॥ ૐ શ્રી પરમાત્મને નમઃ ॥
॥ અથ શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ॥
। અથ ત્રયોદશોઽધ્યાયઃ – અધ્યાય તેરાવા । ।
। ક્ષેત્રક્ષેત્રજ્ઞયોગઃ ।
આત્મરૂપ ગણેશુ કેલિયા સ્મરણ । સકળ વિદ્યાંચેં અધિકરણ ।
તેચિ વંદૂં શ્રીચરણ । શ્રીગુરૂંચે ॥ ૧ ॥
। ક્ષેત્રક્ષેત્રજ્ઞયોગઃ ।
આત્મરૂપ ગણેશુ કેલિયા સ્મરણ । સકળ વિદ્યાંચેં અધિકરણ ।
તેચિ વંદૂં શ્રીચરણ । શ્રીગુરૂંચે ॥ ૧ ॥
જયાંચેનિ આઠવેં । શબ્દસૃષ્ટિ આંગવે ।
સારસ્વત આઘવેં । જિવ્હેસિ યે ॥ ૨ ॥
સારસ્વત આઘવેં । જિવ્હેસિ યે ॥ ૨ ॥
વક્તૃત્વા ગોડપણેં । અમૃતાતેં પારુખેં મ્હણે ।
રસ હોતી વોળંગણેં । અક્શરાંસી ॥ ૩ ॥
રસ હોતી વોળંગણેં । અક્શરાંસી ॥ ૩ ॥
ભાવાચેં અવતરણ । અવતરવિતી ખૂણ ।
હાતા ચઢે સંપૂર્ણ । તત્ત્વભેદ ॥ ૪ ॥
હાતા ચઢે સંપૂર્ણ । તત્ત્વભેદ ॥ ૪ ॥
શ્રીગુરૂંચે પાય । જૈં હૃદય ગિંવસૂનિ ઠાય ।
તૈં યેવઢેં ભાગ્ય હોય । ઉન્મેખાસી ॥ ૫ ॥
તૈં યેવઢેં ભાગ્ય હોય । ઉન્મેખાસી ॥ ૫ ॥
તે નમસ્કારૂનિ આતાં । જો પિતામહાચા પિતા ।
લક્ષ્મીયેચા ભર્તા । ઐસેં મ્હણે ॥ ૬ ॥
લક્ષ્મીયેચા ભર્તા । ઐસેં મ્હણે ॥ ૬ ॥
શ્રીભગવાનુવાચ ।
ઇદં શરીરં કૌન્તેય ક્ષેત્રમિત્યભિધીયતે ।
એતદ્યો વેત્તિ તં પ્રાહુઃ ક્ષેત્રજ્ઞ ઇતિ તદ્વિદઃ ॥ ૧॥
ઇદં શરીરં કૌન્તેય ક્ષેત્રમિત્યભિધીયતે ।
એતદ્યો વેત્તિ તં પ્રાહુઃ ક્ષેત્રજ્ઞ ઇતિ તદ્વિદઃ ॥ ૧॥
તરી પાર્થા પરિસિજે । દેહ હેં ક્ષેત્ર મ્હણિજે ।
જો હેં જાણે તો બોલિજે । ક્ષેત્રજ્ઞુ એથેં ॥ ૭ ॥
જો હેં જાણે તો બોલિજે । ક્ષેત્રજ્ઞુ એથેં ॥ ૭ ॥
ક્ષેત્રજ્ઞં ચાપિ માં વિદ્ધિ સર્વક્ષેત્રેષુ ભારત ।
ક્ષેત્રક્ષેત્રજ્ઞયોર્જ્ઞાનં યત્તજ્ઞાનં મતં મમ ॥ ૨॥
ક્ષેત્રક્ષેત્રજ્ઞયોર્જ્ઞાનં યત્તજ્ઞાનં મતં મમ ॥ ૨॥
તરિ ક્ષેત્રજ્ઞુ જો એથેં । તો મીચિ જાણ નિરુતેં ।
જો સર્વ ક્ષેત્રાંતેં । સંગોપોનિ અસે ॥ ૮ ॥
જો સર્વ ક્ષેત્રાંતેં । સંગોપોનિ અસે ॥ ૮ ॥
ક્ષેત્ર આણિ ક્ષેત્રજ્ઞાતેં । જાણણેં જેં નિરુતેં ।
જ્ઞાન ઐસેં તયાતેં । માનૂં આમ્હી ॥ ૯ ॥
જ્ઞાન ઐસેં તયાતેં । માનૂં આમ્હી ॥ ૯ ॥
તત્ ક્ષેત્રં યચ્ચ યાદૃક્ચ યદ્વિકારિ યતશ્ચ યત્ ।
સ ચ યો યત્પ્રભાવશ્ચ તત્ સમાસેન મે શ્રુણુ ॥ ૩॥
સ ચ યો યત્પ્રભાવશ્ચ તત્ સમાસેન મે શ્રુણુ ॥ ૩॥
તરિ ક્ષેત્રજ્ઞુ જો એથેં । તો મીચિ જાણ નિરુતેં ।
જો સર્વ ક્ષેત્રાંતેં । સંગોપોનિ અસે ॥ ૮ ॥
જો સર્વ ક્ષેત્રાંતેં । સંગોપોનિ અસે ॥ ૮ ॥
ક્ષેત્ર આણિ ક્ષેત્રજ્ઞાતેં । જાણણેં જેં નિરુતેં ।
જ્ઞાન ઐસેં તયાતેં । માનૂં આમ્હી ॥ ૯ ॥
જ્ઞાન ઐસેં તયાતેં । માનૂં આમ્હી ॥ ૯ ॥
ઋષિભિર્બહુધા ગીતં છન્દોભિર્વિવિધૈઃ પૃથક્ ।
બ્રહ્મસૂત્રપદૈશ્ચૈવ હેતુમદ્ભિર્વિનિશ્ચિતૈઃ ॥ ૪॥
બ્રહ્મસૂત્રપદૈશ્ચૈવ હેતુમદ્ભિર્વિનિશ્ચિતૈઃ ॥ ૪॥
એક મ્હણતી હેં સ્થળ । જીવાચેંચિ સમૂળ ।
મગ પ્રાણ હેં કૂળ । તયાચેં એથ ॥ ૨૭ ॥
મગ પ્રાણ હેં કૂળ । તયાચેં એથ ॥ ૨૭ ॥
જે પ્રાણાચે ઘરીં । અંગેં રાબતી ભાઊ ચારી ।
આણિ મના ઐસા આવરી । કુળવાડીકરુ ॥ ૨૮ ॥
આણિ મના ઐસા આવરી । કુળવાડીકરુ ॥ ૨૮ ॥
તયાતેં ઇંદ્રિયબૈલાંચી પેટી । ન મ્હણે અંવસીં પાહાટીં ।
વિષયક્ષેત્રીં આટી । કાઢી ભલી ॥ ૨૯ ॥
વિષયક્ષેત્રીં આટી । કાઢી ભલી ॥ ૨૯ ॥
મગ વિધીચી વાફ ચુકવી । આણિ અન્યાયાચેં બીજ વાફવી ।
કુકર્માચા કરવી । રાબુ જરી ॥ ૩૦ ॥
કુકર્માચા કરવી । રાબુ જરી ॥ ૩૦ ॥
તરી તયાચિસારિખેં । અસંભડ પાપ પિકે ।
મગ જન્મકોટી દુઃખેં । ભોગી જીવુ ॥ ૩૧ ॥
મગ જન્મકોટી દુઃખેં । ભોગી જીવુ ॥ ૩૧ ॥
નાતરી વિધીચિયે વાફે । સત્ક્રિયા બીજ આરોપે ।
તરી જન્મશતાચીં માપેં । સુખચિ મવીજે ॥ ૩૨ ॥
તરી જન્મશતાચીં માપેં । સુખચિ મવીજે ॥ ૩૨ ॥
તંવ આણિક મ્હણતી હેં નવ્હે । હેં જિવાચેંચિ ન મ્હણાવેં ।
આમુતેં પુસા આઘવેં । ક્શેત્રાચેં યા ॥ ૩૩ ॥
આમુતેં પુસા આઘવેં । ક્શેત્રાચેં યા ॥ ૩૩ ॥
અહો જીવુ એથ ઉખિતા । વસ્તીકરુ વાટે જાતાં ।
આણિ પ્રાણુ હા બલૌતા । મ્હણૌનિ જાગે ॥ ૩૪ ॥
આણિ પ્રાણુ હા બલૌતા । મ્હણૌનિ જાગે ॥ ૩૪ ॥
અનાદિ જે પ્રકૃતી । સાંખ્ય જિયેતેં ગાતી ।
ક્ષેત્ર હે વૃત્તી । તિયેચી જાણા ॥ ૩૫ ॥
ક્ષેત્ર હે વૃત્તી । તિયેચી જાણા ॥ ૩૫ ॥
આણિ ઇયેતેંચિ આઘવા । આથી ઘરમેળાવા ।
મ્હણૌનિ તે વાહિવા । ઘરીં વાહે ॥ ૩૬ ॥
મ્હણૌનિ તે વાહિવા । ઘરીં વાહે ॥ ૩૬ ॥
વાહ્યાચિયે રહાટી । જે કાં મુદ્દલ તિઘે ઇયે સૃષ્ટીં ।
તે ઇયેચ્યાચિ પોટીં । જહાલે ગુણ ॥ ૩૭ ॥
તે ઇયેચ્યાચિ પોટીં । જહાલે ગુણ ॥ ૩૭ ॥
રજોગુણ પેરી । તેતુલેં સત્ત્વ સોંકરી ।
મગ એકલેં તમ કરી । સંવગણી ॥ ૩૮ ॥
મગ એકલેં તમ કરી । સંવગણી ॥ ૩૮ ॥
રચૂનિ મહત્તત્ત્વાચેં ખળેં । મળી એકે કાળુગેનિ પોળેં ।
તેથ અવ્યક્તાચી મિળે । સાંજ ભલી ॥ ૩૯ ॥
તેથ અવ્યક્તાચી મિળે । સાંજ ભલી ॥ ૩૯ ॥
તંવ એકીં મતિવંતીં । યા બોલાચિયા ખંતીં ।
મ્હણિતલેં યા જ્ઞપ્તી । અર્વાચીના ॥ ૪૦ ॥
મ્હણિતલેં યા જ્ઞપ્તી । અર્વાચીના ॥ ૪૦ ॥
હાં હો પરતત્ત્વાઆંતુ । કેં પ્રકૃતીચી માતુ ।
હા ક્ષેત્ર વૃત્તાંતુ । ઉગેંચિ આઇકા ॥ ૪૧ ॥
હા ક્ષેત્ર વૃત્તાંતુ । ઉગેંચિ આઇકા ॥ ૪૧ ॥
શૂન્યસેજેશાલિયે । સુલીનતેચિયે તુળિયે ।
નિદ્રા કેલી હોતી બળિયેં । સંકલ્પેં યેણેં ॥ ૪૨ ॥
નિદ્રા કેલી હોતી બળિયેં । સંકલ્પેં યેણેં ॥ ૪૨ ॥
તો અવસાંત ચેઇલા । ઉદ્યમીં સદૈવ ભલા ।
મ્હણૌનિ ઠેવા જોડલા । ઇચ્છાવશેં ॥ ૪૩ ॥
મ્હણૌનિ ઠેવા જોડલા । ઇચ્છાવશેં ॥ ૪૩ ॥
નિરાલંબીંચી વાડી । હોતી ત્રિભુવનાયેવઢી ।
હે તયાચિયે જોડી । રૂપા આલી ॥ ૪૪ ॥
હે તયાચિયે જોડી । રૂપા આલી ॥ ૪૪ ॥
મગ મહાભૂતાંચેં એકવાટ । સૈરા વેંટાળૂનિ ભાટ ।
ભૂતગ્રામાંચે આઘાટ । ચિરિલે ચારી ॥ ૪૫ ॥
ભૂતગ્રામાંચે આઘાટ । ચિરિલે ચારી ॥ ૪૫ ॥
યાવરી આદી । પાંચભૂતિકાંચી માંદી ।
બાંધલી પ્રભેદીં । પંચભૂતિકીં ॥ ૪૬ ॥
બાંધલી પ્રભેદીં । પંચભૂતિકીં ॥ ૪૬ ॥
કર્માકર્માચે ગુંડે । બાંધ ઘાતલે દોહીંકડે ।
નપુંસકેં બરડેં । રાનેં કેલીં ॥ ૪૭ ॥
નપુંસકેં બરડેં । રાનેં કેલીં ॥ ૪૭ ॥
તેથ યેરઝારેલાગીં । જન્મમૃત્યૂચી સુરંગી ।
સુહાવિલી નિલાગી । સંકલ્પેં યેણેં ॥ ૪૮ ॥
સુહાવિલી નિલાગી । સંકલ્પેં યેણેં ॥ ૪૮ ॥
મગ અહંકારાસિ એકલાધી । કરૂનિ જીવિતાવધી ।
વહાવિલેં બુદ્ધિ । ચરાચર ॥ ૪૯ ॥
વહાવિલેં બુદ્ધિ । ચરાચર ॥ ૪૯ ॥
યાપરી નિરાળીં । વાઢે સંકલ્પાચી ડાહાળી ।
મ્હણૌનિ તો મુળીં । પ્રપંચા યયા ॥ ૫૦ ॥
મ્હણૌનિ તો મુળીં । પ્રપંચા યયા ॥ ૫૦ ॥
યાપરી મત્તમુગુતકીં । તેથ પડિઘાયિલેં આણિકીં ।
મ્હણતી હાં હો વિવેકીં । કૈસેં તુમ્હી ॥ ૫૧ ॥
મ્હણતી હાં હો વિવેકીં । કૈસેં તુમ્હી ॥ ૫૧ ॥
પરતત્ત્વાચિયા ગાંવીં । સંકલ્પસેજ દેખાવી ।
તરી કાં પાં ન મનાવી । પ્રકૃતિ તયાચી ? ॥ ૫૨ ॥
તરી કાં પાં ન મનાવી । પ્રકૃતિ તયાચી ? ॥ ૫૨ ॥
પરિ અસો હેં નવ્હે । તુમ્હી યા ન લગાવેં ।
આતાંચિ હેં આઘવેં । સાંગિજૈલ ॥ ૫૩ ॥
આતાંચિ હેં આઘવેં । સાંગિજૈલ ॥ ૫૩ ॥
તરી આકાશીં કવણેં । કેલીં મેઘાચીં ભરણેં ।
અંતરિક્ષ તારાંગણેં । ધરી કવણ ? ॥ ૫૪ ॥
અંતરિક્ષ તારાંગણેં । ધરી કવણ ? ॥ ૫૪ ॥
ગગનાચા તડાવા । કોણેં વેઢિલા કેધવાં ।
પવનુ હિંડતુ અસાવા । હેં કવણાચેં મત ? ॥ ૫૫ ॥
પવનુ હિંડતુ અસાવા । હેં કવણાચેં મત ? ॥ ૫૫ ॥
રોમાં કવણ પેરી । સિંધૂ કવણ ભરી ।
પર્જન્યાચિયા કરી । ધારા કવણ ? ॥ ૫૬ ॥
પર્જન્યાચિયા કરી । ધારા કવણ ? ॥ ૫૬ ॥
તૈસેં ક્ષેત્ર હેં સ્વભાવેં । હે વૃત્તી કવણાચી નવ્હે ।
હેં વાહે તયા ફાવે । યેરાં તુટે ॥ ૫૭ ॥
હેં વાહે તયા ફાવે । યેરાં તુટે ॥ ૫૭ ॥
તંવ આણિકેં એકેં । ક્ષોભેં મ્હણિતલેં નિકેં ।
તરી ભોગિજે એકેં । કાળેં કેવીં હેં ? ॥ ૫૮ ॥
તરી ભોગિજે એકેં । કાળેં કેવીં હેં ? ॥ ૫૮ ॥
તરી યયાચા મારુ । દેખતાતિ અનિવારુ ।
પરી સ્વમતીં ભરુ । અભિમાનિયાં ॥ ૫૯ ॥
પરી સ્વમતીં ભરુ । અભિમાનિયાં ॥ ૫૯ ॥
હેં જાણોં મૃત્યુ રાગિટા । સિંહાડયાચા દરકુટા ।
પરી કાય વાંજટા । પૂરિજત અસે ? ॥ ૬૦ ॥
પરી કાય વાંજટા । પૂરિજત અસે ? ॥ ૬૦ ॥
મહાકલ્પાપરૌતીં । કવ ઘાલૂનિ અવચિતીં ।
સત્યલોકભદ્રજાતી । આંગીં વાજે ॥ ૬૧ ॥
સત્યલોકભદ્રજાતી । આંગીં વાજે ॥ ૬૧ ॥
લોકપાળ નિત્ય નવે । દિગ્ગજાંચે મેળાવે ।
સ્વર્ગીંચિયે આડવે । રિગોનિ મોડી ॥ ૬૨ ॥
સ્વર્ગીંચિયે આડવે । રિગોનિ મોડી ॥ ૬૨ ॥
યેર યયાચેનિ અંગવાતેં । જન્મમૃત્યૂચિયે ગર્તેં ।
નિર્જિવેં હોઊનિ ભ્રમતેં । જીવમૃગેં ॥ ૬૩ ॥
નિર્જિવેં હોઊનિ ભ્રમતેં । જીવમૃગેં ॥ ૬૩ ॥
ન્યાહાળીં પાં કેવ્હડા । પસરલાસે ચવડા ।
જો કરૂનિયાં માજિવડા । આકારગજુ ॥ ૬૪ ॥
જો કરૂનિયાં માજિવડા । આકારગજુ ॥ ૬૪ ॥
મ્હણૌનિ કાળાચી સત્તા । હાચિ બોલુ નિરુતા ।
ઐસે વાદ પંડુસુતા । ક્ષેત્રાલાગીં ॥ ૬૫ ॥
ઐસે વાદ પંડુસુતા । ક્ષેત્રાલાગીં ॥ ૬૫ ॥
હે બહુ ઉખિવિખી । ઋષીં કેલી નૈમિષીં ।
પુરાણેં ઇયેવિષીં । મતપત્રિકા ॥ ૬૬ ॥
પુરાણેં ઇયેવિષીં । મતપત્રિકા ॥ ૬૬ ॥
અનુષ્ટુભાદિ છંદેં । પ્રબંધીં જેં વિવિધેં ।
તે પત્રાવલંબન મદેં । કરિતી અઝુની ॥ ૬૭ ॥
તે પત્રાવલંબન મદેં । કરિતી અઝુની ॥ ૬૭ ॥
વેદીંચેં બૃહત્સામસૂત્ર । જેં દેખણેપણેં પવિત્ર ।
પરી તયાહી હેં ક્ષેત્ર । નેણવેચિ ॥ ૬૮ ॥
પરી તયાહી હેં ક્ષેત્ર । નેણવેચિ ॥ ૬૮ ॥
આણીક આણીકીંહી બહુતીં । મહાકવીં હેતુમંતીં ।
યયાલાગીં મતી । વેંચિલિયા ॥ ૬૯ ॥
યયાલાગીં મતી । વેંચિલિયા ॥ ૬૯ ॥
પરી ઐસેં હેં એવઢેં । કીં અમુકેયાચેંચિ ફુડેં ।
હેં કોણાહી વરપડેં । હોયચિના ॥ ૭૦ ॥
હેં કોણાહી વરપડેં । હોયચિના ॥ ૭૦ ॥
આતાં યાવરી જૈસેં । ક્ષેત્ર હેં અસે ।
તુજ સાંગોં તૈસેં । સાદ્યંતુ ગા ॥ ૭૧ ॥
તુજ સાંગોં તૈસેં । સાદ્યંતુ ગા ॥ ૭૧ ॥
મહાભૂતાન્યહંકારો બુદ્ધિરવ્યક્તમેવ ચ ।
ઇન્દ્રિયાણિ દશૈકં ચ પઞ્ચ ચેન્દ્રિયગોચરાઃ ॥ ૫॥
ઇન્દ્રિયાણિ દશૈકં ચ પઞ્ચ ચેન્દ્રિયગોચરાઃ ॥ ૫॥
ઇચ્છા દ્વેષઃ સુખં દુઃખં સંઘાતશ્ચેતના ધૃતિઃ ।
એતત્ક્ષેત્રં સમાસેન સવિકારમુદાહૃતમ્ ॥ ૬॥
એતત્ક્ષેત્રં સમાસેન સવિકારમુદાહૃતમ્ ॥ ૬॥
તરિ મહાભૂતપંચકુ । આણિ અહંકારુ એકુ ।
બુદ્ધિ અવ્યક્ત દશકુ । ઇંદ્રિયાંચા ॥ ૭૨ ॥
બુદ્ધિ અવ્યક્ત દશકુ । ઇંદ્રિયાંચા ॥ ૭૨ ॥
મન આણીકહી એકુ । વિષયાંચા દશકુ ।
સુખ દુઃખ દ્વેષુ । સંઘાત ઇચ્છા ॥ ૭૩ ॥
સુખ દુઃખ દ્વેષુ । સંઘાત ઇચ્છા ॥ ૭૩ ॥
આણિ ચેતના ધૃતી । એવં ક્ષેત્રવ્યક્તી ।
સાંગિતલી તુજપ્રતી । આઘવીચી ॥ ૭૪ ॥
સાંગિતલી તુજપ્રતી । આઘવીચી ॥ ૭૪ ॥
આતાં મહાભૂતેં કવણેં । કવણ વિષયો કૈસીં કરણે ।
હેં વેગળાલેપણેં । એકૈક સાંગોં ॥ ૭૫ ॥
હેં વેગળાલેપણેં । એકૈક સાંગોં ॥ ૭૫ ॥
તરી પૃથ્વી આપ તેજ । વાયુ વ્યોમ ઇયેં તુજ ।
સાંગિતલીં બુઝ । મહાભૂતેં પાંચેં ॥ ૭૬ ॥
સાંગિતલીં બુઝ । મહાભૂતેં પાંચેં ॥ ૭૬ ॥
આણિ જાગતિયે દશે । સ્વપ્ન લપાલેં અસે ।
નાતરી અંવસે । ચંદ્ર ગૂઢુ ॥ ૭૭ ॥
નાતરી અંવસે । ચંદ્ર ગૂઢુ ॥ ૭૭ ॥
નાના અપ્રૌઢબાળકીં । તારુણ્ય રાહે થોકીં ।
કાં ન ફુલતાં કળિકીં । આમોદુ જૈસા ॥ ૭૮ ॥
કાં ન ફુલતાં કળિકીં । આમોદુ જૈસા ॥ ૭૮ ॥
કિંબહુના કાષ્ઠીં । વન્હિ જેવીં કિરીટી ।
તેવીં પ્રકૃતિચિયા પોટીં । ગોપ્યુ જો અસે ॥ ૭૯ ॥
તેવીં પ્રકૃતિચિયા પોટીં । ગોપ્યુ જો અસે ॥ ૭૯ ॥
જૈસા જ્વરુ ધાતુગતુ । અપથ્યાચેં મિષ પહાતુ ।
મગ જાલિયા આંતુ । બાહેરી વ્યાપી ॥ ૮૦ ॥
મગ જાલિયા આંતુ । બાહેરી વ્યાપી ॥ ૮૦ ॥
તૈસી પાંચાંહી ગાંઠીં પડે । જૈં દેહાકારુ ઉઘડે ।
તૈં નાચવી ચહૂંકડે । તો અહંકારુ ગા ॥ ૮૧ ॥
તૈં નાચવી ચહૂંકડે । તો અહંકારુ ગા ॥ ૮૧ ॥
નવલ અહંકારાચી ગોઠી । વિશેષેં ન લગે અજ્ઞાનાપાઠીં ।
સજ્ઞાનાચે ઝોંબે કંઠીં । નાના સંકટીં નાચવી ॥ ૮૨ ॥
સજ્ઞાનાચે ઝોંબે કંઠીં । નાના સંકટીં નાચવી ॥ ૮૨ ॥
આતાં બુદ્ધિ જે મ્હણિજે । તે ઐશિયાં ચિન્હીં જાણિજે ।
બોલિલેં યદુરાજેં । તેં આઇકેં સાંગોં ॥ ૮૩ ॥
બોલિલેં યદુરાજેં । તેં આઇકેં સાંગોં ॥ ૮૩ ॥
તરી કંદર્પાચેનિ બળેં । ઇંદ્રિયવૃત્તીચેનિ મેળેં ।
વિભાંડૂનિ યેતી પાળે । વિષયાંચે ॥ ૮૪ ॥
વિભાંડૂનિ યેતી પાળે । વિષયાંચે ॥ ૮૪ ॥
તો સુખદુઃખાંચા નાગોવા । જેથ ઉગાણોં લાગે જીવા ।
તેથ દોહીંસી બરવા । પાડુ જે ધરી ॥ ૮૫ ॥
તેથ દોહીંસી બરવા । પાડુ જે ધરી ॥ ૮૫ ॥
હેં સુખ હેં દુઃખ । હેં પુણ્ય હેં દોષ ।
કાં હેં મૈળ હેં ચોખ । ઐસેં જે નિવડી ॥ ૮૬ ॥
કાં હેં મૈળ હેં ચોખ । ઐસેં જે નિવડી ॥ ૮૬ ॥
જિથે અધમોત્તમ સુઝે । જિયે સાનેં થોર બુઝે ।
જિયા દિઠી પારખિજે । વિષો જીવેં ॥ ૮૭ ॥
જિયા દિઠી પારખિજે । વિષો જીવેં ॥ ૮૭ ॥
જે તેજતત્ત્વાંચી આદી । જે સત્ત્વગુણાચી વૃદ્ધી ।
જે આત્મયા જીવાચી સંધી । વસવીત અસે જે ॥ ૮૮ ॥
જે આત્મયા જીવાચી સંધી । વસવીત અસે જે ॥ ૮૮ ॥
અર્જુના તે ગા જાણ । બુદ્ધિ તૂં સંપૂર્ણ ।
આતાં આઇકેં વોળખણ । અવ્યક્તાચી ॥ ૮૯ ॥
આતાં આઇકેં વોળખણ । અવ્યક્તાચી ॥ ૮૯ ॥
પૈં સાંખ્યાંચિયા સિદ્ધાંતીં । પ્રકૃતી જે મહામતી ।
તેચિ એથેં પ્રસ્તુતીં । અવ્યક્ત ગા ॥ ૯૦ ॥
તેચિ એથેં પ્રસ્તુતીં । અવ્યક્ત ગા ॥ ૯૦ ॥
આણિ સાંખ્યયોગમતેં । પ્રકૃતી પરિસવિલી તૂંતેં ।
ઐસી દોહીં પરીં જેથેં । વિવંચિલી ॥ ૯૧ ॥
ઐસી દોહીં પરીં જેથેં । વિવંચિલી ॥ ૯૧ ॥
તેથ દુજી જે જીવદશા । તિયે નાંવ વીરેશા ।
યેથ અવ્યક્ત ઐસા । પર્યાવો હા ॥ ૯૨ ॥
યેથ અવ્યક્ત ઐસા । પર્યાવો હા ॥ ૯૨ ॥
તર઼્હી પાહાલયા રજની । તારા લોપતી ગગનીં ।
કાં હારપેં અસ્તમાનીં । ભૂતક્રિયા ॥ ૯૩ ॥
કાં હારપેં અસ્તમાનીં । ભૂતક્રિયા ॥ ૯૩ ॥
નાતરી દેહો ગેલિયા પાઠીં । દેહાદિક કિરીટી ।
ઉપાધિ લપે પોટીં । કૃતકર્માચ્યા ॥ ૯૪ ॥
ઉપાધિ લપે પોટીં । કૃતકર્માચ્યા ॥ ૯૪ ॥
કાં બીજમુદ્રેઆંતુ । થોકે તરુ સમસ્તુ ।
કાં વસ્ત્રપણે તંતુ- । દશે રાહે ॥ ૯૫ ॥
કાં વસ્ત્રપણે તંતુ- । દશે રાહે ॥ ૯૫ ॥
તૈસે સાંડોનિયાં સ્થૂળધર્મ । મહાભૂતેં ભૂતગ્રામ ।
લયા જાતી સૂક્ષ્મ । હોઊનિ જેથે ॥ ૯૬ ॥
લયા જાતી સૂક્ષ્મ । હોઊનિ જેથે ॥ ૯૬ ॥
અર્જુના તયા નાંવેં । અવ્યક્ત હેં જાણાવેં ।
આતાં આઇકેં આઘવેં । ઇંદ્રિયભેદ ॥ ૯૭ ॥
આતાં આઇકેં આઘવેં । ઇંદ્રિયભેદ ॥ ૯૭ ॥
તરી શ્રવણ નયન । ત્વચા ઘ્રાણ રસન ।
ઇયેં જાણેં જ્ઞાન- । કરણેં પાંચેં ॥ ૯૮ ॥
ઇયેં જાણેં જ્ઞાન- । કરણેં પાંચેં ॥ ૯૮ ॥
ઇયે તત્ત્વમેળાપંકીં । સુખદુઃખાંચી ઉખિવિખી ।
બુદ્ધિ કરિતે મુખીં । પાંચેં ઇહીં ॥ ૯૯ ॥
બુદ્ધિ કરિતે મુખીં । પાંચેં ઇહીં ॥ ૯૯ ॥
મગ વાચા આણિ કર । ચરણ આણિ અધોદ્વાર ।
પાયુ હે પ્રકાર । પાંચ આણિક ॥ ૧૦૦ ॥
પાયુ હે પ્રકાર । પાંચ આણિક ॥ ૧૦૦ ॥
કર્મેંદ્રિયેં મ્હણિપતી । તીં ઇયેં જાણિજતી ।
આઇકેં કૈવલ્યપતી । સાંગતસે ॥ ૧૦૧ ॥
આઇકેં કૈવલ્યપતી । સાંગતસે ॥ ૧૦૧ ॥
પૈં પ્રાણાચી અંતૌરી । ક્રિયાશક્તિ જે શરીરીં ।
તિયેચિ રિગિનિગી દ્વારીં । પાંચે ઇહીં ॥ ૧૦૨ ॥
તિયેચિ રિગિનિગી દ્વારીં । પાંચે ઇહીં ॥ ૧૦૨ ॥
એવં દાહાહી કરણેં । સાંગિતલીં દેવો મ્હણે ।
પરિસ આતાં ફુડેપણેં । મન તેં ઐસેં ॥ ૧૦૩ ॥
પરિસ આતાં ફુડેપણેં । મન તેં ઐસેં ॥ ૧૦૩ ॥
જેં ઇંદ્રિયાં આણિ બુદ્ધિ । માઝારિલિયે સંધીં ।
રજોગુણાચ્યા ખાંદીં । તરળત અસે ॥ ૧૦૪ ॥
રજોગુણાચ્યા ખાંદીં । તરળત અસે ॥ ૧૦૪ ॥
નીળિમા અંબરીં । કાં મૃગતૃષ્ણાલહરી ।
તૈસેં વાયાંચિ ફરારી । વાવો જાહલેં ॥ ૧૦૫ ॥
તૈસેં વાયાંચિ ફરારી । વાવો જાહલેં ॥ ૧૦૫ ॥
આણિ શુક્રશોણિતાચા સાંધા । મિળતાં પાંચાંચા બાંધા ।
વાયુતત્ત્વ દશધા । એકચિ જાહલેં ॥ ૧૦૬ ॥
વાયુતત્ત્વ દશધા । એકચિ જાહલેં ॥ ૧૦૬ ॥
મગ તિહીં દાહે ભાગીં । દેહધર્માચ્યા ખૈવંગીં ।
અધિષ્ઠિલેં આંગીં । આપુલાલ્યા ॥ ૧૦૭ ॥
અધિષ્ઠિલેં આંગીં । આપુલાલ્યા ॥ ૧૦૭ ॥
તેથ ચાંચલ્ય નિખળ । એકલેં ઠેલેં નિઢાળ ।
મ્હણૌનિ રજાચેં બળ । ધરિલેં તેણેં ॥ ૧૦૮ ॥
મ્હણૌનિ રજાચેં બળ । ધરિલેં તેણેં ॥ ૧૦૮ ॥
તેં બુદ્ધીસિ બાહેરી । અહંકારાચ્યા ઉરાવરી ।
ઐસાં ઠાયીં માઝારીં । બળિયાવલેં ॥ ૧૦૯ ॥
ઐસાં ઠાયીં માઝારીં । બળિયાવલેં ॥ ૧૦૯ ॥
વાયાં મન હેં નાંવ । એર઼્હવીં કલ્પનાચિ સાવેવ ।
જયાચેનિ સંગેં જીવ- । દશા વસ્તુ ॥ ૧૧૦ ॥
જયાચેનિ સંગેં જીવ- । દશા વસ્તુ ॥ ૧૧૦ ॥
જેં પ્રવૃત્તીસિ મૂળ । કામા જયાચે બળ ।
જેં અખંડ સૂયે છળ । અહંકારાસી ॥ ૧૧૧ ॥
જેં અખંડ સૂયે છળ । અહંકારાસી ॥ ૧૧૧ ॥
જેં ઇચ્છેતેં વાઢવી । આશેતેં ચઢવી ।
જેં પાઠી પુરવી । ભયાસિ ગા ॥ ૧૧૨ ॥
જેં પાઠી પુરવી । ભયાસિ ગા ॥ ૧૧૨ ॥
દ્વૈત જેથેં ઉઠી । અવિદ્યા જેણેં લાઠી ।
જેં ઇંદ્રિયાંતેં લોટી । વિષયાંમજી ॥ ૧૧૩ ॥
જેં ઇંદ્રિયાંતેં લોટી । વિષયાંમજી ॥ ૧૧૩ ॥
સંકલ્પેં સૃષ્ટી ઘડી । સવેંચિ વિકલ્પૂનિ મોડી ।
મનોરથાંચ્યા ઉતરંડી । ઉતરી રચી ॥ ૧૧૪ ॥
મનોરથાંચ્યા ઉતરંડી । ઉતરી રચી ॥ ૧૧૪ ॥
જેં ભુલીચેં કુહર । વાયુતત્ત્વાચેં અંતર ।
બુદ્ધીચેં દ્વાર । ઝાકવિલેં જેણેં ॥ ૧૧૫ ॥
બુદ્ધીચેં દ્વાર । ઝાકવિલેં જેણેં ॥ ૧૧૫ ॥
તેં ગા કિરીટી મન । યા બોલા નાહીં આન ।
આતાં વિષયાભિધાન । ભેદૂ આઇકેં ॥ ૧૧૬ ॥
આતાં વિષયાભિધાન । ભેદૂ આઇકેં ॥ ૧૧૬ ॥
તરી સ્પર્શુ આણિ શબ્દુ । રૂપ રસુ ગંધુ ।
હા વિષયો પંચવિધુ । જ્ઞાનેંદ્રિયાંચા ॥ ૧૧૭ ॥
હા વિષયો પંચવિધુ । જ્ઞાનેંદ્રિયાંચા ॥ ૧૧૭ ॥
ઇહીં પાંચૈં દ્વારીં । જ્ઞાનાસિ ધાંવ બાહેરી ।
જૈસા કાં હિરવે ચારીં । ભાંબાવે પશુ ॥ ૧૧૮ ॥
જૈસા કાં હિરવે ચારીં । ભાંબાવે પશુ ॥ ૧૧૮ ॥
મગ સ્વર વર્ણ વિસર્ગુ । અથવા સ્વીકાર ત્યાગુ ।
સંક્રમણ ઉત્સર્ગુ । વિણ્મૂત્રાચા ॥ ૧૧૯ ॥
સંક્રમણ ઉત્સર્ગુ । વિણ્મૂત્રાચા ॥ ૧૧૯ ॥
હે કર્મેંદ્રિયાંચે પાંચ । વિષય ગા સાચ ।
જે બાંધોનિયાં માચ । ક્રિયા ધાંવે ॥ ૧૨૦ ॥
જે બાંધોનિયાં માચ । ક્રિયા ધાંવે ॥ ૧૨૦ ॥
ઐસે હે દાહી । વિષય ગા ઇયે દેહીં ।
આતાં ઇચ્છા તેહી । સાંગિજૈલ ॥ ૧૨૧ ॥
આતાં ઇચ્છા તેહી । સાંગિજૈલ ॥ ૧૨૧ ॥
તરિ ભૂતલેં આઠવે । કાં બોલેં કાન ઝાંકવે ।
ઐસિયાવરિ ચેતવે । જે ગા વૃત્તી ॥ ૧૨૨ ॥
ઐસિયાવરિ ચેતવે । જે ગા વૃત્તી ॥ ૧૨૨ ॥
ઇંદ્રિયાવિષયાંચિયે ભેટી- । સરસીચ જે ગા ઉઠી ।
કામાચી બાહુટી । ધરૂનિયાં ॥ ૧૨૩ ॥
કામાચી બાહુટી । ધરૂનિયાં ॥ ૧૨૩ ॥
જિયેચેનિ ઉઠિલેપણેં । મના સૈંઘ ધાવણેં ।
ન રિગાવેં તેથ કરણેં । તોંડેં સુતી ॥ ૧૨૪ ॥
ન રિગાવેં તેથ કરણેં । તોંડેં સુતી ॥ ૧૨૪ ॥
જિયે વૃત્તીચિયા આવડી । બુદ્ધી હોય વેડી ।
વિષયાં જિયા ગોડી । તે ગા ઇચ્છા ॥ ૧૨૫ ॥
વિષયાં જિયા ગોડી । તે ગા ઇચ્છા ॥ ૧૨૫ ॥
આણી ઇચ્છિલિયા સાંગડેં । ઇંદ્રિયાં આમિષ ન જોડે ।
તેથ જોડે ઐસા જો ડાવો પડે । તોચિ દ્વેષુ ॥ ૧૨૬ ॥
તેથ જોડે ઐસા જો ડાવો પડે । તોચિ દ્વેષુ ॥ ૧૨૬ ॥
આતાં યાવરી સુખ । તેં એવંવિધ દેખ ।
જેણેં એકેંચિ અશેખ । વિસરે જીવુ ॥ ૧૨૭ ॥
જેણેં એકેંચિ અશેખ । વિસરે જીવુ ॥ ૧૨૭ ॥
મના વાચે કાયે । જેં આપુલી આણ વાયે ।
દેહસ્મૃતીચી ત્રાયે । મોડિત જેં યે ॥ ૧૨૮ ॥
દેહસ્મૃતીચી ત્રાયે । મોડિત જેં યે ॥ ૧૨૮ ॥
જયાચેનિ જાલેપણેં । પાંગુળા હોઈજે પ્રાણેં ।
સાત્ત્વિકાસી દુણેં । વરીહી લાભુ ॥ ૧૨૯ ॥
સાત્ત્વિકાસી દુણેં । વરીહી લાભુ ॥ ૧૨૯ ॥
કાં આઘવિયાચિ ઇંદ્રિયવૃત્તી । હૃદયાચિયા એકાંતીં ।
થાપટૂનિ સુષુપ્તી । આણી જેં ગા ॥ ૧૩૦ ॥
થાપટૂનિ સુષુપ્તી । આણી જેં ગા ॥ ૧૩૦ ॥
કિંબહુના સોયે । જીવ આત્મયાચી લાહે ।
તેથ જેં હોયે । તયા નામ સુખ ॥ ૧૩૧ ॥
તેથ જેં હોયે । તયા નામ સુખ ॥ ૧૩૧ ॥
આણિ ઐસી હે અવસ્થા । ન જોડતાં પાર્થા ।
જેં જીજે તેંચિ સર્વથા । દુઃખ જાણે ॥ ૧૩૨ ॥
જેં જીજે તેંચિ સર્વથા । દુઃખ જાણે ॥ ૧૩૨ ॥
તેં મનોરથસંગેં નવ્હે । એર઼્હવીં સિદ્ધી ગેલેંચિ આહે ।
હે દોનીચિ ઉપાયે । સુખદુઃખાસી ॥ ૧૩૩ ॥
હે દોનીચિ ઉપાયે । સુખદુઃખાસી ॥ ૧૩૩ ॥
આતાં અસંગા સાક્ષિભૂતા । દેહીં ચૈતન્યાચી જે સત્તા ।
તિયે નામ પંડુસુતા । ચેતના યેથેં ॥ ૧૩૪ ॥
તિયે નામ પંડુસુતા । ચેતના યેથેં ॥ ૧૩૪ ॥
જે નખૌનિ કેશવરી । ઉભી જાગે શરીરીં ।
જે તિહીં અવસ્થાંતરી । પાલટેના ॥ ૧૩૫ ॥
જે તિહીં અવસ્થાંતરી । પાલટેના ॥ ૧૩૫ ॥
મનબુદ્ધ્યાદિ આઘવીં । જિયેચેનિ ટવટવીં ।
પ્રકૃતિવનમાધવીં । સદાંચિ જે ॥ ૧૩૬ ॥
પ્રકૃતિવનમાધવીં । સદાંચિ જે ॥ ૧૩૬ ॥
જડાજડીં અંશીં । રાહાટે જે સરિસી ।
તે ચેતના ગા તુજસી । લટિકેં નાહીં ॥ ૧૩૭ ॥
તે ચેતના ગા તુજસી । લટિકેં નાહીં ॥ ૧૩૭ ॥
પૈં રાવો પરિવારુ નેણે । આજ્ઞાચિ પરચક્ર જિણે ।
કાં ચંદ્રાચેનિ પૂર્ણપણેં । સિંધૂ ભરતી ॥ ૧૩૮ ॥
કાં ચંદ્રાચેનિ પૂર્ણપણેં । સિંધૂ ભરતી ॥ ૧૩૮ ॥
નાના ભ્રામકાચેં સન્નિધાન । લોહો કરી સચેતન ।
કાં સૂર્યસંગુ જન । ચેષ્ટવી ગા ॥ ૧૩૯ ॥
કાં સૂર્યસંગુ જન । ચેષ્ટવી ગા ॥ ૧૩૯ ॥
અગા મુખ મેળેંવિઇણ । પિલિયાચેં પોષણ ।
કરી નિરીક્ષણ । કૂર્મી જેવીં ॥ ૧૪૦ ॥
કરી નિરીક્ષણ । કૂર્મી જેવીં ॥ ૧૪૦ ॥
પાર્થા તિયાપરી । આત્મસંગતી ઇયે શરીરીં ।
સજીવત્વાચા કરી । ઉપેગુ જડા ॥ ૪૧ ॥
સજીવત્વાચા કરી । ઉપેગુ જડા ॥ ૪૧ ॥
મગ તિયેતેં ચેતના । મ્હણિપે પૈં અર્જુના ।
આતાં ધૃતિવિવંચના । ભેદુ આઇક ॥ ૧૪૨ ॥
આતાં ધૃતિવિવંચના । ભેદુ આઇક ॥ ૧૪૨ ॥
તરી ભૂતાં પરસ્પરેં । ઉઘડ જાતિ સ્વભાવવૈરેં ।
