṃ kavaṇācā navhesi aisāci | anādi āyatā || 276 ||
tūṃ ubhā nā baiṭhā | dighaḍu nā khujaṭā |
tuja tal̤īṃ varī vaikuṃṭhā | tūṃci āhāsī || 277 ||
tūṃ rūpeṃ āpaṇayāṃci aisā | devā tujhī tūṃci vayasā |
pāṭhīṃ poṭa pareśā | tujheṃ tūṃ gā || 278 ||
kiṃbahunā ātāṃ | tujheṃ tūṃci āghaveṃ anaṃtā |
heṃ puḍhata puḍhatī pāhatāṃ | dekhileṃ miyāṃ || 279 ||
pari yā tujhiyā rūpāāṃtu | jī uṇīva eka ase dekhatu |
je ādi madhya aṃtu | tinhīṃ nāhīṃ || 280 ||
eṟhavīṃ giṃvasileṃ āghavāṃ ṭhāyīṃ | pari soya na lāheci kahīṃ |
mhaṇauni triśuddhī he nāhīṃ | tinhī etha || 281 ||
evaṃ ādimadhyāṃtarahitā | tūṃ viśveśvarā aparimitā |
dekhilāsi jī tattvatāṃ | viśvarūpā || 282 ||
tuja mahāmūrtīciyā āṃgī | umaṭaliyā pṛthak mūrtī anegī |
leilāsī vāneparīṃcī āṃgīṃ | aisā āvaḍatu āhāsī || 283 ||
nānā pṛthak mūrtī tiyā drumavallī | tujhiyā svarūpamahācal̤īṃ |
divyālaṃkāra phulīṃ phal̤īṃ | sāsinnaliyā || 284 ||
ho kāṃ je mahodadhīṃ tūṃ devā | jāhalāsi taraṃgamūrtī helāvā |
kīṃ tūṃ eka vṛkṣu baravā | mūrtiphal̤īṃ phal̤alāsī || 285 ||
jī bhūtīṃ bhūtal̤a māṃḍileṃ | jaiseṃ nakṣatrīṃ gagana guḍhaleṃ |
taiseṃ mūrtimaya bharaleṃ | dekhataseṃ tujheṃ rūpa || 286 ||
jī ekekīcyā aṃgaprāṃtīṃ | hoya jāya heṃ trijagatī |
evaḍhiyāhī tujhyā āṃgīṃ mūrtī | kīṃ romā jāliyā || 287 ||
aisā pavāḍu māṃḍūni viśvācā | tūṃ kavaṇa pāṃ etha koṇācā |
heṃ pāhileṃ taṃva āmucā | sārathī toci tūṃ || 288 ||
tarī maja pāhatāṃ mukuṃdā | tūṃ aisāci vyāpaku sarvadā |
maga bhaktānugraheṃ tayā mugdhā | rūpāteṃ dharisī || 289 ||
kaiseṃ cahūṃ bhujāṃceṃ sāṃval̤eṃ | pāhatāṃ volhāvatī mana ḍol̤e |
kheṃva deūṃ jāije tarī ākal̤e | dohīṃci bāhīṃ || 290 ||
aisī mūrti koḍisavāṇī kṛpā | karūni hosī nā viśvarūpā |
kīṃ amuciyāci diṭhī salepā | jeṃ sāmānyatveṃ dekhitī || 291 ||
tarī ātāṃ diṭhīcā viṭāl̤u gelā | tuvāṃ sahajeṃ divyacakṣū kelā |
mhaṇauni yathārūpeṃ dekhavalā | mahimā tujhā || 292 ||
parī makaratuṃḍāmāgilekaḍe | toci hotāsi tūṃ evaḍheṃ |
rūpa jāhalāsi heṃ phuḍeṃ | vol̤akhileṃ miyāṃ || 293 ||
kirīṭinaṃ gadinaṃ cakriṇaṃ ca tejorāśiṃ sarvato dīptimantam |
paśyāmi tvāṃ durnirīkṣyaṃ samantāddīptānalārkadyutimaprameyam || 17||
nohe toci hā śirīṃ ? | mukuṭa leilāsi śrīharī |
parī ātāṃceṃ teja āṇi thorī | navala kīṃ bahu heṃ || 294 ||
teṃci heṃ variliyeci hātīṃ | cakra parijitayā āyatī |
sāṃvaritāsi viśvamūrtī | te na moḍe khūṇa || 295 ||
yerīkaḍe teci he nohe gadā | āṇi tal̤iliyā donī bhujā nirāyudhā |
vāgore sāṃvarāvayā goviṃdā | saṃsariliyā || 296 ||
āṇi teṇeṃci vegeṃ sahasā | mājhiyā manorathāsarisā |
jāhalāsi viśvarūpā viśveśā | mhaṇauni jāṇeṃ || 297 ||
parī kāyaseṃ bā heṃ coja | vismayo karāvayāhi pāḍū nāhīṃ maja |
citta hoūni jātaseṃ nirbuja | āścaryeṃ yeṇeṃ || 298 ||
heṃ etha āthi kāṃ yetha nāhīṃ | aiseṃ śvasoṃhī naye kāṃhīṃ |
navala aṃgaprabhecī navāī | kaisī koṃdalīṃ saiṃgha || 299 ||
etha agnīcīhī diṭhī karapata | sūrya khadyotu taisā hārapata |
aiseṃ tīvrapaṇa adbhuta | tejāceṃ yayā || 300 ||
ho kāṃ mahātejāciyā mahārṇavīṃ | buḍoni gelī sṛṣṭī āghavī |
kīṃ yugāṃtavijūṃcyā pālavīṃ | jhāṃkaleṃ gagana || 301 ||
nātarī saṃhāratejāciyā jvāl̤ā | toḍoni mācū bāṃdhalā aṃtarāl̤āṃ |
ātāṃ divya jñānāciyā ḍol̤āṃ | pāhavenā || 302 ||
ujāl̤u adhikādhika bahuvasu | dhaḍāḍīta āhe atidāhasu |
paḍata divyacakṣuṃsahī trāsu | nyāhāl̤itāṃ || 303 ||
ho kāṃ je mahāpral̤ayīṃcā bhaḍāḍu | hotā kāl̤āgnirudrāciyā ṭhāyīṃ gūḍhu |
to tṛtīyanayanācā maḍhū | phuṭalā jaisā || 304 ||
taiseṃ pasaraleni prakāśeṃ | saiṃgha pāṃcavaniyā jvāl̤āṃce val̤ase |
paḍatāṃ brahmakaṭāha kol̤ise | hota āhātī || 305 ||
aisā adbhuta tejorāśī | janmā navala myāṃ dekhilāsī |
nāhīṃ vyāptī āṇi kāṃtīsī | pāru jī tujhiye || 306 ||
tvamakṣaraṃ paramaṃ veditavyaṃ tvamasya viśvasya paraṃ nidhānam |
tvamavyayaḥ śāśvatadharmagoptā sanātanastvaṃ puruṣo mato me || 18||
devā tūṃ akṣara | auṭāviye mātresi para |
śrutī jayāceṃ ghara | giṃvasīta āhātī || 307 ||
jeṃ ākārāceṃ āyatana | jeṃ viśvanikṣepaikanidhāna |
teṃ avyaya tūṃ gahana | avināśa jī || 308 ||
tūṃ dharmācā volāvā | anādisiddha tūṃ nitya navā |
jāṇeṃ mī sadatisāvā | puruṣa viśeṣa tūṃ || 309 ||
anādimadhyāntamanantavīryaṃ anantabāhuṃ śaśisūryanetram |
paśyāmi tvāṃ dīptahutāśavaktraṃ svatejasā viśvamidaṃ tapantam || 19||
tūṃ ādimadhyāṃtarahitu | svasāmarthyeṃ tūṃ anaṃtu |
viśvabāhu aparimitu | viśvacaraṇa tūṃ || 310 ||
paiṃ caṃdra caṃḍāṃśu ḍol̤āṃ | dāvitāsi kopaprasāda līl̤ā |
ekāṃ rusasī tamāciyā ḍol̤āṃ | ekāṃ pāl̤itosi kṛpādṛṣṭī || 311 ||
jī evaṃvidhā tūṃteṃ | mī dekhataseṃ heṃ niruteṃ |
peṭaleṃ pral̤ayāgnīceṃ ujiteṃ | taiseṃ vaktra heṃ tujheṃ || 312 ||
vaṇiveni peṭale parvata | kaval̤ūni jvāl̤āṃce ubhaḍa uṭhata |
taisī cāṭīta dāḍhā dāṃta | jībha lol̤e || 313 ||
iye vadanīṃciyā ubā | āṇi jī sarvāṃgakāṃtīciyā prabhā |
viśva tātaleṃ ati kṣobhā | jāta āhe || 314 ||
dyāvāpṛthivyoridamantaraṃ hi vyāptaṃ tvayaikena diśaśca sarvāḥ |
dṛṣṭvā'dbhutaṃ rūpamugraṃ tavedaṃ lokatrayaṃ pravyathitaṃ mahātman || 20||
kāṃ je dyaurloka āṇi pātāl̤a | pṛthivī āṇi aṃtarāl̤a |
athavā daśadiśā samākul̤a | diśācakra || 315 ||
heṃ āghaveṃci tuṃvā ekeṃ | bharaleṃ dekhata āhe kautukeṃ |
pari gaganāhīsakaṭa bhayānakeṃ | āplavije jevīṃ || 316 ||
nātarī adbhutarasāciyā kallol̤īṃ | jāhalī cavadāhī bhuvanāṃsi kaḍiyāl̤īṃ |
taiseṃ āścaryaci maga mī ākal̤īṃ | kāya eka ? || 317 ||
nāvare vyāptī he asādhāraṇa | na sāhave rūpāceṃ ugrapaṇa |
sukha dūrī geleṃ pari prāṇa | vipāyeṃ dharīje || 318 ||
devā aiseṃ dekhoni tūṃteṃ | neṇoṃ kaiseṃ āleṃ bhayāceṃ bhariteṃ |
ātāṃ duḥkhakallol̤īṃ jhal̤aṃbateṃ | tinhīṃ bhuvaneṃ || 319 ||
eṟhavīṃ tuja mahātmayāceṃ dekhaṇeṃ | tari bhayaduḥkhāsi kāṃ mel̤avaṇeṃ ? |
pari heṃ sukha navheci jeṇeṃ guṇeṃ | teṃ jāṇavata āhe maja || 320 ||
jaṃva tujheṃ rūpa nohe diṭheṃ | taṃva jagāsi saṃsārika gomaṭeṃ |
ātāṃ dekhilāsi tarī viṣayaviṭeṃ | upanalā trāsu || 321 ||
tevīṃci tuja dekhiliyāsāṭhīṃ | kāya sahasā tuja devoṃ yeīla miṭhī |
āṇi nedīṃ tarī śokasaṃkaṭīṃ | rāhoṃ kevīṃ ? || 322 ||
mhaṇauni māgāṃ saroṃ taṃva saṃsāru | āḍavīta yetase anivāru |
āṇi puḍhāṃ tūṃ taṃva anāvaru | na yesi ghevoṃ || 323 ||
aisā mājhāraliyā sāṃkaḍāṃ | bāpuḍyā trailokyācā hotase huraḍā |
hā dhvani jī phuḍā | cojavalā maja || 324 ||
jaisā āraṃbal̤alā āgīṃ | to samudrā ye nivāvayālāgīṃ |
taṃva kallol̤apāṇiyāciyā taraṃgīṃ | āgal̤ā bihe || 325 ||
taiseṃ yā jagāsi jāhaleṃ | tūṃteṃ dekhoni tal̤amal̤ita ṭheleṃ |
yāmājīṃ paila bhale | jñānaśūrāṃce mel̤āve || 326 ||
amī hi tvāṃ surasaṃghā viśanti kecidbhītāḥ prāñjalayo gṛṇanti |
svastītyuktvā maharṣisiddhasaṅghāḥ stuvanti tvāṃ sutibhiḥ puṣkalābhiḥ || 21||
he tujheni āṃgikeṃ tejeṃ | jāl̤ūni sarva karmāṃcīṃ bījeṃ |
mil̤ata tuja āṃtu sahajeṃ | sadbhāvesīṃ || 327 ||
āṇika eka sāviyāci bhayabhīru | sarvasveṃ dharūni tujhī moharu |