નવ્હે પૃથ્વીતેં નીરેં । ન નાશિજે ? ॥ ૧૪૩ ॥
નવ્હે પૃથ્વીતેં નીરેં । ન નાશિજે ? ॥ ૧૪૩ ॥
નીરાતેં આટી તેજ । તેજા વાયૂસિ ઝુંજ ।
આણિ ગગન તંવ સહજ । વાયૂ ભક્ષી ॥ ૧૪૪ ॥
આણિ ગગન તંવ સહજ । વાયૂ ભક્ષી ॥ ૧૪૪ ॥
તેવીંચિ કોણેહી વેળે । આપણ કાયિસયાહી ન મિળે ।
આંતુ રિગોનિ વેગળેં । આકાશ હેં ॥ ૧૪૫ ॥
આંતુ રિગોનિ વેગળેં । આકાશ હેં ॥ ૧૪૫ ॥
ઐસીં પાંચહી ભૂતેં । ન સાહતી એકમેકાંતેં ।
કીં તિયેંહી ઐક્યાતેં । દેહાસી યેતી ॥ ૧૪૬ ॥
કીં તિયેંહી ઐક્યાતેં । દેહાસી યેતી ॥ ૧૪૬ ॥
દ્વંદ્વાચી ઉખિવિખી । સોડૂનિ વસતી એકીં ।
એકેકાતેં પોખી । નિજગુણેં ગા ॥ ૧૪૭ ॥
એકેકાતેં પોખી । નિજગુણેં ગા ॥ ૧૪૭ ॥
ઐસેં ન મિળે તયાં સાજણેં । ચળે ધૈર્યેં જેણેં ।
તયાં નાંવ મ્હણેં । ધૃતી મી ગા ॥ ૧૪૮ ॥
તયાં નાંવ મ્હણેં । ધૃતી મી ગા ॥ ૧૪૮ ॥
આણિ જીવેંસી પાંડવા । યા છત્તિસાંચા મેળાવા ।
તો હા એથ જાણાવા । સંઘાતુ પૈં ગા ॥ ૧૪૯ ॥
તો હા એથ જાણાવા । સંઘાતુ પૈં ગા ॥ ૧૪૯ ॥
એવં છત્તીસહી ભેદ । સાંગિતલે તુજ વિશદ ।
યયા યેતુલિયાતેં પ્રસિદ્ધ । ક્ષેત્ર મ્હણિજે ॥ ૧૫૦ ॥
યયા યેતુલિયાતેં પ્રસિદ્ધ । ક્ષેત્ર મ્હણિજે ॥ ૧૫૦ ॥
રથાંગાંચા મેળાવા । જેવીં રથુ મ્હણિજે પાંડવા ।
કાં અધોર્ધ્વ અવેવાં । નાંવ દેહો ॥ ૧૫૧ ॥
કાં અધોર્ધ્વ અવેવાં । નાંવ દેહો ॥ ૧૫૧ ॥
કરીતુરંગસમાજેં । સેના નામ નિફજે ।
કાં વાક્યેં મ્હણિપતી પુંજે । અક્ષરાંચે ॥ ૧૫૨ ॥
કાં વાક્યેં મ્હણિપતી પુંજે । અક્ષરાંચે ॥ ૧૫૨ ॥
કાં જળધરાંચા મેળા । વાચ્ય હોય આભાળા ।
નાના લોકાં સકળાં । નામ જગ ॥ ૧૫૩ ॥
નાના લોકાં સકળાં । નામ જગ ॥ ૧૫૩ ॥
કાં સ્નેહસૂત્રવન્હી । મેળુ એકિચિ સ્થાનીં ।
ધરિજે તો જનીં । દીપુ હોય ॥ ૧૫૪ ॥
ધરિજે તો જનીં । દીપુ હોય ॥ ૧૫૪ ॥
તૈસીં છત્તીસહી ઇયેં તત્ત્વેં । મિળતી જેણેં એકત્વેં ।
તેણેં સમૂહ પરત્વેં । ક્ષેત્ર મ્હણિપે ॥ ૧૫૫ ॥
તેણેં સમૂહ પરત્વેં । ક્ષેત્ર મ્હણિપે ॥ ૧૫૫ ॥
આણિ વાહતેનિ ભૌતિકેં । પાપ પુણ્ય યેથેં પિકે ।
મ્હણૌનિ આમ્હી કૌતુકેં । ક્ષેત્ર મ્હણોં ॥ ૧૫૬ ॥
મ્હણૌનિ આમ્હી કૌતુકેં । ક્ષેત્ર મ્હણોં ॥ ૧૫૬ ॥
આણિ એકાચેનિ મતેં । દેહ મ્હણતી યયાતેં ।
પરી અસો હેં અનંતેં । નામેં યયા ॥ ૧૫૭ ॥
પરી અસો હેં અનંતેં । નામેં યયા ॥ ૧૫૭ ॥
પૈં પરતત્ત્વાઆરૌતેં । સ્થાવરાઆંતૌતેં ।
જેં કાંહીં હોતેં જાતેં । ક્ષેત્રચિ હેં ॥ ૧૫૮ ॥
જેં કાંહીં હોતેં જાતેં । ક્ષેત્રચિ હેં ॥ ૧૫૮ ॥
પરિ સુર નર ઉરગીં । ઘડત આહે યોનિવિભાગીં ।
તેં ગુણકર્મસંગીં । પડિલેં સાતેં ॥ ૧૫૯ ॥
તેં ગુણકર્મસંગીં । પડિલેં સાતેં ॥ ૧૫૯ ॥
હેચિ ગુણવિવંચના । પુઢાં મ્હણિપૈલ અર્જુના ।
પ્રસ્તુત આતાં તુજ જ્ઞાના । રૂપ દાવૂં ॥ ૧૬૦ ॥
પ્રસ્તુત આતાં તુજ જ્ઞાના । રૂપ દાવૂં ॥ ૧૬૦ ॥
ક્ષેત્ર તંવ સવિસ્તર । સાંગિતલેં સવિકાર ।
મ્હણૌનિ આતાં ઉદાર । જ્ઞાન આઇકેં ॥ ૧૬૧ ॥
મ્હણૌનિ આતાં ઉદાર । જ્ઞાન આઇકેં ॥ ૧૬૧ ॥
જયા જ્ઞાનાલાગીં । ગગન ગિળિતાતી યોગી ।
સ્વર્ગાચી આડવંગી । ઉમરડોનિ ॥ ૧૬૨ ॥
સ્વર્ગાચી આડવંગી । ઉમરડોનિ ॥ ૧૬૨ ॥
ન કરિતી સિદ્ધીચી ચાડ । ન ધરિતી ઋદ્ધીચી ભીડ ।
યોગા{ઐ}સેં દુવાડ । હેળસિતી ॥ ૧૬૩ ॥
યોગા{ઐ}સેં દુવાડ । હેળસિતી ॥ ૧૬૩ ॥
તપોદુર્ગેં વોલાંડિત । ક્રતુકોટિ વોવાંડિત ।
ઉલથૂનિ સાંડિત । કર્મવલ્લી ॥ ૧૬૪ ॥
ઉલથૂનિ સાંડિત । કર્મવલ્લી ॥ ૧૬૪ ॥
નાના ભજનમાર્ગી । ધાંવત ઉઘડિયા આંગીં ।
એક રિગતાતિ સુરંગીં । સુષુમ્નેચિયે ॥ ૧૬૫ ॥
એક રિગતાતિ સુરંગીં । સુષુમ્નેચિયે ॥ ૧૬૫ ॥
ઐસી જિયે જ્ઞાનીં । મુનીશ્વરાંચી ઉતાન્હી ।
વેદતરૂચ્યા પાનોવાનીં । હિંડતાતી ॥ ૧૬૬ ॥
વેદતરૂચ્યા પાનોવાનીં । હિંડતાતી ॥ ૧૬૬ ॥
દેઈલ ગુરુસેવા । ઇયા બુદ્ધિ પાંડવા ।
જન્મશતાંચા સાંડોવા । ટાકિત જે ॥ ૧૬૭ ॥
જન્મશતાંચા સાંડોવા । ટાકિત જે ॥ ૧૬૭ ॥
જયા જ્ઞાનાચી રિગવણી । અવિદ્યે ઉણેં આણી ।
જીવા આત્મયા બુઝાવણી । માંડૂનિ દે ॥ ૧૬૮ ॥
જીવા આત્મયા બુઝાવણી । માંડૂનિ દે ॥ ૧૬૮ ॥
જેં ઇંદ્રિયાંચીં દ્વારેં આડી । પ્રવૃત્તીચે પાય મોડી ।
જેં દૈન્યચિ ફેડી । માનસાચેં ॥ ૧૬૯ ॥
જેં દૈન્યચિ ફેડી । માનસાચેં ॥ ૧૬૯ ॥
દ્વૈતાચા દુકાળુ પાહે । સામ્યાચેં સુયાણેં હોયે ।
જયા જ્ઞાનાચી સોયે । ઐસેં કરી ॥ ૧૭૦ ॥
જયા જ્ઞાનાચી સોયે । ઐસેં કરી ॥ ૧૭૦ ॥
મદાચા ઠાવોચિ પુસી । જેં મહામોહાતેં ગ્રાસી ।
નેદી આપપરુ ઐસી । ભાષ ઉરોં ॥ ૧૭૧ ॥
નેદી આપપરુ ઐસી । ભાષ ઉરોં ॥ ૧૭૧ ॥
જેં સંસારાતેં ઉન્મૂળી । સંકલ્પપંકુ પાખાળી ।
અનાવરાતેં વેંટાળી । જ્ઞેયાતેં જેં ॥ ૧૭૨ ॥
અનાવરાતેં વેંટાળી । જ્ઞેયાતેં જેં ॥ ૧૭૨ ॥
જયાચેનિ જાલેપણેં । પાંગુળા હોઈજે પ્રાણેં ।
જયાચેનિ વિંદાણેં । જગ હેં ચેષ્ટેં ॥ ૧૭૩ ॥
જયાચેનિ વિંદાણેં । જગ હેં ચેષ્ટેં ॥ ૧૭૩ ॥
જયાચેનિ ઉજાળેં । ઉઘડતી બુદ્ધીચે ડોળે ।
જીવુ દોંદાવરી લોળે । આનંદાચિયા ॥ ૧૭૪ ॥
જીવુ દોંદાવરી લોળે । આનંદાચિયા ॥ ૧૭૪ ॥
ઐસેં જેં જ્ઞાન । પવિત્રૈકનિધાન ।
જેથ વિટાળલેં મન । ચોખ કીજે ॥ ૧૭૫ ॥
જેથ વિટાળલેં મન । ચોખ કીજે ॥ ૧૭૫ ॥
આત્મયા જીવબુદ્ધી । જે લાગલી હોતી ક્ષયવ્યાધી ।
તે જયાચિયે સન્નિધી । નિરુજા કીજે ॥ ૧૭૬ ॥
તે જયાચિયે સન્નિધી । નિરુજા કીજે ॥ ૧૭૬ ॥
તેં અનિરૂપ્ય કીં નિરૂપિજે । ઐકતાં બુદ્ધી આણિજે ।
વાંચૂનિ ડોળાં દેખિજે । ઐસેં નાહીં ॥ ૧૭૭ ॥
વાંચૂનિ ડોળાં દેખિજે । ઐસેં નાહીં ॥ ૧૭૭ ॥
મગ તેચિ ઇયે શરીરીં । જૈં આપુલા પ્રભાવો કરી ।
તૈં ઇંદ્રિયાંચિયા વ્યાપારીં । ડોળાંહિ દિસે ॥ ૧૭૮ ॥
તૈં ઇંદ્રિયાંચિયા વ્યાપારીં । ડોળાંહિ દિસે ॥ ૧૭૮ ॥
પૈં વસંતાચેં રિગવણેં । ઝાડાંચેનિ સાજેપણેં ।
જાણિજે તેવીં કરણેં । સાંગતી જ્ઞાન ॥ ૧૭૯ ॥
જાણિજે તેવીં કરણેં । સાંગતી જ્ઞાન ॥ ૧૭૯ ॥
અગા વૃક્ષાસિ પાતાળીં । જળ સાંપડે મુળીં ।
તેં શાખાંચિયે બાહાળીં । બાહેર દિસે ॥ ૧૮૦ ॥
તેં શાખાંચિયે બાહાળીં । બાહેર દિસે ॥ ૧૮૦ ॥
કાં ભૂમીચેં માર્દવ । સાંગે કોંભાચી લવલવ ।
નાના આચારગૌરવ । સુકુલીનાચેં ॥ ૧૮૧ ॥
નાના આચારગૌરવ । સુકુલીનાચેં ॥ ૧૮૧ ॥
અથવા સંભ્રમાચિયા આયતી । સ્નેહો જૈસા યે વ્યક્તિઇ ।
કાં દર્શનાચિયે પ્રશસ્તીં । પુણ્યપુરુષ ॥ ૧૮૨ ॥
કાં દર્શનાચિયે પ્રશસ્તીં । પુણ્યપુરુષ ॥ ૧૮૨ ॥
નાતરી કેળીં કાપૂર જાહલા । જેવીં પરિમળેં જાણોં આલા ।
કાં ભિંગારીં દીપુ ઠેવિલા । બાહેરી ફાંકે ॥ ૧૮૩ ॥
કાં ભિંગારીં દીપુ ઠેવિલા । બાહેરી ફાંકે ॥ ૧૮૩ ॥
તૈસેં હૃદયીંચેનિ જ્ઞાનેં । જિયેં દેહીં ઉમટતી ચિન્હેં ।
તિયેં સાંગોં આતાં અવધાનેં । ચાગેં આઇક ॥ ૧૮૪ ॥
તિયેં સાંગોં આતાં અવધાનેં । ચાગેં આઇક ॥ ૧૮૪ ॥
અમાનિત્વમદમ્ભિત્વમહિંસા ક્ષાન્તિરાર્જવમ્ ।
આચાર્યોપાસનં શૌચં સ્થૈર્યમાત્મવિનિગ્રહઃ ॥ ૭॥
આચાર્યોપાસનં શૌચં સ્થૈર્યમાત્મવિનિગ્રહઃ ॥ ૭॥
તરી કવણેહી વિષયીંચેં । સામ્ય હોણેં ન રુચે ।
સંભાવિતપણાચેં । વોઝે જયા ॥ ૧૮૫ ॥
સંભાવિતપણાચેં । વોઝે જયા ॥ ૧૮૫ ॥
આથિલેચિ ગુણ વાનિતાં । માન્યપણેં માનિતાં ।
યોગ્યતેચેં યેતાં । રૂપ આંગા ॥ ૧૮૬ ॥
યોગ્યતેચેં યેતાં । રૂપ આંગા ॥ ૧૮૬ ॥
તૈં ગજબજોં લાગે કૈસા । વ્યાધેં રુંધલા મૃગુ જૈસા ।
કાં બાહીં તરતાં વળસા । દાટલા જેવીં ॥ ૧૮૭ ॥
કાં બાહીં તરતાં વળસા । દાટલા જેવીં ॥ ૧૮૭ ॥
પાર્થા તેણેં પાડેં । સન્માનેં જો સાંકડે ।
ગરિમેતેં આંગાકડે । યેવોંચિ નેદી ॥ ૧૮૮ ॥
ગરિમેતેં આંગાકડે । યેવોંચિ નેદી ॥ ૧૮૮ ॥
પૂજ્યતા ડોળાં ન દેખાવી । સ્વકીર્તી કાનીં નાયકાવી ।
હા અમુકા ઐસી નોહાવી । સેચિ લોકાં ॥ ૧૮૯ ॥
હા અમુકા ઐસી નોહાવી । સેચિ લોકાં ॥ ૧૮૯ ॥
તેથ સત્કારાચી કેં ગોઠી । કેં આદરા દેઈલ ભેટી ।
મરણેંસીં સાટી । નમસ્કારિતાં ॥ ૧૯૦ ॥
મરણેંસીં સાટી । નમસ્કારિતાં ॥ ૧૯૦ ॥
વાચસ્પતીચેનિ પાડેં । સર્વજ્ઞતા તરી જોડે ।
પરી વેડિવેમાજીં દડે । મહમેભેણેં ॥ ૧૯૧ ॥
પરી વેડિવેમાજીં દડે । મહમેભેણેં ॥ ૧૯૧ ॥
ચાતુર્ય લપવી । મહત્ત્વ હારવી ।
પિસેપણ મિરવી । આવડોનિ ॥ ૧૯૨ ॥
પિસેપણ મિરવી । આવડોનિ ॥ ૧૯૨ ॥
લૌકિકાચા ઉદ્વેગુ । શાસ્ત્રાંવરી ઉબગુ ।
ઉગેપણીં ચાંગુ । આથી ભરુ ॥ ૧૯૩ ॥
ઉગેપણીં ચાંગુ । આથી ભરુ ॥ ૧૯૩ ॥
જગેં અવજ્ઞાચિ કરાવી । સંબંધીં સોયચિ ન ધરાવી ।
ઐસી ઐસી જીવીં । ચાડ બહુ ॥ ૧૯૪ ॥
ઐસી ઐસી જીવીં । ચાડ બહુ ॥ ૧૯૪ ॥
તળૌટેપણ બાણે । આંગીં હિણાવો ખેવણેં ।
તેં તેંચિ કરણેં । બહુતકરુની ॥ ૧૯૫ ॥
તેં તેંચિ કરણેં । બહુતકરુની ॥ ૧૯૫ ॥
હા જીતુ ના નોહે । લોક કલ્પી યેણેં ભાવેં ।
તૈસેં જિણેં હોઆવેં । ઐસી આશા ॥ ૧૯૬ ॥
તૈસેં જિણેં હોઆવેં । ઐસી આશા ॥ ૧૯૬ ॥
પૈ ચાલતુ કાં નોહે । કીં વારેનિ જાતુ આહે ।
જના ઐસા ભ્રમુ જાયે । તૈસેં હોઈજે ॥ ૧૯૭ ॥
જના ઐસા ભ્રમુ જાયે । તૈસેં હોઈજે ॥ ૧૯૭ ॥
માઝેં અસતેપણ લોપો । નામરૂપ હારપો ।
મજ ઝણેં વાસિપો । ભૂતજાત ॥ ૧૯૮ ॥
મજ ઝણેં વાસિપો । ભૂતજાત ॥ ૧૯૮ ॥
ઐસીં જયાચીં નવસિયેં । જો નિત્ય એકાંતા જાતુ જાયે ।
નામેંચિ જો જિયે । વિજનાચેનિ ॥ ૧૯૯ ॥
નામેંચિ જો જિયે । વિજનાચેનિ ॥ ૧૯૯ ॥
વાયૂ આણિ તયા પડે । ગગનેંસીં બોલોં આવડે ।
જીવેં પ્રાણેં ઝાડેં । પઢિયંતીં જયા ॥ ૨૦૦ ॥
જીવેં પ્રાણેં ઝાડેં । પઢિયંતીં જયા ॥ ૨૦૦ ॥
કિંબહુના ઐસીં । ચિન્હેં જયા દેખસી ।
જાણ તયા જ્ઞાનેંસીં । શેજ જાહલી ॥ ૨૦૧ ॥
જાણ તયા જ્ઞાનેંસીં । શેજ જાહલી ॥ ૨૦૧ ॥
પૈં અમાનિત્વ પુરુષીં । તેં જાણાવેં ઇહીં મિષીં ।
આતાં અદંભાચિયા વોળખીસી । સૌરસુ દેવોં ॥ ૨૦૨ ॥
આતાં અદંભાચિયા વોળખીસી । સૌરસુ દેવોં ॥ ૨૦૨ ॥
તરી અદંભિત્વ ઐસેં । લોભિયાચેં મન જૈસેં ।
જીવુ જાવો પરી નુમસે । ઠેવિલા ઠાવો ॥ ૨૦૩ ॥
જીવુ જાવો પરી નુમસે । ઠેવિલા ઠાવો ॥ ૨૦૩ ॥
તયાપરી કિરીટી । પડિલાહી પ્રાણસંકટીં ।
તરી સુકૃત ન પ્રકટી । આંગેં બોલેં ॥ ૨૦૪ ॥
તરી સુકૃત ન પ્રકટી । આંગેં બોલેં ॥ ૨૦૪ ॥
ખડાણેં આલા પાન્હા । પળવી જેવીં અર્જુના ।
કાં લપવી પણ્યાંગના । વડિલપણ ॥ ૨૦૫ ॥
કાં લપવી પણ્યાંગના । વડિલપણ ॥ ૨૦૫ ॥
આઢ્યુ આતુડે આડવીં । મગ આઢ્યતા જેવીં હારવી ।
નાતરી કુળવધૂ લપવી । અવેવાંતેં ॥ ૨૦૬ ॥
નાતરી કુળવધૂ લપવી । અવેવાંતેં ॥ ૨૦૬ ॥
નાના કૃષીવળુ આપુલેં । પાંઘુરવી પેરિલેં ।
તૈસેં ઝાંકી નિપજલેં । દાનપુણ્ય ॥ ૨૦૭ ॥
તૈસેં ઝાંકી નિપજલેં । દાનપુણ્ય ॥ ૨૦૭ ॥
વરિવરી દેહો ન પૂજી । લોકાંતેં ન રંજી ।
સ્વધર્મુ વાગ્ધ્વજીં । બાંધોં નેણે ॥ ૨૦૮ ॥
સ્વધર્મુ વાગ્ધ્વજીં । બાંધોં નેણે ॥ ૨૦૮ ॥
પરોપકારુ ન બોલે । ન મિરવી અભ્યાસિલેં ।
ન શકે વિકૂં જોડલેં । સ્ફીતીસાઠીં ॥ ૨૦૯ ॥
ન શકે વિકૂં જોડલેં । સ્ફીતીસાઠીં ॥ ૨૦૯ ॥
શરીર ભોગાકડે । પાહતાં કૃપણુ આવડે ।
એર઼્હવીં ધર્મવિષયીં થોડેં । બહુ ન મ્હણે ॥ ૨૧૦ ॥
એર઼્હવીં ધર્મવિષયીં થોડેં । બહુ ન મ્હણે ॥ ૨૧૦ ॥
ઘરીં દિસે સાંકડ । દેહીંચી આયતી રોડ ।
પરી દાનીં જયા હોડ । સુરતરૂસીં ॥ ૨૧૧ ॥
પરી દાનીં જયા હોડ । સુરતરૂસીં ॥ ૨૧૧ ॥
કિંબહુના સ્વધર્મીં થોરુ । અવસરીં ઉદારુ ।
આત્મચર્ચે ચતુરુ । એર઼્હવી વેડા ॥ ૨૧૨ ॥
આત્મચર્ચે ચતુરુ । એર઼્હવી વેડા ॥ ૨૧૨ ॥
કેળીચેં દળવાડેં । હળૂ પોકળ આવડે ।
પરી ફળોનિયાં ગાઢેં । રસાળ જૈસેં ॥ ૨૧૩ ॥
પરી ફળોનિયાં ગાઢેં । રસાળ જૈસેં ॥ ૨૧૩ ॥
કાં મેઘાંચેં આંગ ઝીલ । દિસે વારેનિ જૈસેં જાઈલ ।
પરી વર્ષતી નવલ । ઘનવટ તેં ॥ ૨૧૪ ॥
પરી વર્ષતી નવલ । ઘનવટ તેં ॥ ૨૧૪ ॥
તૈસા જો પૂર્ણપણીં । પાહતાં ધાતી આયણી ।
એર઼્હવીં તરી વાણી । તોચિ ઠાવો ॥ ૨૧૫ ॥
એર઼્હવીં તરી વાણી । તોચિ ઠાવો ॥ ૨૧૫ ॥
હેં અસો યા ચિન્હાંચા । નટનાચુ ઠાયીં જયાચ્યા ।
જાણ જ્ઞાન તયાચ્યા । હાતાં ચઢેં ॥ ૨૧૬ ॥
જાણ જ્ઞાન તયાચ્યા । હાતાં ચઢેં ॥ ૨૧૬ ॥
પૈં ગા અદંભપણ । મ્હણિતલેં તેં હેં જાણ ।
આતાં આઈક ખૂણ । અહિંસેચી ॥ ૨૧૭ ॥
આતાં આઈક ખૂણ । અહિંસેચી ॥ ૨૧૭ ॥
તરી અહિંસા બહુતીં પરીં । બોલિલી અસે અવધારીં ।
આપુલાલિયા મતાંતરીં । નિરૂપિલી ॥ ૨૧૮ ॥
આપુલાલિયા મતાંતરીં । નિરૂપિલી ॥ ૨૧૮ ॥
પરી તે ઐસી દેખા । જૈશા ખાંડૂનિયાં શાખા ।
મગ તયાચિયા બુડુખા । કૂંપ કીજે ॥ ૨૧૯ ॥
મગ તયાચિયા બુડુખા । કૂંપ કીજે ॥ ૨૧૯ ॥
કાં બાહુ તોડોનિ પચવિજે । મગ ભૂકેચી પીડા રાખિજે ।
નાના દેઊળ મોડોનિ કીજે । પૌળી દેવા ॥ ૨૨૦ ॥
નાના દેઊળ મોડોનિ કીજે । પૌળી દેવા ॥ ૨૨૦ ॥
તૈસી હિંસાચિ કરૂનિ અહિંસા । નિફજવિજે હા ઐસા ।
પૈં પૂર્વમીમાંસા । નિર્ણો કેલા ॥ ૨૨૧ ॥
પૈં પૂર્વમીમાંસા । નિર્ણો કેલા ॥ ૨૨૧ ॥
જે અવૃષ્ટીચેનિ ઉપદ્રવેં । ગાદલેં વિશ્વ આઘવેં ।
મ્હણૌનિ પર્જન્યેષ્ટી કરાવે । નાના યાગ ॥ ૨૨૨ ॥
મ્હણૌનિ પર્જન્યેષ્ટી કરાવે । નાના યાગ ॥ ૨૨૨ ॥
તંવ તિયે ઇષ્ટીચિયા બુડીં । પશુહિંસા રોકડી ।
મગ અહિંસેચી થડી । કૈંચી દિસે ? ॥ ૨૨૩ ॥
મગ અહિંસેચી થડી । કૈંચી દિસે ? ॥ ૨૨૩ ॥
પેરિજે નુસધી હિંસા । તેથ ઉગવૈલ કાય અહિંસા ? ।
પરી નવલ બાપા ધિંવસા । યા યાજ્ઞિકાંચા ॥ ૨૨૪ ॥
પરી નવલ બાપા ધિંવસા । યા યાજ્ઞિકાંચા ॥ ૨૨૪ ॥
આણિ આયુર્વેદુ આઘવા । તો યાચ મોહોરા પાંડવા ।
જે જીવાકારણેં કરાવા । જીવઘાતુ ॥ ૨૨૫ ॥
જે જીવાકારણેં કરાવા । જીવઘાતુ ॥ ૨૨૫ ॥
નાના રોગેં આહાળલીં । લોળતીં ભૂતેં દેખિલીં ।
તે હિંસા નિવારાવયા કેલી । ચિકિત્સા કાં ॥ ૨૨૬ ॥
તે હિંસા નિવારાવયા કેલી । ચિકિત્સા કાં ॥ ૨૨૬ ॥
તંવ તે ચિકિત્સે પહિલેં । એકાચે કંદ ખણવિલે ।
એકા ઉપડવિલેં । સમૂળીં સપત્રીં ॥ ૨૨૭ ॥
એકા ઉપડવિલેં । સમૂળીં સપત્રીં ॥ ૨૨૭ ॥
એકેં આડ મોડવિલી । અજંગમાચી ખાલ કાઢવિલી ।
એકેં ગર્ભિણી ઉકડવિલી । પુટામાજીં ॥ ૨૨૮ ॥
એકેં ગર્ભિણી ઉકડવિલી । પુટામાજીં ॥ ૨૨૮ ॥
અજાતશત્રુ તરુવરાં । સર્વાંગીં દેવવિલ્યા શિરા ।
ઐસે જીવ ઘેઊનિ ધનુર્ધરા । કોરડે કેલે ॥ ૨૨૯ ॥
ઐસે જીવ ઘેઊનિ ધનુર્ધરા । કોરડે કેલે ॥ ૨૨૯ ॥
આણિ જંગમાહી હાત । લાઊનિ કાઢિલેં પિત્ત ।
મગ રાખિલે શિણત । આણિક જીવ ॥ ૨૩૦ ॥
મગ રાખિલે શિણત । આણિક જીવ ॥ ૨૩૦ ॥
અહો વસતીં ધવળારેં । મોડૂનિ કેલીં દેવ્હારેં ।
નાગવૂનિ વેવ્હારેં । ગવાંદી ઘાતલી ॥ ૨૩૧ ॥
નાગવૂનિ વેવ્હારેં । ગવાંદી ઘાતલી ॥ ૨૩૧ ॥
મસ્તક પાંઘુરવિલેં । તંવ તળવટીં ઉઘડેં પડલેં ।
ઘર મોડોનિ કેલે । માંડવ પુઢેં ॥ ૨૩૨ ॥
ઘર મોડોનિ કેલે । માંડવ પુઢેં ॥ ૨૩૨ ॥
નાના પાંઘુરણેં । જાળૂનિ જૈસેં તાપણેં ।
જાલેં આંગધુણેં । કુંજરાચેં ॥ ૨૩૩ ॥
જાલેં આંગધુણેં । કુંજરાચેં ॥ ૨૩૩ ॥
નાતરી બૈલ વિકૂનિ ગોઠા । પુંસા લાવોનિ બાંધિજે ગાંઠા ।
ઇયા કરણી કીં ચેષ્ટા ? । કાઇ હસોં ॥ ૨૩૪ ॥
ઇયા કરણી કીં ચેષ્ટા ? । કાઇ હસોં ॥ ૨૩૪ ॥
એકીં ધર્માચિયા વાહણી । ગાળૂં આદરિલેં પાણી ।
તંવ ગાળિતયા આહાળણીં । જીવ મેલે ॥ ૨૩૫॥
તંવ ગાળિતયા આહાળણીં । જીવ મેલે ॥ ૨૩૫॥
એક ન પચવિતીચિ કણ । ઇયે હિંસેચે ભેણ ।
તેથ કદર્થલે પ્રાણ । તેચિ હિંસા ॥ ૨૩૬ ॥
તેથ કદર્થલે પ્રાણ । તેચિ હિંસા ॥ ૨૩૬ ॥
એવં હિંસાચિ અહિંસા । કર્મકાંડીં હા ઐસા ।
સિદ્ધાંતુ સુમનસા । વોળખેં તૂં ॥ ૨૩૭ ॥
સિદ્ધાંતુ સુમનસા । વોળખેં તૂં ॥ ૨૩૭ ॥
પહિલેં અહિંસેચેં નાંવ । આમ્હીં કેલેં જંવ ।
તંવ સ્ફૂર્તિ બાંધલી હાંવ । ઇયે મતી ॥ ૨૩૮ ॥
તંવ સ્ફૂર્તિ બાંધલી હાંવ । ઇયે મતી ॥ ૨૩૮ ॥
તરિ કૈસેનિ ઇયેતેં ગાળાવેં । મ્હણૌનિ પડિલેં બોલાવેં ।
તેવીંચિ તુવાંહી જાણાવેં । ઐસા ભાવો ॥ ૨૩૯ ॥
તેવીંચિ તુવાંહી જાણાવેં । ઐસા ભાવો ॥ ૨૩૯ ॥
બહુતકરૂનિ કિરીટી । હાચિ વિષો ઇયે ગોઠી ।
એર઼્હવી કાં આડવાટીં । ધાવિજૈલ ગા ? ॥ ૨૪૦ ॥
એર઼્હવી કાં આડવાટીં । ધાવિજૈલ ગા ? ॥ ૨૪૦ ॥
આણિ સ્વમતાચિયા નિર્ધારા- । લાગોનિયાં ધનુર્ધરા ।
પ્રાપ્તાં મતાંતરાં । નિર્વેચુ કીજે ॥ ૨૪૧ ॥
પ્રાપ્તાં મતાંતરાં । નિર્વેચુ કીજે ॥ ૨૪૧ ॥
ઐસી હે અવધારીં । નિરૂપિતી પરી ।
આતાં યયાવરી । મુખ્ય જેં ગા ॥ ૨૪૨ ॥
આતાં યયાવરી । મુખ્ય જેં ગા ॥ ૨૪૨ ॥
તેં સ્વમત બોલિજૈલ । અહિંસે રૂપ કિજૈલ ।
જેણેં ઉઠલિયા આંતુલ । જ્ઞાન દિસે ॥ ૨૪૩ ॥
જેણેં ઉઠલિયા આંતુલ । જ્ઞાન દિસે ॥ ૨૪૩ ॥
પરિઇ તેં અધિષ્ઠિલેનિ આંગેં । જાણિજે આચરતેનિ બગેં ।
જૈસી કસવટી સાંગે । વાનિયાતેં ॥ ૨૪૪ ॥
જૈસી કસવટી સાંગે । વાનિયાતેં ॥ ૨૪૪ ॥
તૈસેં જ્ઞાનામનાચિયે ભેટી । સરિસેંચિ અહિંસેચેં બિંબ ઉઠી ।
તેંચિ ઐસેં કિરીટી । પરિસ આતાં ॥ ૨૪૪ ॥
તેંચિ ઐસેં કિરીટી । પરિસ આતાં ॥ ૨૪૪ ॥
તરી તરંગુ નોલાંડિતુ । લહરી પાયેં ન ફોડિતુ ।
સાંચલુ ન મોડિતુ । પાણિયાચા ॥ ૨૪૬ ॥
સાંચલુ ન મોડિતુ । પાણિયાચા ॥ ૨૪૬ ॥
વેગેં આણિ લેસા । દિઠી ઘાલૂનિ આંવિસા ।
જળીં બકુ જૈસા । પાઉલ સુયે ॥ ૨૪૭ ॥
જળીં બકુ જૈસા । પાઉલ સુયે ॥ ૨૪૭ ॥
કાં કમળાવરી ભ્રમર । પાય ઠેવિતી હળુવાર ।
કુચુંબૈલ કેસર । ઇયા શંકા ॥ ૨૪૮ ॥
કુચુંબૈલ કેસર । ઇયા શંકા ॥ ૨૪૮ ॥
તૈસે પરમાણુ પાં ગુંતલે । જાણૂનિ જીવ સાનુલે ।
કારુણ્યામાજીં પાઉલેં । લપવૂનિ ચાલે ॥ ૨૪૯ ॥
કારુણ્યામાજીં પાઉલેં । લપવૂનિ ચાલે ॥ ૨૪૯ ॥
તે વાટ કૃપેચી કરિતુ । તે દિશાચિ સ્નેહ ભરિતુ ।
જીવાતળીં આંથરિતુ । આપુલા જીવુ ॥ ૨૫૦ ॥
જીવાતળીં આંથરિતુ । આપુલા જીવુ ॥ ૨૫૦ ॥
ઐસિયા જતના । ચાલણેં જયા અર્જુના ।
હેં અનિર્વાચ્ય પરિમાણા । પુરિજેના ॥ ૨૫૧ ॥
હેં અનિર્વાચ્ય પરિમાણા । પુરિજેના ॥ ૨૫૧ ॥
પૈં મોહાચેનિ સાંગડેં । લાસી પિલીં ધરી તોંડેં ।
તેથ દાંતાંચે આગરડે । લાગતી જૈસે ॥ ૨૫૨ ॥
તેથ દાંતાંચે આગરડે । લાગતી જૈસે ॥ ૨૫૨ ॥
કાં સ્નેહાળુ માયે । તાન્હયાચી વાસ પાહે ।
તિયે દિઠી આહે । હળુવાર જેં ॥ ૨૫૩ ॥
તિયે દિઠી આહે । હળુવાર જેં ॥ ૨૫૩ ॥
નાના કમળદળેં । ડોલવિજતી ઢાળેં ।
તો જેણેં પાડેં બુબુળેં । વારા ઘેપે ॥ ૨૫૪ ॥
તો જેણેં પાડેં બુબુળેં । વારા ઘેપે ॥ ૨૫૪ ॥
તૈસેનિ માર્દવેં પાય । ભૂમીવરી ન્યસીતુ જાય ।
લાગતી તેથ હોય । જીવાં સુખ ॥ ૨૫૫ ॥
લાગતી તેથ હોય । જીવાં સુખ ॥ ૨૫૫ ॥
ઐસિયા લઘિમા ચાલતાં । કૃમિ કીટક પંડુસુતા ।
દેખે તરી માઘૌતા । હળૂચિ નિઘે ॥ ૨૫૬ ॥
દેખે તરી માઘૌતા । હળૂચિ નિઘે ॥ ૨૫૬ ॥
મ્હણે પાવો ધડફડીલ । તરી સ્વામીચી નિદ્રા મોડૈલ ।
રચલેપણા પડૈલ । ઝોતી હન ॥ ૨૫૭ ॥
રચલેપણા પડૈલ । ઝોતી હન ॥ ૨૫૭ ॥
ઇયા કાકુળતી । વાહણી ઘે માઘૌતી ।
કોણેહી વ્યક્તી । ન વચે વરી ॥ ૨૫૮ ॥
કોણેહી વ્યક્તી । ન વચે વરી ॥ ૨૫૮ ॥
જીવાચેનિ નાંવેં । તૃણાતેંહી નોલાંડવે ।
મગ ન લેખિતાં જાવેં । હે કેં ગોઠી ?॥ ૨૫૯ ॥
મગ ન લેખિતાં જાવેં । હે કેં ગોઠી ?॥ ૨૫૯ ॥
મુંગિયે મેરુ નોલાંડવે । મશકા સિંધુ ન તરવે ।
તૈસા ભેટલિયાં ન કરવે । અતિક્રમુ ॥ ૨૬૦ ॥
તૈસા ભેટલિયાં ન કરવે । અતિક્રમુ ॥ ૨૬૦ ॥
ઐસી જયાચી ચાલી । કૃપાફળી ફળા આલી ।
દેખસી જિયાલી । દયા વાચે ॥ ૨૬૧ ॥
દેખસી જિયાલી । દયા વાચે ॥ ૨૬૧ ॥
સ્વયેં શ્વસણેંચિ સુકુમાર । મુખ મોહાચેં માહેર ।
માધુર્યા જાહલે અંકુર । દશન તૈસે ॥ ૨૬૨ ॥
માધુર્યા જાહલે અંકુર । દશન તૈસે ॥ ૨૬૨ ॥
પુઢાં સ્નેહ પાઝરે । માઘાં ચાલતી અક્ષરેં ।
શબ્દ પાઠીં અવતરે । કૃપા આધીં ॥ ૨૬૩ ॥
શબ્દ પાઠીં અવતરે । કૃપા આધીં ॥ ૨૬૩ ॥
તંવ બોલણેંચિ નાહીં । બોલોં મ્હણે જરી કાંહીં ।
તરી બોલ કોણાહી । ખુપેલ કાં ॥ ૨૬૪ ॥
તરી બોલ કોણાહી । ખુપેલ કાં ॥ ૨૬૪ ॥
બોલતાં અધિકુહી નિઘે । તરી કોણ્હાહી વર્મીં ન લગે ।
આણિ કોણ્હાસિ ન રિઘે । શંકા મનીં ॥ ૨૬૫ ॥
આણિ કોણ્હાસિ ન રિઘે । શંકા મનીં ॥ ૨૬૫ ॥
માંડિલી ગોઠી હન મોડૈલ । વાસિપૈલ કોણી ઉડૈલ ।
આઇકોનિચિ વોવાંડિલ । કોણ્હી જરી ॥ ૨૬૬ ॥
આઇકોનિચિ વોવાંડિલ । કોણ્હી જરી ॥ ૨૬૬ ॥
તરી દુવાળી કોણા નોહાવી । ભુંવઈ કવણાચી નુચલાવી ।
ઐસા ભાવો જીવીં । મ્હણૌનિ ઉગા ॥ ૨૬૭ ॥
ઐસા ભાવો જીવીં । મ્હણૌનિ ઉગા ॥ ૨૬૭ ॥
મગ પ્રાર્થિલા વિપાયેં । જરી લોભેં બોલોં જાયે ।
તરી પરિસતયા હોયે । માયબાપુ ॥ ૨૬૮ ॥
તરી પરિસતયા હોયે । માયબાપુ ॥ ૨૬૮ ॥
કાં નાદબ્રહ્મચિ મુસે આલેં । કીં ગંગાપય અસલલેં ।
પતિવ્રતે આલેં । વાર્ધક્ય જૈસે ॥ ૨૬૯ ॥
પતિવ્રતે આલેં । વાર્ધક્ય જૈસે ॥ ૨૬૯ ॥
તૈસેં સાચ આણિ મવાળ । મિતલે આણિ રસાળ ।
શબ્દ જૈસે કલ્લોળ । અમૃતાચે ॥ ૨૭૦ ॥
શબ્દ જૈસે કલ્લોળ । અમૃતાચે ॥ ૨૭૦ ॥
વિરોધુવાદુબળુ । પ્રાણિતાપઢાળુ ।
ઉપહાસુ છળુ । વર્મસ્પર્શુ ॥ ૨૭૧ ॥
ઉપહાસુ છળુ । વર્મસ્પર્શુ ॥ ૨૭૧ ॥
આટુ વેગુ વિંદાણુ । આશા શંકા પ્રતારણુ ।
હે સંન્યાસિલે અવગુણુ । જયા વાચા ॥ ૨૭૨ ॥
હે સંન્યાસિલે અવગુણુ । જયા વાચા ॥ ૨૭૨ ॥
આણિ તયાચિ પરી કિરીટી । થાઉ જયાચિયે દિઠી ।
સાંડિલિયા ભ્રુકુટી । મોકળિયા ॥ ૨૭૩ ॥
સાંડિલિયા ભ્રુકુટી । મોકળિયા ॥ ૨૭૩ ॥
કાં જે ભૂતીં વસ્તુ આહે । તિયેં રુપોં શકે વિપાયેં ।
મ્હણૌનિ વાસુ ન પાહે । બહુતકરૂની ॥ ૨૭૪ ॥
મ્હણૌનિ વાસુ ન પાહે । બહુતકરૂની ॥ ૨૭૪ ॥
ઐસાહી કોણે એકે વેળે । ભીતરલે કૃપેચેનિ બળેં ।
ઉઘડોનિયાં ડોળે । દૃષ્ટી ઘાલી ॥ ૨૭૫ ॥
ઉઘડોનિયાં ડોળે । દૃષ્ટી ઘાલી ॥ ૨૭૫ ॥
તરી ચંદ્રબિંબૌનિ ધારા । નિઘતાં નવ્હતી ગોચરા ।
પરિ એકસરેં ચકોરાં । નિઘતી દોંદેં ॥ ૨૭૬ ॥
પરિ એકસરેં ચકોરાં । નિઘતી દોંદેં ॥ ૨૭૬ ॥
તૈસેં પ્રાણિયાંસિ હોયે । જરી તો કહીંવાસુ પાહે ।
તયા અવલોકનાચી સોયે । કૂર્મીંહી નેણે ॥ ૨૭૭ ॥
તયા અવલોકનાચી સોયે । કૂર્મીંહી નેણે ॥ ૨૭૭ ॥
કિંબહુના ઐસી । દિઠી જયાચી ભૂતાંસી ।
કરહી દેખસી । તૈસેચિ તે ॥ ૨૭૮ ॥
કરહી દેખસી । તૈસેચિ તે ॥ ૨૭૮ ॥
તરી હોઊનિયાં કૃતાર્થ । રાહિલે સિદ્ધાંચે મનોરથ ।
તૈસે જયાચે હાત । નિર્વ્યાપાર ॥ ૨૭૯ ॥
તૈસે જયાચે હાત । નિર્વ્યાપાર ॥ ૨૭૯ ॥
અક્ષમેં આણિ સંન્યાસિલેં । કીં નિરિંધન આણિ વિઝાલેં ।
મુકેનિ ઘેતલેં । મૌન જૈસેં ॥ ૨૮૦ ॥
મુકેનિ ઘેતલેં । મૌન જૈસેં ॥ ૨૮૦ ॥
તયાપરી કાંહીં । જયાં કરાં કરણેં નાહીં ।
જે અકર્તયાચ્યા ઠાયીં । બૈસોં યેતી ॥ ૨૮૧ ॥
જે અકર્તયાચ્યા ઠાયીં । બૈસોં યેતી ॥ ૨૮૧ ॥
આસુડૈલ વારા । નખ લાગેલ અંબરા ।
ઇયા બુદ્ધી કરાં । ચળોં નેદી ॥ ૨૮૨ ॥
ઇયા બુદ્ધી કરાં । ચળોં નેદી ॥ ૨૮૨ ॥
તેથ આંગાવરિલીં ઉડવાવીં । કાં ડોળાં રિગતેં ઝાડાવીં ।
પશુપક્ષ્યાં દાવાવીં । ત્રાસમુદ્રા ॥ ૨૮૩ ॥
પશુપક્ષ્યાં દાવાવીં । ત્રાસમુદ્રા ॥ ૨૮૩ ॥
ઇયા કેઉતિયા ગોઠી । નાવડે દંડુ કાઠી ।
મગ શસ્ત્રાચેં કિરીટી । બોલણેં કેં ? ॥ ૨૮૪ ॥
મગ શસ્ત્રાચેં કિરીટી । બોલણેં કેં ? ॥ ૨૮૪ ॥
લીલાકમળેં ખેળણેં । કાંપુષ્પમાળા ઝેલણેં ।
ન કરી મ્હણે ગોફણેં । ઐસેં હોઈલ ॥ ૨૮૫ ॥
ન કરી મ્હણે ગોફણેં । ઐસેં હોઈલ ॥ ૨૮૫ ॥
હાલવતીલ રોમાવળી । યાલાગીં આંગ ન કુરવાળી ।
નખાંચી ગુંડાળી । બોટાંવરી ॥ ૨૮૬ ॥
નખાંચી ગુંડાળી । બોટાંવરી ॥ ૨૮૬ ॥
તંવ કરણેયાચાચિ અભાવો । પરી ઐસાહી પડે પ્રસ્તાવો ।
તરી હાતાં હાચિ સરાવો । જે જોડિજતી ॥ ૨૮૭ ॥
તરી હાતાં હાચિ સરાવો । જે જોડિજતી ॥ ૨૮૭ ॥
કાં નાભિકારા ઉચલિજે । હાતુ પડિલિયાં દેઇજે ।
નાતરી આર્તાતેં સ્પર્શિજે । અળુમાળુ ॥ ૨૮૮ ॥
નાતરી આર્તાતેં સ્પર્શિજે । અળુમાળુ ॥ ૨૮૮ ॥
હેંહી ઉપરોધેં કરણેં । તરી આર્તભય હરણેં ।
નેણતી ચંદ્રકિરણેં । જિવ્હાળા તો ॥ ૨૮૯ ॥
નેણતી ચંદ્રકિરણેં । જિવ્હાળા તો ॥ ૨૮૯ ॥
પાવોનિ તો સ્પર્શુ । મલયાનિળુ ખરપુસુ ।
તેણેં માનેં પશુ । કુરવાળણેં ॥ ૨૯૦ ॥
તેણેં માનેં પશુ । કુરવાળણેં ॥ ૨૯૦ ॥
જે સદા રિતે મોકળે । જૈશી ચંદનાંગેં નિસળેં ।
ન ફળતાંહી નિર્ફળેં । હોતીચિના ॥ ૨૯૧ ॥
ન ફળતાંહી નિર્ફળેં । હોતીચિના ॥ ૨૯૧ ॥
આતાં અસો હેં વાગ્જાળ । જાણેં તેં કરતળ ।
સજ્જનાંચે શીળ । સ્વભાવ જૈસે ॥ ૨૯૨ ॥
સજ્જનાંચે શીળ । સ્વભાવ જૈસે ॥ ૨૯૨ ॥
આતાં મન તયાચેં । સાંગોં મ્હણોં જરી સાચેં ।
તરી સાંગિતલે કોણાચે । વિલાસ હે ? ॥ ૨૯૩ ॥
તરી સાંગિતલે કોણાચે । વિલાસ હે ? ॥ ૨૯૩ ॥
કાઇ શાખા નવ્હે તરુ ? । જળેંવીણ અસે સાગરુ ? ।
તેજ આણિ તેજાકારુ । આન કાઈ ? ॥ ૨૯૪ ॥
તેજ આણિ તેજાકારુ । આન કાઈ ? ॥ ૨૯૪ ॥
અવયવ આણિ શરીર । હે વેગળાલે કીર ? ।
કીં રસુ આણિ નીર । સિનાનીં આથી ? ॥ ૨૯૫ ॥
કીં રસુ આણિ નીર । સિનાનીં આથી ? ॥ ૨૯૫ ॥
મ્હણૌનિ હે જે સર્વ । સાંગિતલે બાહ્ય ભાવ ।
તે મનચિ ગા સાવયવ । ઐસેં જાણેં ॥ ૨૯૬ ॥
તે મનચિ ગા સાવયવ । ઐસેં જાણેં ॥ ૨૯૬ ॥
જેં બીજ ભુઈં ખોંવિલેં । તેંચિ વરી રુખ જાહલેં ।
તૈસેં ઇંદ્રિયાદ્વારીં ફાંકલેં । અંતરચિ કીં ॥ ૨૯૭ ॥
તૈસેં ઇંદ્રિયાદ્વારીં ફાંકલેં । અંતરચિ કીં ॥ ૨૯૭ ॥
પૈં માનસીંચિ જરી । અહિંસેચી અવસરી ।
તરી કૈંચી બાહેરી । વોસંડેલ ? ॥ ૨૯૮ ॥
તરી કૈંચી બાહેરી । વોસંડેલ ? ॥ ૨૯૮ ॥
આવડે તે વૃત્તી કિરીટી । આધીં મનૌનીચિ ઉઠી ।
મગ તે વાચે દિઠી । કરાંસિ યે ॥ ૨૯૯ ॥
મગ તે વાચે દિઠી । કરાંસિ યે ॥ ૨૯૯ ॥
વાંચૂનિ મનીંચિ નાહીં । તેં વાચેસિ ઉમટેલ કાઈ ? ।
બીંવીણ ભુઈં । અંકુર અસે ? ॥ ૩૦૦ ॥
બીંવીણ ભુઈં । અંકુર અસે ? ॥ ૩૦૦ ॥
મ્હણૌનિ મનપણ જૈં મોડે । તૈં ઇંદ્રિય આધીંચિ ઉબડેં ।
સૂત્રધારેંવીણ સાઇખડેં । વાવો જૈસેં ॥ ૩૦૧ ॥
સૂત્રધારેંવીણ સાઇખડેં । વાવો જૈસેં ॥ ૩૦૧ ॥
ઉગમીંચિ વાળૂનિ જાયે । તેં વોઘીં કૈચેં વાહે ।
જીવુ ગેલિયા આહે । ચેષ્ટા દેહીં ? ॥ ૩૦૨ ॥
જીવુ ગેલિયા આહે । ચેષ્ટા દેહીં ? ॥ ૩૦૨ ॥
તૈસેં મન હેં પાંડવા । મૂળ યા ઇંદ્રિયભાવા ।
હેંચિ રાહટે આઘવાં । દ્વારીં ઇહીં ॥ ૩૦૩ ॥
હેંચિ રાહટે આઘવાં । દ્વારીં ઇહીં ॥ ૩૦૩ ॥
પરી જિયે વેળીં જૈસેં । જેં હોઊનિ આંતુ અસે ।
બાહેરી યે તૈસેં । વ્યાપારરૂપેં ॥ ૩૦૪ ॥
બાહેરી યે તૈસેં । વ્યાપારરૂપેં ॥ ૩૦૪ ॥
યાલાગી સાચોકારેં । મનીં અહિંસા થાંવે થોરેં ।
પિકલી દ્રુતી આદરેં । બોભાત નિઘે ॥ ૩૦૫ ॥
પિકલી દ્રુતી આદરેં । બોભાત નિઘે ॥ ૩૦૫ ॥
મ્હણૌનિ ઇંદ્રિયેં તેચિ સંપદા । વેચિતાં હીં ઉદાવાદા ।
અહિંસેચા ધંદા । કરિતેં આહાતી ॥ ૩૦૬ ॥
અહિંસેચા ધંદા । કરિતેં આહાતી ॥ ૩૦૬ ॥
સમુદ્રીં દાટે ભરિતેં । તૈં સમુદ્રચિ ભરી તરિયાંતે ।
તૈસેં સ્વસંપત્તી ચિત્તેં । ઇંદ્રિયાં કેલેં ॥ ૩૦૭ ॥
તૈસેં સ્વસંપત્તી ચિત્તેં । ઇંદ્રિયાં કેલેં ॥ ૩૦૭ ॥
હેં બહુ અસો પંડિતુ । ધરુનિ બાળકાચા હાતુ ।
વોળી લિહી વ્યક્તુ । આપણચિ ॥ ૩૦૮ ॥
વોળી લિહી વ્યક્તુ । આપણચિ ॥ ૩૦૮ ॥
તૈસેં દયાળુત્વ આપુલેં । મનેં હાતાપાયાં આણિલેં ।
મગ તેથ ઉપજવિલેં । અહિંસેતેં ॥ ૩૦૯ ॥
મગ તેથ ઉપજવિલેં । અહિંસેતેં ॥ ૩૦૯ ॥
યાકારણેં કિરીટી । ઇંદ્રિયાંચિયા ગોઠી ।
મનાચિયે રાહાટી । રૂપ કેલેં ॥ ૩૧૦ ॥
મનાચિયે રાહાટી । રૂપ કેલેં ॥ ૩૧૦ ॥
ઐસા મનેં દેહેં વાચા । સર્વ સંન્યાસુ દંડાચા ।
જાહલા ઠાયીં જયાચા । દેખશીલ ॥ ૩૧૧ ॥
જાહલા ઠાયીં જયાચા । દેખશીલ ॥ ૩૧૧ ॥
તો જાણ વેલ્હાળ । જ્ઞાનાચેં વેળાઉળ ।
હેં અસો નિખળ । જ્ઞાનચિ તો ॥ ૩૧૨ ॥
હેં અસો નિખળ । જ્ઞાનચિ તો ॥ ૩૧૨ ॥
જે અહિંસા કાનેં ઐકિજે । ગ્રંથાધારેં નિરૂપિજે ।
તે પાહાવી હેં ઉપજે । તૈં તોચિ પાહાવા ॥ ૩૧૩ ॥
તે પાહાવી હેં ઉપજે । તૈં તોચિ પાહાવા ॥ ૩૧૩ ॥
ઐસેં મ્હણિતલેં દેવેં । તેં બોલેં એકેં સાંગાવેં ।
પરી ફાંકલા હેં ઉપસાહાવેં । તુમ્હીં મજ ॥ ૩૧૪ ॥
પરી ફાંકલા હેં ઉપસાહાવેં । તુમ્હીં મજ ॥ ૩૧૪ ॥
મ્હણાલ હિરવેં ચારીં ગુરૂં । વિસરે માગીલ મોહર ધરૂં ।
કાં વારેલગેં પાંખિરૂં । ગગનીં ભરે ॥ ૩૧૫ ॥
કાં વારેલગેં પાંખિરૂં । ગગનીં ભરે ॥ ૩૧૫ ॥
તૈસિયા પ્રેમાચિયા સ્ફૂર્તી । ફાવલિયા રસવૃત્તીં ।
વાહવિલા મતી । આકળેના ॥ ૩૧૬ ॥
વાહવિલા મતી । આકળેના ॥ ૩૧૬ ॥
તરિ તૈસેં નોહે અવધારા । કારણ અસેં વિસ્તારા ।
એર઼્હવીં પદ તરી અક્ષરાં । તિહીંચેંચિ ॥ ૩૧૭ ॥
એર઼્હવીં પદ તરી અક્ષરાં । તિહીંચેંચિ ॥ ૩૧૭ ॥
અહિંસા મ્હણતાં થોડી । પરિઇ તે તૈંચિ હોય ઉઘડી ।
જૈં લોટિજતી કોડી । મતાંચિયા ॥ ૩૧૮ ॥
જૈં લોટિજતી કોડી । મતાંચિયા ॥ ૩૧૮ ॥
એર઼્હવીં પ્રાપ્તેં મતાંતરેં । થાતંબૂનિ આંગભરેં ।
બોલિજૈલ તે ન સરે । તુમ્હાંપાશીં ॥ ૩૧૯ ॥
બોલિજૈલ તે ન સરે । તુમ્હાંપાશીં ॥ ૩૧૯ ॥
રત્નપારખિયાંચ્યા ગાંવીં । જાઈલ ગંડકી તરી સોડાવી ।
કાશ્મીરીં ન કરાવી । મિડગણ જેવીં ॥ ૩૨૦ ॥
કાશ્મીરીં ન કરાવી । મિડગણ જેવીં ॥ ૩૨૦ ॥
કાઇસા વાસુ કાપુરા । મંદ જેથ અવધારા ।
પિઠાચા વિકરા । તિયે સાતેં ? ॥ ૩૨૧ ॥
પિઠાચા વિકરા । તિયે સાતેં ? ॥ ૩૨૧ ॥
મ્હણૌનિ ઇયે સભે । બોલકેપણાચેનિ ક્ષોભેં ।
લાગ સરુઉં ન લભે । બોલા પ્રભુ ॥ ૩૨૨ ॥
લાગ સરુઉં ન લભે । બોલા પ્રભુ ॥ ૩૨૨ ॥
સામાન્યા આણિ વિશેષા । સકળૈ કીજેલ દેખા ।
તરી કાનાચેયા મુખા- । કડે ન્યાલ ના તુમ્હી ॥ ૩૨૩ ॥
તરી કાનાચેયા મુખા- । કડે ન્યાલ ના તુમ્હી ॥ ૩૨૩ ॥
શંકેચેનિ ગદળેં । જૈં શુદ્ધ પ્રમેય મૈળે ।
તૈં માગુતિયા પાઉલીં પળે । અવધાન યેતેં ॥ ૩૨૪ ॥
તૈં માગુતિયા પાઉલીં પળે । અવધાન યેતેં ॥ ૩૨૪ ॥
કાં કરૂનિ બાબુળિયેચી બુંથી । જળેં જિયેં ઠાતી ।
તયાંચી વાસ પાહાતી । હંસુ કાઈ ? ॥ ૩૨૫ ॥
તયાંચી વાસ પાહાતી । હંસુ કાઈ ? ॥ ૩૨૫ ॥
કાં અભ્રાપૈલીકડે । જૈં યેત ચાંદિણેં કોડેં ।
તૈં ચકોરેં ચાંચુવડેં । ઉચલિતીના ॥ ૩૨૬ ॥
તૈં ચકોરેં ચાંચુવડેં । ઉચલિતીના ॥ ૩૨૬ ॥
તૈસેં તુમ્હી વાસ ન પાહાલ । ગ્રંથુ નેઘા વરી કોપાલ ।
જરી નિર્વિવાદ નવ્હૈલ । નિરૂપણ ॥ ૩૨૭ ॥
જરી નિર્વિવાદ નવ્હૈલ । નિરૂપણ ॥ ૩૨૭ ॥
ન બુઝાવિતાં મતેં । ન ફિટે આક્ષેપાચેં લાગતેં ।
તેં વ્યાખ્યાન જી તુમતેં । જોડૂનિ નેદી ॥ ૩૨૮ ॥
તેં વ્યાખ્યાન જી તુમતેં । જોડૂનિ નેદી ॥ ૩૨૮ ॥
આણિ માઝેં તંવ આઘવેં । ગ્રથન યેણેચિ ભાવેં ।
જે તુમ્હીં સંતીં હોઆવેં । સન્મુખ સદાં ॥ ૩૨૯ ॥
જે તુમ્હીં સંતીં હોઆવેં । સન્મુખ સદાં ॥ ૩૨૯ ॥
એર઼્હવીં તરી સાચોકારેં । તુમ્હી ગીતાર્થાચે સોઇરે ।
જાણોનિ ગીતા એકસરેં । ધરિલી મિયાં ॥ ૩૩૦ ॥
જાણોનિ ગીતા એકસરેં । ધરિલી મિયાં ॥ ૩૩૦ ॥
જેં આપુલેં સર્વસ્વ દ્યાલ । મગ ઇયેતેં સોડવૂનિ ન્યાલ ।
મ્હણૌનિ ગ્રંથુ નવ્હે વોલ । સાચચિ હે ॥ ૩૩૧ ॥
મ્હણૌનિ ગ્રંથુ નવ્હે વોલ । સાચચિ હે ॥ ૩૩૧ ॥
કાં સર્સ્વાચા લોભુ ધરા । વોલીચા અવ્હેરુ કરા ।
તરી ગીતે મજ અવધારા । એકચિ ગતી ॥ ૩૩૨ ॥
તરી ગીતે મજ અવધારા । એકચિ ગતી ॥ ૩૩૨ ॥
કિંબહુના મજ । તુમચિયા કૃપા કાજ ।
તિયેલાગીં વ્યાજ । ગ્રંથાચેં કેલેં ॥ ૩૩૩ ॥
તિયેલાગીં વ્યાજ । ગ્રંથાચેં કેલેં ॥ ૩૩૩ ॥
તરિઇ તુમ્હાં રસિકાંજોગેં । વ્યાખ્યાન શોધાવેં લાગે ।
મ્હણૌનિ જી મતાંગેં । બોલોં ગેલોં ॥ ૩૩૪ ॥
મ્હણૌનિ જી મતાંગેં । બોલોં ગેલોં ॥ ૩૩૪ ॥
તંવ કથેસિ પસરુ જાહલા । શ્લોકાર્થુ દૂરી ગેલા ।
કીજો ક્ષમા યયા બોલા । અપત્યા મજ ॥ ૩૩૫ ॥
કીજો ક્ષમા યયા બોલા । અપત્યા મજ ॥ ૩૩૫ ॥
આણિ ઘાંસાઆંતિલ હરળુ । ફેડિતાં લાગે વેળુ ।
તે દૂષણ નવ્હેં ખડળુ । સાંડાવા કીં ॥ ૩૩૬ ॥
તે દૂષણ નવ્હેં ખડળુ । સાંડાવા કીં ॥ ૩૩૬ ॥
કાં સંવચોરા ચુકવિતાં । દિવસ લાગલિયા માતા ।
કોપાવેં કીં જીવિતા । જિતાણેં કીજે ? ॥ ૩૩૭ ॥
કોપાવેં કીં જીવિતા । જિતાણેં કીજે ? ॥ ૩૩૭ ॥
પરી યાવરીલ હેં નવ્હે । તુમ્હીં ઉપસાહિલેં તેંચિ બરવેં ।
આતાં અવધારિજો દેવેં । બોલિલેં ઐસેં ॥ ૩૩૮ ॥
આતાં અવધારિજો દેવેં । બોલિલેં ઐસેં ॥ ૩૩૮ ॥
મ્હણે ઉન્મેખસુલોચના । સાવધ હોઈં અર્જુના ।
કરૂં તુજ જ્ઞાના । વોળખી આતાં ॥ ૩૩૯ ॥
કરૂં તુજ જ્ઞાના । વોળખી આતાં ॥ ૩૩૯ ॥
તરી જ્ઞાન ગા તેં એથેં । વોળખ તૂં નિરુતેં ।
આક્રોશેંવીણ જેથેં । ક્ષમા અસે ॥ ૩૪૦ ॥
આક્રોશેંવીણ જેથેં । ક્ષમા અસે ॥ ૩૪૦ ॥
અગાધ સરોવરીં । કમળિણી જિયાપરી ।
કાં સદૈવાચિયા ઘરીં । સંપત્તિ જૈસી ॥ ૩૪૧ ॥
કાં સદૈવાચિયા ઘરીં । સંપત્તિ જૈસી ॥ ૩૪૧ ॥
પાર્થા તેણેં પાડેં । ક્ષમા જયાતેં વાઢે ।
તેહી લક્ષે તેં ફુડેં । લક્ષણ સાંગોં ॥ ૩૪૨ ॥
તેહી લક્ષે તેં ફુડેં । લક્ષણ સાંગોં ॥ ૩૪૨ ॥
તરી પઢિયંતે લેણેં । આંગીં ભાવેં જેણેં ।
ધરિજે તેવીં સાહણેં । સર્વચિ જયા ॥ ૩૪૩ ॥
ધરિજે તેવીં સાહણેં । સર્વચિ જયા ॥ ૩૪૩ ॥
ત્રિવિધ મુખ્ય આઘવે । ઉપદ્રવાંચે મેળાવે ।
વરી પડિલિયા નવ્હે । વાંકુડા જો ॥ ૩૪૪ ॥
વરી પડિલિયા નવ્હે । વાંકુડા જો ॥ ૩૪૪ ॥
અપેક્ષિત પાવે । તેં જેણેં તોષેં માનવેં ।
અનપેક્ષિતાહી કરવે । તોચિ માનુ ॥ ૩૪૫ ॥
અનપેક્ષિતાહી કરવે । તોચિ માનુ ॥ ૩૪૫ ॥
જો માનાપમાનાતેં સાહે । સુખદુઃખ જેથ સામાયે ।
નિંદાસ્તુતી નોહે । દુખંડુ જો ॥ ૩૪૬ ॥
નિંદાસ્તુતી નોહે । દુખંડુ જો ॥ ૩૪૬ ॥
ઉન્હાળેનિ જો ન તપે । હિમવંતી ન કાંપે ।
કયસેનિહી ન વાસિપે । પાતલેયા ॥ ૩૪૭ ॥
કયસેનિહી ન વાસિપે । પાતલેયા ॥ ૩૪૭ ॥
સ્વશિખરાંચા ભારુ । નેણેં જૈસા મેરુ ।
કીં ધરા યજ્ઞસૂકરુ । વોઝેં ન મ્હણે ॥ ૩૪૮ ॥
કીં ધરા યજ્ઞસૂકરુ । વોઝેં ન મ્હણે ॥ ૩૪૮ ॥
નાના ચરાચરીં ભૂતીં । દાટણી નવ્હે ક્ષિતી ।
તૈસા નાના દ્વંદ્વીં પ્રાપ્તીં । ઘામેજેના ॥ ૩૪૯ ॥
તૈસા નાના દ્વંદ્વીં પ્રાપ્તીં । ઘામેજેના ॥ ૩૪૯ ॥
ઘેઊની જળાચે લોટ । આલિયા નદીનદાંચે સંઘાટ ।
કરી વાડ પોટ । સમુદ્ર જેવીં ॥ ૩૫૦ ॥
કરી વાડ પોટ । સમુદ્ર જેવીં ॥ ૩૫૦ ॥
તૈસેં જયાચિયા ઠાયીં । ન સાહણેં કાહીંચિ નાહીં ।
આણિ સાહતુ અસે ઐસેંહી । સ્મરણ નુરે ॥ ૩૫૧ ॥
આણિ સાહતુ અસે ઐસેંહી । સ્મરણ નુરે ॥ ૩૫૧ ॥
આંગા જેં પાતલેં । તેં કરૂનિ ઘાલી આપુલેં ।
યેથ સાહતેનિ નવલેં । ઘેપિજેના ॥ ૩૫૨ ॥
યેથ સાહતેનિ નવલેં । ઘેપિજેના ॥ ૩૫૨ ॥
હે અનાક્રોશ ક્શમા । જયાપાશીં પ્રિયોત્તમા ।
જાણ તેણેં મહિમા । જ્ઞાનાસિ ગા ॥ ૩૫૩ ॥
જાણ તેણેં મહિમા । જ્ઞાનાસિ ગા ॥ ૩૫૩ ॥
તો પુરુષુ પાંડવા । જ્ઞાનાચા વોલાવા ।
આતાં પરિસ આર્જવા । રૂપ કરૂં ॥ ૩૫૪ ॥
આતાં પરિસ આર્જવા । રૂપ કરૂં ॥ ૩૫૪ ॥
તરી આર્જવ તેં ઐસેં । પ્રાણાચેં સૌજન્ય જૈસેં ।
આવડે તયાહી દોષેં । એકચિ ગા ॥ ૩૫૫ ॥
આવડે તયાહી દોષેં । એકચિ ગા ॥ ૩૫૫ ॥
કાં તોંડ પાહૂનિ પ્રકાશુ । ન કરી જેવીં ચંડાંશુ ।
જગા એકચિ અવકાશુ । આકાશ જૈસેં ॥ ૩૫૬ ॥
જગા એકચિ અવકાશુ । આકાશ જૈસેં ॥ ૩૫૬ ॥
તૈસેં જયાચેં મન । માણુસાપ્રતિ આન આન ।
નવ્હે આણિ વર્તન । ઐસેં પૈં તેં ॥ ૩૫૭ ॥
નવ્હે આણિ વર્તન । ઐસેં પૈં તેં ॥ ૩૫૭ ॥
જે જગેંચિ સનોળખ । જગેંસીં જુનાટ સોયરિક ।
આપપર હેં ભાખ । જાણણેં નાહીં ॥ ૩૫૮ ॥
આપપર હેં ભાખ । જાણણેં નાહીં ॥ ૩૫૮ ॥
ભલતેણેંસીં મેળુ । પાણિયા ઐસા ઢાળુ ।
કવણેવિખીં આડળુ । નેઘે ચિત્ત ॥ ૩૫૯ ॥
કવણેવિખીં આડળુ । નેઘે ચિત્ત ॥ ૩૫૯ ॥
વારિયાચી ધાંવ । તૈસે સરળ ભાવ ।
શંકા આણિ હાંવ । નાહીં જયા ॥ ૩૬૦ ॥
શંકા આણિ હાંવ । નાહીં જયા ॥ ૩૬૦ ॥
માયેપુઢેં બાળકા । રિગતાં ન પડે શંકા ।
તૈસેં મન દેતાં લોકાં । નાલોચી જો ॥ ૩૬૧ ॥
તૈસેં મન દેતાં લોકાં । નાલોચી જો ॥ ૩૬૧ ॥
ફાંકલિયા ઇંદીવરા । પરિવારુ નાહીં ધનુર્ધરા ।
તૈસા કોનકોંપરા । નેણેચિ જો ॥ ૩૬૨ ॥
તૈસા કોનકોંપરા । નેણેચિ જો ॥ ૩૬૨ ॥
ચોખાળપણ રત્નાચેં । રત્નાવરી કિરણાચેં ।
તૈસેં પુઢાં મન જયાચેં । કરણેં પાઠીં ॥ ૩૬૩ ॥
તૈસેં પુઢાં મન જયાચેં । કરણેં પાઠીં ॥ ૩૬૩ ॥
આલોચૂં જો નેણે । અનુભવચિ જોગાવણેં ।
ધરી મોકળી અંતઃકરણેં । નવ્હેચિ જયા ॥ ૩૬૪ ॥
ધરી મોકળી અંતઃકરણેં । નવ્હેચિ જયા ॥ ૩૬૪ ॥
દિઠી નોહે મિણધી । બોલણેં નાહીં સંદિગ્ધી ।
કવણેંસીં હીનબુદ્ધી । રાહાટીજે ના ॥ ૩૬૫ ॥
કવણેંસીં હીનબુદ્ધી । રાહાટીજે ના ॥ ૩૬૫ ॥
દાહી ઇંદ્રિયેં પ્રાંજળેં । નિષ્પ્રપંચેં નિર્મળેં ।
પાંચહી પાલવ મોકળે । આઠહી પાહર ॥ ૩૬૬ ॥
પાંચહી પાલવ મોકળે । આઠહી પાહર ॥ ૩૬૬ ॥
અમૃતાચી ધાર । તૈસેં ઉજૂં અંતર ।
કિંબહુના જો માહેર । યા ચિન્હાંચેં ॥ ૩૬૭ ॥
કિંબહુના જો માહેર । યા ચિન્હાંચેં ॥ ૩૬૭ ॥
તો પુરુષ સુભટા । આર્જવાચા આંગવટા ।
જાણ તેથેંચિ ઘરટા । જ્ઞાનેં કેલા ॥ ૩૬૮ ॥
જાણ તેથેંચિ ઘરટા । જ્ઞાનેં કેલા ॥ ૩૬૮ ॥
આતાં યયાવરી । ગુરુભક્તીચી પરી ।
સાંગોં ગા અવધારીં । ચતુરનાથા ॥ ૩૬૯ ॥
સાંગોં ગા અવધારીં । ચતુરનાથા ॥ ૩૬૯ ॥
આઘવિયાચિ દૈવાં । જન્મભૂમિ હે સેવા ।
જે બ્રહ્મ કરી જીવા । શોચ્યાતેંહિ ॥ ૩૭૦ ॥
જે બ્રહ્મ કરી જીવા । શોચ્યાતેંહિ ॥ ૩૭૦ ॥
હેં આચાર્યોપાસ્તી । પ્રકટિજૈલ તુજપ્રતી ।
બૈસોં દે એકપાંતી । અવધાનાચી ॥ ૩૭૧ ॥
બૈસોં દે એકપાંતી । અવધાનાચી ॥ ૩૭૧ ॥
તરી સકળ જળસમૃદ્ધી । ઘેઊનિ ગંગા નિઘાલી ઉદધી ।
કીં શ્રુતિ હે મહાપદીં । પૈઠી જાહાલી ॥ ૩૭૨ ॥
કીં શ્રુતિ હે મહાપદીં । પૈઠી જાહાલી ॥ ૩૭૨ ॥
નાના વેંટાળૂનિ જીવિતેં । ગુણાગુણ ઉખિતેં ।
પ્રાણનાથા ઉચિતેં । દિધલેં પ્રિયા ॥ ૩૭૩ ॥
પ્રાણનાથા ઉચિતેં । દિધલેં પ્રિયા ॥ ૩૭૩ ॥
તૈસેં સબાહ્ય આપુલેં । જેણેં ગુરુકુળીં વોપિલેં ।
આપણપેં કેલેં । ભક્તીચેં ઘર ॥ ૩૭૪ ॥
આપણપેં કેલેં । ભક્તીચેં ઘર ॥ ૩૭૪ ॥
ગુરુગૃહ જયે દેશીં । તો દેશુચિ વસે માનસીં ।
વિરહિણી કાં જૈસી । વલ્લભાતેં ॥ ૩૭૫ ॥
વિરહિણી કાં જૈસી । વલ્લભાતેં ॥ ૩૭૫ ॥
તિયેકડોનિ યેતસે વારા । દેખોનિ ધાંવે સામોરા ।
આડ પડે મ્હણે ઘરા । બીજેં કીજો ॥ ૩૭૬ ॥
આડ પડે મ્હણે ઘરા । બીજેં કીજો ॥ ૩૭૬ ॥
સાચા પ્રેમાચિયા ભુલી । તયા દિશેસીચિ આવડે બોલી ।
જીવુ થાનપતી કરૂનિ ઘાલી । ગુરુગૃહીં જો ॥ ૩૭૭ ॥
જીવુ થાનપતી કરૂનિ ઘાલી । ગુરુગૃહીં જો ॥ ૩૭૭ ॥
પરી ગુરુઆજ્ઞા ધરિલેં । દેહ ગાંવીં અસે એકલેં ।
વાંસરુવા લાવિલેં । દાવેં જૈસેં ॥ ૩૭૮ ॥
વાંસરુવા લાવિલેં । દાવેં જૈસેં ॥ ૩૭૮ ॥
મ્હણે કૈં હેં બિરડેં ફિટેલ । કૈં તો સ્વામી ભેટેલ ।
યુગાહૂનિ વડીલ । નિમિષ માની ॥ ૩૭૯ ॥
યુગાહૂનિ વડીલ । નિમિષ માની ॥ ૩૭૯ ॥
ઐસેયા ગુરુગ્રામીંચેં આલેં । કાં સ્વયેં ગુરૂંનીંચિ ધાડિલેં ।
તરી ગતાયુષ્યા જોડલેં । આયુષ્ય જૈસેં ॥ ૩૮૦ ॥
તરી ગતાયુષ્યા જોડલેં । આયુષ્ય જૈસેં ॥ ૩૮૦ ॥
કાં સુકતયા અંકુરા- । વરી પડલિયા પીયૂષધારા ।
નાના અલ્પોદકીંચા સાગરા । આલા માસા ॥ ૩૮૧ ॥
નાના અલ્પોદકીંચા સાગરા । આલા માસા ॥ ૩૮૧ ॥
નાતરી રંકેં નિધાન દેખિલેં । કાં આંધળિયા ડોળે ઉઘડલે ।
ભણંગાચિયા આંગા આલેં । ઇંદ્રપદ ॥ ૩૮૨ ॥
ભણંગાચિયા આંગા આલેં । ઇંદ્રપદ ॥ ૩૮૨ ॥
તૈસેં ગુરુકુળાચેનિ નાંવેં । મહાસુખેં અતિ થોરાવે ।
જેં કોડેંહી પોટાળવેં । આકાશ કાં ॥ ૩૮૩ ॥
જેં કોડેંહી પોટાળવેં । આકાશ કાં ॥ ૩૮૩ ॥
પૈં ગુરુકુળીં ઐસી । આવડી જયા દેખસી ।
જાણ જ્ઞાન તયાપાસીં । પાઇકી કરી ॥ ૩૮૪ ॥
જાણ જ્ઞાન તયાપાસીં । પાઇકી કરી ॥ ૩૮૪ ॥
આણિ અભ્યંતરીલિયેકડે । પ્રેમાચેનિ પવાડે ।
શ્રીગુરૂંચેં રૂપડેં । ઉપાસી ધ્યાનીં ॥ ૩૮૫ ॥
શ્રીગુરૂંચેં રૂપડેં । ઉપાસી ધ્યાનીં ॥ ૩૮૫ ॥
હૃદયશુદ્ધીચિયા આવારીં । આરાધ્યુ તો નિશ્ચલ ધ્રુવ કરી ।
મગ સર્વ ભાવેંસી પરિવારીં । આપણ હોય ॥ ૩૮૬ ॥
મગ સર્વ ભાવેંસી પરિવારીં । આપણ હોય ॥ ૩૮૬ ॥
કાં ચૈતન્યાંચિયે પોવળી- । માજીં આનંદાચિયા રાઉળીં ।
શ્રિઇગુરુલિંગા ઢાળી । ધ્યાનામૃત ॥ ૩૮૭ ॥
શ્રિઇગુરુલિંગા ઢાળી । ધ્યાનામૃત ॥ ૩૮૭ ॥
ઉદયિજતાં બોધાર્કા । બુદ્ધીચી ડાળ સાત્ત્વિકા ।
ભરોનિયાં ત્ર્યંબકા । લાખોલી વાહે ॥ ૩૮૮ ॥
ભરોનિયાં ત્ર્યંબકા । લાખોલી વાહે ॥ ૩૮૮ ॥
કાળશુદ્ધી ત્રિકાળીં । જીવદશા ધૂપ જાળીં।
ન્યાનદીપેં વોંવાળી । નિરંતર ॥ ૩૮૯ ॥
ન્યાનદીપેં વોંવાળી । નિરંતર ॥ ૩૮૯ ॥
સામરસ્યાચી રસસોય । અખંડ અર્પિતુ જાય ।
આપણ ભરાડા હોય । ગુરુ તો લિંગ ॥ ૩૯૦ ॥
આપણ ભરાડા હોય । ગુરુ તો લિંગ ॥ ૩૯૦ ॥
નાતરી જીવાચિયે સેજે । ગુરુ કાંતુ કરૂનિ ભુંજે ।
ઐસીં પ્રેમાચેનિ ભોજેં । બુદ્ધી વાહે ॥ ૩૯૧ ॥
ઐસીં પ્રેમાચેનિ ભોજેં । બુદ્ધી વાહે ॥ ૩૯૧ ॥
કોણે{એ}કે અવસરીં । અનુરાગુ ભરે અંતરીં ।
કીં તયા નામ કરી । ક્ષીરાબ્ધી ॥ ૩૯૨ ॥
કીં તયા નામ કરી । ક્ષીરાબ્ધી ॥ ૩૯૨ ॥
તેથ ધ્યેયધ્યાન બહુ સુખ । તેંચિ શેષતુકા નિર્દોખ ।
વરી જલશયન દેખ । ભાવી ગુરુ ॥ ૩૯૩ ॥
વરી જલશયન દેખ । ભાવી ગુરુ ॥ ૩૯૩ ॥
મગ વોળગતી પાય । તે લક્ષ્મી આપણ હોય ।
ગરુડ હોઊનિ ઉભા રાહે । આપણચિ ॥ ૩૯૪ ॥
ગરુડ હોઊનિ ઉભા રાહે । આપણચિ ॥ ૩૯૪ ॥
નાભીં આપણચિ જન્મે । ઐસેં ગુરુમૂર્તિપ્રેમેં ।
અનુભવી મનોધર્મેં । ધ્યાનસુખ ॥ ૩૯૫ ॥
અનુભવી મનોધર્મેં । ધ્યાનસુખ ॥ ૩૯૫ ॥
એકાધિયે વેળેં । ગુરુ માય કરી ભાવબળેં ।
મગ સ્તન્યસુખેં લોળે । અંકાવરી ॥ ૩૯૬ ॥
મગ સ્તન્યસુખેં લોળે । અંકાવરી ॥ ૩૯૬ ॥
નાતરી ગા કિરીટી । ચૈતન્યતરુતળવટીં ।
ગુરુ ધેનુ આપણ પાઠીં । વત્સ હોય ॥ ૩૯૭ ॥
ગુરુ ધેનુ આપણ પાઠીં । વત્સ હોય ॥ ૩૯૭ ॥
ગુરુકૃપાસ્નેહસલિલીં । આપણ હોય માસોળી ।
કોણે એકે વેળીં । હેંચિ ભાવીં ॥ ૩૯૮ ॥
કોણે એકે વેળીં । હેંચિ ભાવીં ॥ ૩૯૮ ॥
ગુરુકૃપામૃતાચે વડપ । આપણ સેવાવૃત્તીચેં હોય રોપ ।
ઐસેસે સંકલ્પ । વિયે મન ॥ ૩૯૯ ॥
ઐસેસે સંકલ્પ । વિયે મન ॥ ૩૯૯ ॥
ચક્ષુપક્ષેવીણ । પિલૂં હોય આપણ ।
કૈસેં પૈં અપારપણ । આવડીચેં ॥ ૪૦૦ ॥
કૈસેં પૈં અપારપણ । આવડીચેં ॥ ૪૦૦ ॥
ગુરૂતેં પક્ષિણી કરી । ચારા ઘે ચાંચૂવરી ।
ગુરુ તારૂ ધરી । આપણ કાંસ ॥ ૪૦૧ ॥
ગુરુ તારૂ ધરી । આપણ કાંસ ॥ ૪૦૧ ॥
ઐસેં પ્રેમાચેનિ થાવેં । ધ્યાનચિ ધ્યાનાતેં પ્રસવે ।
પૂર્ણસિંધુ હેલાવે । ફુટતી જૈસે ॥ ૪૦૨ ॥
પૂર્ણસિંધુ હેલાવે । ફુટતી જૈસે ॥ ૪૦૨ ॥
કિંબહુના યાપરી । શ્રીગુરુમૂર્તી અંતરીં ।
ભોગી આતાં અવધારીં । બાહ્યસેવા ॥ ૪૦૩ ॥
ભોગી આતાં અવધારીં । બાહ્યસેવા ॥ ૪૦૩ ॥
તરી જિવીં ઐસે આવાંકે । મ્હણે દાસ્ય કરીન નિકેં ।
જૈસેં ગુરુ કૌતુકેં । માગ મ્હણતી ॥ ૪૦૪ ॥
જૈસેં ગુરુ કૌતુકેં । માગ મ્હણતી ॥ ૪૦૪ ॥
તૈસિયા સાચા ઉપાસ્તી । ગોસાવી પ્રસન્ન હોતી ।
તેથ મી વિનંતી । ઐસી કરીન ॥ ૪૦૫ ॥
તેથ મી વિનંતી । ઐસી કરીન ॥ ૪૦૫ ॥
મ્હણેન તુમચા દેવા । પરિવારુ જો આઘવા ।
તેતુલેં રૂપેં હોઆવા । મીચિ એકુ ॥ ૪૦૬ ॥
તેતુલેં રૂપેં હોઆવા । મીચિ એકુ ॥ ૪૦૬ ॥
આણિ ઉપકરતીં આપુલીં । ઉપકરણેં આથિ જેતુલીં ।
માઝીં રૂપેં તેતુલીં । હોઆવીં સ્વામી ॥ ૪૦૭ ॥
માઝીં રૂપેં તેતુલીં । હોઆવીં સ્વામી ॥ ૪૦૭ ॥
ઐસા માગેન વરુ । તેથ હો મ્હણતી શ્રીગુરુ ।
મગ તો પરિવારુ । મીચિ હોઈન ॥ ૪૦૮ ॥
મગ તો પરિવારુ । મીચિ હોઈન ॥ ૪૦૮ ॥
ઉપકરણજાત સકળિક । તેં મીચિ હોઈન એકૈક ।
તેવ્હાં ઉપાસ્તીચેં કવતિક । દેખિજૈલ ॥ ૪૦૯ ॥
તેવ્હાં ઉપાસ્તીચેં કવતિક । દેખિજૈલ ॥ ૪૦૯ ॥
ગુરુ બહુતાંચી માયે । પરી એકલૌતી હોઊનિ ઠાયે ।
તૈસેં કરૂનિ આણ વાયેં । કૃપે તિયે ॥ ૪૧૦ ॥
તૈસેં કરૂનિ આણ વાયેં । કૃપે તિયે ॥ ૪૧૦ ॥
તયા અનુરાગા વેધુ લાવીં । એકપત્નીવ્રત ઘેવવીં ।
ક્ષેત્રસંન્યાસુ કરવીં । લોભાકરવીં ॥ ૪૧૧ ॥