tuja prārthitāti karu | joḍoniyāṃ || 328 ||
devā avidyārṇavīṃ paḍiloṃ | jī viṣayavāgureṃ āṃtuḍaloṃ |
svargasaṃsārāciyā sāṃkaḍaloṃ | dohīṃ bhāgīṃ || 329 ||
aiseṃ āmuceṃ soḍavaṇeṃ | tujavāṃconi kījela kavaṇeṃ ? |
tuja śaraṇa gā sarvaprāṇeṃ | mhaṇata devā || 330 ||
āṇi maharṣī athavā siddha | kāṃ vidyādharasamūha vividha |
he bolata tuja svastivāda | karitī stavana || 331 ||
rudrādityā vasavo ye ca sādhyā viśve'śvinau marutaścośmapāśca |
gandharvayakṣāsurasiddhasaṅghā vīkṣante tvāṃ vismitāścaiva sarve || 22||
he rudrādityāṃce mel̤āve | vasu hana sādhya āghave |
aśvinau deva viśvedeva vibhaveṃ | vāyuhī he jī || 332 ||
avadhārā pitara hana gaṃdharva | paila yakṣarakṣogaṇa sarva |
jī maheṃdramukhya deva | kāṃ siddhādika || 333 ||
he āghaveci āpulāliyā lokīṃ | sotkaṃṭhita avalokīṃ |
he mahāmūrtī daivikī | pāhāta āhātī || 334 ||
maga pāhāta pāhāta pratikṣaṇīṃ | vismita hoūni aṃtaḥkaraṇīṃ |
karita nijamukaṭīṃ vovāl̤aṇī | prabhujī tuja || 335 ||
te jaya jaya ghoṣa kalaraveṃ | svarga gājavitātī āghave |
ṭhevita lalāṭāvarī barave | karasaṃpuṭa || 336 ||
tiye vinayadrumāciye āravīṃ | suravāḍalī sāttvikāṃcī mādhavī |
mhaṇauni karasaṃpuṭapallavīṃ | tūṃ hotāsi phal̤a || 337 ||
rūpaṃ mahatte bahuvaktranetraṃ mahābāho bahubāhūrupādam |
bahūdaraṃ bahudaṃṣṭrākarālaṃ dṛṣṭvā lokāḥ pravyathitāstathā'ham || 23||
jī locanāṃ bhāgya udeleṃ | manā sukhāceṃ suyāṇeṃ pāhaleṃ |
je agādha tujheṃ dekhileṃ | viśvarūpa ihīṃ || 338 ||
heṃ lokatrayavyāpaka rūpaḍeṃ | pāhatāṃ devāṃhī vacaka paḍe |
yāceṃ sanmukhapaṇa joḍeṃ | bhalatayākaḍunī || 339 ||
aiseṃ ekaci parī vicitreṃ | āṇi bhayānakeṃ vaktreṃ |
bahulocana he saśastreṃ | anaṃtabhujā || 340 ||
anaṃta cāru bāhu caraṇa | bahūdara āṇi nānāvarṇa |
kaiseṃ prativadanīṃ mātalepaṇa | āveśāceṃ || 341 ||
ho kāṃ mahākalpāciyā aṃtīṃ | tavakaleni yameṃ jeutateutīṃ |
pral̤ayāgnīcīṃ ujitīṃ | āṃbukhilīṃ jaisīṃ || 342 ||
nātarī saṃhāratripurārīcīṃ yaṃtreṃ | kīṃ pral̤ayabhairavācīṃ kṣetreṃ |
nānā yugāṃtaśaktīcīṃ pātreṃ | bhūtakhicā voḍhavilīṃ || 343 ||
taisīṃ jiyetiyekaḍe | tujhīṃ vaktreṃ jīṃ pracaṃḍeṃ |
na samātī darīmājīṃ siṃvhāḍe | taise daśana disatī rāgīṭa || 344 ||
jaiseṃ kāl̤arātrīceni aṃdhāreṃ | ulhāsata nighatīṃ saṃhārakheṃcareṃ |
taisiyā vadanīṃ pral̤ayarudhireṃ | kāṭaliyā dāḍhā || 345 ||
heṃ aso kāl̤eṃ avaṃtileṃ raṇa | kāṃ sarva saṃhāreṃ mātaleṃ maraṇa |
taiseṃ atibhiṃgul̤avāṇeṃpaṇa | vadanīṃ tujhiye || 346 ||
he bāpuḍī lokasṛṣṭī | moṭakīye vipāilī diṭhī |
āṇi duḥkhakāliṃdīciyā taṭīṃ | jhāḍa hoūni ṭhelī || 347 ||
tuja mahāmṛtyūciyā sāgarīṃ | ātāṃ he trailokya jīvitācī tarī |
śokadurvātalaharī | āṃdol̤ata ase || 348 ||
etha koponi jarī vaikuṃṭheṃ | aiseṃ hana mhaṇipaila avacaṭeṃ |
jeṃ tuja lokāṃceṃ kāī vāṭe ? | tūṃ dhyānasukha heṃ bhogīṃ || 349 ||
tarī jī lokāṃceṃ kīra sādhāraṇa | vāyāṃ āḍa sūtase voḍaṇa |
kevīṃ sahasā mhaṇe prāṇa | mājheci kāṃpatī || 350 ||
jyā maja saṃhārarudra vāsipe | jyā majabheṇeṃ mṛtyu lape |
to mī etheṃ ahāl̤abāhal̤īṃ kāṃpeṃ | aiseṃ tuvāṃ keleṃ || 351 ||
pari navala bāpā he mahāmārī | iyā nāma viśvarūpa jarī |
he bhyāsurapaṇeṃ hārī | bhayāsi āṇī || 352 ||
nabhaḥspṛśaṃ dīptamanekavarṇaṃ vyāttānanaṃ dīptaviśālanetram |
dṛṣṭvā hi tvāṃ pravyathitāntarātmā dhṛtiṃ na vindāmi śamaṃ ca viṣṇo || 24||
ṭhelīṃ mahākāl̤eṃsi haṭeṃtaṭeṃ | taisī kitī{e}keṃ mukheṃ rāgiṭeṃ |
ihīṃ vāḍhoniyāṃ dhākuṭeṃ | ākāśa keleṃ || 353 ||
gaganāceṃni vāḍapaṇeṃ nākal̤e | tribhuvanīṃciyāhī vāriyā na veṃṭāl̤e |
yayāceni vāphā āgī jal̤e | kaiseṃ dhaḍāḍīta ase || 354 ||
tevīṃci ekasārikheṃ eka nohe | etha varṇāvarṇācā bhedu āhe |
ho kāṃ jeṃ pral̤ayīṃ sāvāvo lāhe | vanhṃ yayācā || 355 ||
jayāciye āṃgīṃcī dīptī yevaḍhī | je trailokya kīje rākhoṃḍī |
kīṃ tayāhī toṃḍeṃ āṇi toṃḍīṃ | dāṃta dāḍhā || 356 ||
kaisā vārayā dhanurvāta caḍhalā | samudra kīṃ mahāpurīṃ paḍilā |
viṣāgni mārā pravartalā | vaḍavānal̤āsī || 357 ||
hal̤āhal̤a āgī piyāleṃ | navala maraṇa mārā pravartaleṃ |
taiseṃ saṃhāratejā yā jāhaleṃ | vadana dekhā || 358 ||
parī koṇeṃ māneṃ viśāl̤a | jaiseṃ tuṭaliyā aṃtarāl̤a |
ākāśāsi kavhal̤a | paḍoni ṭheleṃ || 359 ||
nātarī kākhe sūni vasuṃdharī | jaiṃ hiraṇyākṣu rigālā vivarīṃ |
taiṃ ughaḍale hāṭakeśvarīṃ | jevīṃ pātāl̤akuhara || 360 ||
taisā vaktrāṃcā vikāśu | mājīṃ jivhāṃcā āgal̤āci āveśu |
viśva na pure mhaṇauni ghāṃsu | na bharīci koṃḍeṃ || 361 ||
āṇi pātāl̤avyāl̤āṃciyā phūtkārīṃ | garal̤ajvāl̤ā lāgatī aṃbarīṃ |
taisī pasaraliye vadanadarī- | mājīṃ he jivhā || 362 ||
kāḍhūni pral̤ayavijūṃcīṃ juṃbāḍeṃ | jaiseṃ pannāsileṃ gaganāce huḍe |
taise āvāl̤uvāṃvarī āṃkaḍe | dhagadhagīta dāḍhāṃce || 363 ||
āṇi lalāṭapaṭāciye khol̤e | kaiseṃ bhayāteṃ bheḍavitātī ḍol̤e |
ho kāṃ je mahāmṛtyūce umāl̤e | kaḍavasāṃ rāhile || 364 ||
aiseṃ vāūni bhayāceṃ bhoja | etha kāya nipajavūṃ pāhātosi kāja |
teṃ neṇoṃ parī maja | maraṇabhaya āleṃ || 365 ||
devā viśvarūpa pahāvayāce ḍohal̤e | kele tiye pāvaloṃ pratiphal̤eṃ |
bāpā dekhilāsi ātāṃ ḍol̤e | nivāve taise nivāle || 366 ||
aho deho pārthiva kīra jāye | yayācī kākul̤atī kavaṇā āhe |
pari ātāṃ caitanya mājheṃ vipāyeṃ | vāṃce kīṃ na vāṃce || 367 ||
eṟhavīṃ bhayāstava āṃga kāṃpe | nāveka āgal̤eṃ tarī mana tāpe |
athavā buddhihī vāsipe | abhimānu visarije || 368 ||
parī yetuliyāhī vegal̤ā | jo keval̤a ānaṃdaikakal̤ā |
tayā aṃtarātmayāhī niścal̤ā | śiyārī ālī || 369 ||
bāpa sākṣātkārācā vedhu | kaisā deśadhaḍī kelā bodhu |
hā guruśiṣyasaṃbaṃdhu | vipāyeṃ nāṃde || 370 ||
devā tujhyā ye darśanīṃ | jeṃ vaikalya upajaleṃ āhe aṃtaḥkaraṇīṃ |
teṃ sāvarāvayālāgīṃ gaṃvasaṇī | dhairyācī karitaseṃ || 371 ||
taṃva mājheni nāmeṃ dhairya hārapaleṃ | kīṃ tayāhīvarī viśvarūpadarśana jāhaleṃ |
heṃ aso pari maja bhaleṃ ātuḍavileṃ | upadeśā iyā || 372 ||
jīva visaṃvāvayāciyā cāḍā | saiṃgha dhāṃvādhāṃvī karitase bāpuḍā |
pari soyahī kavaṇeṃkaḍāṃ | na labhe etha || 373 ||
aiseṃ viśvarūpāciyā mahāmārī | jīvitva geleṃ āheṃ carācarīṃ |
jī na boleṃ tari kāya karīṃ | kaiseni rāheṃ ? || 374 ||
daṃṣṭrākarālāni ca te mukhāni dṛṣṭvaiva kālānalasannibhāni |
diśo na jāne na labhe ca śarma prasīda deveśa jagannivāsa || 25||
paiṃ akhaṃḍa ḍol̤yāṃpuḍheṃ | phuṭaleṃ jaiseṃ mahābhayāceṃ bhāṃḍeṃ |
taiśīṃ tujhīṃ mukheṃ vitaṃḍeṃ | pasaralīṃ dekheṃ || 375 ||
aso dāṃta dāḍhāṃcī dāṭī | na jhāṃkave mā doṃ doṃ voṭhīṃ |
saiṃgha pral̤ayaśastrāṃciyā dāṭa kāṃṭī | lāgaliyā jaiśā || 376 ||
jaiseṃ takṣakā viṣa bharaleṃ | ho kāṃ je kāl̤arātrīṃ bhūta saṃcaraleṃ |
kīṃ āgneyāstra parajileṃ | vajrāgni jaiseṃ || 377 ||
taiśīṃ tujhīṃ vaktreṃ pracaṃḍeṃ | vari āveśa hā bāherī vosaṃḍe |
āle maraṇarasāce loṃḍhe | āmhāṃvarī || 378 ||
saṃhārasamayīṃcā caṃḍānil̤u | āṇi mahākalpāṃta pral̤ayānal̤u |
yā dohīṃ jaiṃ hoya mel̤u | taiṃ kāya eka na jal̤e ? || 379 ||
taisīṃ saṃhārakeṃ tujhīṃ mukheṃ | dekhoni dhīru kāṃ āmhāṃ pārukhe ? |
ātāṃ bhulaloṃ mī diśā na dekheṃ | āpaṇapeṃ neṇeṃ || 380 ||
moṭakeṃ viśvarūpa ḍol̤āṃ dekhileṃ | āṇi sukhāceṃ avarṣaṇa paḍileṃ |
ātāṃ jāpāṇīṃ jāpāṇīṃ āpuleṃ | astāvyasta heṃ || 381 ||
aiseṃ karisī mhaṇauni jarī jāṇeṃ | tarī he goṣṭī sāṃgāvīṃ kāṃ mī mhaṇeṃ |
ātāṃ eka vel̤a vāṃcavī jī prāṇeṃ | yā svarūpapral̤ayāpāsoni || 382 ||
jarī tūṃ gosāvī āmucā anaṃtā | tarī suīṃ voḍaṇa mājhiyā jīvitā |
sāṃṭavīṃ pasārā hā māgutā | mahāmārīcā || 383 ||
āikeṃ sakal̤a devāṃciyā paradevate | tuvāṃ caitanyeṃ gā viśva vasateṃ |
teṃ visaralāsī heṃ uparateṃ | saṃhārūṃ ādarileṃ || 384 ||
mhaṇauni vegīṃ prasanna hoīṃ devarāyā | saṃharīṃ saṃharīṃ āpulī māyā |
kāḍhīṃ māteṃ mahābhayā- | pāsoniyāṃ || 385 ||
hā ṭhāyavarī puḍhatapuḍhatīṃ | tūṃteṃ mhaṇije bahuvā kākul̤atī |
aisā mī viśvamūrtī | bheḍakā jāhaloṃ || 386 ||
jaiṃ amarāvatīye ālā dhāḍā | taiṃ myāṃ ekaleni kelā uveḍā |
jo mī kāl̤āciyāhī toṃḍā | vāsipu na dharīṃ || 387 ||
parī tayā āṃtula navhe heṃ devā | etha mṛtyūsahī karūni caḍhāvā |
tuvāṃ āmucāci ghoṭū bharāvā | yā sakal̤a viśveṃsīṃ || 388 ||
kaisā navhatā pral̤ayācā vel̤u | gokhā tūṃci minalāsi kāl̤u |
bāpuḍā hā tribhuvanagol̤u | alpāyu jāhalā || 389 ||
ahā bhāgyā viparītā | vighna uṭhileṃ śāṃta karitāṃ |
kaṭākaṭā viśva geleṃ ātāṃ | tūṃ lāgalāsi grāsūṃ || 390 ||
heṃ navhe mā rokaḍeṃ | saiṃgha pasarūniyāṃ toṃḍeṃ |
kaval̤itāsi cahūṃkaḍe | sainyeṃ iyeṃ || 391 ||
amī ca tvāṃ dhṛtarāṣṭrasya putrāḥ sarve sahaivāvanipālasaṅghaiḥ |
bhīṣmo droṇaḥ sūtaputrastathā'sau sahāsmadīyairapi yodhamukhyaiḥ || 26||
noheti ? he kauravakul̤īṃce vīra | āṃdhal̤iyā dhṛtarāṣṭrāce kumara |
he gele gele sahaparivāra | tujhiyā vadanīṃ || 392 ||
āṇi je je yāṃceni sāvāyeṃ | āle deśodeśīṃce rāye |
tayāṃceṃ sāṃgāvayā jāvoṃ na lāhe | aiseṃ sarakaṭita āhāsī || 393 ||
madamukhāciyā saṃghaṭā | gheta āhāsi ghaṭaghaṭāṃ |
āraṇīṃ hana thāṭā | detāsi miṭhī || 394 ||
jaṃtrāvaricīla māra | padātīṃce mogara |
mukhāāṃta bhāra | hārapatāti mā || 395 ||
kṛtāṃtāciyā jāval̤ī | jeṃ ekaci viśvāteṃ gil̤ī |
tiyeṃ koṭīvarī sagal̤īṃ | gil̤itāsi śastreṃ || 396 ||
caturaṃgā parivārā | saṃjoḍiyāṃ rahaṃvarāṃ |
dāṃta na lāvisī mā parameśvarā | kasā tuṣṭalāsi baravā || 397 ||
hāṃ gā bhīṣmā{ai}sā kavaṇu | satyaśauryanipuṇu |
tohī āṇi brāhmaṇa droṇu | grāsilāsi kaṭakaṭā || 398 ||
ahā sahasrakarācā kumaru | etha gelā gelā karṇavīru |
āṇi āmuciyā āghavayāṃcā keru | pheḍilā dekheṃ || 399 ||
kaṭakaṭā dhātayā | kaiseṃ jāhaleṃ anugrahā yayā |
miyāṃ prārthūni jagā bāpuḍiyā | āṇileṃ maraṇa || 400 ||
māgāṃ thoḍiyā bahuvā upapattī | yeṇeṃ sāṃgitaliyā vibhūtī |
taisā naseci mā puḍhatī | baisaloṃ pusoṃ || 401 ||
mhaṇauni bhogya teṃ triśuddhī na cuke | āṇi buddhihī hoṇārāsārikhī ṭhāke |
mājhyā kapāl̤īṃ piṭāveṃ lokeṃ | teṃ loṭela kāṃhyāṃ || 402 ||
pūrvīṃ amṛtahī hātāṃ āleṃ | parī deva nasatīci ugale |
maga kāl̤akūṭa uṭhavileṃ | śevaṭīṃ jaiseṃ || 403 ||
parī teṃ ekabagīṃ thoḍeṃ | keliyā pratikārāmājivaḍeṃ |
āṇi tiye avasarīceṃ teṃ sāṃkaḍeṃ | nistaravileṃ śaṃbhū || 404 ||
ātāṃ hā jal̤atāṃ vārā keṃ veṃṭāl̤e ? | koṇā he viṣā bharaleṃ gagana gil̤e ? |
mahākāl̤eṃsi keṃ khel̤eṃ ? | āṃgavata ase || 405 ||
aisā arjuna duḥkheṃ śiṇatu | śocita ase jivāāṃtu |
parī na dekheṃ to prastutu | abhiprāya devācā || 406 ||
je mī māritā he kaurava marate | aiseni veṃṭāl̤ilā hotā moheṃ bahuteṃ |
to pheḍāvayālāgīṃ anaṃteṃ | heṃ dākhavileṃ nija || 407 ||
are koṇhī koṇāteṃ na mārī | etha mīci ho sarva saṃhārīṃ |
heṃ viśvarūpavyājeṃ harī | prakaṭita ase || 408 ||
parī vāyāṃci vyākulatā | te na cojaveci paṃḍusutā |
maga ahā kaṃpu navhatā | vāḍhavita ase || 409 ||
vaktrāṇi te tvaramāṇā viśanti daṃṣṭrākarālāni bhayānakāni |
kecidvilagnā daśanāntareṣu saṃdṛśyante cūrṇitairuttamāṅgaiḥ || 27||
tetha mhaṇe pāhā ho eke vel̤e | sāsikavaceṃsi donhī dal̤eṃ |
vadanīṃ gelīṃ ābhāl̤eṃ | gaganīṃ kāṃ jaisīṃ || 410 ||
kāṃ mahākalpāciyā śevaṭīṃ | jaiṃ kṛtāṃtu kopalā hoya sṛṣṭī |
taiṃ ekavisāṃhī svargāṃ miṭhī | pātāl̤āsakaṭa de || 411 ||
nātarī udāsīneṃ daiveṃ | saṃcakācīṃ vaibhaveṃ |
jethīṃcīṃ tetha svabhāveṃ | vilayā jātī || 412 ||
taisīṃ sāsinnalīṃ sainyeṃ ekavaṭeṃ | iye mukhīṃ jāhalīṃ praviṣṭeṃ |
parī ekahī toṃḍauni na suṭe | kaiseṃ karma dekhā || 413 ||
aśokāce aṃgavase | caghal̤ile kaṟheni jaise |
loka vaktrāmājīṃ taise | vāyāṃ gele || 414 ||
pari sisāl̤eṃ mukuṭeṃsīṃ | paḍilī dāḍhāṃce sāṃḍasīṃ |
pīṭha hota kaisīṃ | disata āhātī || 415 ||
tiyeṃ ratneṃ dāṃtāṃciye savaḍīṃ | kūṭa lāgaleṃ jibhecyā buḍīṃ |
kāṃhīṃ kāṃhīṃ āgaraḍīṃ | draṃṣṭrāṃcīṃ mākhalīṃ || 416 ||
ho kāṃ je viśvarūpeṃ kāl̤eṃ | grāsilīṃ lokāṃcīṃ śarīreṃ bal̤eṃ |
pari jīvitva dehīṃcīṃ sisāl̤eṃ | avaśya kīṃ rākhilīṃ || 417 ||
taisīṃ śarīrāmājīṃ cokhaḍīṃ | iyeṃ uttamāṃgeṃ hotīṃ phuḍīṃ |
mhaṇauni mahākāl̤āciyāhī toṃḍīṃ | pari uralīṃ śekhīṃ || 418 ||
maga mhaṇe heṃ kāī | janmalayāṃ āna moharaci nāhīṃ |
jaga āpaiseṃci vadanaḍohīṃ | saṃcāratāhe || 419 ||
yayā āpeṃāpa āghaviyā sṛṣṭī | lāgaliyā āhāti vadanācyā vāṭīṃ |
āṇi hā jethiṃciyā tetha miṭhī | detase ugalā || 420 ||
brahmādika samasta | uṃcā mukhāmājīṃ dhāṃvata |
yera sāmānya he bharata | ailīca vadanīṃ || 421 ||
āṇīkahī bhūtajāta | teṃ upajaleci ṭhāyīṃ grāsita |
pari yāciyā mukhā nibhrāṃta | na suṭeci kāṃhīṃ || 422 ||
yathā nadīnām bahavo'mbuvegāḥ samudramevābhimukhā dravanti |
tathā tavāmī naralokavīrā viśanti vaktrāṇyabhivijvalanti || 28||
jaise mahānadīce vogha | vahile ṭhākitī samudrāceṃ āṃga |
taiseṃ āghavācikaḍūni jaga | praveśata mukhīṃ || 423 ||
āyuṣyapaṃtheṃ prāṇigaṇī | karoni ahorātrāṃcī movaṇī |
vegeṃ vaktrāmil̤aṇīṃ | sādhijata āhātī || 424 ||
yathā pradīptaṃ jvalanaṃ pataṅgā viśanti nāśāya samṛddhavegāḥ |
tathaiva nāśāya viśanti lokā stavāpi vaktrāṇi samṛddhavegāḥ || 29||
jal̤atayā girīcyā gavakhā- | mājīṃ ghāpatī pataṃgāciyā jhākā |
taise samagra loka dekhā | iye vadanīṃ paḍatī || 425 ||
pari jetuleṃ yetha praveśaleṃ | teṃ tātaliyā loheṃ pāṇīci pāṃ gil̤ileṃ |
vahavaṭīṃhi pusileṃ | nāmarūpa tayāṃceṃ || 426 ||
lelihyase grasamānaḥ samantāllokānsamagrānvadanairjvadbhiḥ |
tejobhirāpūrya jagatsamagraṃ bhāsastavogrāḥ pratapanti viṣṇo || 30||
āṇi yetulāhī ārogaṇa | karitāṃ bhuke nāhīṃ uṇepaṇa |
kaiseṃ dīpana asādhāraṇa | udayaleṃ yayā || 427 ||
jaisā rogiyā jvarāhūni uṭhilā | kā bhaṇagā dukāl̤u pāhalā |
taisā jibhāṃcā lal̤alal̤āṭu dekhilā | āvāl̤uveṃ cāṭitāṃ || 428 ||
taiseṃ āhārāce nāṃveṃ kāṃhīṃ | toṃḍāpāsūni uraleṃci nāhīṃ |
kaisī samasamīta navāī | bhukelepaṇācī || 429 ||
kāya sāgarācā ghoṃṭu bharāvā ? | kīṃ parvatācā ghāṃsu karāvā ? |
brahmakaṭāho ghālāvā | āghavāci dāḍhe || 430 ||
diśā sagal̤iyāci gil̤āviyā | cāṃdiṇiyā cāṭūni ghyāviyā |
aiseṃ vartata āhe sāviyā | lolupya bā tujheṃ || 431 ||