ક્ષેત્રસંન્યાસુ કરવીં । લોભાકરવીં ॥ ૪૧૧ ॥
ચતુર્દિક્ષુ વારા । ન લાહે નિઘોં બાહિરા ।
તૈસા ગુરુકૃપેં પાંજિરા । મીચિ હોઈન ॥ ૪૧૨ ॥
તૈસા ગુરુકૃપેં પાંજિરા । મીચિ હોઈન ॥ ૪૧૨ ॥
આપુલિયા ગુણાંચીં લેણીં । કરીન ગુરુસેવે સ્વામિણી ।
હેં અસો હોઈન ગંવસણી । મીચિ ભક્તીસી ॥ ૪૧૩ ॥
હેં અસો હોઈન ગંવસણી । મીચિ ભક્તીસી ॥ ૪૧૩ ॥
ગુરુસ્નેહાચિયે વૃષ્ટી । મી પૃથ્વી હોઈન તળવટીં ।
ઐસિયા મનોરથાંચિયા સૃષ્ટી । અનંતા રચી ॥ ૪૧૪ ॥
ઐસિયા મનોરથાંચિયા સૃષ્ટી । અનંતા રચી ॥ ૪૧૪ ॥
મ્હણે શ્રીગુરૂંચેં ભુવન । આપણ મી હોઈન ।
આણિ દાસ હોઊનિ કરીન । દાસ્ય તેથિંચેં ॥ ૪૧૫ ॥
આણિ દાસ હોઊનિ કરીન । દાસ્ય તેથિંચેં ॥ ૪૧૫ ॥
નિર્ગમાગમીં દાતારેં । જે વોલાંડિજતી ઉંબરે ।
તે મી હોઈન આણિ દ્વારેં । દ્વારપાળુ ॥ ૪૧૬ ॥
તે મી હોઈન આણિ દ્વારેં । દ્વારપાળુ ॥ ૪૧૬ ॥
પાઉવા મી હોઈન । તિયાં મીચિ લેવવીન ।
છત્ર મી આણિ કરીન । બારીપણ ॥ ૪૧૭ ॥
છત્ર મી આણિ કરીન । બારીપણ ॥ ૪૧૭ ॥
મી તળ ઉપરુ જાણવિતા । ચંવરુ ધરુ હાતુ દેતા ।
સ્વામીપુઢેં ખોલતા । હોઈન મી ॥ ૪૧૮ ॥
સ્વામીપુઢેં ખોલતા । હોઈન મી ॥ ૪૧૮ ॥
મીચિ હોઈન સાગળા । કરૂં સુઈન ગુરુળાં ।
સાંડિતી તો નેપાળા । પડિઘા મીચિ ॥ ૪૧૯ ॥
સાંડિતી તો નેપાળા । પડિઘા મીચિ ॥ ૪૧૯ ॥
હડપ મી વોળગેન । મીચિ ઉગાળુ ઘેઈન ।
ઉળિગ મી કરીન । આંઘોળીચેં ॥ ૪૨૦ ॥
ઉળિગ મી કરીન । આંઘોળીચેં ॥ ૪૨૦ ॥
હોઈન ગુરૂંચેં આસન । અલંકાર પરિધાન ।
ચંદનાદિ હોઈન । ઉપચાર તે ॥ ૪૨૧ ॥
ચંદનાદિ હોઈન । ઉપચાર તે ॥ ૪૨૧ ॥
મીચિ હોઈન સુઆરુ । વોગરીન ઉપહારુ ।
આપણપેં શ્રીગુરુ । વોંવાળીન ॥ ૪૨૨ ॥
આપણપેં શ્રીગુરુ । વોંવાળીન ॥ ૪૨૨ ॥
જે વેળીં દેવો આરોગિતી । તેવ્હાં પાંતીકરુ મીચિ પાંતીં ।
મીચિ હોઈન પુઢતી । દેઈન વિડા ॥ ૪૨૩ ॥
મીચિ હોઈન પુઢતી । દેઈન વિડા ॥ ૪૨૩ ॥
તાટ મી કાઢીન । સેજ મી ઝાડીન ।
ચરણસંવાહન । મીચિ કરીન ॥ ૪૨૪ ॥
ચરણસંવાહન । મીચિ કરીન ॥ ૪૨૪ ॥
સિંહાસન હોઈન આપણ । વરી શ્રીગુરુ કરિતી આરોહણ ।
હોઈન પુરેપણ । વોળગેચેં ॥ ૪૨૫ ॥
હોઈન પુરેપણ । વોળગેચેં ॥ ૪૨૫ ॥
શ્રીગુરૂંચેં મન । જયા દેઈલ અવધાન ।
તેં મી પુઢાં હોઈન । ચમત્કારુ ॥ ૪૨૬ ॥
તેં મી પુઢાં હોઈન । ચમત્કારુ ॥ ૪૨૬ ॥
તયા શ્રવણાચે આંગણીં । હોઈન શબ્દાંચિયા આક્ષૌહિણી ।
સ્પર્શ હોઈન ઘસણી । આંગાચિયા ॥ ૪૨૭ ॥
સ્પર્શ હોઈન ઘસણી । આંગાચિયા ॥ ૪૨૭ ॥
શ્રીગુરૂંચે ડોળે । અવલોકનેં સ્નેહાળેં ।
પાહાતી તિયેં સકળેં । હોઈન રૂપેં ॥ ૪૨૮ ॥
પાહાતી તિયેં સકળેં । હોઈન રૂપેં ॥ ૪૨૮ ॥
તિયે રસને જો જો રુચેલ । તો તો રસુ મ્યાં હોઈજૈલ ।
ગંધરૂપેં કીજેલ । ઘ્રાણસેવા ॥ ૪૨૯ ॥
ગંધરૂપેં કીજેલ । ઘ્રાણસેવા ॥ ૪૨૯ ॥
એવં બાહ્યમનોગત । શ્રીગુરુસેવા સમસ્ત ।
વેંટાળીન વસ્તુજાત । હોઊનિયાં ॥ ૪૩૦ ॥
વેંટાળીન વસ્તુજાત । હોઊનિયાં ॥ ૪૩૦ ॥
જંવ દેહ હેં અસેલ । તંવ વોળગી ઐસી કીજેલ ।
મગ દેહાંતીં નવલ । બુદ્ધિ આહે ॥ ૪૩૧ ॥
મગ દેહાંતીં નવલ । બુદ્ધિ આહે ॥ ૪૩૧ ॥
ઇયે શરીરીંચી માતી । મેળવીન તિયે ક્ષિતી ।
જેથ શ્રીચરણ ઉભે ઠાતી । શ્રીગુરૂંચે ॥ ૪૩૨ ॥
જેથ શ્રીચરણ ઉભે ઠાતી । શ્રીગુરૂંચે ॥ ૪૩૨ ॥
માઝા સ્વામી કવતિકેં । સ્પર્શીજતિ જિયેં ઉદકેં ।
તેથ લયા નેઈન નિકેં । આપીં આપ ॥ ૪૩૩ ॥
તેથ લયા નેઈન નિકેં । આપીં આપ ॥ ૪૩૩ ॥
શ્રીગુરુ વોંવાળિજતી । કાં ભુવનીં જે ઉજળિજતી ।
તયાં દીપાંચિયા દીપ્તીં । ઠેવીન તેજ ॥ ૪૩૪ ॥
તયાં દીપાંચિયા દીપ્તીં । ઠેવીન તેજ ॥ ૪૩૪ ॥
ચવરી હન વિંજણા । તેથ લયો કરીન પ્રાણા ।
મગ આંગાચા વોળંગણા । હોઈન મી ॥ ૪૩૫ ॥
મગ આંગાચા વોળંગણા । હોઈન મી ॥ ૪૩૫ ॥
જિયે જિયે અવકાશીં । શ્રીગુરુ અસતી પરિવારેંસીં ।
આકાશ લયા આકાશીં । નેઈન તિયે ॥ ૪૩૬ ॥
આકાશ લયા આકાશીં । નેઈન તિયે ॥ ૪૩૬ ॥
પરી જીતુ મેલા ન સંડીં । નિમેષુ લોકાં ન ધાડીં ।
ઐસેનિ ગણાવયા કોડી । કલ્પાંચિયા ॥ ૪૩૭ ॥
ઐસેનિ ગણાવયા કોડી । કલ્પાંચિયા ॥ ૪૩૭ ॥
યેતુલેંવરી ધિંવસા । જયાચિયા માનસા ।
આણિ કરૂનિયાંહિ તૈસા । અપારુ જો ॥ ૪૩૮ ॥
આણિ કરૂનિયાંહિ તૈસા । અપારુ જો ॥ ૪૩૮ ॥
રાત્ર દિવસ નેણે । થોડેં બહુ ન મ્હણેં ।
મ્હણિયાચેનિ દાટપણેં । સાજા હોય ॥ ૪૩૯ ॥
મ્હણિયાચેનિ દાટપણેં । સાજા હોય ॥ ૪૩૯ ॥
તો વ્યાપારુ યેણેં નાંવેં । ગગનાહૂનિ થોરાવે ।
એકલા કરી આઘવેં । એકેચિ કાળીં ॥ ૪૪૦ ॥
એકલા કરી આઘવેં । એકેચિ કાળીં ॥ ૪૪૦ ॥
હૃદયવૃત્તી પુઢાં । આંગચિ ઘે દવડા ।
કાજ કરી હોડા । માનસેંશીં ॥ ૪૪૧ ॥
કાજ કરી હોડા । માનસેંશીં ॥ ૪૪૧ ॥
એકાદિયાં વેળા । શ્રીગુરુચિયા ખેળા ।
લોણ કરી સકળા । જીવિતાચેં ॥ ૪૪૨ ॥
લોણ કરી સકળા । જીવિતાચેં ॥ ૪૪૨ ॥
જો ગુરુદાસ્યેં કૃશુ । જો ગુરુપ્રેમેં સપોષુ ।
ગુરુઆજ્ઞે નિવાસુ । આપણચિ જો ॥ ૪૪૩ ॥
ગુરુઆજ્ઞે નિવાસુ । આપણચિ જો ॥ ૪૪૩ ॥
જો ગુરુ કુળેં સુકુલીનુ । જો ગુરુબંધુસૌજન્યેં સુજનુ ।
જો ગુરુસેવાવ્યસનેં સવ્યસનુ । નિરંતર ॥ ૪૪૪ ॥
જો ગુરુસેવાવ્યસનેં સવ્યસનુ । નિરંતર ॥ ૪૪૪ ॥
ગુરુસંપ્રદાયધર્મ । તેચિ જયાચે વર્ણાશ્રમ ।
ગુરુપરિચર્યા નિત્યકર્મ । જયાચેં ગા ॥ ૪૪૫ ॥
ગુરુપરિચર્યા નિત્યકર્મ । જયાચેં ગા ॥ ૪૪૫ ॥
ગુરુ ક્ષેત્ર ગુરુ દેવતા । ગુરુ માય ગુરુ પિતા ।
જો ગુરુસેવેપરૌતા । માર્ગ નેણેં ॥ ૪૪૬ ॥
જો ગુરુસેવેપરૌતા । માર્ગ નેણેં ॥ ૪૪૬ ॥
શ્રીગુરૂચે દ્વાર । તેં જયાચેં સર્વસ્વ સાર ।
ગુરુસેવકાં સહોદર । પ્રેમેં ભજે ॥ ૪૪૭ ॥
ગુરુસેવકાં સહોદર । પ્રેમેં ભજે ॥ ૪૪૭ ॥
જયાચેં વક્ત્ર । વાહે ગુરુનામાચે મંત્ર ।
ગુરુવાક્યાવાંચૂનિ શાસ્ત્ર । હાતીં ન શિવે ॥ ૪૪૮ ॥
ગુરુવાક્યાવાંચૂનિ શાસ્ત્ર । હાતીં ન શિવે ॥ ૪૪૮ ॥
શિવતલેં ગુરુચરણીં । ભલતૈસેં હો પાણી ।
તયા સકળ તીર્થેં આણી । ત્રૈલોક્યીંચીં ॥ ૪૪૯ ॥
તયા સકળ તીર્થેં આણી । ત્રૈલોક્યીંચીં ॥ ૪૪૯ ॥
શ્રીગુરૂચેં ઉશિટેં । લાહે જૈં અવચટેં ।
તૈં તેણેં લાભેં વિટે । સમાધીસી ॥ ૪૫૦ ॥
તૈં તેણેં લાભેં વિટે । સમાધીસી ॥ ૪૫૦ ॥
કૈવલ્યસુખાસાઠીં । પરમાણુ ઘે કિરીટી ।
ઉધળતી પાયાંપાઠીં । ચાલતાં જે ॥ ૪૫૧ ॥
ઉધળતી પાયાંપાઠીં । ચાલતાં જે ॥ ૪૫૧ ॥
હેં અસો સાંગાવેં કિતી । નાહીં પારુ ગુરુભક્તી ।
પરી ગા ઉત્ક્રાંતમતી । કારણ હેં ॥ ૪૫૨ ॥
પરી ગા ઉત્ક્રાંતમતી । કારણ હેં ॥ ૪૫૨ ॥
જયા ઇયે ભક્તીચી ચાડ । જયા ઇયે વિષયીંચેં કોડ ।
જો હે સેવેવાંચૂન ગોડ । ન મની કાંહીં ॥ ૪૫૩ ॥
જો હે સેવેવાંચૂન ગોડ । ન મની કાંહીં ॥ ૪૫૩ ॥
તો તત્ત્વજ્ઞાચા ઠાવો । જ્ઞાના તેણેંચિ આવો ।
હેં અસો તો દેવો । જ્ઞાન ભક્તુ ॥ ૪૫૪ ॥
હેં અસો તો દેવો । જ્ઞાન ભક્તુ ॥ ૪૫૪ ॥
હેં જાણ પાં સાચોકારેં । તેથ જ્ઞાન ઉઘડેનિ દ્વારેં ।
નાંદત અસે જગા પુરે । ઇયા રીતી ॥ ૪૫૫ ॥
નાંદત અસે જગા પુરે । ઇયા રીતી ॥ ૪૫૫ ॥
જિયે ગુરુસેવેવિખીં । માઝા જીવ અભિલાખી ।
મ્હણૌનિ સોયચુકી । બોલી કેલી ॥ ૪૫૬ ॥
મ્હણૌનિ સોયચુકી । બોલી કેલી ॥ ૪૫૬ ॥
એર઼્હવીં અસતાં હાતીં ખુળા । ભજનાવધાનીં આંધળા ।
પરિચર્યેલાગીં પાંગુળા- । પાસૂનિ મંદુ ॥ ૪૫૭ ॥
પરિચર્યેલાગીં પાંગુળા- । પાસૂનિ મંદુ ॥ ૪૫૭ ॥
ગુરુવર્ણનીં મુકા । આળશી પોશિજે ફુકા ।
પરી મનીં આથિ નિકા । સાનુરાગુ ॥ ૪૫૮ ॥
પરી મનીં આથિ નિકા । સાનુરાગુ ॥ ૪૫૮ ॥
તેણેંચિ પૈં કારણેં । હેં સ્થૂળ પોસણેં ।
પડલેં મજ મ્હણે । જ્ઞાનદેવો ॥ ૪૫૯ ॥
પડલેં મજ મ્હણે । જ્ઞાનદેવો ॥ ૪૫૯ ॥
પરિ તો બોલુ ઉપસાહાવા । આણિ વોળગે અવસરુ દેયાવા ।
આતાં મ્હણેન જી બરવા । ગ્રંથાર્થુચિ ॥ ૪૬૦ ॥
આતાં મ્હણેન જી બરવા । ગ્રંથાર્થુચિ ॥ ૪૬૦ ॥
પરિસા પરિસા શ્રીકૃષ્ણુ । જો ભૂતભારસહિષ્ણુ ।
તો બોલતસે વિષ્ણુ । પાર્થુ ઐકે ॥ ૪૬૧ ॥
તો બોલતસે વિષ્ણુ । પાર્થુ ઐકે ॥ ૪૬૧ ॥
મ્હણે શુચિત્વ ગા ઐસેં । જયાપાશીં દિસે ।
આંગ મન જૈસેં । કાપુરાચેં ॥ ૪૬૨ ॥
આંગ મન જૈસેં । કાપુરાચેં ॥ ૪૬૨ ॥
કાં રત્નાચેં દળવાડેં । તૈસેં સબાહ્ય ચોખડેં ।
આંત બાહેરિ એકેં પાડેં । સૂર્યુ જૈસા ॥ ૪૬૩ ॥
આંત બાહેરિ એકેં પાડેં । સૂર્યુ જૈસા ॥ ૪૬૩ ॥
બાહેરીં કર્મેં ક્ષાળલા । ભિતરીં જ્ઞાનેં ઉજળલા ।
ઇહીં દોહીં પરીં આલા । પાખાળા એકા ॥ ૪૬૪ ॥
ઇહીં દોહીં પરીં આલા । પાખાળા એકા ॥ ૪૬૪ ॥
મૃત્તિકા આણિ જળેં । બાહ્ય યેણેં મેળેં ।
નિર્મળુ હોય બોલેં । વેદાચેની ॥ ૪૬૫ ॥
નિર્મળુ હોય બોલેં । વેદાચેની ॥ ૪૬૫ ॥
ભલતેથ બુદ્ધીબળી । રજઆરિસા ઉજળી ।
સૌંદણી ફેડી થિગળી । વસ્ત્રાંચિયા ॥ ૪૬૬ ॥
સૌંદણી ફેડી થિગળી । વસ્ત્રાંચિયા ॥ ૪૬૬ ॥
કિંબહુના ઇયાપરી । બાહ્ય ચોખ અવધારીં ।
આણિ જ્ઞાનદીપુ અંતરીં । મ્હણૌનિ શુદ્ધ ॥ ૪૬૭ ॥
આણિ જ્ઞાનદીપુ અંતરીં । મ્હણૌનિ શુદ્ધ ॥ ૪૬૭ ॥
એર઼્હવીં તરી પંડુસુતા । આંત શુદ્ધ નસતાં ।
બાહેરિ કર્મ તો તત્ત્વતાં । વિટંબુ ગા ॥ ૪૬૮ ॥
બાહેરિ કર્મ તો તત્ત્વતાં । વિટંબુ ગા ॥ ૪૬૮ ॥
મૃત જૈસા શૃંગારિલા । ગાઢવ તીર્થીં ન્હાણિલા ।
કડુદુધિયા માખિલા । ગુળેં જૈસા ॥ ૪૬૯ ॥
કડુદુધિયા માખિલા । ગુળેં જૈસા ॥ ૪૬૯ ॥
વોસ ગૃહીં તોરણ બાંધિલેં । કાં ઉપવાસી અન્નેં લિંપિલેં ।
કુંકુમસેંદુર કેલેં । કાંતહીનેનેં ॥ ૪૭૦ ॥
કુંકુમસેંદુર કેલેં । કાંતહીનેનેં ॥ ૪૭૦ ॥
કળસ ઢિમાચે પોકળ । જળો વરીલ તેં ઝળાળ ।
કાય કરૂં ચિત્રીંવ ફળ । આંતુ શેણ ॥ ૪૭૧ ॥
કાય કરૂં ચિત્રીંવ ફળ । આંતુ શેણ ॥ ૪૭૧ ॥
તૈસેં કર્મવરિચિલેંકડાં । ન સરે થોર મોલેં કુડા ।
નવ્હે મદિરેચા ઘડા । પવિત્ર ગંગે ॥ ૪૭૨ ॥
નવ્હે મદિરેચા ઘડા । પવિત્ર ગંગે ॥ ૪૭૨ ॥
મ્હણૌનિ અંતરીં જ્ઞાન વ્હાવેં । મગ બાહ્ય લાભેલ સ્વભાવેં ।
વરી જ્ઞાન કર્મેં સંભવે । ઐસેં કેં જોડે ? ॥ ૪૭૩ ॥
વરી જ્ઞાન કર્મેં સંભવે । ઐસેં કેં જોડે ? ॥ ૪૭૩ ॥
યાલાગી બાહ્ય વિભાગુ । કર્મેં ધુતલા ચાંગુ ।
આણિ જ્ઞાનેં ફિટલા વંગુ । અંતરીંચા ॥ ૪૭૪ ॥
આણિ જ્ઞાનેં ફિટલા વંગુ । અંતરીંચા ॥ ૪૭૪ ॥
તેથ અંતર બાહ્ય ગેલે । નિર્મળત્વ એક જાહલેં ।
કિંબહુના ઉરલેં । શુચિત્વચિ ॥ ૪૭૫ ॥
કિંબહુના ઉરલેં । શુચિત્વચિ ॥ ૪૭૫ ॥
મ્હણૌનિ સદ્ભાવ જીવગત । બાહેરી દિસતી ફાંકત ।
જે સ્ફટિકગૃહીંચે ડોલત । દીપ જૈસે ॥ ૪૭૬ ॥
જે સ્ફટિકગૃહીંચે ડોલત । દીપ જૈસે ॥ ૪૭૬ ॥
વિકલ્પ જેણેં ઉપજે । નાથિલી વિકૃતિ નિપજે ।
અપ્રવૃત્તીચીં બીજેં । અંકુર ઘેતી ॥ ૪૭૭ ॥
અપ્રવૃત્તીચીં બીજેં । અંકુર ઘેતી ॥ ૪૭૭ ॥
તેં આઇકે દેખે અથવા ભેટે । પરી મનીં કાંહીંચિ નુમટે ।
મેઘરંગેં ન કાંટે । વ્યોમ જૈસેં ॥ ૪૭૮ ॥
મેઘરંગેં ન કાંટે । વ્યોમ જૈસેં ॥ ૪૭૮ ॥
એર઼્હવીં ઇંદ્રિયાંચેનિ મેળેં । વિષયાંવરી તરી લોળે ।
પરી વિકારાચેનિ વિટાળેં । લિંપિજેના ॥ ૪૭૯ ॥
પરી વિકારાચેનિ વિટાળેં । લિંપિજેના ॥ ૪૭૯ ॥
ભેટલિયા વાટેવરી । ચોખી આણિ માહારી ।
તેથ નાતળેં તિયાપરી । રાહાટોં જાણેં ॥ ૪૮૦ ॥
તેથ નાતળેં તિયાપરી । રાહાટોં જાણેં ॥ ૪૮૦ ॥
કાં પતિપુત્રાંતેં આલિંગી । એકચિ તે તરુણાંગી ।
તેથ પુત્રભાવાચ્યા આંગીં । ન રિગે કામુ ॥ ૪૮૧ ॥
તેથ પુત્રભાવાચ્યા આંગીં । ન રિગે કામુ ॥ ૪૮૧ ॥
તૈસેં હૃદય ચોખ । સંકલ્પવિકલ્પીં સનોળખ ।
કૃત્યાકૃત્ય વિશેખ । ફુડેં જાણેં ॥ ૪૮૨ ॥
કૃત્યાકૃત્ય વિશેખ । ફુડેં જાણેં ॥ ૪૮૨ ॥
પાણિયેં હિરા ન ભિજે । આધણીં હરળુ ન શિજે ।
તૈસી વિકલ્પજાતેં ન લિંપિજે । મનોવૃત્તી ॥ ૪૮૩ ॥
તૈસી વિકલ્પજાતેં ન લિંપિજે । મનોવૃત્તી ॥ ૪૮૩ ॥
તયા નાંવ શુચિપણ । પાર્થા ગા સંપૂર્ણ ।
હેં દેખસી તેથ જાણ । જ્ઞાન અસે ॥ ૪૮૪ ॥
હેં દેખસી તેથ જાણ । જ્ઞાન અસે ॥ ૪૮૪ ॥
આણિ સ્થિરતા સાચેં । ઘર રિગાલી જયાચેં ।
તો પુરુષ જ્ઞાનાચેં । આયુષ્ય ગા ॥ ૪૮૫ ॥
તો પુરુષ જ્ઞાનાચેં । આયુષ્ય ગા ॥ ૪૮૫ ॥
દેહ તરી વરિચિલીકડે । આપુલિયા પરી હિંડે ।
પરી બૈસકા ન મોડે । માનસીંચી ॥ ૪૮૬ ॥
પરી બૈસકા ન મોડે । માનસીંચી ॥ ૪૮૬ ॥
વત્સાવરૂનિ ધેનૂચેં । સ્નેહ રાના ન વચે ।
નવ્હતી ભોગ સતિયેચે । પ્રેમભોગ ॥ ૪૮૭ ॥
નવ્હતી ભોગ સતિયેચે । પ્રેમભોગ ॥ ૪૮૭ ॥
કાં લોભિયા દૂર જાયે । પરી જીવ ઠેવિલાચિ ઠાયે ।
તૈસા દેહો ચાળિતાં નવ્હે । ચળુ ચિત્તા ॥ ૪૮૮ ॥
તૈસા દેહો ચાળિતાં નવ્હે । ચળુ ચિત્તા ॥ ૪૮૮ ॥
જાતયા અભ્રાસવેં । જૈસેં આકાશ ન ધાંવે ।
ભ્રમણચક્રીં ન ભંવે । ધ્રુવ જૈસા ॥ ૪૮૯ ॥
ભ્રમણચક્રીં ન ભંવે । ધ્રુવ જૈસા ॥ ૪૮૯ ॥
પાંથિકાચિયા યેરઝારા । સવેં પંથુ ન વચે ધનુર્ધરા ।
કાં નાહીં જેવીં તરુવરા । યેણેં જાણેં ॥ ૪૯૦ ॥
કાં નાહીં જેવીં તરુવરા । યેણેં જાણેં ॥ ૪૯૦ ॥
તૈસા ચળણવળણાત્મકીં । અસોનિ યે પાંચભૌતિકીં ।
ભૂતોર્મી એકી । ચળિજેના ॥ ૪૯૧ ॥
ભૂતોર્મી એકી । ચળિજેના ॥ ૪૯૧ ॥
વાહુટળીચેનિ બળેં । પૃથ્વી જૈસી ન ઢળે ।
તૈસા ઉપદ્રવ ઉમાળેં । ન લોટે જો ॥ ૪૯૨ ॥
તૈસા ઉપદ્રવ ઉમાળેં । ન લોટે જો ॥ ૪૯૨ ॥
દૈન્યદુઃખીં ન તપે । ભવશોકીં ન કંપે ।
દેહમૃત્યુ ન વાસિપે । પાતલેની ॥ ૪૯૩ ॥
દેહમૃત્યુ ન વાસિપે । પાતલેની ॥ ૪૯૩ ॥
આર્તિ આશા પડિભરેં । વય વ્યાધી ગજરેં ।
ઉજૂ અસતાં પાઠિમોરેં । નવ્હે ચિત્ત ॥ ૪૯૪ ॥
ઉજૂ અસતાં પાઠિમોરેં । નવ્હે ચિત્ત ॥ ૪૯૪ ॥
નિંદા નિસ્તેજ દંડી । કામલોભા વરપડી ।
પરી રોમા નવ્હે વાંકુડી । માનસાચી ॥ ૪૯૫ ॥
પરી રોમા નવ્હે વાંકુડી । માનસાચી ॥ ૪૯૫ ॥
આકાશ હેં વોસરો । પૃથ્વી વરિ વિરો ।
પરિ નેણે મોહરોં । ચિત્તવૃત્તી ॥ ૪૯૬ ॥
પરિ નેણે મોહરોં । ચિત્તવૃત્તી ॥ ૪૯૬ ॥
હાતી હાલા ફુલીં । પાસવણા જેવીં ન ઘાલી ।
તૈસા ન લોટે દુર્વાક્યશેલીં । શેલિલા સાંતા ॥ ૪૯૭ ॥
તૈસા ન લોટે દુર્વાક્યશેલીં । શેલિલા સાંતા ॥ ૪૯૭ ॥
ક્ષીરાર્ણવાચિયા કલ્લોળીં । કંપુ નાહીં મંદરાચળીં ।
કાં આકાશ ન જળે જાળીં । વણવિયાચ્યા ॥ ૪૯૮ ॥
કાં આકાશ ન જળે જાળીં । વણવિયાચ્યા ॥ ૪૯૮ ॥
તૈશા આલ્યા ગેલ્યા ઊર્મી । નવ્હે ગજબજ મનોધર્મીં ।
કિંબહુના ધૈર્ય ક્ષમી । કલ્પાંતીંહી ॥ ૪૯૯ ॥
કિંબહુના ધૈર્ય ક્ષમી । કલ્પાંતીંહી ॥ ૪૯૯ ॥
પરી સ્થૈર્ય ઐસી ભાષ । બોલિજે જે સવિશેષ ।
તે હે દશા ગા દેખ । દેખણયા ॥ ૫૦૦ ॥
તે હે દશા ગા દેખ । દેખણયા ॥ ૫૦૦ ॥
હેં સ્થૈર્ય નિધડેં । જેથ આંગેં જીવેં જોડે ।
તેં જ્ઞાનાચેં ઉઘડેં । નિધાન સાચેં ॥ ૫૦૧ ॥
તેં જ્ઞાનાચેં ઉઘડેં । નિધાન સાચેં ॥ ૫૦૧ ॥
આણિ ઇસાળુ જૈસા ઘરા । કાં દંદિયા હતિયેરા ।
ન વિસંબે ભાંડારા । બદ્ધકુ જૈસા ॥ ૫૦૨ ॥
ન વિસંબે ભાંડારા । બદ્ધકુ જૈસા ॥ ૫૦૨ ॥
કાં એકલૌતિયા બાળકા- । વરિ પડૌનિ ઠાકે અંબિકા ।
મધુવિષીં મધુમક્ષિકા । લોભિણી જૈસી ॥ ૫૦૩ ॥
મધુવિષીં મધુમક્ષિકા । લોભિણી જૈસી ॥ ૫૦૩ ॥
અર્જુના જો યાપરી । અંતઃકરણ જતન કરી ।
નેદી ઉભેં ઠાકોં દ્વારીં । ઇંદ્રિયાંચ્યા ॥ ૫૦૪ ॥
નેદી ઉભેં ઠાકોં દ્વારીં । ઇંદ્રિયાંચ્યા ॥ ૫૦૪ ॥
મ્હણે કામ બાગુલ ઐકેલ । હે આશા સિયારી દેખૈલ ।
તરિ જીવા ટેંકૈલ । મ્હણૌનિ બિહે ॥ ૫૦૫ ॥
તરિ જીવા ટેંકૈલ । મ્હણૌનિ બિહે ॥ ૫૦૫ ॥
બાહેરી ધીટ જૈસી । દાટુગા પતિ કળાસી ।
કરી ટેહણી તૈસી । પ્રવૃત્તીસીં ॥ ૫૦૬ ॥
કરી ટેહણી તૈસી । પ્રવૃત્તીસીં ॥ ૫૦૬ ॥
સચેતનીં વાણેપણેં । દેહાસકટ આટણેં ।
સંયમાવરીં કરણેં । બુઝૂનિ ઘાલી ॥ ૫૦૭ ॥
સંયમાવરીં કરણેં । બુઝૂનિ ઘાલી ॥ ૫૦૭ ॥
મનાચ્યા મહાદ્વારીં । પ્રત્યાહારાચિયા ઠાણાંતરીં ।
જો યમ દમ શરીરીં । જાગવી ઉભે ॥ ૫૦૮ ॥
જો યમ દમ શરીરીં । જાગવી ઉભે ॥ ૫૦૮ ॥
આધારીં નાભીં કંઠીં । બંધત્રયાચીં ઘરટીં ।
ચંદ્રસૂર્ય સંપુટીં । સુયે ચિત્ત ॥ ૫૦૯ ॥
ચંદ્રસૂર્ય સંપુટીં । સુયે ચિત્ત ॥ ૫૦૯ ॥
સમાધીચે શેજેપાસીં । બાંધોનિ ઘાલી ધ્યાનાસી ।
ચિત્ત ચૈતન્ય સમરસીં । આંતુ રતે ॥ ૫૧૦ ॥
ચિત્ત ચૈતન્ય સમરસીં । આંતુ રતે ॥ ૫૧૦ ॥
અગા અંતઃકરણનિગ્રહો જો । તો હા હેં જાણિજો ।
હા આથી તેથ વિજયો । જ્ઞાનાચા પૈં ॥ ૫૧૧ ॥
હા આથી તેથ વિજયો । જ્ઞાનાચા પૈં ॥ ૫૧૧ ॥
જયાચી આજ્ઞા આપણ । શિરીં વાહે અંતઃકરણ ।
મનુષ્યાકારેં જાણ । જ્ઞાનચિ તો ॥ ૫૧૨ ॥
મનુષ્યાકારેં જાણ । જ્ઞાનચિ તો ॥ ૫૧૨ ॥
ઇંદ્રિયાર્થેષુ વૈરાગ્યમનહંકાર એવ ચ ।
જન્મમૃત્યુજરાવ્યાધિદુઃખદોષાનુદર્શનમ્ ॥ ૮॥
જન્મમૃત્યુજરાવ્યાધિદુઃખદોષાનુદર્શનમ્ ॥ ૮॥
આણિ વિષયાંવિખીં । વૈરાગ્યાચી નિકી ।
પુરવણી માનસીં કીં । જિતી આથી ॥ ૫૧૩ ॥
પુરવણી માનસીં કીં । જિતી આથી ॥ ૫૧૩ ॥
વમિલેયા અન્ના । લાળ ન ઘોંટી જેવીં રસના ।
કાંઆંગ ન સૂયે આલિંગના । પ્રેતાચિયા ॥ ૫૧૪ ॥
કાંઆંગ ન સૂયે આલિંગના । પ્રેતાચિયા ॥ ૫૧૪ ॥
વિષ ખાણેં નાગવે । જળત ઘરીં ન રિગવે ।
વ્યાઘ્રવિવરાં ન વચવે । વસ્તી જેવીં ॥ ૫૧૫ ॥
વ્યાઘ્રવિવરાં ન વચવે । વસ્તી જેવીં ॥ ૫૧૫ ॥
ધડાડીત લોહરસીં । ઉડી ન ઘાલવે જૈસી ।
ન કરવે ઉશી । અજગરાચી ॥ ૫૧૬ ॥
ન કરવે ઉશી । અજગરાચી ॥ ૫૧૬ ॥
અર્જુના તેણેં પાડેં । જયાસી વિષયવાર્તા નાવડે ।
નેદી ઇંદ્રિયાંચેનિ તોંડેં । કાંહીંચ જાવોં ॥ ૫૧૭ ॥
નેદી ઇંદ્રિયાંચેનિ તોંડેં । કાંહીંચ જાવોં ॥ ૫૧૭ ॥
જયાચે મનીં આલસ્ય । દેહી અતિકાર્શ્ય ।
શમદમીં સૌરસ્ય । જયાસિ ગા ॥ ૫૧૮ ॥
શમદમીં સૌરસ્ય । જયાસિ ગા ॥ ૫૧૮ ॥
તપોવ્રતાંચા મેળાવા । જયાચ્યા ઠાયીં પાંડવા ।
યુગાંત જયા ગાંવા- । આંતુ યેતાં ॥ ૫૧૯ ॥
યુગાંત જયા ગાંવા- । આંતુ યેતાં ॥ ૫૧૯ ॥
બહુ યોગાભ્યાસીં હાંવ । વિજનાકડે ધાંવ ।
ન સાહે જો નાંવ । સંઘાતાચેં ॥ ૫૨૦ ॥
ન સાહે જો નાંવ । સંઘાતાચેં ॥ ૫૨૦ ॥
નારાચાંચીં આંથુરણેં । પૂયપંકીં લોળણેં ।
તૈસેં લેખી ભોગણેં । ઐહિકીંચેં ॥ ૫૨૧ ॥
તૈસેં લેખી ભોગણેં । ઐહિકીંચેં ॥ ૫૨૧ ॥
આણિ સ્વર્ગાતેં માનસેં । ઐકોનિ માની ઐસેં ।
કુહિલેં પિશિત જૈસેં । શ્વાનાચેં કાં ॥ ૫૨૨ ॥
કુહિલેં પિશિત જૈસેં । શ્વાનાચેં કાં ॥ ૫૨૨ ॥
તેં હેં વિષયવૈરાગ્ય । જેં આત્મલાભાચેં સભાગ્ય ।
યેણેં બ્રહ્માનંદા યોગ્ય । જીવ હોતી ॥ ૫૨૩ ॥
યેણેં બ્રહ્માનંદા યોગ્ય । જીવ હોતી ॥ ૫૨૩ ॥
ઐસા ઉભયભોગીં ત્રાસુ । દેખસી જેથ બહુવસુ ।
તેથ જાણ રહિવાસુ । જ્ઞાનાચા તૂં ॥ ૫૨૪ ॥
તેથ જાણ રહિવાસુ । જ્ઞાનાચા તૂં ॥ ૫૨૪ ॥
આણિ સચાડાચિયે પરી । ઇષ્ટાપૂર્તેં કરી ।
પરી કેલેંપણ શરીરીં । વસોં નેદી ॥ ૫૨૫ ॥
પરી કેલેંપણ શરીરીં । વસોં નેદી ॥ ૫૨૫ ॥
વર્ણાશ્રમપોષકેં । કર્મેં નિત્યનૈમિત્તિકેં ।
તયામાજીં કાંહીં ન ઠકે । આચરતાં ॥ ૫૨૬ ॥
તયામાજીં કાંહીં ન ઠકે । આચરતાં ॥ ૫૨૬ ॥
પરિ હેં મિયાં કેલેં । કીં હેં માઝેનિ સિદ્ધી ગેલેં ।
ઐસેં નાહીં ઠેવિલેં । વાસનેમાજીં ॥ ૫૨૭ ॥
ઐસેં નાહીં ઠેવિલેં । વાસનેમાજીં ॥ ૫૨૭ ॥
જૈસેં અવચિતપણેં । વાયૂસિ સર્વત્ર વિચરણેં ।
કાં નિરભિમાન ઉદૈજણેં । સૂર્યાચેં જૈસેં ॥ ૫૨૮ ॥
કાં નિરભિમાન ઉદૈજણેં । સૂર્યાચેં જૈસેં ॥ ૫૨૮ ॥
કાં શ્રુતિ સ્વભાવતા બોલે । ગંગા કાજેંવિણ ચાલે ।
તૈસેં અવષ્ટંભહીન ભલેં । વર્તણેં જયાચેં ॥ ૫૨૯ ॥
તૈસેં અવષ્ટંભહીન ભલેં । વર્તણેં જયાચેં ॥ ૫૨૯ ॥
ઋતુકાળીં તરી ફળતી । પરી ફળલોં હેં નેણતી ।
તયાં વૃક્ષાંચિયે ઐસી વૃત્તી । કર્મીં સદા ॥ ૫૩૦ ॥
તયાં વૃક્ષાંચિયે ઐસી વૃત્તી । કર્મીં સદા ॥ ૫૩૦ ॥
એવં મનીં કર્મીં બોલીં । જેથ અહંકારા ઉખી જાહલી ।
એકાવળીચી કાઢિલી । દોરી જૈસી ॥ ૫૩૧ ॥
એકાવળીચી કાઢિલી । દોરી જૈસી ॥ ૫૩૧ ॥
સંબંધેંવીણ જૈસીં । અભ્રેં અસતી આકાશીં ।
દેહીં કર્મેં તૈસીં । જયાસિ ગા ॥ ૫૩૨ ॥
દેહીં કર્મેં તૈસીં । જયાસિ ગા ॥ ૫૩૨ ॥
મદ્યપાઆંગીંચેં વસ્ત્ર । લેપાહાતીંચેં શસ્ત્ર ।
બૈલાવરી શાસ્ત્ર । બાંધલેં આહે ॥ ૫૩૩ ॥
બૈલાવરી શાસ્ત્ર । બાંધલેં આહે ॥ ૫૩૩ ॥
તયા પાડેં દેહીં । જયા મી આહે હે સેચિ નાહીં ।
નિરહંકારતા પાહીં । તયા નાંવ ॥ ૫૩૪ ॥
નિરહંકારતા પાહીં । તયા નાંવ ॥ ૫૩૪ ॥
હેં સંપૂર્ણ જેથેં દિસે । તેથેંચિ જ્ઞાન અસે ।
ઇયેવિષીં અનારિસેં । બોલોં નયે ॥ ૫૩૫ ॥
ઇયેવિષીં અનારિસેં । બોલોં નયે ॥ ૫૩૫ ॥
આણિ જન્મમૃત્યુજરાદુઃખેં । વ્યાધિવાર્ધક્યકલુષેં ।
તિયેં આંગા ન યેતાં દેખે । દુરૂનિ જો ॥ ૫૩૬ ॥
તિયેં આંગા ન યેતાં દેખે । દુરૂનિ જો ॥ ૫૩૬ ॥
સાધકુ વિવસિયા । કાં ઉપસર્ગુ યોગિયા ।
પાવે ઉણેયાપુરેયા । વોથંબા જેવીં ॥ ૫૩૭ ॥
પાવે ઉણેયાપુરેયા । વોથંબા જેવીં ॥ ૫૩૭ ॥
વૈર જન્માંતરીંચેં । સર્પા મનૌનિ ન વચે ।
તેવીં અતીતા જન્માચેં । ઉણેં જો વાહે ॥ ૫૩૮ ॥
તેવીં અતીતા જન્માચેં । ઉણેં જો વાહે ॥ ૫૩૮ ॥
ડોળાં હરળ ન વિરે । ઘાઈં કોત ન જિરે ।
તૈસેં કાળીંચેં ન વિસરે । જન્મદુઃખ ॥ ૫૩૯ ॥
તૈસેં કાળીંચેં ન વિસરે । જન્મદુઃખ ॥ ૫૩૯ ॥
મ્હણે પૂયગર્તે રિગાલા । અહા મૂત્રરંધ્રેં નિઘાલા ।
કટા રે મિયાં ચાટિલા । કુચસ્વેદુ ॥ ૫૪૦ ॥
કટા રે મિયાં ચાટિલા । કુચસ્વેદુ ॥ ૫૪૦ ॥
ઐસ{ઐ}સિયા પરી । જન્માચા કાંટાળા ધરી ।
મ્હણે આતાં તેં મી ન કરીં । જેણેં ઐસેં હોય ॥ ૫૪૧ ॥
મ્હણે આતાં તેં મી ન કરીં । જેણેં ઐસેં હોય ॥ ૫૪૧ ॥
હારી ઉમચાવયા । જુંવારી જૈસા યે ડાયા ।
કીં વૈરા બાપાચેયા । પુત્ર જચે ॥ ૫૪૨ ॥
કીં વૈરા બાપાચેયા । પુત્ર જચે ॥ ૫૪૨ ॥
મારિલિયાચેનિ રાગેં । પાઠીચા જેવીં સૂડ માગેં ।
તેણેં આક્ષેપેં લાગે । જન્માપાઠીં ॥ ૫૪૩ ॥
તેણેં આક્ષેપેં લાગે । જન્માપાઠીં ॥ ૫૪૩ ॥
પરી જન્મતી તે લાજ । ન સાંડી જયાચેં નિજ ।
સંભાવિતા નિસ્તેજ । ન જિરે જેવીં ॥ ૫૪૪ ॥
સંભાવિતા નિસ્તેજ । ન જિરે જેવીં ॥ ૫૪૪ ॥