jaisā bhogīṃ kāmu vāḍhe | kāṃ iṃdhaneṃ āgīsi hākāka caḍhe |
taisī khātakhātāṃci toṃḍeṃ | khākhāṃteṃ ṭhelīṃ || 432 ||
kaiseṃ ekaci kevaḍheṃ pasaraleṃ | tribhuvana jivhāgrīṃ āhe ṭekaleṃ |
jaiseṃ kāṃ kavīṭha ghātaleṃ | vaḍavānal̤īṃ || 433 ||
aisīṃ apāra vadaneṃ | ātāṃ yetulīṃ kaiṃcīṃ tribhuvaneṃ |
kāṃ āhāru na mil̤atāṃ yeṇeṃ māneṃ | vāḍhavilīṃ saiṃgha || 434 ||
agā hā loku bāpuḍā | jāhalā vadanajvāl̤āṃ varapaḍā |
jaisī vaṇaveyāciyā veḍhāṃ | sāṃpaḍatī mṛgeṃ || 435 ||
ātāṃ taiseṃ yāṃ viśvā jāhāleṃ | deva navhe heṃ karma āleṃ |
kāṃ jaga cal̤acal̤āṃ pāṃgileṃ | kāl̤ajāl̤eṃ || 436 ||
ātāṃ iye aṃgaprabheciye vāgure | koṇīkaḍūni nigijaila carācareṃ |
hīṃ vaktreṃ nohetī johāreṃ | voḍavalīṃ jagā || 437 ||
āgī āpuleni dāhakapaṇeṃ | kaiseni pol̤ije teṃ neṇe |
parī jayā lāge tayā prāṇeṃ | suṭikācī nāhīṃ || 438 ||
nātarī mājheni tikhaṭapaṇeṃ | kaiseṃ nivaṭe heṃ śastra kāyi jāṇeṃ |
kāṃ āpuliyāṃ mārā neṇeṃ | viṣa jaiseṃ || 439 ||
taisī tuja kāṃhīṃ | āpuliyā ugrapaṇācī seci nāhīṃ |
parī ailīkaḍile mukhīṃ khāī | ho saralī jagācī || 440 ||
agā ātmā tūṃ eku | sakal̤a viśvavyāpaku |
tarī kāṃ āmhāṃ aṃtaku | taisā voḍavalāsī ? || 441 ||
tarī miyāṃ sāṃḍilī jīvitvācī cāḍa | āṇi tuvāṃhī na dharāvī bhīḍa |
manīṃ āhe teṃ ughaḍa | bola pāṃ sukheṃ || 442 ||
kitī vāḍhavisī yā ugrarūpā | āṃgīṃceṃ bhagavaṃtapaṇa āṭhavīṃ bāpā |
nāhīṃ tarī kṛpā | majapuratī pāhī || 443 ||
ākhyāhi me ko bhavānugrarūpo namo'stu te devavara prasīda |
vijñātumicchāmibhavantamādyaṃ na hi prajānāmi tava pravṛttim || 31||
tarī eka vel̤a vedavedyā | jī tribhuvanaika ādyā |
vinavaṇī viśvavaṃdyā | āikeṃ mājhī || 444 ||
aiseṃ boloni vīreṃ | caraṇa namaskārileṃ śireṃ |
maga mhaṇeṃ tarī sarveśvareṃ | avadhārijo || 445 ||
miyāṃ hoāvayā samādhāna | jī pusileṃ viśvarūpadhyāna |
āṇi ekeṃci kāl̤eṃ tribhuvana | gil̤ituci uṭhilāsī || 446 ||
tarī tūṃ koṇa kāṃ yetulīṃ | iyeṃ bhyāsureṃ mukheṃ kāṃ mel̤avilīṃ |
āghaviyāci karīṃ parijilīṃ | śastreṃ kāṃhyā || 447 ||
jī jaṃva taṃva rāgīṭapaṇeṃ | vāḍhoni gaganā āṇitosi uṇeṃ |
kāṃ ḍol̤e karūni bhiṃgul̤avāṇe | bheḍasāvīta āhāsī || 448 ||
etha kṛtāṃteṃsi devā | kāsayā kijatase hevā |
hā āpulā tuvāṃ sāṃgāvā | abhiprāya maja || 449 ||
yā bolā mhaṇe anaṃtu | mī koṇa heṃ āhāsī pusatu |
āṇi kāyisayālāgīṃ ase vāḍhatu | ugratesī || 450 ||
śrībhagavānuvāca |
kālo'smi lokakṣayakṛtpravṛddho lokān samāhartumiha pravṛttaḥ ||
ṛte'pi tvāṃ na bhaviṣyanti sarve ye'vasthitāḥ pratyanīkeṣu yodhāḥ || 32||
tarī mī kāl̤u gā heṃ phuḍeṃ | loka saṃhārāvayālāgīṃ vāḍheṃ |
saiṃgha pasarilīṃ āhātīṃ toṃḍeṃ | ātāṃ grāsīna heṃ āghaveṃ || 451 ||
etha arjuna mhaṇe kaṭakaṭā | ubagiloṃ māgilyā saṃkaṭā |
mhaṇauni āl̤avilā taṃva vokhaṭā | uvāilā hā || 452 ||
tevīṃci kaṭhiṇa boleṃ āsatuṭī | arjuna hoīla hiṃpuṭī |
mhaṇauni saveṃci mhaṇe kirīṭī | pari āna eka ase || 453 ||
tarī ātāṃciye saṃhāravāhare | tumhīṃ pāṃḍava asā bāhire |
tetha jātajātāṃ dhanurdhareṃ | sāṃvarile prāṇa || 454 ||
hotā maraṇamahāmārīṃ gelā | to māgutā sāvadhu jāhalā |
maga lāgalā bolā | citta deūṃ || 455 ||
aiseṃ mhaṇijata āhe deveṃ | arjunā tumhī mājheṃ heṃ jāṇāveṃ |
yera jāṇa mī āghaveṃ | saraloṃ grāsūṃ || 456 ||
vajrānal̤īṃ pracaṃḍīṃ | jaisī ghāpe loṇiyācī uṃḍī |
taiseṃ jaga heṃ mājhiyā toṃḍīṃ | tuvāṃ dekhileṃ jeṃ || 457 ||
tarī tayāmājhārīṃ kāṃhīṃ | bharaṃvaseni uṇeṃ nāhīṃ |
iye vāyāṃci sainyeṃ pāhīṃ | baravateṃ āhātī || 458 ||
aisā caturaṃgāciyā saṃpadā | karita mahākāl̤eṃsīṃ spardhā |
vāṃṭiveciyā madā | vaghal̤ale je || 459 ||
he je mil̤oniyāṃ mel̤e | kuṃthatī vīravṛttīceni bal̤eṃ |
yamāvarī gajadal̤eṃ | vākhāṇijatātī || 460 ||
mhaṇatī sṛṣṭīvarī sṛṣṭī karūṃ | āṇa vāhūni mṛtyūteṃ mārūṃ |
āṇi jagācā bharūṃ | ghoṃṭu yayā || 461 ||
pṛthvī sagal̤īci gil̤ūṃ | ākāśa varicyāvarī jāl̤ūṃ |
kāṃ bāṇavarī khil̤ūṃ | vārayāteṃ || 462 ||
bola hatiyerāhūni tikhaṭa | disatī agniparisa dāsaṭa |
mārakapaṇeṃ kāl̤akūṭa | mahura mhaṇata || 463 ||
tarī he gaṃdharvanagarīṃce umāl̤e | jāṇa pokal̤īce peṃḍaval̤eṃ |
agā citrīva phal̤eṃ | vīra he dekheṃ || 464 ||
hāṃ gā mṛgajal̤ācā pūra ālā | dal̤a navhe kāpaḍācā sāpa kelā |
iyā śṛṃgārūniyāṃ khālā | māṃḍiliyā paiṃ || 465 ||
tasmāttvamuttiṣṭha yaśo labhasva jitvā śatrūnbhuṃkṣva rājyaṃ samṛddham |
mayaivaite nihatāḥ pūrvameva nimittamātraṃ bhava savyasācin || 33||
yera ceṣṭaviteṃ jeṃ bal̤a | teṃ māgāṃci miyāṃ grāsileṃ sakal̤a |
ātāṃ kolhārice vetāl̤a | taise nirjīva he āhātī || 466 ||
hālavitī dorī tuṭalī | tarī tiyeṃ khāṃbāvarīla bāhulīṃ |
bhalateṇeṃ loṭilīṃ | ulathoni paḍatī || 467 ||
taisā sainyācā yayā bagā | moḍatāṃ vel̤ū na lagela paiṃ gā |
mhaṇauni uṭhīṃ uṭhīṃ vegāṃ | śāhāṇā hoīṃ || 468 ||
tuvāṃ gograhaṇāceni avasareṃ | ghātaleṃ mohanāstra ekasareṃ |
maga virāṭāceni mahābheḍeṃ uttareṃ | āsaḍūni nāgāvileṃ || 469 ||
ātāṃ heṃ tyāhūni nipaṭāreṃ jahāleṃ | nivaṭīṃ āyiteṃ raṇa paḍileṃ |
gheīṃ yaśa ripu jiṃtile | ekaleni arjuneṃ || 470 ||
āṇi koraḍeṃ yaśaci nohe | samagra rājyahī āleṃ āhe |
tūṃ nimittamātraci hoyeṃ | savyasācī || 471 ||
droṇaṃ ca bhīṣmaṃ ca jayadrathaṃ ca karṇāṃ tathānyānapi yodhavīrān |
mayā hatāṃstvaṃ jahi mā vyathiṣṭhā yudhyasva jetāsi raṇe sapatnān || 34||
droṇācā pāḍu na karīṃ | bhīṣmāceṃ bhaya na dharīṃ |
kaiseni karṇāvarī | parajūṃ heṃ na mhaṇa || 472 ||
koṇa upāyo jayadrathā kīje | heṃ na ciṃtūṃ citta tujheṃ |
āṇikahī āthi je je | nāvāṇige vīra || 473 ||
tehī eka eka āghaveṃ | citrīṃce siṃhāḍe mānāve |
jaise voleni hāteṃ ghyāveṃ | pusoniyāṃ || 474 ||
yāvarī pāṃḍavā | kāisā yuddhācā mel̤āvā ? |
hā ābhāsu gā āghavā | yera grāsileṃ miyāṃ || 475 ||
jevhāṃ tuvāṃ dekhile | he mājhiyā vadanīṃ paḍile |
tevhāṃci yāṃceṃ āyuṣya saraleṃ | ātāṃ ritīṃ sopeṃ || 476 ||
mhaṇauni vahilā uṭhīṃ | miyāṃ mārile tūṃ nivaṭīṃ |
na rige śokasaṃkaṭīṃ | nāthiliyā || 477 ||
āpaṇaci āḍakhil̤ā kīje | to kautukeṃ jaisā viṃdhoni pāḍije |
taiseṃ dekheṃ gā tujheṃ | nimitta āhe || 478 ||
bāpā viruddha jeṃ jāhaleṃ | teṃ upajatāṃci vāgheṃ neleṃ |
ātāṃ rājyeṃśīṃ saṃcaleṃ | yaśa tūṃ bhogīṃ || 479 ||
sāviyāci utata hote dāyāda | āṇi bal̤iye jagīṃ durmada |
te vadhile viśada | sāyāsu na lāgatāṃ || 480 ||
aisiyā iyā goṣṭī | viśvācyā vākpaṭīṃ |
lihūni ghālī kirīṭī | jagāmājīṃ || 481 ||
saṃjaya uvāca|
etacchrutvā vacanaṃ keśavasya kṛtāñjalirvepamānaḥ kirīṭī ||
namaskṛtvā bhūya evāha kṛṣṇaṃ sagadgadaṃ bhītabhītaḥ praṇamya || 35||
aisī āghavīci he kathā | tayā apūrṇa manorathā |
saṃjayo sāṃge kurunāthā | jñānadevo mhaṇe || 482 ||
maga satyalokauni gaṃgājal̤a | suṭaliyā vājata khal̤āl̤a |
taiśī vācā viśāl̤a | bolatāṃ tayā || 483 ||
nātarī mahāmeghāṃce umāl̤e | ghaḍaghaḍīta eke vel̤e |
kāṃ ghumaghumilā maṃdarācal̤eṃ | kṣīrābdhī jaisā || 484 ||
taiseṃ gaṃbhīreṃ mahānādeṃ | heṃ vākya viśvakaṃdeṃ |
bolileṃ agādheṃ | anaṃtarūpeṃ || 485 ||
teṃ arjuneṃ moṭakeṃ aikileṃ | āṇi sukha kīṃ bhaya duṇāvaleṃ |
heṃ neṇoṃ pari kāṃpinnaleṃ | sarvāṃga tayāceṃ || 486 ||
sakholapaṇeṃ val̤alī moṭa | āṇi taiseci joḍale karasaṃpuṭa |
vel̤ovel̤āṃ lalāṭa | caraṇīṃ ṭhevī || 487 ||
tevīṃci kāṃhīṃ boloṃ jāye | taṃva gal̤ā bujālāci ṭhāye |
heṃ sukha kīṃ bhaya hoye | heṃ vicārā tumhīṃ || 488 ||
pari tevhāṃ devāceni boleṃ | arjunā heṃ aiseṃ jāhaleṃ |
miyāṃ padāṃvarūni dekhileṃ | ślokīṃciyā || 489 ||
maga taisāci bheṇabheṇa | puḍhatī johārūni caraṇa |
maga mhaṇe jī āpaṇa | aiseṃ boliletī || 490 ||
arjuna uvāca|
sthāne hṛṣīkeśa tava prakīrtyā jagatprahṛṣyatyanurajyate ca ||
rakṣāṃsi bhītāni diśo dravanti sarve namasyanti ca siddhasaṃghāḥ || 36||
nā tarī arjunā mī kāl̤u | āṇi grāsije to mājhā khel̤u |
hā bolu tujhā kīra aḍhal̤u | mānūṃ āmhī || 491 ||
pari tuvāṃ jī kāl̤eṃ | āji sthitīciye vel̤e |
grāsije heṃ na mil̤e | vicārāsī || 492 ||
kaiseni āṃgīṃceṃ tāruṇya kāḍhāveṃ ? | kaiceṃ navhe teṃ vārdhakya āṇāveṃ ? |
mhaṇauni karūṃ mhaṇasī teṃ navhe | bahutakarunī || 493 ||
hāṃ jī caupāhārī na bharatāṃ | koṇehī vel̤e śrīanaṃtā |
kāya mādhyānhīṃ savitā | māval̤atu āhe ? || 494 ||
paiṃ tuja akhaṃḍitā kāl̤ā | tinhī āhātī jī vel̤ā |
tyā tinhī parī sabal̤ā | āpulāliyā samayīṃ || 495 ||
je vel̤īṃ hoṃ lāge utpattī | te vel̤īṃ sthiti pral̤ayo hārapatī |
āṇi sthitikāl̤īṃ na miravitī | utpatti pral̤ayo || 496 ||
pāṭhīṃ pral̤ayāciye vel̤e | utpatti sthiti māval̤e |
heṃ kāyasenahī na ḍhal̤e | anādi aiseṃ || 497 ||
mhaṇauni āji taṃva bhareṃ bhogeṃ | sthiti vartijata āhe jageṃ |
etha grasisī tūṃ heṃ na lage | mājhyā jīvīṃ || 498 ||
taṃva saṃketeṃ deva bole | agā yā donhī sainyāṃsīci maraṇa puraleṃ |
teṃ pratyakṣaci tuja dāvileṃ | yera yathākāl̤eṃ jāṇa || 499 ||
hā saṃketu jaṃva anaṃtā | vel̤u lāgalā bolatāṃ |
taṃva arjuneṃ loku māgutā | dekhilā yathāsthiti || 500 ||
maga mhaṇatase devā | tūṃ sūtrīṃ viśvalāghavā |
jaga ālā mā āghavā | pūrvasthiti puḍhatī || 501 ||
parī paḍiliyā duḥkhasāgarīṃ | tūṃ kāḍhisī kāṃ jayāparī |
te kīrti tujhī śrīharī | āṭhavita ase || 502 ||
kīrti āṭhavitāṃ vel̤ovel̤āṃ | bhogitaseṃ mahāsukhācā sohal̤ā |
tetha harṣāmṛtakallol̤ā | varī lol̤ata āheṃ || 503 ||
devā jiyālepaṇeṃ jaga | dharī tujhyā ṭhāyīṃ anurāga |
āṇi duṣṭāṃ tayāṃ bhaṃga | adhikādhika || 504 ||
paiṃ tribhuvanīṃciyā rākṣasāṃ | mahābhaya tūṃ hṛṣīkeśā |
mhaṇauni pal̤atātī dāhī diśāṃ | pailīkaḍe || 505 ||
yetha sura nara siddha kinnara | kiṃbahunā carācara |
te tuja dekhoni harṣanirbhara | namaskārita asatī || 506 ||
kasmācca te na nameranmahātman garīyase brahmaṇo'pyādikartre |
ananta deveśa jagannivāsa tvamakṣaraṃ sadasattatparaṃ yat || 37||
etha gā kavaṇā kāraṇā | rākṣasa he nārāyaṇā |
na lagatīci caraṇā | pal̤ate jāhale || 507 ||
āṇi heṃ kāya tūṃteṃ pusāveṃ | yetuleṃ āmhāṃsihī jāṇave |
tarī sūryodayīṃ rāhāveṃ | kaiseni tameṃ ? || 508 ||
jī tūṃ prakāśācā āgaru | āṇi jāhalā āmhāsi gocarū |
mhaṇauniyā niśācarāṃ keru | phiṭalā sahajeṃ || 509 ||
heṃ yetule divasa āmhāṃ | kāṃhīṃ neṇaveci śrīrāmā |
ātāṃ dekhatasoṃ mahimā | gaṃbhīra tujhā || 510 ||
jethūni nānā sṛṣṭīṃciyā vol̤ī | pasaratī bhūtagrāmāciyā velī |
tayā mahadbrahmāteṃ vyālī | daivikī icchā || 511 ||
devo niḥsīma tattva sadoditu | devo niḥsīma guṇa anaṃtu |
devo niḥsīma sāmya satatu | nareṃdra devāṃcā || 512 ||
jī tūṃ trijagatiye volāvā | akṣara tūṃ sadāśivā |
tūṃci sadasat devā | tayāhī atīta teṃ tūṃ || 513 ||
tvamādidevaḥ puruṣaḥ purāṇastvamasya viśvasya paraṃ nidhānam |
vettāsi vedyaṃ ca paraṃ ca dhāma tvayā tataṃ viśvamanantarūpa || 38||
tūṃ prakṛtipuruṣāṃciyā ādī | jī mahattatvāṃ tūṃci avadhī |
svayeṃ tūṃ anādi | purātanu || 514 ||
tūṃ sakal̤a viśvajīvana | jīvāṃsi tūṃci nidhāna |
bhūtabhaviṣyāceṃ jñāna | tujhyāci hātīṃ || 515 ||
jī śrutīciyāṃ locanāṃ | svarūpasukha tūṃci abhinnā |
tribhuvanāciyā āyatanā | āyatana tūṃ || 516 ||
mhaṇauni jī parama | tūṃteṃ mhaṇije mahādhāma |
kalpāṃtīṃ mahadbrahma | tujamājīṃ rige || 517 ||
kiṃbahunā tuvāṃ deveṃ | viśva vistārileṃ āhe āghaveṃ |
tari anaṃtarūpā vānāveṃ | kavaṇeṃ tūṃteṃ || 518 ||
vāyuryamognirvaruṇaḥ śaśāṅkaḥ prajāpatistvaṃ prapitāmahaśca |
namo namaste'stusahasrakṛtvaḥ punaśca bhūyo'pi namo namaste || 39||
namaḥ purastādatha pṛṣṭhataste namo'stu te sarvata eva sarva |
anantavīryāmitavikramastvaṃ sarvaṃ samāpnoṣi tato'si sarvaḥ || 40||
jī kāya eka tūṃ navhasī | kavaṇe ṭhāyīṃ nasasī |
heṃ aso jaisā āhāsī | taisiyā namo || 519 ||
vāyu tūṃ anaṃtā | yama tūṃ niyamitā |
prāṇigaṇīṃ vasatā | agni to tūṃ || 520 ||
varuṇa tūṃ soma | sraṣṭā tūṃ brahma |
pitāmahācāhī parama | ādi janaka tūṃ || 521 ||
āṇikahī jeṃ jeṃ kāṃhīṃ | rūpa āthi athavā nāhīṃ |
tayā namo tuja taisayāhī | jagannāthā || 522 ||
aiseṃ sānurāgeṃ citteṃ | namana keleṃ paṃḍusuteṃ |
maga puḍhatī mhaṇe namaste | namaste prabho || 523 ||
pāṭhīṃ tiye sādyaṃte | nyāhāl̤ī śrīmūrtīteṃ |
āṇi puḍhatī mhaṇe namaste | namaste prabho || 524 ||
pāhatāṃ pāhatāṃ prāṃteṃ | samādhāna pāve citteṃ |
āṇi puḍhatī mhaṇe namaste | namaste prabho || 525 ||
iye carācarīṃ jīṃ bhūteṃ | sarvatra dekhe tayāṃteṃ |
āṇi puḍhatī mhaṇe namaste | namaste prabho || 526 ||
aisīṃ rūpeṃ tiyeṃ adbhuteṃ | āścaryeṃ sphuratī anaṃteṃ |
taṃva taṃva namaste | namasteci mhaṇe || 527 ||
āṇika stutihī nāṭhave | āṇi nivāṃtuhī na baisave |
neṇeṃ kaisā premabhāveṃ | gājoṃci lāge || 528 ||
kiṃbahunā iyāparī | namana keleṃ sahasravarī |
kīṃ puḍhatī mhaṇe śrīharī | tuja sanmukhā namo || 529 ||
devāsi pāṭhī poṭa āthi kīṃ nāhīṃ | yeṇeṃ upayogu āmhāṃ kāī |
tari tuja pāṭhimoreyāhī | namo svāmī || 530 ||
ubhā mājhiye pāṭhīsīṃ | mhaṇauni pāṭhīmoreṃ mhaṇāveṃ tumhāṃsī |
sanmukha vinmukha jageṃsīṃ | na ghaḍeṃ tuja || 531 ||
ātāṃ vegal̤āliyā avayavāṃ | neṇeṃ rūpa karūṃ devā |
mhaṇauni namo tuja sarvā | sarvātmakā || 532 ||
jī anaṃtabal̤asaṃbhramā | tuja namo amita vikramā |
sakal̤akāl̤īṃ samā | sarvarūpā || 533 ||
āghaviyā ākāśīṃ jaiseṃ | avakāśaci hoūni ākāśa ase |
tūṃ sarvapaṇeṃ taiseṃ | pātalāsi sarva || 534 ||
kiṃbahunā keval̤a | sarva heṃ tūṃci nikhil̤a |
parī kṣīrārṇavīṃ kallol̤a | payāce jaise || 535 ||
mhaṇauniyā devā | tūṃ vegal̤ā navhasī sarvāṃ |
heṃ āleṃ maja sadbhāvā | ātāṃ tūṃci sarva || 536 ||
sakheti matvā prasabhaṃ yaduktaṃ he kṛṣṇa he yādava he sakheti |
ajānatā mahimānaṃ tavedaṃ mayā pramādātpraṇayena vāpi || 41||
pari aisiyā tūteṃ svāmī | kahīṃca neṇoṃ jī āmhī |
mhaṇauni soyare saṃbaṃdhadharmīṃ | rāhāṭaloṃ tujasīṃ || 537 ||
ahā thora vāura jāhaleṃ | amṛteṃ saṃmārjana myāṃ keleṃ |
vārikeṃ gheūni didhaleṃ | kāmadhenūteṃ || 538 ||
parisācā khaḍavāci joḍalā | kīṃ phoḍoni āmhī gāḍorā ghātalā |
kalpatarū toḍoni kelā | kūṃpa śetā || 539 ||
ciṃtāmaṇīcī khāṇī lāgalī | teṇeṃ kareṃ voḍhāl̤eṃ volhāṃḍilī |