આણિ મૃત્યુ પુઢાં આહે । તોચિ કલ્પાંતીં કાં પાહે ।
પરી આજીચિ હોયે । સાવધુ જો ॥ ૫૪૫ ॥
પરી આજીચિ હોયે । સાવધુ જો ॥ ૫૪૫ ॥
માજીં અથાંવ મ્હણતા । થડિયેચિ પંડુસુતા ।
પોહણારા આઇતા । કાસે જેવીં ॥ ૫૪૬ ॥
પોહણારા આઇતા । કાસે જેવીં ॥ ૫૪૬ ॥
કાં ન પવતાં રણાચા ઠાવો । સાંભાળિજે જૈસા આવો ।
વોડણ સુઇજે ઘાવો । ન લાગતાંચિ ॥ ૫૪૭ ॥
વોડણ સુઇજે ઘાવો । ન લાગતાંચિ ॥ ૫૪૭ ॥
પાહેચા પેણા વાટવધા । તંવ આજીચિ હોઈજે સાવધા ।
જીવુ ન વચતાં ઔષધા । ધાંવિજે જેવીં ॥ ૫૪૮ ॥
જીવુ ન વચતાં ઔષધા । ધાંવિજે જેવીં ॥ ૫૪૮ ॥
યેર઼્હવીં ઐસેં ઘડે । જો જળતાં ઘરીં સાંપડે ।
તો મગ ન પવાડે । કુહા ખણોં ॥ ૫૪૯ ॥
તો મગ ન પવાડે । કુહા ખણોં ॥ ૫૪૯ ॥
ચોંઢિયે પાથરુ ગેલા । તૈસેનિ જો બુડાલા ।
તો બોંબેહિસકટ નિમાલા । કોણ સાંગે ॥ ૫૫૦ ॥
તો બોંબેહિસકટ નિમાલા । કોણ સાંગે ॥ ૫૫૦ ॥
મ્હણૌનિ સમર્થેંસીં વૈર । જયા પડિલેં હાડખાઇર ।
તો જૈસા આઠહી પાહર । પરજૂન અસે ॥ ૫૫૧ ॥
તો જૈસા આઠહી પાહર । પરજૂન અસે ॥ ૫૫૧ ॥
નાતરી કેળવલી નોવરી । કા સંન્યાસી જિયાપરી ।
તૈસા ન મરતાં જો કરી । મૃત્યુસૂચના ॥ ૫૫૨ ॥
તૈસા ન મરતાં જો કરી । મૃત્યુસૂચના ॥ ૫૫૨ ॥
પૈં ગા જો યયાપરી । જન્મેંચિ જન્મ નિવારી ।
મરણેં મૃત્યુ મારી । આપણ ઉરે ॥ ૫૫૩ ॥
મરણેં મૃત્યુ મારી । આપણ ઉરે ॥ ૫૫૩ ॥
તયા ઘરીં જ્ઞાનાચેં । સાંકડેં નાહીં સાચેં ।
જયા જન્મમૃત્યુચેં । નિમાલેં શલ્ય ॥ ૫૫૪ ॥
જયા જન્મમૃત્યુચેં । નિમાલેં શલ્ય ॥ ૫૫૪ ॥
આણિ તયાચિપરી જરા । ન ટેંકતાં શરીરા ।
તારુણ્યાચિયા ભરા- । માજીં દેખે ॥ ૫૫૫ ॥
તારુણ્યાચિયા ભરા- । માજીં દેખે ॥ ૫૫૫ ॥
મ્હણે આજિચ્યા અવસરીં । પુષ્ટિ જે શરીરીં ।
તે પાહે હોઈલ કાચરી । વાળલી જૈસી ॥ ૫૫૬ ॥
તે પાહે હોઈલ કાચરી । વાળલી જૈસી ॥ ૫૫૬ ॥
નિદૈવ્યાચે વ્યવસાય । તૈસે ઠાકતી હાતપાય ।
અમંત્ર્યા રાજાચી પરી આહે । બળા યયા ॥ ૫૫૭ ॥
અમંત્ર્યા રાજાચી પરી આહે । બળા યયા ॥ ૫૫૭ ॥
ફુલાંચિયા ભોગા- । લાગીં પ્રેમ ટાંગા ।
તેં કરેયાચા ગુડઘા । તૈસેં હોઈલ ॥ ૫૫૮ ॥
તેં કરેયાચા ગુડઘા । તૈસેં હોઈલ ॥ ૫૫૮ ॥
વોઢાળાચ્યા ખુરીં । આખરુઆતેં બુરી ।
તે દશા માઝ્યા શિરીં । પાવેલ ગા ॥ ૫૫૯ ॥
તે દશા માઝ્યા શિરીં । પાવેલ ગા ॥ ૫૫૯ ॥
પદ્મદળેંસી ઇસાળે । ભાંડતાતિ હે ડોળે ।
તે હોતી પડવળેં । પિકલીં જૈસીં ॥ ૫૬૦ ॥
તે હોતી પડવળેં । પિકલીં જૈસીં ॥ ૫૬૦ ॥
ભંવઈચીં પડળેં । વોમથતી સિનસાળે ।
ઉરુ કુહિજૈલ જળેં । આંસુવાચેનિ ॥ ૫૬૧ ॥
ઉરુ કુહિજૈલ જળેં । આંસુવાચેનિ ॥ ૫૬૧ ॥
જૈસેં બાભુળીચેં ખોડ । ગિરબડૂનિ જાતી સરડ ।
તૈસેં પિચડીં તોંડ । સરકટિજૈલ ॥ ૫૬૨ ॥
તૈસેં પિચડીં તોંડ । સરકટિજૈલ ॥ ૫૬૨ ॥
રાંધવણી ચુલીપુઢેં । પર઼્હે ઉન્માદતી ખાતવડે ।
તૈસીંચિ યેં નાકાડેં । બિડબિડતી ॥ ૫૬૩ ॥
તૈસીંચિ યેં નાકાડેં । બિડબિડતી ॥ ૫૬૩ ॥
તાંબુલેં વોંઠ રાઊં । હાંસતાં દાંત દાઊં ।
સનાગર મિરઊં । બોલ જેણેં ॥ ૫૬૪ ॥
સનાગર મિરઊં । બોલ જેણેં ॥ ૫૬૪ ॥
તયાચિ પાહે યા તોંડા । યેઈલ જળંબટાચા લોંઢા ।
ઇયા ઉમળતી દાઢા । દાતાંસહિત ॥ ૫૬૫ ॥
ઇયા ઉમળતી દાઢા । દાતાંસહિત ॥ ૫૬૫ ॥
કુળવાડી રિણેં દાટલી । કાં વાંકડિયા ઢોરેં બૈસલીં ।
તૈસી નુઠી કાંહીં કેલી । જીભચિ હે ॥ ૫૬૬ ॥
તૈસી નુઠી કાંહીં કેલી । જીભચિ હે ॥ ૫૬૬ ॥
કુસળેં કોરડીં । વારેનિ જાતી બરડીં ।
તૈસા આપદા તોંડીં । દાઢિયેસી ॥ ૫૬૭ ॥
તૈસા આપદા તોંડીં । દાઢિયેસી ॥ ૫૬૭ ॥
આષાઢીંચેનિ જળેં । જૈસીં ઝિરપતી શૈલાચીં મૌળેં ।
તૈસેં ખાંડીહૂનિ લાળે । પડતી પૂર ॥ ૫૬૮ ॥
તૈસેં ખાંડીહૂનિ લાળે । પડતી પૂર ॥ ૫૬૮ ॥
વાચેસિ અપવાડુ । કાનીં અનુઘડુ ।
પિંડ ગરુવા માકડુ । હોઈલ હા ॥ ૫૬૯ ॥
પિંડ ગરુવા માકડુ । હોઈલ હા ॥ ૫૬૯ ॥
તૃણાચેં બુઝવણેં । આંદોળે વારેનગુણેં ।
તૈસેં યેઈલ કાંપણેં । સર્વાંગાસી ॥ ૫૭૦ ॥
તૈસેં યેઈલ કાંપણેં । સર્વાંગાસી ॥ ૫૭૦ ॥
પાયાં પડતી વેંગડી । હાત વળતી મુરકુંડી ।
બરવપણા બાગડી । નાચવિજૈલ ॥ ૫૭૧ ॥
બરવપણા બાગડી । નાચવિજૈલ ॥ ૫૭૧ ॥
મળમૂત્રદ્વારેં । હોઊનિ ઠાતી ખોંકરેં ।
નવસિયેં હોતી ઇતરેં । માઝિયાં નિધનીં ॥ ૫૭૨ ॥
નવસિયેં હોતી ઇતરેં । માઝિયાં નિધનીં ॥ ૫૭૨ ॥
દેખોનિ થુંકીલ જગુ । મરણાચા પડૈલ પાંગુ ।
સોઇરિયાં ઉબગુ । યેઈલ માઝા ॥ ૫૭૩ ॥
સોઇરિયાં ઉબગુ । યેઈલ માઝા ॥ ૫૭૩ ॥
સ્ત્રિયાં મ્હણતી વિવસી । બાળેં જાતી મૂર્છી ।
કિંબહુના ચિળસી । પાત્ર હોઈન ॥ ૫૭૪ ॥
કિંબહુના ચિળસી । પાત્ર હોઈન ॥ ૫૭૪ ॥
ઉભળીચા ઉજગરા । સેજારિયાં સાઇલિયા ઘરા ।
શિણવીલ મ્હણતી મ્હાતારા । બહુતાંતેં હા ॥ ૫૭૫ ॥
શિણવીલ મ્હણતી મ્હાતારા । બહુતાંતેં હા ॥ ૫૭૫ ॥
ઐસી વાર્ધક્યાચી સૂચણી । આપણિયા તરુણપણીં ।
દેખે મગ મનીં । વિટે જો ગા ॥ ૫૭૬ ॥
દેખે મગ મનીં । વિટે જો ગા ॥ ૫૭૬ ॥
મ્હણે પાહે હેં યેઈલ । આણિ આતાંચેં ભોગિતાં જાઈલ ।
મગ કાય ઉરેલ । હિતાલાગીં ? ॥ ૫૭૭ ॥
મગ કાય ઉરેલ । હિતાલાગીં ? ॥ ૫૭૭ ॥
મ્હણૌનિ નાઇકણેં પાવે । તંવ આઈકોનિ ઘાલી આઘવેં ।
પંગુ ન હોતા જાવેં । તેથ જાય ॥ ૫૭૮ ॥
પંગુ ન હોતા જાવેં । તેથ જાય ॥ ૫૭૮ ॥
દૃષ્ટી જંવ આહે । તંવ પાહાવેં તેતુલેં પાહે ।
મૂકત્વા આધીં વાચા વાહે । સુભાષિતેં ॥ ૫૭૯ ॥
મૂકત્વા આધીં વાચા વાહે । સુભાષિતેં ॥ ૫૭૯ ॥
હાત હોતી ખુળે । હેં પુઢીલ મોટકેં કળે ।
આણિ કરૂનિ ઘાલી સકળેં । દાનાદિકેં ॥ ૫૮૦ ॥
આણિ કરૂનિ ઘાલી સકળેં । દાનાદિકેં ॥ ૫૮૦ ॥
ઐસી દશા યેઈલ પુઢેં । તૈં મન હોઈલ વેડેં ।
તંવ ચિંતૂનિ ઠેવી ચોખડેં । આત્મજ્ઞાન ॥ ૫૮૧ ॥
તંવ ચિંતૂનિ ઠેવી ચોખડેં । આત્મજ્ઞાન ॥ ૫૮૧ ॥
જૈં ચોર પાહે ઝોંબતી । તંવ આજીચિ રુસિજે સંપત્તી ।
કા ઝાંકાઝાંકી વાતી । ન વચતાં કીજે ॥ ૫૮૨ ॥
કા ઝાંકાઝાંકી વાતી । ન વચતાં કીજે ॥ ૫૮૨ ॥
તૈસેં વાર્ધક્ય યાવેં । મગ જેં વાયાં જાવેં ।
તેં આતાંચિ આઘવેં । સવતેં કરીં ॥ ૫૮૩ ॥
તેં આતાંચિ આઘવેં । સવતેં કરીં ॥ ૫૮૩ ॥
આતાં મોડૂનિ ઠેલીં દુર્ગેં । કાં વળિત ધરિલેં ખગેં ।
તેથ ઉપેક્ષૂનિ જો નિઘે । તો નાગવલા કીં ? ॥ ૫૮૪ ॥
તેથ ઉપેક્ષૂનિ જો નિઘે । તો નાગવલા કીં ? ॥ ૫૮૪ ॥
તૈસેં વૃદ્ધાપ્ય હોયે । આલેપણ તેં વાયાં જાયે ।
જે તો શતવૃદ્ધ આહે । નેણોં કૈંચા ॥ ૫૮૫ ॥
જે તો શતવૃદ્ધ આહે । નેણોં કૈંચા ॥ ૫૮૫ ॥
ઝાડિલીંચિ કોળેં ઝાડી । તયા ન ફળે જેવીં બોંડીં ।
જાહલા અગ્નિ તરી રાખોંડી । જાળીલ કાઈ ? ॥ ૫૮૬ ॥
જાહલા અગ્નિ તરી રાખોંડી । જાળીલ કાઈ ? ॥ ૫૮૬ ॥
મ્હણૌનિ વાર્ધક્યાચેનિ આઠવેં । વાર્ધક્યા જો નાગવે ।
તયાચ્યા ઠાયીં જાણાવેં । જ્ઞાન આહે ॥ ૫૮૭ ॥
તયાચ્યા ઠાયીં જાણાવેં । જ્ઞાન આહે ॥ ૫૮૭ ॥
તૈસેંચિ નાના રોગ । પડિઘાતી ના જંવ પુઢાં આંગ ।
તંવ આરોગ્યાચે ઉપેગ । કરૂનિ ઘાલી ॥ ૫૮૮ ॥
તંવ આરોગ્યાચે ઉપેગ । કરૂનિ ઘાલી ॥ ૫૮૮ ॥
સાપાચ્યા તોંડી । પડલી જે ઉંડી ।
તે લાઊનિ સાંડી । પ્રબુદ્ધુ જૈસા ॥ ૫૮૯ ॥
તે લાઊનિ સાંડી । પ્રબુદ્ધુ જૈસા ॥ ૫૮૯ ॥
તૈસા વિયોગેં જેણેં દુઃખે । વિપત્તિ શોક પોખે ।
તેં સ્નેહ સાંડૂનિ સુખેં । ઉદાસુ હોય ॥ ૫૯૦ ॥
તેં સ્નેહ સાંડૂનિ સુખેં । ઉદાસુ હોય ॥ ૫૯૦ ॥
આણિ જેણેં જેણેં કડે । દોષ સૂતીલ તોંડેં ।
તયાં કર્મરંધ્રી ગુંડે । નિયમાચે દાટી ॥ ૫૯૧ ॥
તયાં કર્મરંધ્રી ગુંડે । નિયમાચે દાટી ॥ ૫૯૧ ॥
ઐસ{ઐ}સિયા આઇતી । જયાચી પરી અસતી ।
તોચિ જ્ઞાનસંપત્તી- । ગોસાવી ગા ॥ ૫૯૨ ॥
તોચિ જ્ઞાનસંપત્તી- । ગોસાવી ગા ॥ ૫૯૨ ॥
આતાં આણીકહી એક । લક્ષણ અલૌકિક ।
સાંગેન આઇક । ધનંજયા ॥ ૫૯૩ ॥
સાંગેન આઇક । ધનંજયા ॥ ૫૯૩ ॥
અસક્તિરનભિષ્વંગઃ પુત્રદારગૃહાદિષુ ।
નિત્યં ચ સમચિત્તત્વમિષ્ટાનિષ્ટોપપત્તિષુ ॥ ૯॥
નિત્યં ચ સમચિત્તત્વમિષ્ટાનિષ્ટોપપત્તિષુ ॥ ૯॥
તરિ જો યા દેહાવરી । ઉદાસુ ઐસિયા પરી ।
ઉખિતા જૈસા બિઢારીં । બૈસલા આહે ॥ ૫૯૪ ॥
ઉખિતા જૈસા બિઢારીં । બૈસલા આહે ॥ ૫૯૪ ॥
કાં ઝાડાચી સાઉલી । વાટે જાતાં મીનલી ।
ઘરાવરી તેતુલી । આસ્થા નાહીં ॥ ૫૯૫ ॥
ઘરાવરી તેતુલી । આસ્થા નાહીં ॥ ૫૯૫ ॥
સાઉલી સરિસીચ અસે । પરી અસે હેં નેણિજે જૈસેં ।
સ્ત્રિયેચેં તૈસેં । લોલુપ્ય નાહીં ॥ ૫૯૬ ॥
સ્ત્રિયેચેં તૈસેં । લોલુપ્ય નાહીં ॥ ૫૯૬ ॥
આણિ પ્રજા જે જાલી । તિયેં વસ્તી કીર આલીં ।
કાં ગોરુવેં બૈસલીં । રુખાતળીં ॥ ૫૯૭ ॥
કાં ગોરુવેં બૈસલીં । રુખાતળીં ॥ ૫૯૭ ॥
જો સંપત્તીમાજી અસતાં । ઐસા ગમે પંડુસુતા ।
જૈસા કાં વાટે જાતાં । સાક્ષી ઠેવિલા ॥ ૫૯૮ ॥
જૈસા કાં વાટે જાતાં । સાક્ષી ઠેવિલા ॥ ૫૯૮ ॥
કિંબહુના પુંસા । પાંજરિયામાજીં જૈસા ।
વેદાજ્ઞેસી તૈસા । બિહૂનિ અસે ॥ ૫૯૯ ॥
વેદાજ્ઞેસી તૈસા । બિહૂનિ અસે ॥ ૫૯૯ ॥
એર઼્હવીં દારાગૃહપુત્રીં । નાહીં જયા મૈત્રી ।
તો જાણ પાં ધાત્રી । જ્ઞાનાસિ ગા ॥ ૬૦૦ ॥
તો જાણ પાં ધાત્રી । જ્ઞાનાસિ ગા ॥ ૬૦૦ ॥
મહાસિંધૂ જૈસે । ગ્રીષ્મવર્ષીં સરિસે ।
ઇષ્ટાનિષ્ટ તૈસેં । જયાચ્યા ઠાયીં ॥ ૬૦૧ ॥
ઇષ્ટાનિષ્ટ તૈસેં । જયાચ્યા ઠાયીં ॥ ૬૦૧ ॥
કાં તિન્હી કાળ હોતાં । ત્રિધા નવ્હે સવિતા ।
તૈસા સુખદુઃખીં ચિત્તા । ભેદુ નાહીં ॥ ૬૦૨ ॥
તૈસા સુખદુઃખીં ચિત્તા । ભેદુ નાહીં ॥ ૬૦૨ ॥
જેથ નભાચેનિ પાડેં । સમત્વા ઉણેં ન પડે ।
તેથ જ્ઞાન રોકડેં । વોળખ તૂં ॥ ૬૦૩ ॥
તેથ જ્ઞાન રોકડેં । વોળખ તૂં ॥ ૬૦૩ ॥
મયિ ચાનન્યયોગેન ભક્તિરવ્યભિચારિણી ।
વિવિક્તદેશસેવિત્વમરતિર્જનસંસદિ ॥ ૧૦॥
વિવિક્તદેશસેવિત્વમરતિર્જનસંસદિ ॥ ૧૦॥
આણિ મીવાંચૂનિ કાંહીં । આણિક ગોમટેં નાહીં ।
ઐસા નિશ્ચયોચિ તિહીં । જયાચા કેલા ॥ ૬૦૪ ॥
ઐસા નિશ્ચયોચિ તિહીં । જયાચા કેલા ॥ ૬૦૪ ॥
શરીર વાચા માનસ । પિયાલીં કૃતનિશ્ચયાચા કોશ ।
એક મીવાંચૂનિ વાસ । ન પાહતી આન ॥ ૬૦૫ ॥
એક મીવાંચૂનિ વાસ । ન પાહતી આન ॥ ૬૦૫ ॥
કિંબહુના નિકટ નિજ । જયાચેં જાહલેં મજ ।
તેણેં આપણયાં આમ્હાં સેજ । એકી કેલી ॥ ૬૦૬ ॥
તેણેં આપણયાં આમ્હાં સેજ । એકી કેલી ॥ ૬૦૬ ॥
રિગતાં વલ્લભાપુઢેં । નાહીં આંગીં જીવીં સાંકડેં ।
તિયે કાંતેચેનિ પાડેં । એકસરલા જો ॥ ૬૦૭ ॥
તિયે કાંતેચેનિ પાડેં । એકસરલા જો ॥ ૬૦૭ ॥
મિળોનિ મિળતચિ અસે । સમુદ્રીં ગંગાજળ જૈસેં ।
મી હોઊનિ મજ તૈસેં । સર્વસ્વેં ભજતી ॥ ૬૦૮ ॥
મી હોઊનિ મજ તૈસેં । સર્વસ્વેં ભજતી ॥ ૬૦૮ ॥
સૂર્યાચ્યા હોણ્યાં હોઈજે । કાં સૂર્યાસવેંચિ જાઇજે ।
હેં વિકલેપણ સાજે । પ્રભેસિ જેવીં ॥ ૬૦૯ ॥
હેં વિકલેપણ સાજે । પ્રભેસિ જેવીં ॥ ૬૦૯ ॥
પૈં પાણિયાચિયે ભૂમિકે । પાણી તળપે કૌતુકેં ।
તે લહરી મ્હણતી લૌકિકેં । એર઼્હવીં તેં પાણી ॥ ૬૧૦ ॥
તે લહરી મ્હણતી લૌકિકેં । એર઼્હવીં તેં પાણી ॥ ૬૧૦ ॥
જો અનન્યુ યાપરી । મી જાહલાહિ માતેં વરી ।
તોચિ તો મૂર્તધારી । જ્ઞાન પૈં ગા ॥ ૬૧૧ ॥
તોચિ તો મૂર્તધારી । જ્ઞાન પૈં ગા ॥ ૬૧૧ ॥
આણિ તીર્થેં ધૌતેં તટેં । તપોવનેં ચોખટેં ।
આવડતી કપાટેં । વસવૂં જયા ॥ ૬૧૨ ॥
આવડતી કપાટેં । વસવૂં જયા ॥ ૬૧૨ ॥
શૈલકક્ષાંચીં કુહરેં । જળાશય પરિસરેં ।
અધિષ્ઠી જો આદરેં । નગરા ન યે ॥ ૬૧૩ ॥
અધિષ્ઠી જો આદરેં । નગરા ન યે ॥ ૬૧૩ ॥
બહુ એકાંતાવરી પ્રીતિ । જયા જનપદાચી ખંતી ।
જાણ મનુષ્યાકારેં મૂર્તી । જ્ઞાનાચી તો ॥ ૬૧૪ ॥
જાણ મનુષ્યાકારેં મૂર્તી । જ્ઞાનાચી તો ॥ ૬૧૪ ॥
આણિકહિ પુઢતી । ચિન્હેં ગા સુમતી ।
જ્ઞાનાચિયે નિરુતી- । લાગીં સાંગોં ॥ ૬૧૫ ॥
જ્ઞાનાચિયે નિરુતી- । લાગીં સાંગોં ॥ ૬૧૫ ॥
અધ્યાત્મજ્ઞાનનિત્યત્વં તત્ત્વજ્ઞાનાર્થદર્શનમ્ ।
એતદ્જ્ઞાનમિતિ પ્રોક્તમજ્ઞાનં યદતોન્યથા ॥ ૧૧॥
એતદ્જ્ઞાનમિતિ પ્રોક્તમજ્ઞાનં યદતોન્યથા ॥ ૧૧॥
તરી પરમાત્મા ઐસેં । જેં એક વસ્તુ અસે ।
તેં જયા દિસેં । જ્ઞાનાસ્તવ ॥ ૬૧૬ ॥
તેં જયા દિસેં । જ્ઞાનાસ્તવ ॥ ૬૧૬ ॥
તેં એકવાંચૂનિ આનેં । જિયેં ભવસ્વર્ગાદિ જ્ઞાનેં ।
તેં અજ્ઞાન ઐસા મનેં । નિશ્ચયો કેલા ॥ ૬૧૭ ॥
તેં અજ્ઞાન ઐસા મનેં । નિશ્ચયો કેલા ॥ ૬૧૭ ॥
સ્વર્ગા જાણેં હેં સાંડી । ભવવિષયીં કાન ઝાડી ।
દે અધ્યાત્મજ્ઞાનીં બુડી । સદ્ભાવાચી ॥ ૬૧૮ ॥
દે અધ્યાત્મજ્ઞાનીં બુડી । સદ્ભાવાચી ॥ ૬૧૮ ॥
ભંગલિયે વાટે । શોધૂનિયા અવ્હાંટે ।
નિઘિજે જેવીં નીટેં । રાજપંથેં ॥ ૬૧૯ ॥
નિઘિજે જેવીં નીટેં । રાજપંથેં ॥ ૬૧૯ ॥
તૈસેં જ્ઞાનજાતાં કરી । આઘવેંચિ એકીકડે સારી ।
મગ મન બુદ્ધિ મોહરી । અધ્યાત્મજ્ઞાનીં ॥ ૬૨૦ ॥
મગ મન બુદ્ધિ મોહરી । અધ્યાત્મજ્ઞાનીં ॥ ૬૨૦ ॥
મ્હણે એક હેંચિ આથી । યેર જાણણેં તે ભ્રાંતી ।
ઐસી નિકુરેંસી મતી । મેરુ હોય ॥ ૬૨૧ ॥
ઐસી નિકુરેંસી મતી । મેરુ હોય ॥ ૬૨૧ ॥
એવં નિશ્ચયો જયાચા । દ્વારીં આધ્યાત્મજ્ઞાનાચા ।
ધ્રુવ દેવો ગગનીંચા । તૈસા રાહિલા ॥ ૬૨૨ ॥
ધ્રુવ દેવો ગગનીંચા । તૈસા રાહિલા ॥ ૬૨૨ ॥
તયાચ્યા ઠાયીં જ્ઞાન । યા બોલા નાહીં આન ।
જે જ્ઞાનીં બૈસલેં મન । તેવ્હાંચિ તેં તો મી ॥ ૬૨૩ ॥
જે જ્ઞાનીં બૈસલેં મન । તેવ્હાંચિ તેં તો મી ॥ ૬૨૩ ॥
તરી બૈસલેપણેં જેં હોયે । બૈસતાંચિ બોલેં ન હોયે ।
તરી જ્ઞાના તયા આહે । સરિસા પાડુ ॥ ૬૨૪ ॥
તરી જ્ઞાના તયા આહે । સરિસા પાડુ ॥ ૬૨૪ ॥
આણિ તત્ત્વજ્ઞાન નિર્મળ । ફળે જેં એક ફળ ।
તેં જ્ઞેયહી વરી સરળ । દિઠી જયા ॥ ૬૨૫ ॥
તેં જ્ઞેયહી વરી સરળ । દિઠી જયા ॥ ૬૨૫ ॥
એર઼્હવીં બોધા આલેનિ જ્ઞાનેં । જરી જ્ઞેય ન દિસેચિ મનેં ।
તરી જ્ઞાનલાભુહી ન મને । જાહલા સાંતા ॥ ૬૨૬ ॥
તરી જ્ઞાનલાભુહી ન મને । જાહલા સાંતા ॥ ૬૨૬ ॥
આંધળેનિ હાતીં દિવા । ઘેઊનિ કાય કરાવા ? ।
તૈસા જ્ઞાનનિશ્ચયો આઘવા । વાયાંચિ જાય ॥ ૬૨૭ ॥
તૈસા જ્ઞાનનિશ્ચયો આઘવા । વાયાંચિ જાય ॥ ૬૨૭ ॥
જરિ જ્ઞાનાચેનિ પ્રકાશેં । પરતત્ત્વીં દિઠી ન પૈસે ।
તે સ્ફૂર્તીચિ અસે । અંધ હોઊની ॥ ૬૨૮ ॥
તે સ્ફૂર્તીચિ અસે । અંધ હોઊની ॥ ૬૨૮ ॥
મ્હણૌનિ જ્ઞાન જેતુલેં દાવીં । તેતુલી વસ્તુચિ આઘવી ।
તેં દેખે ઐશી વ્હાવી । બુદ્ધિ ચોખ ॥ ૬૨૯ ॥
તેં દેખે ઐશી વ્હાવી । બુદ્ધિ ચોખ ॥ ૬૨૯ ॥
યાલાગીં જ્ઞાનેં નિર્દોખેં । દાવિલેં જ્ઞેય દેખે ।
તૈસેનિ ઉન્મેખેં । આથિલા જો ॥ ૬૩૦ ॥
તૈસેનિ ઉન્મેખેં । આથિલા જો ॥ ૬૩૦ ॥
જેવઢી જ્ઞાનાચી વૃદ્ધી । તેવઢીચ જયાચી બુદ્ધી ।
તો જ્ઞાન હે શબ્દીં । કરણેં ન લગે ॥ ૬૩૧ ॥
તો જ્ઞાન હે શબ્દીં । કરણેં ન લગે ॥ ૬૩૧ ॥
પૈં જ્ઞાનાચિયે પ્રભેસવેં । જયાચી મતી જ્ઞેયીં પાવે ।
તો હાતધરણિયા શિવે । પરતત્ત્વાતેં ॥ ૬૩૨ ॥
તો હાતધરણિયા શિવે । પરતત્ત્વાતેં ॥ ૬૩૨ ॥
તોચિ જ્ઞાન હેં બોલતાં । વિસ્મો કવણ પંડુસુતા ? ।
કાય સવિતયાતેં સવિતા । મ્હણાવેં અસેં ? ॥ ૬૩૩ ॥
કાય સવિતયાતેં સવિતા । મ્હણાવેં અસેં ? ॥ ૬૩૩ ॥
તંવ શ્રોતેં મ્હણતી અસો । ન સાંગેં તયાચા અતિસો ।
ગ્રંથોક્તી તેથ આડસો । ઘાલિતોસી કાં ? ॥ ૬૩૪ ॥
ગ્રંથોક્તી તેથ આડસો । ઘાલિતોસી કાં ? ॥ ૬૩૪ ॥
તુઝા હાચિ આમ્હાં થોરુ । વક્તૃત્વાચા પાહુણેરુ ।
જે જ્ઞાનવિષો ફારુ । નિરોપિલા ॥ ૬૩૫ ॥
જે જ્ઞાનવિષો ફારુ । નિરોપિલા ॥ ૬૩૫ ॥
રસુ હોઆવા અતિમાત્રુ । હા ઘેતાસિ કવિમંત્રુ ।
તરી અવંતૂનિ શત્રુ । કરિતોસિ કાં ગા ? ॥ ૬૩૬ ॥
તરી અવંતૂનિ શત્રુ । કરિતોસિ કાં ગા ? ॥ ૬૩૬ ॥
ઠાયીં બૈસતિયે વેળે । જે રસસોય ઘેઊનિ પળે ।
તિયેચા યેરુ વોડવ મિળે । કોણા અર્થા ? ॥ ૬૩૭ ॥
તિયેચા યેરુ વોડવ મિળે । કોણા અર્થા ? ॥ ૬૩૭ ॥
આઘવાચિ વિષયીં ભાદી । પરી સાંજવણીં ટેંકોં નેદી ।
તે ખુરતોડી નુસધી । પોષી કવણ ? ॥ ૬૩૮ ॥
તે ખુરતોડી નુસધી । પોષી કવણ ? ॥ ૬૩૮ ॥
તૈસી જ્ઞાનીં મતી ન ફાંકે । યેર જલ્પતી નેણોં કેતુકેં ।
પરિ તેં અસો નિકેં । કેલેં તુવાં ॥ ૬૩૯ ॥
પરિ તેં અસો નિકેં । કેલેં તુવાં ॥ ૬૩૯ ॥
જયા જ્ઞાનલેશોદ્દેશેં । કીજતી યોગાદિ સાયાસેં ।
તેં ધણીચેં આથી તુઝિયા ઐસેં । નિરૂપણ ॥ ૬૪૦ ॥
તેં ધણીચેં આથી તુઝિયા ઐસેં । નિરૂપણ ॥ ૬૪૦ ॥
અમૃતાચી સાતવાંકુડી । લાગો કાં અનુઘડી ।
સુખાચ્યા દિવસકોડી । ગણિજતુ કાં ॥ ૬૪૧ ॥
સુખાચ્યા દિવસકોડી । ગણિજતુ કાં ॥ ૬૪૧ ॥
પૂર્ણચંદ્રેંસીં રાતી । યુગ એક અસોનિ પહાતી ।
તરી કાય પાહાત આહાતી । ચકોર તે ? ॥ ૬૪૨ ॥
તરી કાય પાહાત આહાતી । ચકોર તે ? ॥ ૬૪૨ ॥
તૈસેં જ્ઞાનાચેં બોલણેં । આણિ યેણેં રસાળપણેં ।
આતાં પુરે કોણ મ્હણે ? । આકર્ણિતાં ॥ ૬૪૩ ॥
આતાં પુરે કોણ મ્હણે ? । આકર્ણિતાં ॥ ૬૪૩ ॥
આણિ સભાગ્યુ પાહુણા યે । સુભગાચિ વાઢતી હોયે ।
તૈં સરોં નેણેં રસસોયે । ઐસેં આથી ॥ ૬૪૪ ॥
તૈં સરોં નેણેં રસસોયે । ઐસેં આથી ॥ ૬૪૪ ॥
તૈસા જાહલા પ્રસંગુ । જે જ્ઞાનીં આમ્હાંસિ લાગુ ।
આણિ તુજહી અનુરાગુ । આથિ તેથ ॥ ૬૪૫ ॥
આણિ તુજહી અનુરાગુ । આથિ તેથ ॥ ૬૪૫ ॥
મ્હણૌનિ યયા વાખાણા- । પાસીં સે આલી ચૌગુણા ।
ના મ્હણોં નયેસિ દેખણા ? । હોસી જ્ઞાની ॥ ૬૪૬ ॥
ના મ્હણોં નયેસિ દેખણા ? । હોસી જ્ઞાની ॥ ૬૪૬ ॥
તરી આતાં યયાવરી । પ્રજ્ઞેચ્યા માજઘરીં ।
પદેં સાચ કરીં । નિરૂપણીં ॥ ૬૪૭ ॥
પદેં સાચ કરીં । નિરૂપણીં ॥ ૬૪૭ ॥
યા સંતવાક્યાસરિસેં । મ્હણિતલેં નિવૃત્તિદાસેં ।
માઝેંહી જી ઐસેં । મનોગત ॥ ૬૪૮ ॥
માઝેંહી જી ઐસેં । મનોગત ॥ ૬૪૮ ॥
યાવરી આતાં તુમ્હીં । આજ્ઞાપિલા સ્વામી ।
તરી વાયાં વાગૂ મી । વાઢોં નેદી ॥ ૬૪૯ ॥
તરી વાયાં વાગૂ મી । વાઢોં નેદી ॥ ૬૪૯ ॥
એવં ઇયેં અવધારા । જ્ઞાનલક્ષણેં અઠરા ।
શ્રીકૃષ્ણેં ધનુર્ધરા । નિરૂપિલી ॥ ૬૫૦ ॥
શ્રીકૃષ્ણેં ધનુર્ધરા । નિરૂપિલી ॥ ૬૫૦ ॥
મગ મ્હણેં યા નાંવેં । જ્ઞાન એથ જાણાવેં ।
હે સ્વમત આણિ આઘવેં । જ્ઞાનિયેહી મ્હણતી ॥ ૬૫૧ ॥
હે સ્વમત આણિ આઘવેં । જ્ઞાનિયેહી મ્હણતી ॥ ૬૫૧ ॥
કરતળાવરી વાટોળા । ડોલતુ દેખિજે આંવળા ।
તૈસેં જ્ઞાન આમ્હીં ડોળાં । દાવિલેં તુજ ॥ ૬૫૨ ॥
તૈસેં જ્ઞાન આમ્હીં ડોળાં । દાવિલેં તુજ ॥ ૬૫૨ ॥
આતાં ધનંજયા મહામતી । અજ્ઞાન ઐસી વદંતી ।
તેંહી સાંગોં વ્યક્તી । લક્ષણેંસીં ॥ ૬૫૩ ॥
તેંહી સાંગોં વ્યક્તી । લક્ષણેંસીં ॥ ૬૫૩ ॥
એર઼્હવીં જ્ઞાન ફુડેં જાલિયા । અજ્ઞાન જાણવે ધનંજયા ।
જેં જ્ઞાન નવ્હે તેં અપૈસયા । અજ્ઞાનચિ ॥ ૬૫૪ ॥
જેં જ્ઞાન નવ્હે તેં અપૈસયા । અજ્ઞાનચિ ॥ ૬૫૪ ॥
પાહેં પાં દિવસુ આઘવા સરે । મગ રાત્રીચી વારી ઉરે ।
વાંચૂનિ કાંહીં તિસરેં । નાહીં જેવીં ॥ ૬૫૫ ॥
વાંચૂનિ કાંહીં તિસરેં । નાહીં જેવીં ॥ ૬૫૫ ॥
તૈસેં જ્ઞાન જેથ નાહીં । તેંચિ અજ્ઞાન પાહીં ।
તરી સાંગોં કાંહીં કાંહીં । ચિન્હેં તિયેં ॥ ૬૫૬ ॥
તરી સાંગોં કાંહીં કાંહીં । ચિન્હેં તિયેં ॥ ૬૫૬ ॥
તરી સંભાવને જિયે । જો માનાચી વાટ પાહે ।
સત્કારેં હોયે । તોષુ જયા ॥ ૬૫૭ ॥
સત્કારેં હોયે । તોષુ જયા ॥ ૬૫૭ ॥
ગર્વેં પર્વતાચીં શિખરેં । તૈસા મહત્ત્વાવરૂનિ નુતરે ।
તયાચિયા ઠાયીં પુરે । અજ્ઞાન આહે ॥ ૬૫૮ ॥
તયાચિયા ઠાયીં પુરે । અજ્ઞાન આહે ॥ ૬૫૮ ॥
આણિ સ્વધર્માચી માંગળી । બાંધે વાચેચ્યા પિંપળીં ।
ઉભિલા જૈસા દેઉળીં । જાણોનિ કુંચા ॥ ૬૫૯ ॥
ઉભિલા જૈસા દેઉળીં । જાણોનિ કુંચા ॥ ૬૫૯ ॥
ઘાલી વિદ્યેચા પસારા । સૂયે સુકૃતાચા ડાંગોરા ।
કરી તેતુલેં મોહરા । સ્ફીતીચિયા ॥ ૬૬૦ ॥
કરી તેતુલેં મોહરા । સ્ફીતીચિયા ॥ ૬૬૦ ॥
આંગ વરિવરી ચર્ચી । જનાતેં અભ્યર્ચિતાં વંચી ।
તો જાણ પાં અજ્ઞાનાચી । ખાણી એથ ॥ ૬૬૧ ॥
તો જાણ પાં અજ્ઞાનાચી । ખાણી એથ ॥ ૬૬૧ ॥
આણિ વન્હી વનીં વિચરે । તેથ જળતી જૈસીં જંગમેં સ્થાવરેં ।
તૈસેં જયાચેનિ આચારેં । જગા દુઃખ ॥ ૬૬૨ ॥
તૈસેં જયાચેનિ આચારેં । જગા દુઃખ ॥ ૬૬૨ ॥
કૌતુકેં જેં જેં જલ્પે । તેં સાબળાહૂનિ તીખ રુપે ।
વિષાહૂનિ સંકલ્પેં । મારકુ જો ॥ ૬૬૩ ॥
વિષાહૂનિ સંકલ્પેં । મારકુ જો ॥ ૬૬૩ ॥
તયાતેં બહુ અજ્ઞાન । તોચિ અજ્ઞાનાચેં નિધાન ।
હિંસેસિ આયતન । જયાચેં જિણેં ॥ ૬૬૪ ॥
હિંસેસિ આયતન । જયાચેં જિણેં ॥ ૬૬૪ ॥
આણિ ફુંકેં ભાતા ફુગે । રેચિલિયા સવેંચિ ઉફગે ।
તૈસા સંયોગવિયોગેં । ચઢે વોહટે ॥ ૬૬૫ ॥
તૈસા સંયોગવિયોગેં । ચઢે વોહટે ॥ ૬૬૫ ॥
પડલી વારયાચિયા વળસા । ધુળી ચઢે આકાશા ।
હરિખા વળઘે તૈસા । સ્તુતીવેળે ॥ ૬૬૬ ॥
હરિખા વળઘે તૈસા । સ્તુતીવેળે ॥ ૬૬૬ ॥
નિંદા મોટકી આઇકે । આણિ કપાળ ધરૂનિ ઠાકે ।
થેંબેં વિરે વારોનિ શોખે । ચિખલુ જૈસા ॥ ૬૬૭ ॥
થેંબેં વિરે વારોનિ શોખે । ચિખલુ જૈસા ॥ ૬૬૭ ॥
તૈસા માનાપમાનીં હોયે । જો કોણ્હીચિ ઉર્મી ન સાહે ।
તયાચ્યા ઠાયીં આહે । અજ્ઞાન પુરેં ॥ ૬૬૮ ॥
તયાચ્યા ઠાયીં આહે । અજ્ઞાન પુરેં ॥ ૬૬૮ ॥
આણિ જયાચિયા મનીં ગાંઠી । વરિવરી મોકળી વાચા દિઠી ।
આંગેં મિળે જીવેં પાઠીં । ભલતયા દે ॥ ૬૬૯ ॥
આંગેં મિળે જીવેં પાઠીં । ભલતયા દે ॥ ૬૬૯ ॥
વ્યાધાચે ચારા ઘાલણેં । તૈસેં પ્રાંજળ જોગાવણેં ।
ચાંગાચીં અંતઃકરણેં । વિરુ કરી ॥ ૬૭૦ ॥
ચાંગાચીં અંતઃકરણેં । વિરુ કરી ॥ ૬૭૦ ॥
ગાર શેવાળેં ગુંડાળલી । કાં નિંબોળી જૈસી પિકલી ।
તૈસી જયાચી ભલી । બાહ્ય ક્રિયા ॥ ૬૭૧ ॥
તૈસી જયાચી ભલી । બાહ્ય ક્રિયા ॥ ૬૭૧ ॥
અજ્ઞાન તયાચિયા ઠાયીં । ઠેવિલેં અસે પાહીં ।
યાબોલા આન નાહીં । સત્ય માનીં ॥ ૬૭૨ ॥
યાબોલા આન નાહીં । સત્ય માનીં ॥ ૬૭૨ ॥
આણિ ગુરુકુળીં લાજે । જો ગુરુભક્તી ઉભજે ।
વિદ્યા ઘેઊનિ માજે । ગુરૂસીંચિ જો ॥ ૬૭૩ ॥
વિદ્યા ઘેઊનિ માજે । ગુરૂસીંચિ જો ॥ ૬૭૩ ॥
તયાચેં નામ ઘેણેં । તેં વાચે શૂદ્રાન્ન હોણેં ।
પરી ઘડલેં લક્ષણેં । બોલતાં ઇયેં ॥ ૬૭૪ ॥
પરી ઘડલેં લક્ષણેં । બોલતાં ઇયેં ॥ ૬૭૪ ॥
આતા ગુરુભક્તાંચેં નાંવ ઘેવોં । તેણેં વાચેસિ પ્રાયશ્ચિત દેવોં ।
ગુરુસેવકા નાંવ પાવોં । સૂર્યુ જૈસા ॥ ૬૭૫ ॥
ગુરુસેવકા નાંવ પાવોં । સૂર્યુ જૈસા ॥ ૬૭૫ ॥
યેતુલેનિ પાંગુ પાપાચા । નિસ્તરેલ હે વાચા ।
જો ગુરુતલ્પગાચા । નામીં આલા ॥ ૬૭૬ ॥
જો ગુરુતલ્પગાચા । નામીં આલા ॥ ૬૭૬ ॥
હા ઠાયવરી । તયા નામાચેં ભય હરી ।
મગ મ્હણે અવધારીં । આણિકેં ચિન્હેં ॥ ૬૭૭ ॥
મગ મ્હણે અવધારીં । આણિકેં ચિન્હેં ॥ ૬૭૭ ॥
તરિ આંગેં કર્મેં ઢિલા । જો મનેં વિકલ્પેં ભરલા ।
અડવીંચા અવગળલા । કુહા જૈસા ॥ ૬૭૮ ॥
અડવીંચા અવગળલા । કુહા જૈસા ॥ ૬૭૮ ॥
તયા તોંડીં કાંટિવડે । આંતુ નુસધીં હાડેં ।
અશુચિ તેણેં પાડેં । સબાહ્ય જો ॥ ૬૭૯ ॥
અશુચિ તેણેં પાડેં । સબાહ્ય જો ॥ ૬૭૯ ॥
જૈસેં પોટાલાગીં સુણેં । ઉઘડેં ઝાંકલેં ન મ્હણે ।
તૈસેં આપલેં પરાવેં નેણે । દ્રવ્યાલાગીં ॥ ૬૮૦ ॥
તૈસેં આપલેં પરાવેં નેણે । દ્રવ્યાલાગીં ॥ ૬૮૦ ॥
ઇયા ગ્રામસિંહાચિયા ઠાયીં । જૈસા મિળણી ઠાવો અઠાવો નાહીં ।
તૈસા સ્ત્રીવિષયીં કાંહીં । વિચારીના ॥ ૬૮૧ ॥
તૈસા સ્ત્રીવિષયીં કાંહીં । વિચારીના ॥ ૬૮૧ ॥
કર્માચા વેળુ ચુકે । કાં નિત્ય નૈમિત્તિક ઠાકે ।
તેં જયા ન દુખે । જીવામાજીં ॥ ૬૮૨ ॥
તેં જયા ન દુખે । જીવામાજીં ॥ ૬૮૨ ॥
પાપી જો નિસુગુ । પુણ્યાવિષયીં અતિનિલાગુ ।
જયાચિયા મનીં વેગુ । વિકલ્પાચા ॥ ૬૮૩ ॥
જયાચિયા મનીં વેગુ । વિકલ્પાચા ॥ ૬૮૩ ॥
તો જાણ નિખિળા । અજ્ઞાનાચા પુતળા ।
જો બાંધોનિ અસે ડોળાં । વિત્તાશેતેં ॥ ૬૮૪ ॥
જો બાંધોનિ અસે ડોળાં । વિત્તાશેતેં ॥ ૬૮૪ ॥
આણિ સ્વાર્થેં અળુમાળેં । જો ધૈર્યાપાસોનિ ચળે ।
જૈસેં તૃણબીજ ઢળે । મુંગિયેચેની ॥ ૬૮૫ ॥
જૈસેં તૃણબીજ ઢળે । મુંગિયેચેની ॥ ૬૮૫ ॥
પાવો સૂદલિયા સવેં । જૈસેં થિલ્લર કાલવે ।
તૈસા ભયાચેનિ નાંવેં । ગજબજે જો ॥ ૬૮૬ ॥
તૈસા ભયાચેનિ નાંવેં । ગજબજે જો ॥ ૬૮૬ ॥
મનોરથાંચિયા ધારસા । વાહણેં જયાચિયા માનસા ।
પૂરીં પડિલા જૈસા । દુધિયા પાહીં ॥ ૬૮૭ ॥
પૂરીં પડિલા જૈસા । દુધિયા પાહીં ॥ ૬૮૭ ॥
વાયૂચેનિ સાવાયેં । ધૂ દિગંતરા જાયે ।
દુઃખવાર્તા હોયે । તસેં જયા ॥ ૬૮૮ ॥
દુઃખવાર્તા હોયે । તસેં જયા ॥ ૬૮૮ ॥
વાઉધણાચિયા પરી । જો આશ્રો કહીંચિ ન ધરી ।
ક્ષેત્રીં તીર્થીં પુરીં । થારોં નેણે ॥ ૬૮૯ ॥
ક્ષેત્રીં તીર્થીં પુરીં । થારોં નેણે ॥ ૬૮૯ ॥
કાં માતલિયા સરડા । પુઢતી બુડુખ પુઢતી શેંડા ।
હિંડણવારા કોરડા । તૈસા જયા ॥ ૬૯૦ ॥
હિંડણવારા કોરડા । તૈસા જયા ॥ ૬૯૦ ॥
જૈસા રોવિલ્યાવિણેં । રાંજણુ થારોં નેણે ।
તૈસા પડે તૈં રાહણેં । એર઼્હવીં હિંડે ॥ ૬૯૧ ॥
તૈસા પડે તૈં રાહણેં । એર઼્હવીં હિંડે ॥ ૬૯૧ ॥
તયાચ્યા ઠાયીં ઉદંડ । અજ્ઞાન અસે વિતંડ ।
જો ચાંચલ્યેં ભાવંડ । મર્કટાચેં ॥ ૬૯૨ ॥
જો ચાંચલ્યેં ભાવંડ । મર્કટાચેં ॥ ૬૯૨ ॥
આણિ પૈં ગા ધનુર્ધરા । જયાચિયા અંતરા ।
નાહીં વોઢાવારા । સંયમાચા ॥ ૬૯૩ ॥
નાહીં વોઢાવારા । સંયમાચા ॥ ૬૯૩ ॥
લેંડિયે આલા લોંઢા । ન મની વાળુવેચા વરવંડા ।
તૈસા નિષેધાચિયા તોંડા । બિહેના જો ॥ ૬૯૪ ॥
તૈસા નિષેધાચિયા તોંડા । બિહેના જો ॥ ૬૯૪ ॥
વ્રતાતેં આડ મોડી । સ્વધર્મુ પાયેં વોલાંડી ।
નિયમાચી આસ તોડી । જયાચી ક્રિયા ॥ ૬૯૫ ॥
નિયમાચી આસ તોડી । જયાચી ક્રિયા ॥ ૬૯૫ ॥
નાહીં પાપાચા કંટાળા । નેણેં પુણ્યાચા જિવ્હાળા ।
લાજેચા પેંડવળા । ખાણોનિ ઘાલી ॥ ૬૯૬ ॥
લાજેચા પેંડવળા । ખાણોનિ ઘાલી ॥ ૬૯૬ ॥
કુળેંસીં જો પાઠમોરા । વેદાજ્ઞેસીં દુર઼્હા ।
કૃત્યાકૃત્યવ્યાપારા । નિવાડુ નેણે ॥ ૬૯૭ ॥
કૃત્યાકૃત્યવ્યાપારા । નિવાડુ નેણે ॥ ૬૯૭ ॥
વસૂ જૈસા મોકાટુ । વારા જૈસા અફાટુ ।
ફુટલા જૈસા પાટુ । નિર્જનીં ॥ ૬૯૮ ॥
ફુટલા જૈસા પાટુ । નિર્જનીં ॥ ૬૯૮ ॥
આંધળેં હાતિરૂં માતલેં । કાં ડોંગરીં જૈસેં પેટલેં ।
તૈસેં વિષયીં સુટલેં । ચિત્ત જયાચેં ॥ ૬૯૯ ॥
તૈસેં વિષયીં સુટલેં । ચિત્ત જયાચેં ॥ ૬૯૯ ॥
પૈં ઉબધડાં કાય ન પડે । મોકાટુ કોણાં નાતુડે ।
ગ્રામદ્વારીંચે આડેં । નોલાંડી કોણ ॥ ૭૦૦ ॥
ગ્રામદ્વારીંચે આડેં । નોલાંડી કોણ ॥ ૭૦૦ ॥
જૈસેં સત્રીં અન્ન જાલેં । કીં સામાન્યા બીક આલેં ।
વાણસિયેચેં ઉભલેં । કોણ ન રિગે ? ॥ ૭૦૧ ॥
વાણસિયેચેં ઉભલેં । કોણ ન રિગે ? ॥ ૭૦૧ ॥
તૈસેં જયાચેં અંતઃકરણ । તયાચ્યા ઠાયીં સંપૂર્ણ ।
અજ્ઞાનાચી જાણ । ઋદ્ધિ આહે ॥ ૭૦૨ ॥
અજ્ઞાનાચી જાણ । ઋદ્ધિ આહે ॥ ૭૦૨ ॥
આણિ વિષયાંચી ગોડી । જો જીતુ મેલા ન સંડી ।
સ્વર્ગીંહી ખાવયા જોડી । યેથૂનિચી ॥ ૭૦૩ ॥
સ્વર્ગીંહી ખાવયા જોડી । યેથૂનિચી ॥ ૭૦૩ ॥
જો અખંડ ભોગા જચે । જયા વ્યસન કામ્યક્રિયેચેં ।
મુખ દેખોનિ વિરક્તાચેં । સચૈલ કરી ॥ ૭૦૪ ॥
મુખ દેખોનિ વિરક્તાચેં । સચૈલ કરી ॥ ૭૦૪ ॥
વિષો શિણોનિ જાયે । પરિ ન શિણે સાવધુ નોહે ।
કુહીલા હાતીં ખાયે । કોઢી જૈસા ॥ ૭૦૫ ॥
કુહીલા હાતીં ખાયે । કોઢી જૈસા ॥ ૭૦૫ ॥
ખરી ટેંકોં નેદી ઉડે । લાતૌનિ ફોડી નાકાડેં ।
તર઼્હી જેવીં ન કાઢે । માઘૌતા ખરુ ॥ ૭૦૬ ॥
તર઼્હી જેવીં ન કાઢે । માઘૌતા ખરુ ॥ ૭૦૬ ॥
તૈસા જો વિષયાંલાગીં । ઉડી ઘાલી જળતિયે આગીં ।
વ્યસનાચી આંગીં । લેણીં મિરવી ॥ ૭૦૭ ॥
વ્યસનાચી આંગીં । લેણીં મિરવી ॥ ૭૦૭ ॥
ફુટોનિ પડે તંવ । મૃગ વાઢવી હાંવ ।
પરી ન મ્હણે તે માવ । રોહિણીચી ॥ ૭૦૮ ॥
પરી ન મ્હણે તે માવ । રોહિણીચી ॥ ૭૦૮ ॥
તૈસા જન્મોનિ મૃત્યૂવરી । વિષયીં ત્રાસિતાં બહુતીં પરીં ।
તર઼્હી ત્રાસુ નેઘે ધરી । અધિક પ્રેમ ॥ ૭૦૯ ॥
તર઼્હી ત્રાસુ નેઘે ધરી । અધિક પ્રેમ ॥ ૭૦૯ ॥
પહિલિયે બાળદશે । આઈ બા હેંચિ પિસેં ।
તેં સરે મગ સ્ત્રીમાંસેં । ભુલોનિ ઠાકે ॥ ૭૧૦ ॥
તેં સરે મગ સ્ત્રીમાંસેં । ભુલોનિ ઠાકે ॥ ૭૧૦ ॥
મગ સ્ત્રી ભોગિતાં થાવોં । વૃદ્ધાપ્ય લાગે યેવોં ।
તેવ્હાં તોચિ પ્રેમભાવો । બાળકાંસિ આણી ॥ ૭૧૧ ॥
તેવ્હાં તોચિ પ્રેમભાવો । બાળકાંસિ આણી ॥ ૭૧૧ ॥
આંધળેં વ્યાલેં જૈસેં । તૈસા બાળેં પરિવસે ।
પરિ જીવેં મરે તોં ન ત્રાસે । વિષયાંસિ જો ॥ ૭૧૨ ॥
પરિ જીવેં મરે તોં ન ત્રાસે । વિષયાંસિ જો ॥ ૭૧૨ ॥
જાણ તયાચ્યા ઠાયીં । અજ્ઞાનાસિ પારુ નાહીં ।
આતાં આણીક કાંહીં । ચિન્હેં સાંગોં ॥ ૭૧૩ ॥
આતાં આણીક કાંહીં । ચિન્હેં સાંગોં ॥ ૭૧૩ ॥
તરિ દેહ હાચિ આત્મા । ઐસેયા જો મનોધર્મા ।
વળઘોનિયાં કર્મા । આરંભુ કરી ॥ ૭૧૪ ॥
વળઘોનિયાં કર્મા । આરંભુ કરી ॥ ૭૧૪ ॥
આણિ ઉણેં કાં પુરેં । જેં જેં કાંહીં આચરે ।
તયાચેનિ આવિષ્કરેં । કુંથોં લાગે ॥ ૭૧૫ ॥
તયાચેનિ આવિષ્કરેં । કુંથોં લાગે ॥ ૭૧૫ ॥
ડોઈયે ઠેવિલેનિ ભોજેં । દેવલવિસેં જેવીં ફુંજે ।
તૈસા વિદ્યાવયસા માજે । ઉતાણા ચાલે ॥ ૭૧૬ ॥
તૈસા વિદ્યાવયસા માજે । ઉતાણા ચાલે ॥ ૭૧૬ ॥
મ્હણે મીચિ એકુ આથી । માઝ્યાંચિ ઘરીં સંપત્તી ।
માઝી આચરતી રીતી । કોણા આહે ॥ ૭૧૭ ॥
માઝી આચરતી રીતી । કોણા આહે ॥ ૭૧૭ ॥
નાહીં માઝેનિ પાડેં વાડુ । મી સર્વજ્ઞ એકચિ રૂઢુ ।
ઐસા ગર્વતુષ્ટીગંડુ । ઘેઊનિ ઠાકે ॥ ૭૧૮ ॥
ઐસા ગર્વતુષ્ટીગંડુ । ઘેઊનિ ઠાકે ॥ ૭૧૮ ॥
વ્યાધિ લાગલિયા માણુસા । નયેચિ ભોગ દાઊં જૈસા ।
નિકેં ન સાહે જો તૈસા । પુઢિલાંચેં ॥ ૭૧૯ ॥
નિકેં ન સાહે જો તૈસા । પુઢિલાંચેં ॥ ૭૧૯ ॥
પૈં ગુણ તેતુલા ખાય । સ્નેહ કીં જાળિતુ જાય ।
જેથ ઠેવિજે તેથ હોય । મસી{ઐ}સેં ॥ ૭૨૦ ॥
જેથ ઠેવિજે તેથ હોય । મસી{ઐ}સેં ॥ ૭૨૦ ॥
જીવનેં શિંપિલા તિડપિડી । વિજિલા પ્રાણ સાંડીં ।
લાગલા તરી કાડી । ઉરોં નેદી ॥ ૭૨૧ ॥
લાગલા તરી કાડી । ઉરોં નેદી ॥ ૭૨૧ ॥
આળુમાળ પ્રકાશુ કરી । તેતુલેનીચ ઉબારા ધરી ।
તૈસિયા દીપાચિ પરી । સુવિદ્યુ જો ॥ ૭૨૨ ॥
તૈસિયા દીપાચિ પરી । સુવિદ્યુ જો ॥ ૭૨૨ ॥
ઔષધાચેનિ નાંવેં અમૃતેં । જૈસા નવજ્વરુ આંબુથે ।
કાં વિષચિ હોઊનિ પરતેં । સર્પા દૂધ ॥ ૭૨૩ ॥
કાં વિષચિ હોઊનિ પરતેં । સર્પા દૂધ ॥ ૭૨૩ ॥
તૈસા સદ્ગુણીં મત્સરુ । વ્યુત્પત્તી અહંકારુ ।
તપોજ્ઞાનેં અપારુ । તાઠા ચઢે ॥ ૭૨૪ ॥
તપોજ્ઞાનેં અપારુ । તાઠા ચઢે ॥ ૭૨૪ ॥
અંત્યુ રાણિવે બૈસવિલા । આરેં ધારણુ ગિળિલા ।
તૈસા ગર્વેં ફુગલા । દેખસી જો ॥ ૭૨૫ ॥
તૈસા ગર્વેં ફુગલા । દેખસી જો ॥ ૭૨૫ ॥
જો લાટણેં ઐસા ન લવે । પાથરુ તેવીં ન દ્રવે ।
ગુણિયાસિ નાગવે । ફોડસેં જૈસેં ॥ ૭૨૬ ॥
ગુણિયાસિ નાગવે । ફોડસેં જૈસેં ॥ ૭૨૬ ॥
કિંબહુના તયાપાશી । અજ્ઞાન આહે વાઢીસીં ।
હેં નિકરેં ગા તુજસીં । બોલત અસોં ॥ ૭૨૭ ॥
હેં નિકરેં ગા તુજસીં । બોલત અસોં ॥ ૭૨૭ ॥
આણીકહી ધનંજયા । જો ગૃહદેહ સામગ્રિયા ।
ન દેખે કાલચેયા । જન્માતેં ગા ॥ ૭૨૮ ॥
ન દેખે કાલચેયા । જન્માતેં ગા ॥ ૭૨૮ ॥
કૃતઘ્ના ઉપકારુ કેલા । કાં ચોરા વ્યવહારુ દિધલા ।
નિસુગુ સ્તવિલા । વિસરે જૈસા ॥ ૭૨૯ ॥
નિસુગુ સ્તવિલા । વિસરે જૈસા ॥ ૭૨૯ ॥
વોઢાળિતાં લાવિલેં । તેં તૈસેંચ કાન પૂંસ વોલેં ।
કીં પુઢતી વોઢાળું આલેં । સુણેં જૈસેં ॥ ૭૩૦ ॥
કીં પુઢતી વોઢાળું આલેં । સુણેં જૈસેં ॥ ૭૩૦ ॥
બેડૂક સાપાચિયા તોંડીં । જાતસે સબુડબુડીં ।
તો મક્ષિકાંચિયા કોડીં । સ્મરેના કાંહીં ? ॥ ૭૩૧ ॥
તો મક્ષિકાંચિયા કોડીં । સ્મરેના કાંહીં ? ॥ ૭૩૧ ॥
તૈસીં નવહી દ્વારેં સ્રવતી । આંગીં દેહાચી લુતી જિતી ।
જેણેં જાલી તેં ચિત્તીં । સલેના જયા ॥ ૭૩૨ ॥
જેણેં જાલી તેં ચિત્તીં । સલેના જયા ॥ ૭૩૨ ॥
માતેચ્યા ઉદરકુહરીં । પચૂનિ વિષ્ઠેચ્યા દાથરીં ।
જઠરીં નવમાસવરી । ઉકડલા જો ॥ ૭૩૩ ॥
જઠરીં નવમાસવરી । ઉકડલા જો ॥ ૭૩૩ ॥
તેં ગર્ભીંચી જે વ્યથા । કાં જેં જાલેં ઉપજતાં ।
તેં કાંહીંચિ સર્વથા । નાઠવી જો ॥ ૭૩૪ ॥
તેં કાંહીંચિ સર્વથા । નાઠવી જો ॥ ૭૩૪ ॥
મલમૂત્રપંકીં । જે લોળતેં બાળ અંકીં ।
તેં દેખોનિ જો ન થુંકીં । ત્રાસુ નેઘે ॥ ૭૩૫ ॥
તેં દેખોનિ જો ન થુંકીં । ત્રાસુ નેઘે ॥ ૭૩૫ ॥
કાલચિ ના જન્મ ગેલેં । પાહેચિ પુઢતી આલેં ।
ઐસેં હેં કાંહીં વાટલેં । નાહીં જયા ॥ ૭૩૬ ॥
ઐસેં હેં કાંહીં વાટલેં । નાહીં જયા ॥ ૭૩૬ ॥
આણિ પૈં તયાચી પરી । જીવિતાચી ફરારી ।
દેખોનિ જો ન કરી । મૃત્યુચિંતા ॥ ૭૩૭ ॥
દેખોનિ જો ન કરી । મૃત્યુચિંતા ॥ ૭૩૭ ॥
જિણેયાચેનિ વિશ્વાસેં । મૃત્યુ એક એથ અસે ।
હેં જયાચેનિ માનસેં । માનિજેના ॥ ૭૩૮ ॥
હેં જયાચેનિ માનસેં । માનિજેના ॥ ૭૩૮ ॥
અલ્પોદકીંચા માસા । હેં નાટે ઐસિયા આશા ।
ન વચેચિ કાં જૈસા । અગાધ ડોહાં ॥ ૭૩૯ ॥
ન વચેચિ કાં જૈસા । અગાધ ડોહાં ॥ ૭૩૯ ॥
કાં ગોરીચિયા ભુલી । મૃગ વ્યાધા દૃષ્ટી ન ઘાલી ।
ગળુ ન પાહતાં ગિળિલી । ઉંડી મીનેં ॥ ૭૪૦ ॥
ગળુ ન પાહતાં ગિળિલી । ઉંડી મીનેં ॥ ૭૪૦ ॥
દીપાચિયા ઝગમગા । જાળીલ હેં પતંગા ।
નેણવેચિ પૈં ગા । જયાપરી ॥ ૭૪૧ ॥
નેણવેચિ પૈં ગા । જયાપરી ॥ ૭૪૧ ॥
ગવ્હારુ નિદ્રાસુખેં । ઘર જળત અસે તેં ન દેખે ।
નેણતાં જેંવી વિખેં । રાંધિલેં અન્ન ॥ ૭૪૨ ॥
નેણતાં જેંવી વિખેં । રાંધિલેં અન્ન ॥ ૭૪૨ ॥
તૈસા જીવિતાચેનિ મિષેં । હા મૃત્યુચિ આલા અસે ।
હેં નેણેચિ રાજસેં । સુખેં જો ગા ॥ ૭૪૩ ॥
હેં નેણેચિ રાજસેં । સુખેં જો ગા ॥ ૭૪૩ ॥
શરીરીંચીં વાઢી । અહોરાત્રાંચી જોડી ।
વિષયસુખપ્રૌઢી । સાચચિ માની ॥ ૭૪૪ ॥
વિષયસુખપ્રૌઢી । સાચચિ માની ॥ ૭૪૪ ॥
પરી બાપુડા ઐસેં નેણે । જેં વેશ્યેચેં સર્વસ્વ દેણેં ।
તેંચિ તેં નાગવણેં । રૂપ એથ ॥ ૭૪૫ ॥
તેંચિ તેં નાગવણેં । રૂપ એથ ॥ ૭૪૫ ॥
સંવચોરાચેં સાજણેં । તેંચિ તેં પ્રાણ ઘેણેં ।
લેપા સ્નપન કરણેં । તોચિ નાશુ ॥ ૭૪૬ ॥
લેપા સ્નપન કરણેં । તોચિ નાશુ ॥ ૭૪૬ ॥
પાંડુરોગેં આંગ સુટલેં । તેં તયાચિ નાંવે ખુંટલેં ।
તૈસેં નેણેં ભુલલેં । આહારનિદ્રા ॥ ૭૪૭ ॥
તૈસેં નેણેં ભુલલેં । આહારનિદ્રા ॥ ૭૪૭ ॥
સન્મુખ શૂલા । ધાંવતયા પાયેં ચપળા ।
પ્રતિપદીં યે જવળા । મૃત્યુ જેવીં ॥ ૭૪૮ ॥
પ્રતિપદીં યે જવળા । મૃત્યુ જેવીં ॥ ૭૪૮ ॥
તેવીં દેહા જંવ જંવ વાઢુ । જંવ જંવ દિવસાંચા પવાડુ ।
જંવ જંવ સુરવાડુ । ભોગાંચા યા ॥ ૭૪૯ ॥
જંવ જંવ સુરવાડુ । ભોગાંચા યા ॥ ૭૪૯ ॥
તંવ તંવ અધિકાધિકેં । મરણ આયુષ્યાતેં જિંકે ।
મીઠ જેવીં ઉદકેં । ઘાંસિજત અસે ॥ ૭૫૦ ॥
મીઠ જેવીં ઉદકેં । ઘાંસિજત અસે ॥ ૭૫૦ ॥
તૈસેં જીવિત્વ જાયે । તયાસ્તવ કાળુ પાહે ।
હેં હાતોહાતીંચેં નવ્હે । ઠાઉકેં જયા ॥ ૭૫૧ ॥
હેં હાતોહાતીંચેં નવ્હે । ઠાઉકેં જયા ॥ ૭૫૧ ॥
કિંબહુના પાંડવા । હા આંગીંચા મૃત્યુ નીચ નવા ।
ન દેખે જો માવા। વિષયાંચિયા ॥ ૭૫૨ ॥
ન દેખે જો માવા। વિષયાંચિયા ॥ ૭૫૨ ॥
તો અજ્ઞાનદેશીંચા રાવો । યા બોલા મહાબાહો।
ન પડે ગા ઠાવો । આણિકાંચા ॥ ૭૫૩ ॥
ન પડે ગા ઠાવો । આણિકાંચા ॥ ૭૫૩ ॥
પૈં જીવિતાચેનિ તોખેં । જૈસા કાં મૃત્યુ ન દેખે ।
તૈસાચિ તારુણ્યે પોખેં । જરા ન ગણી ॥ ૭૫૪ ॥
તૈસાચિ તારુણ્યે પોખેં । જરા ન ગણી ॥ ૭૫૪ ॥
કડાડીં લોટલા ગાડા । કાં શિખરૌનિ સુટલા ધોંડા ।
તૈસા ન દેખે જો પુઢાં । વાર્ધક્ય આહે ॥ ૭૫૫ ॥
તૈસા ન દેખે જો પુઢાં । વાર્ધક્ય આહે ॥ ૭૫૫ ॥
કાં આડવોહળા પાણી આલેં । કાં જૈસે મ્હૈસયાચેં ઝુંજ માતલેં ।
તૈસેં તારુણ્યાચે ચઢલેં । ભુરરેં જયા ॥ ૭૫૬ ॥
તૈસેં તારુણ્યાચે ચઢલેં । ભુરરેં જયા ॥ ૭૫૬ ॥
પુષ્ટિ લાગે વિઘરોં । કાંતિ પાહે નિસરોં ।
મસ્તક આદરીં શિરોં- । ભાગીં કંપ ॥ ૭૫૭ ॥
મસ્તક આદરીં શિરોં- । ભાગીં કંપ ॥ ૭૫૭ ॥
દાઢી સાઉળ ધરી । માન હાલૌનિ વારી ।
તરી જો કરી । માયેચા પૈસુ ॥ ૭૫૮ ॥
તરી જો કરી । માયેચા પૈસુ ॥ ૭૫૮ ॥
પુઢીલ ઉરીં આદળે । તંવ ન દેખે જેવીં આંધળેં ।
કાં ડોળ્યાવરલેં નિગળે । આળશી તોષેં ॥ ૭૫૯ ॥
કાં ડોળ્યાવરલેં નિગળે । આળશી તોષેં ॥ ૭૫૯ ॥
તૈસેં તારુણ્ય આજિચેં । ભોગિતાં વૃદ્ધાપ્ય પાહેચેં ।
ન દેખે તોચિ સાચેં । અજ્ઞાનુ ગા ॥ ૭૬૦ ॥
ન દેખે તોચિ સાચેં । અજ્ઞાનુ ગા ॥ ૭૬૦ ॥
દેખે અક્ષમેં કુબ્જેં । કીં વિટાવૂં લાગે ફુંજેં ।
પરી ન મ્હણે પાહે માઝેં । ઐસેંચિ ભવે ॥ ૭૬૧ ॥
પરી ન મ્હણે પાહે માઝેં । ઐસેંચિ ભવે ॥ ૭૬૧ ॥
આણિ આંગીં વૃદ્ધાપ્યતેચી । સંજ્ઞા યે મરણાચી ।
પરી જયા તારુણ્યાચી । ભુલી ન ફિટે ॥ ૭૬૨ ॥
પરી જયા તારુણ્યાચી । ભુલી ન ફિટે ॥ ૭૬૨ ॥
તો અજ્ઞાનાચેં ઘર । હેં સાચચિ ઘે ઉત્તર ।
તેવીંચિ પરિયેસીં થોર । ચિન્હેં આણિક ॥ ૭૬૩ ॥
તેવીંચિ પરિયેસીં થોર । ચિન્હેં આણિક ॥ ૭૬૩ ॥
તરિ વાઘાચિયે અડવે । એક વેળ આલા ચરોનિ દૈવેં ।
તેણેં વિશ્વાસેં પુઢતી ધાંવે । વસૂ જૈસા ॥ ૭૬૪ ॥
તેણેં વિશ્વાસેં પુઢતી ધાંવે । વસૂ જૈસા ॥ ૭૬૪ ॥
કાં સર્પઘરાઆંતુ । અવચટેં ઠેવા આણિલા સ્વસ્થુ ।
યેતુલિયાસાઠીં નિશ્ચિતુ । નાસ્તિકુ હોય ॥ ૭૬૫ ॥
યેતુલિયાસાઠીં નિશ્ચિતુ । નાસ્તિકુ હોય ॥ ૭૬૫ ॥
તૈસેનિ અવચટેં હેં । એકદોની વેળાં લાહે ।
એથ રોગ એક આહે । હેં માનીના જો ॥ ૭૬૬ ॥
એથ રોગ એક આહે । હેં માનીના જો ॥ ૭૬૬ ॥
વૈરિયા નીદ આલી । આતાં દ્વંદ્વેં માઝીં સરલીં ।
હેં માની તો સપિલી । મુકલા જેવીં ॥ ૭૬૭ ॥
હેં માની તો સપિલી । મુકલા જેવીં ॥ ૭૬૭ ॥
તૈસી આહારનિદ્રેચી ઉજરી । રોગ નિવાંતુ જોંવરી ।
તંવ જો ન કરી । વ્યાધી ચિંતા ॥ ૭૬૮ ॥
તંવ જો ન કરી । વ્યાધી ચિંતા ॥ ૭૬૮ ॥
આણિ સ્ત્રીપુત્રાદિમેળેં । સંપત્તિ જંવ જંવ ફળે ।
તેણેં રજેં ડોળે । જાતી જયાચે ॥ ૭૬૯ ॥
તેણેં રજેં ડોળે । જાતી જયાચે ॥ ૭૬૯ ॥
સવેંચિ વિયોગુ પડૈલ । વિળૌની વિપત્તિ યેઈલ ।
હેં દુઃખ પુઢીલ । દેખેના જો ॥ ૭૭૦ ॥
હેં દુઃખ પુઢીલ । દેખેના જો ॥ ૭૭૦ ॥
તો અજ્ઞાન ગા પાંડવા । આણિ તોહી તોચિ જાણાવા ।
જો ઇંદ્રિયેં અવ્હાસવા । ચારી એથ ॥ ૭૭૧ ॥
જો ઇંદ્રિયેં અવ્હાસવા । ચારી એથ ॥ ૭૭૧ ॥
વયસેચેનિ ઉવાયેં । સંપત્તીચેનિ સાવાયેં ।
સેવ્યાસેવ્ય જાયે । સરકટિતુ ॥ ૭૭૨ ॥
સેવ્યાસેવ્ય જાયે । સરકટિતુ ॥ ૭૭૨ ॥
ન કરાવેં તેં કરી । અસંભાવ્ય મનીં ધરી ।
ચિંતૂ નયે તેં વિચારી । જયાચી મતી ॥ ૭૭૩ ॥
ચિંતૂ નયે તેં વિચારી । જયાચી મતી ॥ ૭૭૩ ॥
રિઘે જેથ ન રિઘાવેં । માગે જેં ન ઘ્યાવેં ।
સ્પર્શે જેથ ન લાગાવેં । આંગ મન ॥ ૭૭૪ ॥
સ્પર્શે જેથ ન લાગાવેં । આંગ મન ॥ ૭૭૪ ॥
ન જાવેં તેથ જાયે । ન પાહાવેં તેં જો પાહે ।
ન ખાવેં તેં ખાયે । તેવીંચિ તોષે ॥ ૭૭૫ ॥
ન ખાવેં તેં ખાયે । તેવીંચિ તોષે ॥ ૭૭૫ ॥
ન ધરાવા તો સંગુ । ન લાગાવેં તેથ લાગુ ।
નાચરાવા તો માર્ગુ । આચરે જો ॥ ૭૭૬ ॥
નાચરાવા તો માર્ગુ । આચરે જો ॥ ૭૭૬ ॥
નાયકાવેં તેં આઇકે । ન બોલાવેં તેં બકે ।
પરી દોષ હોતીલ હેં ન દેખે । પ્રવર્તતાં ॥ ૭૭૭ ॥
પરી દોષ હોતીલ હેં ન દેખે । પ્રવર્તતાં ॥ ૭૭૭ ॥
આંગા મનાસિ રુચાવેં । યેતુલેનિ કૃત્યાકૃત્ય નાઠવેં ।
જો કરણેયાચેનિ નાંવેં । ભલતેંચિ કરી ॥ ૭૭૮ ॥
જો કરણેયાચેનિ નાંવેં । ભલતેંચિ કરી ॥ ૭૭૮ ॥
પરિ પાપ મજ હોઈલ । કાં નરકયાતના યેઈલ ।
હેં કાંહીંચિ પુઢીલ । દેખેના જો ॥ ૭૭૯ ॥
હેં કાંહીંચિ પુઢીલ । દેખેના જો ॥ ૭૭૯ ॥
તયાચેનિ આંગલગેં । અજ્ઞાન જગીં દાટુગેં ।
જેં સજ્ઞાનાહી સંગેં । ઝોંબોં સકે ॥ ૭૮૦ ॥
જેં સજ્ઞાનાહી સંગેં । ઝોંબોં સકે ॥ ૭૮૦ ॥
પરી અસો હેં આઇક । અજ્ઞાન ચિન્હેં આણિક ।
જેણેં તુજ સમ્યક્ । જાણવે તેં ॥ ૭૮૧ ॥
જેણેં તુજ સમ્યક્ । જાણવે તેં ॥ ૭૮૧ ॥
તરી જયાચી પ્રીતિ પુરી । ગુંતલી દેખસી ઘરીં ।
નવગંધકેસરીં । ભ્રમરી જૈશી ॥ ૭૮૨ ॥
નવગંધકેસરીં । ભ્રમરી જૈશી ॥ ૭૮૨ ॥
સાકરેચિયા રાશી । બૈસલી નુઠે માશી ।
તૈસેનિ સ્ત્રીચિત્ત આવેશીં । જયાચેં મન ॥ ૭૮૩ ॥
તૈસેનિ સ્ત્રીચિત્ત આવેશીં । જયાચેં મન ॥ ૭૮૩ ॥
ઠેલા બેડૂક કુંડીં । મશક ગુંતલા શેંબુડીં ।
જૈસા ઢોરુ સબુડબુડીં । રુતલા પંકીં ॥ ૭૮૪ ॥
જૈસા ઢોરુ સબુડબુડીં । રુતલા પંકીં ॥ ૭૮૪ ॥
તૈસેં ઘરીંહૂનિ નિઘણેં । નાહીં જીવેં મનેં પ્રાણેં ।
જયા સાપ હોઊનિ અસણેં । ભાટીં તિયેં ॥ ૭૮૫ ॥
જયા સાપ હોઊનિ અસણેં । ભાટીં તિયેં ॥ ૭૮૫ ॥
પ્રિયોત્તમાચિયા કંઠીં । પ્રમદા ઘે આટી ।
તૈશી જીવેંસી કોંપટી । ધરૂનિ ઠાકે ॥ ૭૮૬ ॥
તૈશી જીવેંસી કોંપટી । ધરૂનિ ઠાકે ॥ ૭૮૬ ॥
મધુરસોદ્દેશેં । મધુકર જચે જૈસેં ।
ગૃહસંગોપન તૈસેં । કરી જો ગા ॥ ૭૮૭ ॥
ગૃહસંગોપન તૈસેં । કરી જો ગા ॥ ૭૮૭ ॥
મ્હાતારપણીં જાલેં । મા આણિક એક વિપાઈલેં ।
તયાચેં કાં જેતુલેં । માતાપિતરાં ॥ ૭૮૮ ॥
તયાચેં કાં જેતુલેં । માતાપિતરાં ॥ ૭૮૮ ॥
તેતુલેનિ પાડેં પાર્થા । ઘરીં જયા પ્રેમ આસ્થા ।
આણિ સ્ત્રીવાંચૂનિ સર્વથા । જાણેના જો ॥ ૭૮૯ ॥
આણિ સ્ત્રીવાંચૂનિ સર્વથા । જાણેના જો ॥ ૭૮૯ ॥
તૈસા સ્ત્રીદેહીં જો જીવેં । પડોનિયા સર્વભાવેં ।
કોણ મી કાય કરાવેં । કાંહીં નેણે ॥ ૭૯૦ ॥
કોણ મી કાય કરાવેં । કાંહીં નેણે ॥ ૭૯૦ ॥
મહાપુરુષાચેં ચિત્ત । જાલિયા વસ્તુગત ।
ઠાકે વ્યવહારજાત । જયાપરી ॥ ૭૯૧ ॥
ઠાકે વ્યવહારજાત । જયાપરી ॥ ૭૯૧ ॥
હાનિ લાજ ન દેખે । પરાપવાદુ નાઇકે ।
જયાચીં ઇંદ્રિયેં એકમુખેં । સ્ત્રિયા કેલીં ॥ ૭૯૨ ॥
જયાચીં ઇંદ્રિયેં એકમુખેં । સ્ત્રિયા કેલીં ॥ ૭૯૨ ॥
ચિત્ત આરાધી સ્ત્રીયેચેં । આણિ તિયેચેનિ છંદેં નાચે ।
માકડ ગારુડિયાચેં । જૈસેં હોય ॥ ૭૯૩ ॥
માકડ ગારુડિયાચેં । જૈસેં હોય ॥ ૭૯૩ ॥
આપણપેંહી શિણવી । ઇષ્ટમિત્ર દુખવી ।
મગ કવડાચિ વાઢવી । લોભી જૈસા ॥ ૭૯૪ ॥
મગ કવડાચિ વાઢવી । લોભી જૈસા ॥ ૭૯૪ ॥
તૈસા દાનપુણ્યેં ખાંચી । ગોત્રકુટુંબા વંચી ।
પરી ગારી ભરી સ્ત્રિયેચી । ઉણી હોં નેદી ॥ ૭૯૫ ॥
પરી ગારી ભરી સ્ત્રિયેચી । ઉણી હોં નેદી ॥ ૭૯૫ ॥
પૂજિતી દૈવતેં જોગાવી । ગુરૂતેં બોલેં ઝકવી ।
માયબાપાં દાવી । નિદારપણ ॥ ૭૯૬ ॥
માયબાપાં દાવી । નિદારપણ ॥ ૭૯૬ ॥
સ્ત્રિયેચ્યા તરી વિખીં । ભોગુસંપત્તી અનેકીં ।
આણી વસ્તુ નિકી । જે જે દેખે ॥ ૭૯૭ ॥
આણી વસ્તુ નિકી । જે જે દેખે ॥ ૭૯૭ ॥
પ્રેમાથિલેનિ ભક્તેં । જૈસેનિ ભજિજે કુળદૈવતેં ।
તૈસા એકાગ્રચિત્તેં । સ્ત્રી જો ઉપાસી ॥ ૭૯૮ ॥
તૈસા એકાગ્રચિત્તેં । સ્ત્રી જો ઉપાસી ॥ ૭૯૮ ॥
સાચ આણિ ચોખ । તેં સ્ત્રિયેસીચિ અશેખ ।
યેરાંવિષયીં જોગાવણૂક । તેહી નાહીં ॥ ૭૯૯ ॥
યેરાંવિષયીં જોગાવણૂક । તેહી નાહીં ॥ ૭૯૯ ॥
ઇયેતેં હન કોણી દેખૈલ । ઇયેસી વેખાસેં જાઈલ ।
તરી યુગચિ બુડૈલ । ઐસેં જયા ॥ ૮૦૦ ॥
તરી યુગચિ બુડૈલ । ઐસેં જયા ॥ ૮૦૦ ॥
નાયટ્યાંભેણ । ન મોડિજે નાગાંચી આણ ।
તૈસી પાળી ઉણખુણ । સ્ત્રીયેચી જો ॥ ૮૦૧ ॥
તૈસી પાળી ઉણખુણ । સ્ત્રીયેચી જો ॥ ૮૦૧ ॥
કિંબહુના ધનંજયા । સ્ત્રીચિ સર્વસ્વ જયા ।
આણિ તિયેચિયા જાલિયા- । લાગીં પ્રેમ ॥ ૮૦૨ ॥
આણિ તિયેચિયા જાલિયા- । લાગીં પ્રેમ ॥ ૮૦૨ ॥
આણિકહી જેં સમસ્ત । તિયેચેં સંપત્તિજાત ।
તેં જીવાહૂનિ આપ્ત । માની જો કાં ॥ ૮૦૩ ॥
તેં જીવાહૂનિ આપ્ત । માની જો કાં ॥ ૮૦૩ ॥
તો અજ્ઞાનાસી મૂળ । અજ્ઞાના ત્યાચેનિ બળ ।
હેં અસો કેવળ । તેંચિ રૂપ ॥ ૮૦૪ ॥
હેં અસો કેવળ । તેંચિ રૂપ ॥ ૮૦૪ ॥
આણિ માતલિયા સાગરીં । મોકલલિયા તરી ।
લાટાંચ્યા યેરઝારીં । આંદોળે જેવીં ॥ ૮૦૫ ॥
લાટાંચ્યા યેરઝારીં । આંદોળે જેવીં ॥ ૮૦૫ ॥
તેવીં પ્રિય વસ્તુ પાવે । આણિ સુખેં જો ઉંચાવે ।
તૈસાચિ અપ્રિયાસવેં । તળવટુ ઘે ॥ ૮૦૬ ॥
તૈસાચિ અપ્રિયાસવેં । તળવટુ ઘે ॥ ૮૦૬ ॥
ઐસેનિ જયાચે ચિત્તીં । વૈષમ્યસામ્યાચી વોખતી ।