taisī tujhī javal̤ika dhāḍilī | sāṃgātīpaṇeṃ || 540 ||
heṃ ājiceṃci pāheṃ pāṃ rokaḍeṃ | kavaṇa jhuṃja heṃ kevaḍheṃ |
etha parabrahma tūṃ ughaḍeṃ | sārathī kelāsī || 541 ||
yayā kauravāṃciyā gharā | śiṣṭāī dhāḍilāsi dātārā |
aisā vaṇijesāṭhīṃ jāgeśvarā | vikalāsi āmhīṃ || 542 ||
tūṃ yogiyāṃceṃ samādhisukha | kaisā jāṇecinā mī mūrkha |
uparodhu jī sanmukha | tujasīṃ karūṃ || 543 ||
yaccāvahāsārthamasatkṛto'si vihāraśayyāsanabhojaneṣu |
eko'thavāpyacyuta tatsamakṣaṃ tatkṣāmaye tvāmahamaprameyam || 42||
tūṃ yā viśvācī anādi ādī | baisasī jiye sabhāsadīṃ |
tetheṃ soyarīkīciyā saṃbaṃdhīṃ | ral̤īṃ boloṃ || 544 ||
vipāyeṃ rāul̤ā yevoṃ | tari tujheni aṃgeṃ mānu pāvoṃ |
na mānisī tarī jāvoṃ | rusoni salagī || 545 ||
pāyāṃ lāgoni bujhāvaṇī | tujhyā ṭhāyīṃ śāraṅgapāṇī |
pāhije aiśī karaṇī | bahu kelī āmhīṃ || 546 ||
sajaṇapaṇāciyā vāṭā | tujapuḍheṃ baiseṃ upharāṭā |
hā pāḍu kāya vaikuṃṭhā ? | pari cukaloṃ āmhīṃ || 547 ||
deveṃsi kolakāṭhī dharūṃ | ākhāḍā jhoṃbīloṃbī karūṃ |
sārī khel̤atāṃ āviṣkarūṃ | nikareṃhī bhāṃḍoṃ || 548 ||
cāṃga teṃ urāurīṃ māgoṃ | devāsi kīṃ buddhi sāṃgoṃ |
tevīṃci mhaṇoṃ kāya lāgoṃ | tujheṃ āmhī || 549 ||
aisā aparādhu hā āhe | jo tribhuvanīṃ na samāye |
jī neṇatāṃci kīṃ pāye | śivatile tujhe || 550 ||
devo bonayācyā avasarīṃ | lobheṃ kīra āṭhavaṇa karī |
parī mājhā nisuga garva avadhārīṃ | je phugūnaci baiseṃ || 551 ||
devāciyā bhogāyatanīṃ | khel̤atāṃ āśaṃkenā manīṃ |
jī rigoniyāṃ śayanīṃ | sarisā pahuḍeṃ || 552 ||
‘kṛṣṇa mhaṇauni hākārije | yādavapaṇeṃ tūṃteṃ lekhije |
āpalī āṇa ghālije | jātāṃ tuja || 553 ||
maja ekāsanīṃ baisaṇeṃ | kāṃ tujhā bolu na mānaṇeṃ |
heṃ votaṭīceni dāṭapaṇeṃ | bahuta ghaḍaleṃ || 554 ||
mhaṇauni kāya kāya ātāṃ | nivedijela anaṃtā |
mī rāśi āheṃ samastāṃ | aparādhāṃci || 555 ||
yālāgīṃ puḍhāṃ athavā pāṭhīṃ | jiyeṃ rāhaṭaloṃ bahuveṃ vokhaṭīṃ |
tiyeṃ māyeciyā parī poṭīṃ | sāmāvīṃ prabho || 556 ||
jī koṇhī eke vel̤e | saritā gheūna yetī khaḍul̤eṃ |
tiyeṃ sāmāvijeti siṃdhujal̤eṃ | āna upāyo nāhīṃ || 557 ||
taisī prītī kāṃ pramādeṃ | deveṃsīṃ maja viruddheṃ |
bolavilīṃ tiyeṃ mukuṃdeṃ | upasāhāvīṃ jī || 558 ||
āṇi devāceni kṣamatveṃ kṣamā | ādhāru jālī āhe yā bhūtagrāmā |
mhaṇauni jī puruṣottamā | vinavūṃ teṃ thoḍeṃ || 559 ||
tarī ātāṃ aprameyā | maja śaraṇāgatā āpuliyā |
kṣamā kījo jī yayā | aparādhāṃsi || 560 ||
pitāsi lokasya carācarasya tvamasya pūjyaśca gururgarīyān |
na tvatsamo'styabhyadhikaḥ kuto'nyo lokatraye'pyapratimaprabhāvaḥ || 43||
jī jāṇitaleṃ miyāṃ sāceṃ | mahimāna ātāṃ devāceṃ |
je devo hoya carācarāceṃ | janmasthāna || 561 ||
hariharādi samastāṃ | devā tūṃ parama devatā |
vedāṃteṃhī paḍhavitā | ādiguru tūṃ || 562 ||
gaṃbhīra tūṃ śrīrāmā | nānā bhūtaikasamā |
sakal̤aguṇīṃ apratimā | advitīyā || 563 ||
tujasī nāhīṃ sariseṃ | heṃ pratipādanaci kāyaseṃ ? |
tuvāṃ jāleni ākāśeṃ | sāmāvileṃ jaga || 564 ||
tayā tujheni pāḍeṃ dujeṃ | aiseṃ bolatāṃci lājije |
tetha adhikācī kīje | goṭhī kevīṃ || 565 ||
mhaṇauni tribhuvanīṃ tūṃ eku | tujasarikhā nā adhiku |
tujhā mahimā alaukiku | neṇije vānūṃ || 566 ||
tasmāt praṇamya praṇidhāya kāyaṃ prasādaye tvāmahamīśamīḍyam |
piteva putrasya sakheva sakhyuḥ priyaḥ priyāyāṟasi deva soḍhum || 44||
aiseṃ arjuneṃ mhaṇitaleṃ | maga puḍhatī daṃḍavata ghātaleṃ |
tetheṃ sāttvikāceṃ āleṃ | bharateṃ tayā || 567 ||
maga mhaṇatase prasīda prasīda | vācā hotase sadgada |
kāḍhī jī aparādha- | samudrauni māteṃ || 568 ||
tuja viśvasuhṛdāteṃ kahīṃ | soyarepaṇeṃ na manūṃci pāhīṃ |
tuja viīśveśvarāciyā ṭhāyīṃ | aiśvarya keleṃ || 569 ||
tūṃ varṇanīya parī lobheṃ | māteṃ varṇisī pāṃ sabhe |
tari miyāṃ valgije kṣobheṃ | adhikādhika || 570 ||
ātāṃ aisiyā aparādhāṃ | maryādā nāhīṃ mukuṃdā |
mhaṇauni rakṣa rakṣa pramādā | pāsoniyāṃ || 571 ||
jī heṃci vinavāvayālāgīṃ | kaiṃcī yogyatā mājhiyā āṃgīṃ |
parī apatya jaiseṃ salagī | bāpeṃsīṃ bole || 572 ||
putrāce aparādha | jarī jāhale agādha |
tarī pitā sāhe nirdvaṃdva | taiseṃ sāhijo jī || 573 ||
sakhyāceṃ uddhata | sakhā sāhe nivāṃta |
taiseṃ tuvāṃ samasta | sāhijo jī || 574 ||
priyāciyā ṭhāyīṃ sanmāna | priya na pāheṃ sarvathā jāṇa |
tevīṃ ucchiṣṭa kāḍhileṃ āpaṇa | te kṣamā kījo jī || 575 ||
nātarī prāṇāceṃ soyareṃ bheṭe | maga jīveṃ bhūtalīṃ jiyeṃ saṃkaṭeṃ |
tiyeṃ niveditāṃ na vāṭe | saṃkocu kāṃhīṃ || 576 ||
kāṃ ukhiteṃ āṃgeṃ jīveṃ | āpaṇapeṃ didhaleṃ jiyā manobhāveṃ |
tiyā kāṃtu minaliyā na rāhaveṃ | hṛdaya jevīṃ || 577 ||
tayāparī jī miyāṃ | heṃ vinavileṃ tumateṃ gosāviyā |
āṇi kāṃhīṃ eka mhaṇāvayā | kāraṇa ase || 578 ||
adṛṣṭapūrvaṃ hṛṣito'smi dṛṣṭvā bhayena ca pravyathitaṃ mano me |
tadeva me darśaya deva rūpaṃ prasīda deveśa jagannivāsa || 45||
tarī deveṃsīṃ salagī kelī | je viśvarūpācī āl̤ī ghetalī |
te māyabāpeṃ puravilī | snehāl̤āceni || 579 ||
suratarūṃcī jhāḍeṃ | āṃgaṇīṃ lāvāvīṃ koḍeṃ |
deyāveṃ kāmadhenuceṃ pāḍeṃ | khel̤āvayā || 580 ||
miyāṃ nakṣatrīṃ ḍāva pāḍāvā | caṃdra ceṃḍuvālāgīṃ āṇāvā |
hā chaṃdu siddhī nelā āghavā | māuliye tuvāṃ || 581 ||
jiyā amṛtaleśālāgīṃ sāyāsa | tayācā pāūsa kelā cārī māsa |
pṛthvī vāhūna cāsecāsa | ciṃtāmaṇī perile || 582 ||
aisā kṛtakṛtya kelā svāmī | bahuve lal̤ā pāl̤ilā tumhīṃ |
dāvileṃ jeṃ harabrahmīṃ | nāyakije kānīṃ || 583 ||
mā dekhāvayācī keutī goṭhī | jayācī upaniṣadāṃ nāhīṃ bheṭī |
te jivhārīṃcī gāṃṭhī | majalāgīṃ soḍilī || 584 ||
jī kalpādīlāgoni | ājicī ghaḍī dharunī |
mājhīṃ jetulīṃ haunī | gelīṃ janmeṃ || 585 ||
tayāṃ āghaviyāṃci āṃtu | gharaḍol̤ī gheūni aseṃ pāhatu |
pari hī dekhilī aikilī mātu | ātuḍecinā || 586 ||
buddhīceṃ jāṇaṇeṃ | kahīṃ na vaceci yāceni āṃgaṇeṃ |
he sādahī aṃtaḥkaraṇeṃ | karavecinā || 587 ||
tethā ḍol̤yāṃ dekhī hoāvī | hī goṭhīci kāyasayā karāvī |
kiṃbahunā pūrvīṃ | dṛṣṭa nā śruta || 588 ||
teṃ heṃ viśvarūpa āpuleṃ | tumhīṃ maja ḍol̤āṃ dāvileṃ |
tarī mājheṃ mana jhāleṃ | hṛṣṭa devā || 589 ||
pari ātāṃ aisī cāḍa jīvīṃ | je tujasīṃ goṭhī karāvī |
javal̤īka he bhogāvī | āliṃgāvāsī || 590 ||
te yāci rūpīṃ karūṃ mhaṇije | tari koṇe eke mukheṃsī cāval̤ije |
āṇi kavaṇā kheṃva deīje | tuja lekha nāhīṃ || 591 ||
mhaṇauni vāriyāsaveṃ dhāvaṇeṃ | na ṭhake gaganā kheṃva deṇeṃ |
jal̤akelī khel̤aṇeṃ | samudrīṃ keuteṃ ? || 592 ||
yālāgīṃ jī devā | ethiṃceṃ bhaya upajatase jīvā |
mhaṇauni yetulā lal̤ā pāl̤āvā | je pure heṃ ātāṃ || 593 ||
paiṃ carācara vinodeṃ pāhije | maga teṇeṃ sukheṃ gharīṃ rāhije |
taiseṃ caturbhuja rūpa tujheṃ | to visāṃvā āmhāṃ || 594 ||
āmhīṃ yogajāta abhyāsāveṃ | teṇeṃ yāci anubhavā yāveṃ |
śāstrāṃteṃ āloḍāveṃ | pari siddhāṃtu to hāci || 595 ||
āmhīṃ yajaneṃ kijatī sakal̤eṃ | pari tiyeṃ phal̤āvīṃ yeṇeṃci phal̤eṃ |
tīrtheṃ hotu sakal̤eṃ | yācilāgīṃ || 596 ||
āṇīkahī kāṃhīṃ jeṃ jeṃ | dāna puṇya āmhīṃ kīje |