વાહે તો મહામતી । અજ્ઞાન ગા ॥ ૮૦૭ ॥
વાહે તો મહામતી । અજ્ઞાન ગા ॥ ૮૦૭ ॥
આણિ માઝ્યા ઠાયીં ભક્તી । ફળાલાગીં જયા આર્તી ।
ધનોદ્દેશેં વિરક્તી । નટણેં જેવીં ॥ ૮૦૮ ॥
ધનોદ્દેશેં વિરક્તી । નટણેં જેવીં ॥ ૮૦૮ ॥
નાતરી કાંતાચ્યા માનસી । રિગોનિ સ્વૈરિણી જૈસી ।
રાહાટે જારેંસીં । જાવયાલાગીં ॥ ૮૦૯ ॥
રાહાટે જારેંસીં । જાવયાલાગીં ॥ ૮૦૯ ॥
તૈસા માતેં કિરીટી । ભજતી ગા પાઉટી ।
કરૂનિ જો દિઠી । વિષો સૂયે ॥ ૮૧૦ ॥
કરૂનિ જો દિઠી । વિષો સૂયે ॥ ૮૧૦ ॥
આણિ ભજિન્નલિયાસવેં । તો વિષો જરી ન પાવે ।
તરી સાંડી મ્હણે આઘવેં । ટવાળ હેં ॥ ૮૧૧ ॥
તરી સાંડી મ્હણે આઘવેં । ટવાળ હેં ॥ ૮૧૧ ॥
કુણબટ કુળવાડી । તૈસા આન આન દેવ માંડી ।
આદિલાચી પરવડી । કરી તયા ॥ ૮૧૨ ॥
આદિલાચી પરવડી । કરી તયા ॥ ૮૧૨ ॥
તયા ગુરુમાર્ગા ટેંકેં । જયાચા સુગરવા દેખે ।
તરી તયાચા મંત્ર શિકે । યેરુ નેઘે ॥ ૮૧૩ ॥
તરી તયાચા મંત્ર શિકે । યેરુ નેઘે ॥ ૮૧૩ ॥
પ્રાણિજાતેંસીં નિષ્ઠુરુ । સ્થાવરીં બહુ ભરુ ।
તેવીંચિ નાહીં એકસરુ । નિર્વાહો જયા ॥ ૮૧૪ ॥
તેવીંચિ નાહીં એકસરુ । નિર્વાહો જયા ॥ ૮૧૪ ॥
માઝી મૂર્તિ નિફજવી । તે ઘરાચે કોનીં બૈસવી ।
આપણ દેવો દેવી । યાત્રે જાય ॥ ૮૧૫ ॥
આપણ દેવો દેવી । યાત્રે જાય ॥ ૮૧૫ ॥
નિત્ય આરાધન માઝેં । કાજીં કુળદૈવતા ભજે ।
પર્વવિશેષેં કીજે । પૂજા આના ॥ ૮૧૬ ॥
પર્વવિશેષેં કીજે । પૂજા આના ॥ ૮૧૬ ॥
માઝેં અધિષ્ઠાન ઘરીં । આણિ વોવસે આનાચે કરી ।
પિતૃકાર્યાવસરીં । પિતરાંચા હોય ॥ ૮૧૭ ॥
પિતૃકાર્યાવસરીં । પિતરાંચા હોય ॥ ૮૧૭ ॥
એકાદશીચ્યા દિવશીં । જેતુલા પાડુ આમ્હાંસી ।
તેતુલાચિ નાગાંસી । પંચમીચ્યા દિવશીં ॥ ૮૧૮ ॥
તેતુલાચિ નાગાંસી । પંચમીચ્યા દિવશીં ॥ ૮૧૮ ॥
ચૌથ મોટકી પાહે । આણિ ગણેશાચાચિ હોયે ।
ચાવદસી મ્હણે માયે । તુઝાચિ વો દુર્ગે ॥ ૮૧૯ ॥
ચાવદસી મ્હણે માયે । તુઝાચિ વો દુર્ગે ॥ ૮૧૯ ॥
નિત્ય નૈમિત્તિકેં કર્મેં સાંડી । મગ બૈસે નવચંડી ।
આદિત્યવારીં વાઢી । બહિરવાં પાત્રીં ॥ ૮૨૦ ॥
આદિત્યવારીં વાઢી । બહિરવાં પાત્રીં ॥ ૮૨૦ ॥
પાઠીં સોમવાર પાવે । આણિ બેલેંસી લિંગા ધાંવે ।
ઐસા એકલાચિ આઘવે । જોગાવી જો ॥ ૮૨૧ ॥
ઐસા એકલાચિ આઘવે । જોગાવી જો ॥ ૮૨૧ ॥
ઐસા અખંડ ભજન કરી । ઉગા નોહે ક્ષણભરી ।
અવઘેન ગાંવદ્વારીં । અહેવ જૈસી ॥ ૮૨૨ ॥
અવઘેન ગાંવદ્વારીં । અહેવ જૈસી ॥ ૮૨૨ ॥
ઐસેનિ જો ભક્તુ । દેખસી સૈરા ધાંવતુ ।
જાણ અજ્ઞાનાચા મૂર્તુ । અવતાર તો ॥ ૮૨૩ ॥
જાણ અજ્ઞાનાચા મૂર્તુ । અવતાર તો ॥ ૮૨૩ ॥
આણિ એકાંતેં ચોખટેં । તપોવનેં તીર્થે તટેં ।
દેખોનિ જો ગા વિટે । તોહિ તોચિ ॥ ૮૨૪ ॥
દેખોનિ જો ગા વિટે । તોહિ તોચિ ॥ ૮૨૪ ॥
જયા જનપદીં સુખ । ગજબજેચેં કવતિક ।
વાનૂં આવડે લૌકિક । તોહિ તોચી ॥ ૮૨૫ ॥
વાનૂં આવડે લૌકિક । તોહિ તોચી ॥ ૮૨૫ ॥
આણિ આત્મા ગોચરુ હોયે । ઐસી જે વિદ્યા આહે ।
તે આઇકોનિ ડૌર વાહે । વિદ્વાંસુ જો ॥ ૮૨૬ ॥
તે આઇકોનિ ડૌર વાહે । વિદ્વાંસુ જો ॥ ૮૨૬ ॥
ઉપનિષદાંકડે ન વચે । યોગશાસ્ત્ર ન રુચે ।
અધ્યાત્મજ્ઞાનીં જયાચેં । મનચિ નાહીં ॥ ૮૨૭ ॥
અધ્યાત્મજ્ઞાનીં જયાચેં । મનચિ નાહીં ॥ ૮૨૭ ॥
આત્મચર્ચા એકી આથી । ઐસિયે બુદ્ધીચી ભિંતી ।
પાડૂનિ જયાચી મતી । વોઢાળ જાહલી ॥ ૮૨૮ ॥
પાડૂનિ જયાચી મતી । વોઢાળ જાહલી ॥ ૮૨૮ ॥
કર્મકાંડ તરી જાણે । મુખોદ્ગત પુરાણેં ।
જ્યોતિષીં તો મ્હણે । તૈસેંચિ હોય ॥ ૮૨૯ ॥
જ્યોતિષીં તો મ્હણે । તૈસેંચિ હોય ॥ ૮૨૯ ॥
શિલ્પીં અતિ નિપુણ । સૂપકર્મીંહી પ્રવીણ ।
વિધિ આથર્વણ । હાતીં આથી ॥ ૮૩૦ ॥
વિધિ આથર્વણ । હાતીં આથી ॥ ૮૩૦ ॥
કોકીં નાહીં ઠેલેં । ભારત કરી મ્હણિતલેં ।
આગમ આફાવિલે । મૂર્ત હોતીં ॥ ૮૩૧ ॥
આગમ આફાવિલે । મૂર્ત હોતીં ॥ ૮૩૧ ॥
નીતિજાત સુઝે । વૈદ્યકહી બુઝે ।
કાવ્યનાટકીં દુજેં । ચતુર નાહીં ॥ ૮૩૨ ॥
કાવ્યનાટકીં દુજેં । ચતુર નાહીં ॥ ૮૩૨ ॥
સ્મૃતીંચી ચર્ચા । દંશુ જાણે ગારુડિયાચા ।
નિઘંટુ પ્રજ્ઞેચા । પાઇકી કરી ॥ ૮૩૩ ॥
નિઘંટુ પ્રજ્ઞેચા । પાઇકી કરી ॥ ૮૩૩ ॥
પૈં વ્યાકરણીં ચોખડા । તર્કીં અતિગાઢા ।
પરી એક આત્મજ્ઞાનીં ફુડા । જાત્યંધુ જો ॥ ૮૩૪ ॥
પરી એક આત્મજ્ઞાનીં ફુડા । જાત્યંધુ જો ॥ ૮૩૪ ॥
તેં એકવાંચૂનિ આઘવાં શાસ્ત્રીં । સિદ્ધાંત નિર્માણધાત્રી ।
પરી જળોં તેં મૂળનક્ષત્રીં । ન પાહેં ગા ॥ ૮૩૫ ॥
પરી જળોં તેં મૂળનક્ષત્રીં । ન પાહેં ગા ॥ ૮૩૫ ॥
મોરાઆંગીં અશેષેં । પિસેં અસતીં ડોળસેં ।
પરી એકલી દૃષ્ટિ નસે । તૈસેં તેં ગા ॥ ૮૩૬ ॥
પરી એકલી દૃષ્ટિ નસે । તૈસેં તેં ગા ॥ ૮૩૬ ॥
જરી પરમાણૂ{એ}વઢેં । સંજીવનીમૂળ જોડે ।
તરી બહુ કાય ગાડે । ભરણેં યેરેં ? ॥ ૮૩૭ ॥
તરી બહુ કાય ગાડે । ભરણેં યેરેં ? ॥ ૮૩૭ ॥
આયુષ્યેંવીણ લક્ષણેં । સિસેંવીણ અળંકરણેં ।
વોહરેંવીણ વાધાવણેં । તો વિટંબુ ગા ॥ ૮૩૮ ॥
વોહરેંવીણ વાધાવણેં । તો વિટંબુ ગા ॥ ૮૩૮ ॥
તૈસેં શાસ્ત્રજાત જાણ । આઘવેંચિ અપ્રમાણ ।
અધ્યાત્મજ્ઞાનેંવિણ । એકલેની ॥ ૮૩૯ ॥
અધ્યાત્મજ્ઞાનેંવિણ । એકલેની ॥ ૮૩૯ ॥
યાલાગીં અર્જુના પાહીં । અધ્યાત્મજ્ઞાનાચ્યા ઠાયીં ।
જયા નિત્યબોધુ નાહીં । શાસ્ત્રમૂઢા ॥ ૮૪૦ ॥
જયા નિત્યબોધુ નાહીં । શાસ્ત્રમૂઢા ॥ ૮૪૦ ॥
તયા શરીર જેં જાલેં । તેં અજ્ઞાનાચેં બીં વિરુઢલેં ।
તયાચેં વ્યુત્પન્નત્વ ગેલેં । અજ્ઞાનવેલીં ॥ ૮૪૧ ॥
તયાચેં વ્યુત્પન્નત્વ ગેલેં । અજ્ઞાનવેલીં ॥ ૮૪૧ ॥
તો જેં જેં બોલે । તેં અજ્ઞાનચિ ફુલલેં ।
તયાચેં પુણ્ય જેં ફળલેં । તેં અજ્ઞાન ગા ॥ ૮૪૨ ॥
તયાચેં પુણ્ય જેં ફળલેં । તેં અજ્ઞાન ગા ॥ ૮૪૨ ॥
આણિ અધ્યાત્મજ્ઞાન કાંહીં । જેણેં માનિલેંચિ નાહીં ।
તો જ્ઞાનાર્થુ ન દેખે કાઈ । હેં બોલાવેં અસેં ? ॥ ૮૪૩ ॥
તો જ્ઞાનાર્થુ ન દેખે કાઈ । હેં બોલાવેં અસેં ? ॥ ૮૪૩ ॥
ઐલીચિ થડી ન પવતાં । પળે જો માઘૌતા ।
તયા પૈલદ્વીપીંચી વાર્તા । કાય હોય ? ॥ ૮૪૪ ॥
તયા પૈલદ્વીપીંચી વાર્તા । કાય હોય ? ॥ ૮૪૪ ॥
કાં દારવંઠાચિ જયાચેં । શીર રોંવિલેં ખાંચે ।
તો કેવીં પરિવરીંચેં । ઠેવિલેં દેખે ? ॥ ૮૪૫ ॥
તો કેવીં પરિવરીંચેં । ઠેવિલેં દેખે ? ॥ ૮૪૫ ॥
તેવીં અધ્યાત્મજ્ઞાનીં જયા । અનોળખ ધનંજયા ।
તયા જ્ઞાનાર્થુ દેખાવયા । વિષો કાઈ ? ॥ ૮૪૬ ॥
તયા જ્ઞાનાર્થુ દેખાવયા । વિષો કાઈ ? ॥ ૮૪૬ ॥
મ્હણૌનિ આતાં વિશેષેં । તો જ્ઞાનાચેં તત્ત્વ ન દેખે ।
હેં સાંગાવેં આંખેંલેખેં । ન લગે તુજ ॥ ૮૪૭ ॥
હેં સાંગાવેં આંખેંલેખેં । ન લગે તુજ ॥ ૮૪૭ ॥
જેવ્હાં સગર્ભે વાઢિલેં । તેવ્હાંચિ પોટીંચેં ધાલેં ।
તૈસેં માગિલેં પદેં બોલિલેં । તેંચિ હોય ॥ ૮૪૮ ॥
તૈસેં માગિલેં પદેં બોલિલેં । તેંચિ હોય ॥ ૮૪૮ ॥
વાંચૂનિયાં વેગળેં । રૂપ કરણેં હેં ન મિળે ।
જેવીં અવંતિલેં આંધળેં । તેં દુજેનસીં યે ॥ ૮૪૯ ॥
જેવીં અવંતિલેં આંધળેં । તેં દુજેનસીં યે ॥ ૮૪૯ ॥
એવં ઇયે ઉપરતીં । અજ્ઞાનચિન્હેં માગુતીં ।
અમાનિત્વાદિ પ્રભૃતી । વાખાણિલીં ॥ ૮૫૦ ॥
અમાનિત્વાદિ પ્રભૃતી । વાખાણિલીં ॥ ૮૫૦ ॥
જે જ્ઞાનપદેં અઠરા । કેલિયાં યેરી મોહરાં ।
અજ્ઞાન યા આકારા । સહજેં યેતી ॥ ૮૫૧ ॥
અજ્ઞાન યા આકારા । સહજેં યેતી ॥ ૮૫૧ ॥
માગાં શ્લોકાચેનિ અર્ધાર્ધેં । ઐસેં સાંગિતલેં શ્રીમુકુંદેં ।
ના ઉફરાટીં ઇયેં જ્ઞાનપદેં । તેંચિ અજ્ઞાન ॥ ૮૫૨ ॥
ના ઉફરાટીં ઇયેં જ્ઞાનપદેં । તેંચિ અજ્ઞાન ॥ ૮૫૨ ॥
મ્હણૌનિ ઇયા વાહણીં । કેલી મ્યાં ઉપલવણી ।
વાંચૂનિ દુધા મેળઊનિ પાણી । ફાર કીજે ? ॥ ૮૫૩ ॥
વાંચૂનિ દુધા મેળઊનિ પાણી । ફાર કીજે ? ॥ ૮૫૩ ॥
તૈસેં જી ન બડબડીં । પદાચી કોર ન સાંડી ।
પરી મૂળધ્વનીંચિયે વાઢી । નિમિત્ત જાહલોં ॥ ૮૫૪ ॥
પરી મૂળધ્વનીંચિયે વાઢી । નિમિત્ત જાહલોં ॥ ૮૫૪ ॥
તંવ શ્રોતે મ્હણતી રાહેં । કેં પરિહારા ઠાવો આહે ? ।
બિહિસી કાં વાયેં । કવિપોષકા ? ॥ ૮૫૫ ॥
બિહિસી કાં વાયેં । કવિપોષકા ? ॥ ૮૫૫ ॥
તૂતેં શ્રીમુરારી । મ્હણિતલેં આમ્હી પ્રકટ કરીં ।
જેં અભિપ્રાય ગવ્હરીં । ઝાંકિલે આમ્હીં ॥ ૮૫૬ ॥
જેં અભિપ્રાય ગવ્હરીં । ઝાંકિલે આમ્હીં ॥ ૮૫૬ ॥
તેં દેવાચેં મનોગત । દાવિત આહાસી તૂં મૂર્ત ।
હેંહી મ્હણતાં ચિત્ત । દાટૈલ તુઝેં ॥ ૮૫૭ ॥
હેંહી મ્હણતાં ચિત્ત । દાટૈલ તુઝેં ॥ ૮૫૭ ॥
મ્હણૌનિ અસો હેં ન બોલોં । પરિ સાવિયા ગા તોષલોં ।
જે જ્ઞાનતરિયે મેળવિલોં । શ્રવણ સુખાચિયે ॥ ૮૫૮ ॥
જે જ્ઞાનતરિયે મેળવિલોં । શ્રવણ સુખાચિયે ॥ ૮૫૮ ॥
આતાં ઇયાવરી । જે તો શ્રીહરી ।
બોલિલા તેં કરીં । કથન વેગાં ॥ ૮૫૯ ॥
બોલિલા તેં કરીં । કથન વેગાં ॥ ૮૫૯ ॥
ઇયા સંતવાક્યાસરિસેં । મ્હણિતલેં નિવૃત્તિદાસેં ।
જી અવધારા તરી ઐસેં । બોલિલેં દેવેં ॥ ૮૬૦ ॥
જી અવધારા તરી ઐસેં । બોલિલેં દેવેં ॥ ૮૬૦ ॥
મ્હણતી તુવાં પાંડવા । હા ચિન્હસમુચ્ચયો આઘવા ।
આયકિલા તો જાણાવા । અજ્ઞાનભાગુ ॥ ૮૬૧ ॥
આયકિલા તો જાણાવા । અજ્ઞાનભાગુ ॥ ૮૬૧ ॥
ઇયા અજ્ઞાનવિભાગા । પાઠી દેઊનિ પૈં ગા ।
જ્ઞાનવિખીં ચાંગા । દૃઢા હોઈજે ॥ ૮૬૨ ॥
જ્ઞાનવિખીં ચાંગા । દૃઢા હોઈજે ॥ ૮૬૨ ॥
મગ નિર્વાળિલેનિ જ્ઞાનેં । જ્ઞેય ભેટેલ મનેં ।
તેં જાણાવયા અર્જુનેં । આસ કેલી ॥ ૮૬૩ ॥
તેં જાણાવયા અર્જુનેં । આસ કેલી ॥ ૮૬૩ ॥
તંવ સર્વજ્ઞાંચા રાવો । મ્હણે જાણૌનિ તયાચા ભાવો ।
પરિસેં જ્ઞેયાચા અભિપ્રાવો । સાંગોં આતાં ॥ ૮૬૪ ॥
પરિસેં જ્ઞેયાચા અભિપ્રાવો । સાંગોં આતાં ॥ ૮૬૪ ॥
જ્ઞેયં યત્તત્પ્રવક્ષ્યામિ યજ્ઞાત્વા~મૃતમશ્નુતે ॥
અનાદિમત્પરં બ્રહ્મ ન સત્તન્નાસદુચ્યતે ॥ ૧૨॥
તરિ જ્ઞેય ઐસેં મ્હણણેં । વસ્તૂતેં યેણેંચિ કારણેં ।
જેં જ્ઞાનેંવાંચૂનિ કવણેં । ઉપાયેં નયે ॥ ૮૬૫ ॥
જેં જ્ઞાનેંવાંચૂનિ કવણેં । ઉપાયેં નયે ॥ ૮૬૫ ॥
આણિ જાણિતલેયાવરૌતેં । કાંહીંચ કરણેં નાહીં જેથેં ।
જાણણેંચિ તન્મયાતેં । આણી જયાચેં ॥ ૮૬૬ ॥
જાણણેંચિ તન્મયાતેં । આણી જયાચેં ॥ ૮૬૬ ॥
જેં જાણિતલેયાસાઠીં । સંસાર કાઢૂનિયાં કાંઠીં ।
જિરોનિ જાઇજે પોટીં । નિત્યાનંદાચ્યા ॥ ૮૬૭ ॥
જિરોનિ જાઇજે પોટીં । નિત્યાનંદાચ્યા ॥ ૮૬૭ ॥
તેં જ્ઞેય ગા ઐસેં । આદિ જયા નસે ।
પરબ્રહ્મ આપૈસેં । નામ જયા ॥ ૮૬૮ ॥
પરબ્રહ્મ આપૈસેં । નામ જયા ॥ ૮૬૮ ॥
જેં નાહીં મ્હણોં જાઇજે । તંવ વિશ્વાકારેં દેખિજે ।
આણિ વિશ્વચિ ઐસેં મ્હણિજે । તરિ હે માયા ॥ ૮૬૯ ॥
આણિ વિશ્વચિ ઐસેં મ્હણિજે । તરિ હે માયા ॥ ૮૬૯ ॥
રૂપ વર્ણ વ્યક્તી । નાહીં દૃશ્ય દૃષ્ટા સ્થિતી ।
તરી કોણેં કૈસેં આથી । મ્હણાવેં પાં ॥ ૮૭૦ ॥
તરી કોણેં કૈસેં આથી । મ્હણાવેં પાં ॥ ૮૭૦ ॥
આણિ સાચચિ જરી નાહીં । તરી મહદાદિ કોણેં ઠાઈં ।
સ્ફુરત કૈચેં કાઈ । તેણેંવીણ અસે ? ॥ ૮૭૧ ॥
સ્ફુરત કૈચેં કાઈ । તેણેંવીણ અસે ? ॥ ૮૭૧ ॥
મ્હણૌનિ આથી નાથી હે બોલી । જેં દેખોનિ મુકી જાહલી ।
વિચારેંસીં મોડલી । વાટ જેથેં ॥ ૮૭૨ ॥
વિચારેંસીં મોડલી । વાટ જેથેં ॥ ૮૭૨ ॥
જૈસી ભાંડઘટશરાવીં । તદાકારેં અસે પૃથ્વી ।
તૈસેં સર્વ હોઊનિયાં સર્વીં । અસે જે વસ્તુ ॥ ૮૭૩ ॥
તૈસેં સર્વ હોઊનિયાં સર્વીં । અસે જે વસ્તુ ॥ ૮૭૩ ॥
સર્વતઃ પાણિપાદં તત્સર્વતો~ક્ષિશિરોમુખમ્ ।
સર્વતઃ શ્રુતિમલ્લોકે સર્વમાવૃત્ય તિષ્ઠતિ ॥ ૧૩॥
સર્વતઃ શ્રુતિમલ્લોકે સર્વમાવૃત્ય તિષ્ઠતિ ॥ ૧૩॥
આઘવાંચિ દેશીં કાળીં । નવ્હતાં દેશકાળાંવેગળી ।
જે ક્રિયા સ્થૂળાસ્થૂળીં । તેચિ હાત જયાચે ॥ ૮૭૪ ॥
જે ક્રિયા સ્થૂળાસ્થૂળીં । તેચિ હાત જયાચે ॥ ૮૭૪ ॥
તયાતેં યાકારણેં । વિશ્વબાહૂ ઐસેં મ્હણણેં ।
જેં સર્વચિ સર્વપણેં । સર્વદા કરી ॥ ૮૭૫ ॥
જેં સર્વચિ સર્વપણેં । સર્વદા કરી ॥ ૮૭૫ ॥
આણિ સમસ્તાંહી ઠાયા । એકે કાળીં ધનંજયા ।
આલેં અસે મ્હણૌનિ જયા । વિશ્વાંઘ્રીનામ ॥ ૮૭૬ ॥
આલેં અસે મ્હણૌનિ જયા । વિશ્વાંઘ્રીનામ ॥ ૮૭૬ ॥
પૈં સવિતયા આંગ ડોળે । નાહીંત વેગળે વેગળે ।
તૈસેં સર્વદ્રષ્ટે સકળેં । સ્વરૂપેં જેં ॥ ૮૭૭ ॥
તૈસેં સર્વદ્રષ્ટે સકળેં । સ્વરૂપેં જેં ॥ ૮૭૭ ॥
મ્હણૌનિ વિશ્વતશ્ચક્ષુ । હા અચક્ષૂચ્યા ઠાયીં પક્ષુ ।
બોલાવયા દક્ષુ । જાહલા વેદુ ॥ ૮૭૮ ॥
બોલાવયા દક્ષુ । જાહલા વેદુ ॥ ૮૭૮ ॥
જેં સર્વાંચે શિરાવરી । નિત્ય નાંદે સર્વાંપરી ।
ઐસિયે સ્થિતીવરી । વિશ્વમૂર્ધા મ્હણિપે ॥ ૮૭૯ ॥
ઐસિયે સ્થિતીવરી । વિશ્વમૂર્ધા મ્હણિપે ॥ ૮૭૯ ॥
પૈં ગા મૂર્તિ તેંચિ મુખ । હુતાશના જૈસેં દેખ ।
તૈસેં સર્વપણેં અશેખ । ભોક્તે જે ॥ ૮૮૦ ॥
તૈસેં સર્વપણેં અશેખ । ભોક્તે જે ॥ ૮૮૦ ॥
યાલાગીં તયા પાર્થા । વિશ્વતોમુખ હે વ્યવસ્થા ।
આલી વાક્પથા । શ્રુતીચિયા ॥ ૮૮૧ ॥
આલી વાક્પથા । શ્રુતીચિયા ॥ ૮૮૧ ॥
આણિ વસ્તુમાત્રીં ગગન । જૈસેં અસે સંલગ્ન ।
તૈસેં શબ્દજાતીં કાન । સર્વત્ર જયા ॥ ૮૮૨ ॥
તૈસેં શબ્દજાતીં કાન । સર્વત્ર જયા ॥ ૮૮૨ ॥
મ્હણૌનિ આમ્હીં તયાતેં । મ્હણોં સર્વત્ર આઇકતેં ।
એવં જેં સર્વાંતેં । આવરૂનિ અસે ॥ ૮૮૩ ॥
એવં જેં સર્વાંતેં । આવરૂનિ અસે ॥ ૮૮૩ ॥
એર઼્હવીં તરી મહામતી । વિશ્વતશ્ચક્ષુ ઇયા શ્રુતી ।
તયાચિયા વ્યાપ્તી । રૂપ કેલેં ॥ ૮૮૪ ॥
તયાચિયા વ્યાપ્તી । રૂપ કેલેં ॥ ૮૮૪ ॥
વાંચૂનિ હસ્ત નેત્ર પાયે । હેં ભાષ તેથ કેં આહે ? ।
સર્વ શૂન્યાચા ન સાહે । નિષ્કર્ષુ જેં ॥ ૮૮૫ ॥
સર્વ શૂન્યાચા ન સાહે । નિષ્કર્ષુ જેં ॥ ૮૮૫ ॥
પૈં કલ્લોળાતેં કલ્લોળેં । ગ્રસિજત અસે ઐસેં કળે ।
પરી ગ્રસિતેં ગ્રાસાવેગળેં । અસે કાઈ ? ॥ ૮૮૬ ॥
પરી ગ્રસિતેં ગ્રાસાવેગળેં । અસે કાઈ ? ॥ ૮૮૬ ॥
તૈસેં સાચચિ જેં એક । તેથ કેં વ્યાપ્યવ્યાપક ? ।
પરી બોલાવયા નાવેક । કરાવેં લાગે ॥ ૮૮૭ ॥
પરી બોલાવયા નાવેક । કરાવેં લાગે ॥ ૮૮૭ ॥
પૈં શૂન્ય જૈં દાવાવેં જાહલેં । તૈં બિંદુલેં એક પાહિજે કેલેં ।
તૈસેં અદ્વૈત સાંગાવેં બોલેં । તૈં દ્વૈત કીજે ॥ ૮૮૮ ॥
તૈસેં અદ્વૈત સાંગાવેં બોલેં । તૈં દ્વૈત કીજે ॥ ૮૮૮ ॥
એર઼્હવીં તરી પાર્થા । ગુરુશિષ્યસત્પથા ।
આડળુ પડે સર્વથા । બોલ ખુંટે ॥ ૮૮૯ ॥
આડળુ પડે સર્વથા । બોલ ખુંટે ॥ ૮૮૯ ॥
મ્હણૌનિ ગા શ્રુતી । દ્વૈતભાવેં અદ્વૈતીં ।
નિરૂપણાચી વાહતી । વાટ કેલી ॥ ૮૯૦ ॥
નિરૂપણાચી વાહતી । વાટ કેલી ॥ ૮૯૦ ॥
તેંચિ આતાં અવધારીં । ઇયે નેત્રગોચરેં આકારીં ।
તેં જ્ઞેય જયાપરી । વ્યાપક અસે ॥ ૮૯૧ ॥
તેં જ્ઞેય જયાપરી । વ્યાપક અસે ॥ ૮૯૧ ॥
સર્વેન્દ્રિયગુણાભાસં સર્વેન્દ્રિયવિવર્જિતમ્ ।
અસક્તં સર્વભૃચ્ચૈવ નિર્ગુણં ગુણભોક્તૃ ચ ॥ ૧૪॥
અસક્તં સર્વભૃચ્ચૈવ નિર્ગુણં ગુણભોક્તૃ ચ ॥ ૧૪॥
તરી તેં ગા કિરીટી ઐસેં । અવકાશીં આકાશ જૈસેં ।
પટીં પટુ હોઊનિ અસે । તંતુ જેવીં ॥ ૮૯૨ ॥
પટીં પટુ હોઊનિ અસે । તંતુ જેવીં ॥ ૮૯૨ ॥
ઉદક હોઊનિ ઉદકીં । રસુ જૈસા અવલોકીં ।
દીપપણેં દીપકીં । તેજ જૈસેં ॥ ૮૯૩ ॥
દીપપણેં દીપકીં । તેજ જૈસેં ॥ ૮૯૩ ॥
કર્પૂરત્વેં કાપુરીં । સૌરભ્ય અસે જયાપરી ।
શરીર હોઊનિ શરીરીં । કર્મ જેવીં ॥ ૮૯૪ ॥
શરીર હોઊનિ શરીરીં । કર્મ જેવીં ॥ ૮૯૪ ॥
કિંબહુના પાંડવા । સોનેંચિ સોનયાચા રવા ।
તૈસેં જેં યા સર્વાં । સર્વાંગીં અસે ॥ ૮૯૫ ॥
તૈસેં જેં યા સર્વાં । સર્વાંગીં અસે ॥ ૮૯૫ ॥
પરી રવેપણામાજિવડે । તંવ રવા ઐસેં આવડે ।
વાંચૂનિ સોનેં સાંગડેં । સોનયા જેવીં ॥ ૮૯૬ ॥
વાંચૂનિ સોનેં સાંગડેં । સોનયા જેવીં ॥ ૮૯૬ ॥
પૈં ગા વોઘુચિ વાંકુડા । પરિ પાણી ઉજૂ સુહાડા ।
વન્હિ આલા લોખંડા । લોહ નવ્હે કીં ॥ ૮૯૭ ॥
વન્હિ આલા લોખંડા । લોહ નવ્હે કીં ॥ ૮૯૭ ॥
ઘટાકારેં વેંટાળેં । તેથ નભ ગમે વાટોળેં ।
મઠીં તરી ચૌફળેં । આયે દિસે ॥ ૮૯૮ ॥
મઠીં તરી ચૌફળેં । આયે દિસે ॥ ૮૯૮ ॥
તરિ તે અવકાશ જૈસેં । નોહિજતીચિ કાં આકાશેં ।
જેં વિકાર હોઊનિ તૈસેં । વિકારી નોહે ॥ ૮૯૯ ॥
જેં વિકાર હોઊનિ તૈસેં । વિકારી નોહે ॥ ૮૯૯ ॥
મન મુખ્ય ઇંદ્રિયાં । સત્ત્વાદિ ગુણાં યયાં- ।
સારિખેં ઐસેં ધનંજયા । આવડે કીર ॥ ૯૦૦ ॥
સારિખેં ઐસેં ધનંજયા । આવડે કીર ॥ ૯૦૦ ॥
પૈં ગુળાચી ગોડી । નોહે બાંધયા સાંગડી ।
તૈસીં ગુણ ઇંદ્રિયેં ફુડીં । નાહીં તેથ ॥ ૯૦૧ ॥
તૈસીં ગુણ ઇંદ્રિયેં ફુડીં । નાહીં તેથ ॥ ૯૦૧ ॥
અગા ક્ષીરાચિયે દશે । ઘૃત ક્ષીરાકારેં અસે ।
પરી ક્ષીરચિ નોહે જૈસેં । કપિધ્વજા ॥ ૯૦૨ ॥
પરી ક્ષીરચિ નોહે જૈસેં । કપિધ્વજા ॥ ૯૦૨ ॥
તૈસેં જેં ઇયે વિકારીં । વિકાર નોહે અવધારીં ।
પૈં આકારા નામ ભોંવરી । યેર સોને તેં સોનેં ॥ ૯૦૩ ॥
પૈં આકારા નામ ભોંવરી । યેર સોને તેં સોનેં ॥ ૯૦૩ ॥
ઇયા ઉઘડ મર઼્હાટિયા । તેં વેગળેપણ ધનંજયા ।
જાણ ગુણ ઇંદ્રિયાં- । પાસોનિયાં ॥ ૯૦૪ ॥
જાણ ગુણ ઇંદ્રિયાં- । પાસોનિયાં ॥ ૯૦૪ ॥
નામરૂપસંબંધુ । જાતિક્રિયાભેદુ ।
હા આકારાસીચ પ્રવાદુ । વસ્તૂસિ નાહીં ॥ ૯૦૫ ॥
હા આકારાસીચ પ્રવાદુ । વસ્તૂસિ નાહીં ॥ ૯૦૫ ॥
તેં ગુણ નવ્હે કહીં । ગુણા તયા સંબંધુ નાહીં ।
પરી તયાચ્યાચિ ઠાયીં । આભાસતી ॥ ૯૦૬ ॥
પરી તયાચ્યાચિ ઠાયીં । આભાસતી ॥ ૯૦૬ ॥
યેતુલેયાસાઠીં । સંભ્રાંતાચ્યા પોટીં ।
ઐસેં જાય કિરીટી । જે હેંચિ ધરી ॥ ૯૦૭ ॥
ઐસેં જાય કિરીટી । જે હેંચિ ધરી ॥ ૯૦૭ ॥
તરી તેં ગા ધરણેં ઐસેં । અભ્રાતેં જેવીં આકાશેં ।
કાં પ્રતિવદન જૈસેં । આરસેની ॥ ૯૦૮ ॥
કાં પ્રતિવદન જૈસેં । આરસેની ॥ ૯૦૮ ॥
નાતરી સૂર્ય પ્રતિમંડલ । જૈસેનિ ધરી સલિલ ।
કાં રશ્મિકરીં મૃગજળ । ધરિજે જેવીં ॥ ૯૦૯ ॥
કાં રશ્મિકરીં મૃગજળ । ધરિજે જેવીં ॥ ૯૦૯ ॥
તૈસેં ગા સંબંધેંવીણ । યયા સર્વાંતેં ધરી નિર્ગુણ ।
પરી તેં વાયાં જાણ । મિથ્યાદૃષ્ટી ॥ ૯૧૦ ॥
પરી તેં વાયાં જાણ । મિથ્યાદૃષ્ટી ॥ ૯૧૦ ॥
આણિ યાપરી નિર્ગુણેં । ગુણાતેં ભોગણેં ।
રંકા રાજ્ય કરણેં । સ્વપ્નીં જૈસેં ॥ ૯૧૧ ॥
રંકા રાજ્ય કરણેં । સ્વપ્નીં જૈસેં ॥ ૯૧૧ ॥
મ્હણૌનિ ગુણાચા સંગુ । અથવા ગુણભોગુ ।
હા નિર્ગુણીં લાગુ । બોલોં નયે ॥ ૯૧૨ ॥
હા નિર્ગુણીં લાગુ । બોલોં નયે ॥ ૯૧૨ ॥
બહિરન્તશ્ચ ભૂતાનામચરં ચરમેવ ચ ।
સૂક્ષમત્વાત્તદવિજ્ઞેયં દૂરસ્થં ચાન્તિકે ચ તત્ ॥ ૧૫॥
સૂક્ષમત્વાત્તદવિજ્ઞેયં દૂરસ્થં ચાન્તિકે ચ તત્ ॥ ૧૫॥
જેં ચરાચર ભૂતાં- । માજીં અસે પંડુસુતા ।
નાના વન્હીં ઉષ્ણતા । અભેદેં જૈસી ॥ ૯૧૩ ॥
નાના વન્હીં ઉષ્ણતા । અભેદેં જૈસી ॥ ૯૧૩ ॥
તૈસેનિ અવિનાશભાવેં । જેં સૂક્ષ્મદશે આઘવેં ।
વ્યાપૂનિ અસે તેં જાણાવેં । જ્ઞેય એથ ॥ ૯૧૪ ॥
વ્યાપૂનિ અસે તેં જાણાવેં । જ્ઞેય એથ ॥ ૯૧૪ ॥
જેં એક આંતુબાહેરી । જેં એક જવળ દુરી ।
જેં એકવાંચૂનિ પરી । દુજીં નાહીં ॥ ૯૧૫ ॥
જેં એકવાંચૂનિ પરી । દુજીં નાહીં ॥ ૯૧૫ ॥
ક્ષીરસાગરીંચી ગોડી । માજીં બહુ થડિયે થોડી ।
હેં નાહીં તયા પરવડી । પૂર્ણ જેં ગા ॥ ૯૧૬ ॥
હેં નાહીં તયા પરવડી । પૂર્ણ જેં ગા ॥ ૯૧૬ ॥
સ્વેદજાદિપ્રભૃતી । વેગળાલ્યાં ભૂતીં ।
જયાચિયે અનુસ્યૂતીં । ખોમણેં નાહીં ॥ ૯૧૭ ॥
જયાચિયે અનુસ્યૂતીં । ખોમણેં નાહીં ॥ ૯૧૭ ॥
પૈં શ્રોતે મુખટિળકા । ઘટસહસ્રા અનેકાં- ।
માજીં બિંબોનિ ચંદ્રિકા । ન ભેદે જેવીં ॥ ૯૧૮ ॥
માજીં બિંબોનિ ચંદ્રિકા । ન ભેદે જેવીં ॥ ૯૧૮ ॥
નાના લવણકણાચિયે રાશી । ક્ષારતા એકચિ જૈસી ।
કાં કોડી એકીં ઊસીં । એકચિ ગોડી ॥ ૯૧૯ ॥
કાં કોડી એકીં ઊસીં । એકચિ ગોડી ॥ ૯૧૯ ॥
અવિભક્તં ચ ભૂતેષુ વિભક્તમિવ ચ સ્થિતં ।
ભૂતભર્તૃ ચ તજ્ઞેયં ગ્રસિષ્ણુ પ્રભવિષ્ણુ ચ ॥ ૧૬॥
ભૂતભર્તૃ ચ તજ્ઞેયં ગ્રસિષ્ણુ પ્રભવિષ્ણુ ચ ॥ ૧૬॥
તૈસેં અનેકીં ભૂતજાતીં । જેં આહે એકી વ્યાપ્તી ।
વિશ્વકાર્યા સુમતી । કારણ જેં ગા ॥ ૯૨૦ ॥
વિશ્વકાર્યા સુમતી । કારણ જેં ગા ॥ ૯૨૦ ॥
મ્હણૌનિ હા ભૂતાકારુ । જેથોનિ તેંચિ તયા આધારુ ।
કલ્લોળા સાગરુ । જિયાપરી ॥ ૯૨૧ ॥
કલ્લોળા સાગરુ । જિયાપરી ॥ ૯૨૧ ॥
બાલ્યાદિ તિન્હીં વયસીં । કાયા એકચિ જૈસી ।
તૈસેં આદિસ્થિતિગ્રાસીં । અખંડ જેં ॥ ૯૨૨ ॥
તૈસેં આદિસ્થિતિગ્રાસીં । અખંડ જેં ॥ ૯૨૨ ॥
સાયંપ્રાતર્મધ્યાન । હોતાં જાતાં દિનમાન ।
જૈસેં કાં ગગન । પાલટેના ॥ ૯૨૩ ॥
જૈસેં કાં ગગન । પાલટેના ॥ ૯૨૩ ॥
અગા સૃષ્ટિવેળે પ્રિયોત્તમા । જયા નાંવ મ્હણતી બ્રહ્મા ।
વ્યાપ્તિ જેં વિષ્ણુનામા । પાત્ર જાહલેં ॥ ૯૨૪ ॥
વ્યાપ્તિ જેં વિષ્ણુનામા । પાત્ર જાહલેં ॥ ૯૨૪ ॥
મગ આકારુ હા હારપે । તેવ્હાં રુદ્ર જેં મ્હણિપે ।
તેંહી ગુણત્રય જેવ્હાં લોપે । તૈં જેં શૂન્ય ॥ ૯૨૫ ॥
તેંહી ગુણત્રય જેવ્હાં લોપે । તૈં જેં શૂન્ય ॥ ૯૨૫ ॥
નભાચેં શૂન્યત્વ ગિળૂન । ગુણત્રયાતેં નુરઊન ।
તેં શૂન્ય તેં મહાશૂન્ય । શ્રુતિવચનસંમત ॥ ૯૨૬ ॥
તેં શૂન્ય તેં મહાશૂન્ય । શ્રુતિવચનસંમત ॥ ૯૨૬ ॥
જ્યોતિષામપિ તજ્જ્યોતિસ્તમસઃ પરમુચ્યતે ।
જ્ઞાનં જ્ઞેયં જ્ઞાનગમ્યં હૃદિ સર્વસ્ય વિસ્ઠિતમ્ ॥ ૧૭॥
જ્ઞાનં જ્ઞેયં જ્ઞાનગમ્યં હૃદિ સર્વસ્ય વિસ્ઠિતમ્ ॥ ૧૭॥
જેં અગ્નીચેં દીપન । જેં ચંદ્રાચેં જીવન ।
સૂર્યાચે નયન । દેખતી જેણેં ॥ ૯૨૭ ॥
સૂર્યાચે નયન । દેખતી જેણેં ॥ ૯૨૭ ॥
જયાચેનિ ઉજિયેડેં । તારાંગણ ઉભડેં ।
મહાતેજ સુરવાડેં । રાહાટે જેણેં ॥ ૯૨૮ ॥
મહાતેજ સુરવાડેં । રાહાટે જેણેં ॥ ૯૨૮ ॥
જેં આદીચી આદી । જેં વૃદ્ધીચી વૃદ્ધી ।
બુદ્ધીચી જે બુદ્ધી । જીવાચા જીવુ ॥ ૯૨૯ ॥
બુદ્ધીચી જે બુદ્ધી । જીવાચા જીવુ ॥ ૯૨૯ ॥
જેં મનાચેં મન । જેં નેત્રાચે નયન ।
કાનાચે કાન । વાચેચી વાચા ॥ ૯૩૦ ॥