tayā phal̤īṃ phal̤a tujheṃ | caturbhuja rūpa || 597 ||
aisī tethiṃcī jīvā āvaḍī | mhaṇauni teṃci dekhāvayā lavaḍasavaḍī |
vartata ase te sāṃkaḍī | pheḍīje vegīṃ || 598 ||
agā jīvīṃceṃ jāṇateyā | sakal̤a viśvavasaviteyā |
prasanna hoīṃ pūjitayā | devāṃciyā devā || 599 ||
kirīṭinaṃ gadinaṃ cakrahastamicchāmi tvāṃ draṣṭumahaṃ tathaiva |
tenaiva rūpeṇa caturbhujena sahasrabāho bhava viśvamūrte || 46||
kaiseṃ nīlotpalāteṃ rāṃvita | ākāśāhī raṃgu lāvita |
tejācī voja dāvita | iṃdranīl̤ā || 600 ||
jaisā parimal̤a jāhalā maragajā | kāṃ ānaṃdāsi nighāliyā bhujā |
jyāce jānuvarī makaradhvajā | joḍalī barava || 601 ||
mastakīṃ mukuṭāteṃ ṭhevileṃ | kīṃ mukuṭā mukuṭa mastaka jhāleṃ |
śṛṃgārā leṇeṃ lādhaleṃ | āṃgāceni jayā || 602 ||
iṃdradhanuṣyāciye āḍaṇī | mājīṃ megha gaganaraṃgaṇīṃ |
taiseṃ āvarileṃ śāraṅgapāṇī | vaijayaṃtiyā || 603 ||
ātāṃ kavaṇī te udāra gadā | asurāṃ deta kaivalya padā |
kaiseṃ cakra hana goviṃdā | saumyatejeṃ mirave || 604 ||
kiṃbahunā svāmī | teṃ dekhāvayā utkaṃṭhita pāṃ mī |
mhaṇauni ātāṃ tumhīṃ | taisayā hoāveṃ || 605 ||
he viśvarūpāce sohal̤e | bhogūni nivāle jī ḍol̤e |
ātāṃ hotāti āṃdhale | kṛṣṇamūrtīlāgīṃ || 606 ||
teṃ sākāra kṛṣṇarūpaḍeṃ | vāṃcūni pāhoṃ nāvaḍe |
teṃ na dekhatāṃ thoḍeṃ | mānitātī he || 607 ||
āmhāṃ bhogamokṣāciyā ṭhāyīṃ | śrīmūrtīvāṃcūni nāhīṃ |
mhaṇauni taisāci sākāru hoīṃ | heṃ sāṃvarīṃ ātāṃ || 608 ||
śrībhagavānuvāca |
mayā prasannena tavārjunedaṃ rūpaṃ paraṃ darśitamātmayogāt |
tejomayaṃ viśvamanantamādyaṃ yanme tvadanyena na dṛṣṭapūrvam || 47||
yā arjunāciyā bolā | viśvarūpā vismayo jāhalā |
mhaṇe aisā nāhīṃ dekhilā | dhasāl̤a koṇī || 609 ||
koṇa he vastu pāvalā āhāsī | tayā lābhācā toṣu na ghesī |
mā bheṇeṃ kāya neṇoṃ bolasī | hekāḍu aisā || 610 ||
āmhīṃ sāviyāci jaiṃ prasanna hoṇeṃ | taiṃ āṃgacivarī mhaṇeṃ deṇeṃ |
vāṃconi jīva ase veṃcaṇeṃ | kavaṇāsi gā || 611 ||
teṃ heṃ tujhiye cāḍe | āji jivāceṃci dal̤avāḍeṃ |
kāmaūniyāṃ yevaḍheṃ | racileṃ dhyāna || 612 ||
aisī kāya neṇoṃ tujhiye āvaḍī | jāhalī prasannatā āmucī veḍī |
mhaṇauni gaupyācīhī guḍhī | ubhavilī jagīṃ || 613 ||
teṃ heṃ apārāṃ apāra | svarūpa mājheṃ parātpara |
ethūni te avatāra | kṛṣṇādika || 614 ||
heṃ jñānatejāceṃ nikhil̤a | viśvātmaka keval̤a |
anaṃta he aḍhal̤a | ādya sakal̤āṃ || 615 ||
heṃ tujavāṃconi arjunā | pūrvīṃ śruta dṛṣṭa nāhīṃ ānā |
je jogeṃ navhe sādhanā | mhaṇauniyāṃ || 616 ||
na vedayajñādhyayanairna dānairna ca kriyābhirna tapobhirugraiḥ |
evaṃ rūpaḥ śakya ahaṃ nṛloke draṣṭuṃ tvadanyena kurupravīra || 48||
yācī soya pātale | āṇi vedīṃ maunaci ghetaleṃ |
yājñikī māghaute āle | svargauniyāṃ || 617 ||
sādhakīṃ dekhilā āyāsu | mhaṇauni vāl̤ilā yogābhyāsu |
āṇi adhyayaneṃ saurasu | nāhīṃ etha || 618 ||
sīgecīṃ satkarme | dhāvinnalīṃ saṃbhrameṃ |
tihīṃ bahutekīṃ śrameṃ | satyaloku ṭhākilā || 619 ||
tapīṃ aiśvarya dekhileṃ | āṇi ugrapaṇa ubhayāṃci sāṃḍileṃ |
eka tapasādhana jeṃ ṭheleṃ | apārāṃtareṃ || 620 ||
teṃ heṃ tuvāṃ anāyāseṃ | viśvarūpa dekhileṃ jaiseṃ |
iye manuṣyalokīṃ taiseṃ | na phaveci kavaṇā || 621 ||
āji dhyānasaṃpattīlāgīṃ | tūṃci eku āthilā jagīṃ |
heṃ parama bhāgya āṃgīṃ | viraṃcīhī nāhīṃ || 622 ||
mā te vyathā mā ca vimūḍhabhāvo dṛṣṭvā rūpaṃ ghoramīdṛṅmamedam |
vyapetabhīḥ prītamanāḥ punastvaṃ tadeva me rūpamidaṃ prapaśya || 49||
mhaṇauni viśvarūpalābheṃ ślāgha | ethiceṃ bhaya negha negha |
heṃ vāṃcūni anya cāṃga | na manīṃ kāṃhīṃ || 623 ||
hāṃ gā samudra amṛtācā bharalā | āṇi avasāṃta varapaḍā jāhalā |
maga koṇīhī āthi vosaṃḍilā | buḍijaila mhaṇauni ? || 624 ||
nātarī sonayācā ḍoṃgaru | yesaṇā na cale hā thoru |
aiseṃ mhaṇauni avheru | karaṇeṃ ghaḍe ? || 625 ||
daiveṃ ciṃtāmaṇī leīje | kīṃ heṃ ojheṃ mhaṇauni sāṃḍije ? |
kāmadhenu davaḍije | na posave mhaṇauni ? || 626 ||
caṃdramā āliyā gharā | mhaṇije nige karitosi ubārā |
paḍisāyi pāḍitosi dinakarā | paratā sara || 627 ||
taiseṃ aiśvarya heṃ mahāteja | āji hātāṃ āleṃ āhe sahaja |
kīṃ etha tuja gajabaja | hoāvī kāṃ ? || 628 ||
pari neṇasīca gāṃvaḍhiyā | kāya kopoṃ ātāṃ dhanaṃjayā |
āṃga sāṃḍoni chāyā | āliṃgitosi mā ? || 629 ||
heṃ navhe jo mī sāceṃ | etha mana karūniyāṃ kāceṃ |
prema dharisī avagaṇiyeceṃ | caturbhuja jeṃ || 630 ||
tari ajhunivarī pārthā | sāṃḍīṃ sāṃḍīṃ he vyavasthā |
iyeviṣayīṃ āsthā | karisī jhaṇeṃ || 631 ||
heṃ rūpa jarī ghora | vikṛti āṇi thora |
tarī kṛtaniścayāceṃ ghara | heṃci karīṃ || 632 ||
kṛpaṇa cittavṛtti jaisī | roṃvoni ghālīṃ ṭhevayāpāsīṃ |
maga nusadheni deheṃsīṃ | āpaṇa ase || 633 ||
kāṃ ajātapakṣiyā javal̤ā | jīva baisavūni avisāl̤āṃ |
pakṣiṇī aṃtarāl̤ā- | mājīṃ jāya || 634 ||
nānā gāya care ḍoṃgarīṃ | pari citta bāṃdhileṃ vatseṃ gharīṃ |
prema ethiṃceṃ karīṃ | sthānapatī || 635 ||
yereṃ varicileni citteṃ | bāhya sakhya sukhāpurateṃ |
bhogijo kāṃ śrīmūrtīṃteṃ | caturbhuja || 636 ||
pari puḍhatapuḍhatī pāṃḍavā | hā eka bolu na visarāvā |
je iye rūpīṃhūni sadbhāvā | nedāveṃ nighoṃ || 637 ||
heṃ kahīṃ navhateṃci dekhileṃ | mhaṇauni bhaya jeṃ tuja upajaleṃ |
teṃ sāṃḍīṃ etha saṃcaleṃ | asoṃ de prema || 638 ||
ātāṃ karūṃ tujayāsārakheṃ | aiseṃ mhaṇitaleṃ viśvatomukheṃ |
tari māgīla rūpa sukheṃ | nyāhāl̤īṃ pāṃ tūṃ || 639 ||
saṃjaya uvāca|
ityarjunaṃ vāsudevastathoktvā svakaṃ rūpaṃ darśayāmāsa bhūyaḥ ||
āśvāsayāmāsa ca bhītamenaṃ bhūtvā punaḥ saumyavapurmahātmā || 50||
aiseṃ vākya bolatakheṃvo | māgutā manuṣya jāhalā devo |
heṃ nā pari navalāvo | āvaḍīcā tiye || 640 ||
śrīkṛṣṇaci kaivalya ughaḍeṃ | vari sarvasva viśvarūpāyevaḍheṃ |
hātīṃ didhaleṃ kīṃ nāvaḍe | arjunāsi || 641 ||
vastu gheūni vāl̤ije | jaiseṃ ratnāsi dūṣaṇa ṭhevije |
nātarī kanyā pāhūniyāṃ mhaṇije | manā na ye he || 642 ||
tayā viśvarūpāyevaḍhī daśā | karitāṃ prītīcā vāḍhū kaisā |
sela dīdhalīse upadeśā | kirīṭīsiṃ deveṃ || 643 ||
moḍoni bhāṃgārācā ravā | leṇeṃ ghaḍileṃ āpaliyā savā |
maga nāvaḍe jarī jīvā | tarī āṭije puḍhatī || 644 ||
taiseṃ śiṣyāciye prītī jāhaleṃ | kṛṣṇatva hoteṃ teṃ viśvarūpa keleṃ |
teṃ manā nayeci maga āṇileṃ | kṛṣṇapaṇa māguteṃ || 645 ||
hā ṭhāvavarī śiṣyācī nikasī | sahāteṃ guru āhātī kavaṇe deśīṃ ? |
pari neṇije āvaḍī kaiśī | saṃjayo mhaṇe || 646 ||
maga viśvarūpa vyāpuni bhoṃvateṃ | jeṃ divya teja pragaṭaleṃ hoteṃ |
teṃci sāmāvaleṃ māguteṃ | kṛṣṇarūpīṃ taye || 647 ||
jaiseṃ tvaṃpada heṃ āghaveṃ | tatpadīṃ sāmāve |
athavā drumākāru sāṃṭhave | bījakaṇike jevīṃ || 648 ||
nātarī svapnasaṃbhramu jaisā | gil̤ī ceilī jīvadaśā |
śrīkṛṣṇeṃ yogu hā taisā | saṃhārilā to || 649 ||
jaisī prabhā hārapalī biṃbīṃ | kīṃ jal̤adasaṃpattī nabhīṃ |
nānā bharateṃ siṃdhugarbhīṃ | rigāleṃ rāyā || 650 ||
ho kāṃ je kṛṣṇākṛtīciye moḍī | hotī viśvarūpapaṭācī ghaḍī |
te arjunāciye āvaḍī | ukalūni dāvilī || 651 ||
taṃva parimāṇā raṃgu | teṇeṃ dekhileṃ sāviyā cāṃgu |
tetha grāhakīye navheci lāgu | mhaṇauni ghaḍī kelī puḍhatī || 652 ||
taiseṃ vāḍhīceni bahuvasapaṇeṃ | rūpeṃ viśva jiṃtileṃ jeṇeṃ |
teṃ saumya koḍisavāṇeṃ | sākāra jāhaleṃ || 653 ||
kiṃbahunā anaṃteṃ | dharileṃ dhākuṭapaṇa māguteṃ |
pari āśvāsileṃ pārthāteṃ | bihāliyāsī || 654 ||
jo svapnīṃ svargā gelā | to avasāṃta jaisā ceilā |
taisā vismayo jāhalā | kirīṭīsī || 655 ||
nātarī gurukṛpesaveṃ | vosaraleyā prapaṃcajñāna āghaveṃ |
sphure tattva tevīṃ pāṃḍaveṃ | śrīmūrti dekhilī || 656 ||
tayā pāṃḍavā aiseṃ cittīṃ | āḍa viśvarūpācī javanikā hotī |
te phiṭoni gelī parautī | heṃ bhaleṃ jāhaleṃ || 657 ||
kāya kāl̤āteṃ jiṇoni ālā | kīṃ mahāvātu māgāṃ sāṃḍilā |
āpuliyā bāhī utaralā | sātahī siṃdhu || 658 ||
aisā saṃtoṣa bahu citteṃ | gheijata ase paṃḍusuteṃ |
viśvarūpāpāṭhīṃ kṛṣṇāteṃ | dekhoniyāṃ || 659 ||
maga sūryāciyā astamānīṃ | māgutī tārā ugavatī gaganīṃ |
taisī dekhoṃ lāgalā avanīṃ | lokāṃsahita || 660 ||
pāhe taṃva teṃci kurukṣetra | taiseṃci dekhe dohīṃ bhāgīṃ gotra |
vīra varṣatātī śastrāstra | saṃghāṭavarī || 661 ||
tayā bāṇāṃciyā māṃḍavāāṃtu | taisāci rathu dekhe nivāṃtu |
dhure baisalā lakṣmīkāṃtu | āpaṇa tal̤īṃ || 662 ||
arjuna uvāca|
dṛṣṭvedaṃ mānuṣaṃ rūpaṃ tava saumyaṃ janārdana |
idānīmasmi saṃvṛttaḥ sacetāḥ prakṛutiṃ gataḥ || 51||
evaṃ māgīla jaiseṃ taiseṃ | teṇeṃ dekhileṃ vīravilāseṃ |
maga mhaṇe jiyāloṃ aiseṃ | jāhaleṃ ātāṃ || 663 ||
buddhīteṃ sāṃḍoni jñāna | bheṇeṃ val̤aghaleṃ rāna |
ahaṃkāreṃsī mana | deśodhaḍī jāhaleṃ || 664 ||
iṃdriyeṃ pravṛttī bhulalīṃ | vācā prāṇā cukalī |
aiseṃ āpāṃparī hotī jālī | śarīragrāmīṃ || 665 ||
tiyeṃ āghavīṃci māgutīṃ | jivaṃta bheṭalīṃ prakṛtī |
ātāṃ jitāṇeṃ śrīmūrtī | jāhaleṃ miyāṃ || 666 ||
aiseṃ sukha jīvīṃ ghetaleṃ | maga śrīkṛṣṇāteṃ mhaṇitaleṃ |
miyāṃ tumaceṃ rūpa dekhileṃ | mānuṣa heṃ || 667 ||
heṃ rūpa dākhavaṇeṃ devarāyā | kīṃ maja apatyā cukaliyā |
bujhāvoni tuvāṃ māyā | stanapāna didhaleṃ || 668 ||
jī viśvarūpāciyā sāgarīṃ | hotoṃ taraṃga mavita vāṃvevarī |
to iye nijamūrtīcyā tīrīṃ | nigāloṃ ātāṃ || 669 ||
āikeṃ dvārakāpurasuhāḍā | maja sukatiyā jī jhāḍā |
he bheṭī navhe bahuḍā | meghācā kelā || 670 ||
jī sāviyācī tṛṣā phuṭalā | tayā maja amṛtasiṃdhu hā bheṭalā |
ātāṃ jiṇayācā jāhalā | bharaṃvasā maja || 671 ||
mājhiyā hṛdayaraṃgaṇīṃ | hotāhe harikhalatāṃcī lāvaṇī |
sukheṃsīṃ bujhāvaṇī | jāhalī maja || 672 ||
śrībhagavānuvāca |
sududarśamidaṃ rūpaṃ dṛṣṭavānasi yanmama |
devā apyasya rūpasya nityaṃ darśakāṅkṣiṇaḥ || 52||
yayā pārthāciyā bolāsaveṃ | heṃ kāya mhaṇitaleṃ deveṃ |
tuvāṃ prema ṭhevūni yāveṃ | viśvarūpīṃ kīṃ || 673 ||
maga iye śrīmūrtī | bheṭāveṃ saḍiyā āyatī |
te śikavaṇa subhadrāpatī | visaralāsi mā || 674 ||
agā āṃdhal̤iyā arjunā | hātā āliyā merūhī hoya sānā |
aisā āthī manā | cukīcā bhāvo || 675 ||
tarī viśvātmaka rūpaḍeṃ | jeṃ dāvileṃ āmhī tujapuḍheṃ |
teṃ śaṃbhūhī pari na joḍe | tapeṃ karitāṃ || 676 ||
āṇi aṣṭāṃgādisaṃkaṭīṃ | yogī śiṇatāti kirīṭī |
pari avasaru nāhīṃ bheṭī | jayāciye || 677 ||
teṃ viśvarūpa ekāde vel̤a | kaiseni dekhoṃ al̤umāl̤a |
aiseṃ smaratāṃ kāl̤a | jātase devāṃ || 678 ||
āśeciye aṃjul̤ī | ṭheūni hṛdayāciyā niḍal̤īṃ |
cātaka nirāl̤īṃ | lāgale jaise || 679 ||
taise utkaṃṭhā nirbhara | hoūniyāṃ suravara |
ghokīta āṭhahī pāhāra | bheṭī jayācī || 680 ||
pari viśvarūpāsārikheṃ | svapnīṃhī koṇhī na dekhe |
teṃ pratyakṣa tuvāṃ sukheṃ | dekhileṃ heṃ || 681 ||
nāhaṃ vedairna tapasā na dānena na cejyayā |
śakyaṃ evaṃvidho draṣṭuṃ dṛṣṭavānasi māṃ yathā || 53||
paiṃ upāyāṃsi vāṭā | na vāhatī etha subhaṭā |
sāhīsahita vohaṭā | vāhilā vedīṃ || 682 ||
maja viśvarūpāciyā moharā | cālāvayā dhanurdharā |
tapāṃciyāhī saṃbhārā | navheci lāgu || 683 ||
āṇi dānādi kīra kānaḍeṃ | mī yajñīṃhī taisā na sāṃpaḍeṃ |
jaiseni kāṃ suravāḍeṃ | dekhilā tuvāṃ || 684 ||
taisā mī ekīci pari | āṃtuḍeṃ gā avadhārīṃ |
jarī bhakti yeūni varī | cittāteṃ gā || 685 ||
bhaktyā tvananyayā śakya ahamevaṃvidho'rjuna |
jñātuṃ draṣṭuṃ ca tattvena praveṣṭuṃ ca paraṃtapa || 54||
pari teci bhakti aisī | parjanyācī suṭikā jaisī |
dharāvāṃcūni anārisī | gatīci neṇeṃ || 686 ||
kāṃ sakal̤a jal̤asaṃpattī | gheūni samudrāteṃ giṃvasitī |
gaṃgā jaisī ananyagatī | mil̤ālīci mil̤e || 687 ||
taiseṃ sarvabhāvasaṃbhāreṃ | na dharata prema ekasareṃ |
majamājīṃ saṃcare | mīci hoūni || 688 ||
āṇi tevīṃci mī aisā | thaḍiye mājhārīṃ sarisā |
kṣīrābdhi kāṃ jaisā | kṣīrācāci || 689 ||
taiseṃ majalāguni muṃgīvarī | kiṃbahunā carācarīṃ |
bhajanāsi kāṃ dusarī | parīci nāhīṃ || 690 ||
tayāci kṣaṇāsaveṃ | evaṃvidha mī jāṇaveṃ |
jāṇitalā tarī svabhāveṃ | dṛṣṭahī hoya || 691 ||
maga iṃdhanīṃ agni uddīpeṃ | āṇi iṃdhana heṃ bhāṣa hārape |
teṃ agnici hoūni āropeṃ | mūrta jevīṃ || 692 ||
kāṃ udaya na kīje tejākāreṃ | taṃva gaganaci hoūni ase āṃdhāreṃ |
maga udaīliyā ekasareṃ | prakāśu hoya || 693 ||
taiseṃ mājhiye sākṣātkārīṃ | sare ahaṃkārācī vārī |
ahaṃkāralopīṃ avadhārīṃ | dvaita jāya || 694 ||
maga mī to heṃ āghaveṃ | eka mīci āthī svabhāveṃ |
kiṃbahunā sāmāve | samaraseṃ to || 695 ||
matkarmakṛnmatparamo madbhaktaḥ saṃgavarjitaḥ ||
nirvairaḥ sarvabhūteṣu yaḥ sa māmeti pāṇḍava || 55||
oṃ iti śrīmadbhagvadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre
śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde viśvarūpadarśanayogonāma ekādaśo'dhyāyaḥ || 11 ||
jo majaci ekālāgīṃ | karmeṃ vāhātase āṃgīṃ |
jayā mīvāṃconi jagīṃ | gomaṭeṃ nāhīṃ || 696 ||
dṛṣṭādṛṣṭa sakal̤a | jayāceṃ mīci keval̤a |
jeṇeṃ jiṇayāceṃ phal̤a | majaci nāma ṭhevileṃ || 697 ||
maga bhūteṃ he bhāṣa visaralā | je diṭhī mīci āheṃ sūdalā |
mhaṇauni nirvaira jāhalā | sarvatra bhaje || 698 ||
aisā jo bhaktu hoye | tayāceṃ tridhātuka heṃ jaiṃ jāye |
taiṃ mīci hauni ṭhāyeṃ | pāṃḍavā gā || 699 ||
aiseṃ jagadudaradoṃdileṃ | teṇeṃ karuṇārasarasāl̤eṃ |
saṃjayo mhaṇe bolileṃ | śrīkṛṣṇadeveṃ || 700 ||
yayāvarī to paṃḍukumaru | jāhalā ānaṃdasaṃpadā thoru |
āṇi kṛṣṇacaraṇacaturu | eka to jagīṃ || 701 ||
teṇeṃ devāciyā donahī mūrtī | nikiyā nyāhāl̤iliyā cittīṃ |
taṃva viśvarūpāhūni kṛṣṇākṛtīṃ | dekhilā lābhu || 702 ||
pari tayāciye jāṇive | mānu na kījeci deveṃ |
jeṃ vyāpakāhūni navhe | ekadeśī || 703 ||
heṃci samarthāvayālāgīṃ | eka dona cāṃgī |
upapattī śāraṅgī | dāvitā jāhalā || 704 ||
tiyā aikoni subhadrākāṃtu | cittīṃ āhe mhaṇatu |
tari hoya baraveṃ donhīṃ āṃtu | teṃ puḍhatī pusoṃ || 705 ||
aisā ālocu karūni jīvīṃ | ātāṃ pusatī voja baravī |
ādarīla te parisāvī | puḍheṃ kathā || 706 ||
prāṃjal̤a oṃvīprabaṃdheṃ | goṣṭī sāṃgijela vinodeṃ |
teṃ parisā ānaṃdeṃ | jñānadevo mhaṇe || 707 ||
bharoni sadbhāvācī aṃjul̤ī | miyāṃ voṃviyāphuleṃ mokal̤īṃ |
arpilīṃ aṃghriyugulīṃ | viśvarūpācyā || 708 ||
iti śrījñānadevaviracitāyāṃ bhāvārthadīpikāyāṃ ekādaśo'dhyāyaḥ ||

Explore More