કાનાચે કાન । વાચેચી વાચા ॥ ૯૩૦ ॥
જેં પ્રાણાચા પ્રાણ । જેં ગતીચે ચરણ ।
ક્રિયેચેં કર્તેપણ । જયાચેનિ ॥ ૯૩૧ ॥
ક્રિયેચેં કર્તેપણ । જયાચેનિ ॥ ૯૩૧ ॥
આકારુ જેણેં આકારે । વિસ્તારુ જેણેં વિસ્તારે ।
સંહારુ જેણેં સંહારે । પંડુકુમરા ॥ ૯૩૨ ॥
સંહારુ જેણેં સંહારે । પંડુકુમરા ॥ ૯૩૨ ॥
જેં મેદિનીચી મેદિની । જેં પાણી પિઊનિ અસે પાણી ।
તેજા દિવેલાવણી । જેણેં તેજેં ॥ ૯૩૩ ॥
તેજા દિવેલાવણી । જેણેં તેજેં ॥ ૯૩૩ ॥
જેં વાયૂચા શ્વાસોશ્વાસુ । જેં ગગનાચા અવકાશુ ।
હેં અસો આઘવાચી આભાસુ । આભાસે જેણેં ॥ ૯૩૪ ॥
હેં અસો આઘવાચી આભાસુ । આભાસે જેણેં ॥ ૯૩૪ ॥
કિંબહુના પાંડવા । જેં આઘવેંચિ અસે આઘવા ।
જેથ નાહીં રિગાવા । દ્વૈતભાવાસી ॥ ૯૩૫ ॥
જેથ નાહીં રિગાવા । દ્વૈતભાવાસી ॥ ૯૩૫ ॥
જેં દેખિલિયાચિસવેં । દૃશ્ય દ્રષ્ટા હેં આઘવેં ।
એકવાટ કાલવે । સામરસ્યેં ॥ ૯૩૬ ॥
એકવાટ કાલવે । સામરસ્યેં ॥ ૯૩૬ ॥
મગ તેંચિ હોય જ્ઞાન । જ્ઞાતા જ્ઞેય હન ।
જ્ઞાનેં ગમિજે સ્થાન । તેંહિ તેંચી ॥ ૯૩૭ ॥
જ્ઞાનેં ગમિજે સ્થાન । તેંહિ તેંચી ॥ ૯૩૭ ॥
જૈસેં સરલિયાં લેખ । આંખ હોતી એક ।
તૈસેં સાધ્યસાધનાદિક । ઐક્યાસિ યે ॥ ૯૩૮ ॥
તૈસેં સાધ્યસાધનાદિક । ઐક્યાસિ યે ॥ ૯૩૮ ॥
અર્જુના જિયે ઠાયીં । ન સરે દ્વૈતાચી વહી ।
હેં અસો જેં હૃદયીં । સર્વાંચ્યા અસે ॥ ૯૩૯ ॥
હેં અસો જેં હૃદયીં । સર્વાંચ્યા અસે ॥ ૯૩૯ ॥
ઇતિ ક્ષેત્રં તથા જ્ઞાનં જ્ઞેયં ચોક્તં સમાસતઃ ।
મદ્ભક્ત એતદ્વિજ્ઞાય મદ્ભાવાયોપપદ્યતે ॥ ૧૮॥
મદ્ભક્ત એતદ્વિજ્ઞાય મદ્ભાવાયોપપદ્યતે ॥ ૧૮॥
એવં તુજપુઢાં । આદીં ક્ષેત્ર સુહાડા ।
દાવિલેં ફાડોવાડાં । વિવંચુની ॥ ૯૪૦ ॥
દાવિલેં ફાડોવાડાં । વિવંચુની ॥ ૯૪૦ ॥
તૈસેંચિ ક્ષેત્રાપાઠીં । જૈસેનિ દેખસી દિઠી ।
તેં જ્ઞાનહી કિરીટી । સાંગિતલેં ॥ ૯૪૧ ॥
તેં જ્ઞાનહી કિરીટી । સાંગિતલેં ॥ ૯૪૧ ॥
અજ્ઞાનાહી કૌતુકેં । રૂપ કેલેં નિકેં ।
જંવ આયણી તુઝી ટેંકે । પુરે મ્હણે ॥ ૯૪૨ ॥
જંવ આયણી તુઝી ટેંકે । પુરે મ્હણે ॥ ૯૪૨ ॥
આણિ આતાં હેં રોકડેં । ઉપપત્તીચેનિ પવાડેં ।
નિરૂપિલેં ઉઘડેં । જ્ઞેય પૈં ગા ॥ ૯૪૩ ॥
નિરૂપિલેં ઉઘડેં । જ્ઞેય પૈં ગા ॥ ૯૪૩ ॥
હે આઘવીચ વિવંચના । બુદ્ધી ભરોનિ અર્જુના ।
મત્સિદ્ધિભાવના । માઝિયા યેતી ॥ ૯૪૪ ॥
મત્સિદ્ધિભાવના । માઝિયા યેતી ॥ ૯૪૪ ॥
દેહાદિ પરિગ્રહીં । સંન્યાસુ કરૂનિયાં જિહીં ।
જીવુ માઝ્યા ઠાઈં । વૃત્તિકુ કેલા ॥ ૯૪૫ ॥
જીવુ માઝ્યા ઠાઈં । વૃત્તિકુ કેલા ॥ ૯૪૫ ॥
તે માતેં કિરીટી । હેંચિ જાણૌનિયાં શેવટીં ।
આપણપયાં સાટોવાટીં । મીચિ હોતી ॥ ૯૪૬ ॥
આપણપયાં સાટોવાટીં । મીચિ હોતી ॥ ૯૪૬ ॥
મીચિ હોતી પરી । હે મુખ્ય ગા અવધારીં ।
સોહોપી સર્વાંપરી । રચિલીં આમ્હીં ॥ ૯૪૭ ॥
સોહોપી સર્વાંપરી । રચિલીં આમ્હીં ॥ ૯૪૭ ॥
કડાં પાયરી કીજે । નિરાળીં માચુ બાંધિજે ।
અથાવીં સુઇજે । તરી જૈસી ॥ ૯૪૮ ॥
અથાવીં સુઇજે । તરી જૈસી ॥ ૯૪૮ ॥
એર઼્હવીં અવઘેંચિ આત્મા । હેં સાંગોં જરી વીરોત્તમા ।
પરી તુઝિયા મનોધર્મા । મિળેલ ના ॥ ૯૪૯ ॥
પરી તુઝિયા મનોધર્મા । મિળેલ ના ॥ ૯૪૯ ॥
મ્હણૌનિ એકચિ સંચલેં । ચતુર્ધા આમ્હીં કેલેં ।
જેં અદળપણ દેખિલેં । તુઝિયે પ્રજ્ઞે ॥ ૯૫૦ ॥
જેં અદળપણ દેખિલેં । તુઝિયે પ્રજ્ઞે ॥ ૯૫૦ ॥
પૈં બાળ જૈં જેવવિજે । તૈં ઘાંસુ વિસા ઠાયીં કીજે ।
તૈસેં એકચિ હેંચતુર્વ્યાજેં । કથિલેં આમ્હીં ॥ ૯૫૧ ॥
તૈસેં એકચિ હેંચતુર્વ્યાજેં । કથિલેં આમ્હીં ॥ ૯૫૧ ॥
એક ક્ષેત્ર એક જ્ઞાન । એક જ્ઞેય એક અજ્ઞાન ।
હે ભાગ કેલે અવધાન । જાણૌનિ તુઝેં ॥ ૯૫૨ ॥
હે ભાગ કેલે અવધાન । જાણૌનિ તુઝેં ॥ ૯૫૨ ॥
આણિ ઐસેનહી પાર્થા । જરી હા અભિપ્રાવો તુજ હાતા ।
નયે તરી હે વ્યવસ્થા । એક વેળ સાંગોં ॥ ૯૫૩ ॥
નયે તરી હે વ્યવસ્થા । એક વેળ સાંગોં ॥ ૯૫૩ ॥
આતાં ચૌઠાયીં ન કરૂં । એકહી મ્હણૌનિ ન સરૂં ।
આત્માનાત્મયા ધરૂં । સરિસા પાડુ ॥ ૯૫૪ ॥
આત્માનાત્મયા ધરૂં । સરિસા પાડુ ॥ ૯૫૪ ॥
પરિ તુવાં યેતુલેં કરાવેં । માગોં તેં આમ્હાં દેઆવેં ।
જે કાનચિ નાંવ ઠેવાવેં । આપણ પૈં ગા ॥ ૯૫૫ ॥
જે કાનચિ નાંવ ઠેવાવેં । આપણ પૈં ગા ॥ ૯૫૫ ॥
યા શ્રીકૃષ્ણાચિયા બોલા । પાર્થુ રોમાંચિતુ જાહલા ।
તેથ દેવો મ્હણતી ભલા । ઉચંબળેના ॥ ૯૫૬ ॥
તેથ દેવો મ્હણતી ભલા । ઉચંબળેના ॥ ૯૫૬ ॥
ઐસેનિ તો યેતાં વેગુ । ધરૂનિ મ્હણે શ્રીરંગુ ।
પ્રકૃતિપુરુષવિભાગુ । પરિસેં સાંગોં ॥ ૯૫૭ ॥
પ્રકૃતિપુરુષવિભાગુ । પરિસેં સાંગોં ॥ ૯૫૭ ॥
પ્રકૃતિં પુરુષં ચૈવ વિદ્ધ્યનાદી ઉભાવપિ ।
વિકારાંશ્ચ ગુણાંશ્ચૈવ વિદ્ધિ પ્રકૃતિસંભવાન્ ॥ ૧૯॥
વિકારાંશ્ચ ગુણાંશ્ચૈવ વિદ્ધિ પ્રકૃતિસંભવાન્ ॥ ૧૯॥
જયા માર્ગાતેં જગીં । સાંખ્ય મ્હણતી યોગી ।
જયાચિયે ભાટિવેલાગીં । મી કપિલ જાહલોં ॥ ૯૫૮ ॥
જયાચિયે ભાટિવેલાગીં । મી કપિલ જાહલોં ॥ ૯૫૮ ॥
તો આઇક નિર્દોખુ । પ્રકૃતિપુરુષવિવેકુ ।
મ્હણે આદિપુરુખુ । અર્જુનાતેં ॥ ૯૫૯ ॥
મ્હણે આદિપુરુખુ । અર્જુનાતેં ॥ ૯૫૯ ॥
તરી પુરુષ અનાદિ આથી । આણિ તૈંચિ લાગોનિ પ્રકૃતિ ।
સંસરિસી દિવોરાતી । દોની જૈસી ॥ ૯૬૦ ॥
સંસરિસી દિવોરાતી । દોની જૈસી ॥ ૯૬૦ ॥
કાં રૂપ નોહે વાયાં । પરી રૂપા લાગલી છાયા ।
નિકણુ વાઢે ધનંજયા । કણેંસીં કોંડા ॥ ૯૬૧ ॥
નિકણુ વાઢે ધનંજયા । કણેંસીં કોંડા ॥ ૯૬૧ ॥
તૈસીં જાણ જવટેં । દોન્હીં ઇયેં એકવટે ।
પ્રકૃતિપુરુષ પ્રગટેં । અનાદિસિદ્ધેં ॥ ૯૬૨ ॥
પ્રકૃતિપુરુષ પ્રગટેં । અનાદિસિદ્ધેં ॥ ૯૬૨ ॥
પૈં ક્ષેત્ર યેણેં નાંવેં । જેં સાંગિતલેં આઘવેં ।
તેંચિ એથ જાણાવેં । પ્રકૃતિ હે ગા ॥ ૯૬૩ ॥
તેંચિ એથ જાણાવેં । પ્રકૃતિ હે ગા ॥ ૯૬૩ ॥
આણિ ક્ષેત્રજ્ઞ ઐસેં । જયાતેં મ્હણિતલેં અસે ।
તો પુરુષ હેં અનારિસે । ન બોલોં ઘેઈં ॥ ૯૬૪ ॥
તો પુરુષ હેં અનારિસે । ન બોલોં ઘેઈં ॥ ૯૬૪ ॥
ઇયેં આનાનેં નાંવેં । પરી નિરૂપ્ય આન નોહે ।
હેં લક્ષણ ન ચુકાવેં । પુઢતપુઢતી ॥ ૯૬૫ ॥
હેં લક્ષણ ન ચુકાવેં । પુઢતપુઢતી ॥ ૯૬૫ ॥
તરી કેવળ જે સત્તા । તો પુરુષ ગા પંડુસુતા ।
પ્રકૃતીતેં સમસ્તાં । ક્રિયા નામ ॥ ૯૬૬ ॥
પ્રકૃતીતેં સમસ્તાં । ક્રિયા નામ ॥ ૯૬૬ ॥
બુદ્ધિ ઇંદ્રિયેં અંતઃકરણ । ઇત્યાદિ વિકારભરણ ।
આણિ તે તિન્હી ગુણ । સત્ત્વાદિક ॥ ૯૬૭ ॥
આણિ તે તિન્હી ગુણ । સત્ત્વાદિક ॥ ૯૬૭ ॥
હા આઘવાચિ મેળાવા । પ્રકૃતી જાહલા જાણાવા ।
હેચિ હેતુ સંભવા । કર્માચિયા ॥ ૯૬૮ ॥
હેચિ હેતુ સંભવા । કર્માચિયા ॥ ૯૬૮ ॥
કાર્યકારણકર્તૃત્વે હેતુઃ પ્રકૃતિરુચ્યતે ।
પુરુષઃ સુખદુઃખાનાં ભોક્તૃત્વે હેતુરુચ્યતે ॥ ૨૦॥
પુરુષઃ સુખદુઃખાનાં ભોક્તૃત્વે હેતુરુચ્યતે ॥ ૨૦॥
તેથ ઇચ્છા આણિ બુદ્ધિ । ઘડવી અહંકારેંસીં આધીં ।
મગ તિયા લાવિતી વેધીં । કારણાચ્યા ॥ ૯૬૯ ॥
મગ તિયા લાવિતી વેધીં । કારણાચ્યા ॥ ૯૬૯ ॥
તેંચિ કારણ ઠાકાવયા । જેં સૂત્ર ધરણેં ઉપાયા ।
તયા નાંવ ધનંજયા । કાર્ય પૈં ગા ॥ ૯૭૦ ॥
તયા નાંવ ધનંજયા । કાર્ય પૈં ગા ॥ ૯૭૦ ॥
આણિ ઇચ્છા મદાચ્યા થાવીં । લાગલી મનાતેં ઉઠવી ।
તેં ઇંદ્રિયેં રાહાટવી । હેં કર્તૃત્વ પૈં ગા ॥ ૯૭૧ ॥
તેં ઇંદ્રિયેં રાહાટવી । હેં કર્તૃત્વ પૈં ગા ॥ ૯૭૧ ॥
મ્હણૌનિ તીન્હી યા જાણા । કાર્યકર્તૃત્વકારણા ।
પ્રકૃતિ મૂળ હે રાણા । સિદ્ધાંચા મ્હણે ॥ ૯૭૨ ॥
પ્રકૃતિ મૂળ હે રાણા । સિદ્ધાંચા મ્હણે ॥ ૯૭૨ ॥
એવં તિહીંચેનિ સમવાયેં । પ્રકૃતિ કર્મરૂપ હોયે ।
પરી જયા ગુણા વાઢે ત્રાયે । ત્યાચિ સારિખી ॥ ૯૭૩ ॥
પરી જયા ગુણા વાઢે ત્રાયે । ત્યાચિ સારિખી ॥ ૯૭૩ ॥
જેં સત્ત્વગુણેં અધિષ્ઠિજે । તેં સત્કર્મ મ્હણિજે ।
રજોગુણેં નિફજે । મધ્યમ તેં ॥ ૯૭૪ ॥
રજોગુણેં નિફજે । મધ્યમ તેં ॥ ૯૭૪ ॥
જેં કાં કેવળ તમેં । હોતી જિયેં કર્મેં ।
નિષિદ્ધેં અધમેં । જાણ તિયેં ॥ ૯૭૫ ॥
નિષિદ્ધેં અધમેં । જાણ તિયેં ॥ ૯૭૫ ॥
ઐસેનિ સંતાસંતેં । કર્મેં પ્રકૃતીસ્તવ હોતેં ।
તયાપાસોનિ નિર્વાળતેં । સુખદુઃખ ગા ॥ ૯૭૬ ॥
તયાપાસોનિ નિર્વાળતેં । સુખદુઃખ ગા ॥ ૯૭૬ ॥
અસંતીં દુઃખ ઉપજે । સત્કર્મીં સુખ નિફજે ।
તયા દોહીંચા બોલિજે । ભોગુ પુરુષા ॥ ૯૭૭ ॥
તયા દોહીંચા બોલિજે । ભોગુ પુરુષા ॥ ૯૭૭ ॥
સુખદુઃખેં જંવવરી । નિફજતી સાચોકારીં ।
તંવ પ્રકૃતિ ઉદ્યમુ કરી । પુરુષુ ભોગી ॥ ૯૭૮ ॥
તંવ પ્રકૃતિ ઉદ્યમુ કરી । પુરુષુ ભોગી ॥ ૯૭૮ ॥
પ્રકૃતિપુરુષાંચી કુળવાડી । સાંગતાં અસંગડી ।
જે આંબુલી જોડી । આંબુલા ખાય ॥ ૯૭૯ ॥
જે આંબુલી જોડી । આંબુલા ખાય ॥ ૯૭૯ ॥
આંબુલા આંબુલિયે । સંગતી ના સોયે ।
કીં આંબુલી જગ વિયે । ચોજ ઐકા ॥ ૯૮૦ ॥
કીં આંબુલી જગ વિયે । ચોજ ઐકા ॥ ૯૮૦ ॥
પુરુષઃ પ્રકૃતિસ્થો હિ ભુંક્તે પ્રકૃતિજાન્ગુણાન્ ।
કારણં ગુણ સંગોઽસ્ય સદસદ્યોનિજન્મસુ ॥ ૨૧॥
કારણં ગુણ સંગોઽસ્ય સદસદ્યોનિજન્મસુ ॥ ૨૧॥
જે અનંગુ તો પેંધા । નિકવડા નુસધા ।
જીર્ણુ અતિવૃદ્ધા- । પાસોનિ વૃદ્ધુ ॥ ૯૮૧ ॥
જીર્ણુ અતિવૃદ્ધા- । પાસોનિ વૃદ્ધુ ॥ ૯૮૧ ॥
તયા આડનાંવ પુરુષુ । એર઼્હવીં સ્ત્રી ના નપુંસકુ ।
કિંબહુના એકુ । નિશ્ચયો નાહીં ॥ ૯૮૨ ॥
કિંબહુના એકુ । નિશ્ચયો નાહીં ॥ ૯૮૨ ॥
તો અચક્ષુ અશ્રવણુ । અહસ્તુ અચરણુ ।
રૂપ ના વર્ણુ । નામ આથી ॥ ૯૮૩ ॥
રૂપ ના વર્ણુ । નામ આથી ॥ ૯૮૩ ॥
અર્જુના કાંહીંચિ જેથ નાહીં । તો પ્રકૃતીચા ભર્તા પાહીં ।
કીં ભોગણેં ઐસયાહી । સુખદુઃખાંચેં ॥ ૯૮૪ ॥
કીં ભોગણેં ઐસયાહી । સુખદુઃખાંચેં ॥ ૯૮૪ ॥
તો તરી અકર્તા । ઉદાસુ અભોક્તા ।
પરી ઇયા પતિવ્રતા । ભોગવિજે ॥ ૯૮૫ ॥
પરી ઇયા પતિવ્રતા । ભોગવિજે ॥ ૯૮૫ ॥
જિયેતેં અળુમાળુ । રૂપાગુણાચા ચાળઢાળુ ।
તે ભલતૈસાહી ખેળુ । લેખા આણી ॥ ૯૮૬ ॥
તે ભલતૈસાહી ખેળુ । લેખા આણી ॥ ૯૮૬ ॥
મા ઇયે પ્રકૃતી તંવ । ગુણમયી હેંચિ નાંવ ।
કિંબહુના સાવેવ । ગુણ તેચિ હે ॥ ૯૮૭ ॥
કિંબહુના સાવેવ । ગુણ તેચિ હે ॥ ૯૮૭ ॥
હે પ્રતિક્ષણીં નીત્ય નવી । રૂપા ગુણાચીચ આઘવી ।
જડાતેંહી માજવી । ઇયેચા માજુ ॥ ૯૮૮ ॥
જડાતેંહી માજવી । ઇયેચા માજુ ॥ ૯૮૮ ॥
નામેં ઇયેં પ્રસિદ્ધેં । સ્નેહો ઇયા સ્નિગ્ધેં ।
ઇંદ્રિયેં પ્રબુદ્ધેં । ઇયેચેનિ ॥ ૯૮૯ ॥
ઇંદ્રિયેં પ્રબુદ્ધેં । ઇયેચેનિ ॥ ૯૮૯ ॥
કાયિ મન હેં નપુંસક । કીં તે ભોગવી તિન્હી લોક ।
ઐસેં ઐસેં અલૌકિક । કરણેં ઇયેચેં ॥ ૯૯૦ ॥
ઐસેં ઐસેં અલૌકિક । કરણેં ઇયેચેં ॥ ૯૯૦ ॥
હે ભ્રમાચે મહાદ્વીપ । વ્યાપ્તીચેં રૂપ ।
વિકાર ઉમપ । ઇયા કેલે ॥ ૯૯૧ ॥
વિકાર ઉમપ । ઇયા કેલે ॥ ૯૯૧ ॥
હે કામાચી માંડવી । હે મોહવનીંચી માધવી ।
ઇયે પ્રસિદ્ધચિ દૈવી । માયા હે નામ ॥ ૯૯૨ ॥
ઇયે પ્રસિદ્ધચિ દૈવી । માયા હે નામ ॥ ૯૯૨ ॥
હે વાઙ્મયાચી વાઢી । હે સાકારપણાચી જોડી ।
પ્રપંચાચી ધાડી । અભંગ હે ॥ ૯૯૩ ॥
પ્રપંચાચી ધાડી । અભંગ હે ॥ ૯૯૩ ॥
કળા એથુનિ જાલિયા । વિદ્યા ઇયેચ્યા કેલિયા ।
ઇચ્છા જ્ઞાન ક્રિયા । વિયાલી હે ॥ ૯૯૪ ॥
ઇચ્છા જ્ઞાન ક્રિયા । વિયાલી હે ॥ ૯૯૪ ॥
હે નાદાચી ટાંકસાળ । હે ચમત્કારાચેં વેળાઉળ ।
કિંબહુના સકળ । ખેળુ ઇયેચા ॥ ૯૯૫ ॥
કિંબહુના સકળ । ખેળુ ઇયેચા ॥ ૯૯૫ ॥
જે ઉત્પત્તિ પ્રલયો હોત । તે ઇયેચે સાયંપ્રાત ।
હેં અસો અદ્ભુત । મોહન હે ॥ ૯૯૬ ॥
હેં અસો અદ્ભુત । મોહન હે ॥ ૯૯૬ ॥
હે અદ્વયાચેં દુસરેં । હે નિઃસંગાચેં સોયરે ।
નિરાળેંસિ ઘરેં । નાંદત અસે ॥ ૯૯૭ ॥
નિરાળેંસિ ઘરેં । નાંદત અસે ॥ ૯૯૭ ॥
ઇયેતેં યેતુલાવરી । સૌભાગ્યવ્યાપ્તીચી થોરી ।
મ્હણૌનિ તયા આવરી । અનાવરાતેં ॥ ૯૯૮ ॥
મ્હણૌનિ તયા આવરી । અનાવરાતેં ॥ ૯૯૮ ॥
તયાચ્યા તંવ ઠાયીં । નિપટૂનિ કાંહીંચિ નાહીં ।
કીં તયા આઘવેહીં । આપણચિ હોય ॥ ૯૯૯ ॥
કીં તયા આઘવેહીં । આપણચિ હોય ॥ ૯૯૯ ॥
તયા સ્વયંભાચી સંભૂતી । તયા અમૂર્તાચી મૂર્તી ।
આપણ હોય સ્થિતી । ઠાવો તયા ॥ ૧૦૦૦ ॥
આપણ હોય સ્થિતી । ઠાવો તયા ॥ ૧૦૦૦ ॥
તયા અનાર્તાચી આર્તી । તયા પૂર્ણાચી તૃપ્તી ।
તયા અકુળાચી જાતી- । ગોત હોય ॥ ૧૦૦૧ ॥
તયા અકુળાચી જાતી- । ગોત હોય ॥ ૧૦૦૧ ॥
તયા અચર્ચાચેં ચિન્હ । તયા અપારાચેં માન ।
તયા અમનસ્કાચેં મન । બુદ્ધીહી હોય ॥ ૧૦૦૨ ॥
તયા અમનસ્કાચેં મન । બુદ્ધીહી હોય ॥ ૧૦૦૨ ॥
તયા નિરાકારાચા આકારુ । તયા નિર્વ્યાપારાચા વ્યાપારુ ।
નિરહંકારાચા અહંકારુ । હોઊનિ ઠાકે ॥ ૧૦૦૩ ॥
નિરહંકારાચા અહંકારુ । હોઊનિ ઠાકે ॥ ૧૦૦૩ ॥
તયા અનામાચેં નામ । તયા અજાચેં જન્મ ।
આપણ હોય કર્મ- । ક્રિયા તયા ॥ ૧૦૦૪ ॥
આપણ હોય કર્મ- । ક્રિયા તયા ॥ ૧૦૦૪ ॥
તયા નિર્ગુણાચે ગુણ । તયા અચરણાચે ચરણ ।
તયા અશ્રવણાચે શ્રવણ । અચક્ષૂચે ચક્ષુ ॥ ૧૦૦૫ ॥
તયા અશ્રવણાચે શ્રવણ । અચક્ષૂચે ચક્ષુ ॥ ૧૦૦૫ ॥
તયા ભાવાતીતાચે ભાવ । તયા નિરવયવાચે અવયવ ।
કિંબહુના હોય સર્વ । પુરુષાચેં હે ॥ ૧૦૦૬ ॥
કિંબહુના હોય સર્વ । પુરુષાચેં હે ॥ ૧૦૦૬ ॥
ઐસેનિ ઇયા પ્રકૃતી । આપુલિયા સર્વ વ્યાપ્તી ।
તયા અવિકારાતેં વિકૃતી- । માજીં કીજે ॥ ૧૦૦૭ ॥
તયા અવિકારાતેં વિકૃતી- । માજીં કીજે ॥ ૧૦૦૭ ॥
તેથ પુરુષત્વ જેં અસે । તેં યે ઇયે પ્રકૃતિદશે ।
ચંદ્રમા અંવસે । પડિલા જૈસા ॥ ૧૦૦૮ ॥
ચંદ્રમા અંવસે । પડિલા જૈસા ॥ ૧૦૦૮ ॥
વિદળ બહુ ચોખા । મીનલિયા વાલા એકા ।
કસુ હોય પાંચકા । જયાપરી ॥ ૧૦૦૯ ॥
કસુ હોય પાંચકા । જયાપરી ॥ ૧૦૦૯ ॥
કાં સાધૂતેં ગોંધળી । સંચારોનિ સુયે મૈળી ।
નાના સુદિનાચા આભાળીં । દુર્દિનુ કીજે ॥ ૧૦૧૦ ॥
નાના સુદિનાચા આભાળીં । દુર્દિનુ કીજે ॥ ૧૦૧૦ ॥
જેવીં પય પશૂચ્યા પોટીં । કાં વન્હિ જૈસા કાષ્ઠીં ।
ગુંડૂનિ ઘેતલા પટીં । રત્નદીપુ ॥ ૧૦૧૧ ॥
ગુંડૂનિ ઘેતલા પટીં । રત્નદીપુ ॥ ૧૦૧૧ ॥
રાજા પરાધીનુ જાહલા । કાં સિંહુ રોગેં રુંધલા ।
તૈસા પુરુષ પ્રકૃતી આલા । સ્વતેજા મુકે ॥ ૧૦૧૨ ॥
તૈસા પુરુષ પ્રકૃતી આલા । સ્વતેજા મુકે ॥ ૧૦૧૨ ॥
જાગતા નરુ સહસા । નિદ્રા પાડૂનિ જૈસા ।
સ્વપ્નીંચિયા સોસા । વશ્યુ કીજે ॥ ૧૦૧૩ ॥
સ્વપ્નીંચિયા સોસા । વશ્યુ કીજે ॥ ૧૦૧૩ ॥
તૈસેં પ્રકૃતિ જાલેપણેં । પુરુષા ગુણ ભોગણેં ।
ઉદાસ અંતુરીગુણેં । આતુડે જેવીં ॥ ૧૦૧૪ ॥
ઉદાસ અંતુરીગુણેં । આતુડે જેવીં ॥ ૧૦૧૪ ॥
તૈસેં અજા નિત્યા હોયે । આંગીં જન્મમૃત્યૂચે ઘાયે ।
વાજતી જૈં લાહે । ગુણસંગાતેં ॥ ૧૦૧૫ ॥
વાજતી જૈં લાહે । ગુણસંગાતેં ॥ ૧૦૧૫ ॥
પરિ તેં ઐસેં પંડુસુતા । તાતલેં લોહ પિટિતાં ।
જેવીં વન્હીસીચિ ઘાતા । બોલતી તયા ॥ ૧૦૧૬ ॥
જેવીં વન્હીસીચિ ઘાતા । બોલતી તયા ॥ ૧૦૧૬ ॥
કાં આંદોળલિયા ઉદક । પ્રતિભા હોય અનેક ।
તેં નાનાત્વ મ્હણતી લોક । ચંદ્રીં જેવીં ॥ ૧૦૧૭ ॥
તેં નાનાત્વ મ્હણતી લોક । ચંદ્રીં જેવીં ॥ ૧૦૧૭ ॥
દર્પણાચિયા જવળિકા । દુજેપણ જૈસેં યે મુખા ।
કાં કુંકુમેં સ્ફટિકા । લોહિતત્વ યે ॥ ૧૦૧૮ ॥
કાં કુંકુમેં સ્ફટિકા । લોહિતત્વ યે ॥ ૧૦૧૮ ॥
તૈસા ગુણસંગમેં । અજન્મા હા જન્મે ।
પાવતુ ઐસા ગમે । એર઼્હવીં નાહીં ॥ ૧૦૧૯ ॥
પાવતુ ઐસા ગમે । એર઼્હવીં નાહીં ॥ ૧૦૧૯ ॥
અધમોત્તમા યોની । યાસિ ઐસિયા માની ।
જૈસા સંન્યાસી હોય સ્વપ્નીં । અંત્યજાદિ જાતી ॥ ૧૦૨૦ ॥
જૈસા સંન્યાસી હોય સ્વપ્નીં । અંત્યજાદિ જાતી ॥ ૧૦૨૦ ॥
મ્હણૌનિ કેવળા પુરુષા । નાહીં હોણેં ભોગણેં દેખા ।
યેથ ગુણસંગુચિ અશેખા- । લાગીં મૂળ ॥ ૧૦૨૧ ॥
યેથ ગુણસંગુચિ અશેખા- । લાગીં મૂળ ॥ ૧૦૨૧ ॥
ઉપદ્રષ્ટાઽનુમન્તા ચ ભર્તા ભોક્તા મહેશ્વરઃ ।
પરમાત્મેતિ ચાપ્યુક્તો દેહેઽસ્મિન્ પુરુષઃ પરઃ ॥ ૨૨॥
પરમાત્મેતિ ચાપ્યુક્તો દેહેઽસ્મિન્ પુરુષઃ પરઃ ॥ ૨૨॥
હા પ્રકૃતિમાજીં ઉભા । પરી જુઈ જૈસા વોથંબા ।
ઇયા પ્રકૃતિ પૃથ્વી નભા । તેતુલા પાડુ ॥ ૧૦૨૨ ॥
ઇયા પ્રકૃતિ પૃથ્વી નભા । તેતુલા પાડુ ॥ ૧૦૨૨ ॥
પ્રકૃતિસરિતેચ્યા તટીં । મેરુ હોય હા કિરીટી ।
માજીં બિંબે પરી લોટીં । લોટોં નેણે ॥ ૧૦૨૩ ॥
માજીં બિંબે પરી લોટીં । લોટોં નેણે ॥ ૧૦૨૩ ॥
પ્રકૃતિ હોય જાયે । હા તો અસતુચિ આહે ।
મ્હણૌનિ આબ્રહ્માચેં હોયે । શાસન હા ॥ ૧૦૨૪ ॥
મ્હણૌનિ આબ્રહ્માચેં હોયે । શાસન હા ॥ ૧૦૨૪ ॥
પ્રકૃતિ યેણેં જિયે । યાચિયા સત્તા જગ વિયે ।
ઇયાલાગીં ઇયે । વરયેતુ હા ॥ ૧૦૨૫ ॥
ઇયાલાગીં ઇયે । વરયેતુ હા ॥ ૧૦૨૫ ॥
અનંતેં કાળેં કિરીટી । જિયા મિળતી ઇયા સૃષ્ટી ।
તિયા રિગતી યયાચ્યા પોટીં । કલ્પાંતસમયીં ॥ ૧૦૨૬ ॥
તિયા રિગતી યયાચ્યા પોટીં । કલ્પાંતસમયીં ॥ ૧૦૨૬ ॥
હા મહદ્બ્રહ્મગોસાવી । બ્રહ્મગોળ લાઘવી ।
અપારપણેં મવી । પ્રપંચાતેં ॥ ૧૦૨૭ ॥
અપારપણેં મવી । પ્રપંચાતેં ॥ ૧૦૨૭ ॥
પૈં યા દેહામાઝારીં । પરમાત્મા ઐસી જે પરી ।
બોલિજે તેં અવધારીં । યયાતેંચિ ॥ ૧૦૨૮ ॥
બોલિજે તેં અવધારીં । યયાતેંચિ ॥ ૧૦૨૮ ॥
અગા પ્રકૃતિપરૌતા । એકુ આથી પંડુસુતા ।
ઐસા પ્રવાદુ તો તત્ત્વતા । પુરુષુ હા પૈં ॥ ૧૦૨૯ ॥
ઐસા પ્રવાદુ તો તત્ત્વતા । પુરુષુ હા પૈં ॥ ૧૦૨૯ ॥
ય એવં વેત્તિ પુરુષં પ્રકૃતિં ચ ગુણૈઃ સહ ।
સર્વથા વર્તમાનોઽપિ ન સ ભૂયોઽભિજાયતે ॥ ૨૩॥
સર્વથા વર્તમાનોઽપિ ન સ ભૂયોઽભિજાયતે ॥ ૨૩॥
જો નિખળપણેં યેણેં । પુરુષા યયા જાણે ।
આણિ ગુણાંચેં કરણેં । પ્રકૃતીચેં તેં ॥ ૧૦૩૦ ॥
આણિ ગુણાંચેં કરણેં । પ્રકૃતીચેં તેં ॥ ૧૦૩૦ ॥
હેં રૂપ હે છાયા । પૈલ જળ હે માયા ।
ઐસા નિવાડુ ધનંજયા । જેવીં કીજે ॥ ૧૦૩૧ ॥
ઐસા નિવાડુ ધનંજયા । જેવીં કીજે ॥ ૧૦૩૧ ॥
તેણેં પાડેં અર્જુના । પ્રકૃતિપુરુષવિવંચના ।
જયાચિયા મના । ગોચર જાહલી ॥ ૧૦૩૨ ॥
જયાચિયા મના । ગોચર જાહલી ॥ ૧૦૩૨ ॥
તો શરીરાચેનિ મેળેં । કરૂં કાં કર્મેં સકળેં ।
પરી આકાશ ધુઈ ન મૈળે । તૈસા અસે ॥ ૧૦૩૩ ॥
પરી આકાશ ધુઈ ન મૈળે । તૈસા અસે ॥ ૧૦૩૩ ॥
આથિલેનિ દેહેં । જો ન ઘેપે દેહમોહેં ।
દેહ ગેલિયા નોહે । પુનરપિ તો ॥ ૧૦૩૪ ॥
દેહ ગેલિયા નોહે । પુનરપિ તો ॥ ૧૦૩૪ ॥
ઐસા તયા એકુ । પ્રકૃતિપુરુષવિવેકુ ।
ઉપકારુ અલૌકિકુ । કરી પૈં ગા ॥ ૧૦૩૫ ॥
ઉપકારુ અલૌકિકુ । કરી પૈં ગા ॥ ૧૦૩૫ ॥
પરી હાચિ અંતરીં । વિવેક ભાનૂચિયા પરી ।
ઉદૈજે તેં અવધારીં । ઉપાય બહુત ॥ ૧૦૩૬ ॥
ઉદૈજે તેં અવધારીં । ઉપાય બહુત ॥ ૧૦૩૬ ॥
ધ્યાનેનાત્મનિ પશ્યન્તિ કેચિદાત્માનમાત્મના ।
અન્યે સાંખ્યેન યોગેન કર્મયોગેન ચાપરે ॥ ૨૪॥
અન્યે સાંખ્યેન યોગેન કર્મયોગેન ચાપરે ॥ ૨૪॥
કોણી એકુ સુભટા । વિચારાચા આગિટાં ।
આત્માનાત્મકિટા । પુટેં દેઉની ॥ ૧૦૩૭ ॥
આત્માનાત્મકિટા । પુટેં દેઉની ॥ ૧૦૩૭ ॥
છત્તીસહી વાની ભેદ । તોડોનિયાં નિર્વિવાદ ।
નિવડિતી શુદ્ધ । આપણપેં ॥ ૧૦૩૮ ॥
નિવડિતી શુદ્ધ । આપણપેં ॥ ૧૦૩૮ ॥
તયા આપણપયાચ્યા પોટીં । આત્મધ્યાનાચિયા દિઠી ।
દેખતી ગા કિરીટી । આપણપેંચિ ॥ ૧૦૩૯ ॥
દેખતી ગા કિરીટી । આપણપેંચિ ॥ ૧૦૩૯ ॥
આણિક પૈં દૈવબગેં । ચિત્ત દેતી સાંખ્યયોગેં ।
એક તે અંગલગેં । કર્માચેની ॥ ૧૦૪૦ ॥
એક તે અંગલગેં । કર્માચેની ॥ ૧૦૪૦ ॥
અન્યે ત્વેવમજાનન્તઃ શ્રુત્વાઽન્યેભ્ય ઉપાસતે ।
તેઽપિ ચાતિતરંત્યેવ મૃત્યું શ્રુતિપરાયણઃ ॥ ૨૫॥
તેઽપિ ચાતિતરંત્યેવ મૃત્યું શ્રુતિપરાયણઃ ॥ ૨૫॥
યેણેં યેણેં પ્રકારેં । નિસ્તરતી સાચોકારેં ।
હેં ભવા ભેઉરેં । આઘવેંચિ ॥ ૧૦૪૧ ॥
હેં ભવા ભેઉરેં । આઘવેંચિ ॥ ૧૦૪૧ ॥
પરી તે કરિતી ઐસેં । અભિમાનુ દવડૂનિ દેશેં ।
એકાચિયા વિશ્વાસેં । ટેંકતી બોલા ॥ ૧૦૪૨ ॥
એકાચિયા વિશ્વાસેં । ટેંકતી બોલા ॥ ૧૦૪૨ ॥
જે હિતાહિત દેખતી । હાનિ કણવા ઘેપતી ।
પુસોનિ શિણુ હરિતી । દેતી સુખ ॥ ૧૦૪૩ ॥
પુસોનિ શિણુ હરિતી । દેતી સુખ ॥ ૧૦૪૩ ॥
તયાંચેનિ મુખેં જેં નિઘે । તેતુલેં આદરેં ચાંગેં ।
ઐકોનિયાં આંગેં । મનેં હોતી ॥ ૧૦૪૪ ॥
ઐકોનિયાં આંગેં । મનેં હોતી ॥ ૧૦૪૪ ॥
તયા ઐકણેયાચિ નાંવેં । ઠેવિતી ગા આઘવેં ।
તયા અક્ષરાંસીં જીવેં । લોણ કરિતી ॥ ૧૦૪૫ ॥
તયા અક્ષરાંસીં જીવેં । લોણ કરિતી ॥ ૧૦૪૫ ॥
તેહી અંતીં કપિધ્વજા । ઇયા મરણાર્ણવસમાજા- ।
પાસૂનિ નિઘતી વોજા । ગોમટિયા ॥ ૧૦૪૬ ॥
પાસૂનિ નિઘતી વોજા । ગોમટિયા ॥ ૧૦૪૬ ॥
ઐસેસે હે ઉપાયે । બહુવસ એથેં પાહેં ।
જાણાવયા હોયે । એકી વસ્તુ ॥ ૧૦૪૭ ॥
જાણાવયા હોયે । એકી વસ્તુ ॥ ૧૦૪૭ ॥
આતાં પુરે હે બહુત । પૈં સર્વાર્થાચેં મથિત ।
સિદ્ધાંતનવનીત । દેઊં તુજ ॥ ૧૦૪૮ ॥
સિદ્ધાંતનવનીત । દેઊં તુજ ॥ ૧૦૪૮ ॥
યેતુલેનિ પંડુસુતા । અનુભવ લાહાણા આયિતા ।
યેર તંવ તુજ હોતાં । સાયાસ નાહીં ॥ ૧૦૪૯ ॥
યેર તંવ તુજ હોતાં । સાયાસ નાહીં ॥ ૧૦૪૯ ॥
મ્હણૌનિ તે બુદ્ધિ રચૂં । મતવાદ હે ખાંચૂં ।
સોલીવ નિર્વચૂં । ફલિતાર્થુચી ॥ ૧૦૫૦ ॥
સોલીવ નિર્વચૂં । ફલિતાર્થુચી ॥ ૧૦૫૦ ॥
યાવત્સંજાયતે કિંચિત્સત્ત્વં સ્થાવરજંગમમ્ ।
ક્ષેત્રક્ષેત્રજ્ઞસંયોગાત્તદ્વિદ્ધિ ભરતર્ષભ ॥ ૨૬॥
ક્ષેત્રક્ષેત્રજ્ઞસંયોગાત્તદ્વિદ્ધિ ભરતર્ષભ ॥ ૨૬॥
તરી ક્ષેત્રજ્ઞ યેણેં બોલેં । તુજ આપણપેં જેં દાવિલેં ।
આણિ ક્ષેત્રહી સાંગિતલેં । આઘવેં જેં ॥ ૧૦૫૧ ॥
આણિ ક્ષેત્રહી સાંગિતલેં । આઘવેં જેં ॥ ૧૦૫૧ ॥
તયા યેરયેરાંચ્યા મેળીં । હોઈજે ભૂતીં સકળીં ।
અનિલસંગેં સલિલીં । કલ્લોળ જૈસે ॥ ૧૦૫૨ ॥
અનિલસંગેં સલિલીં । કલ્લોળ જૈસે ॥ ૧૦૫૨ ॥
કાં તેજા આણિ ઉખરા । ભેટી જાલિયા વીરા ।
મૃગજળાચિયા પૂરા । રૂપ હોય ॥ ૧૦૫૩ ॥
મૃગજળાચિયા પૂરા । રૂપ હોય ॥ ૧૦૫૩ ॥
નાના ધારાધરધારીં । ઝળંબલિયા વસુંધરી ।
ઉઠિજે જેવીં અંકુરીં । નાનાવિધીં ॥ ૧૦૫૪ ॥
ઉઠિજે જેવીં અંકુરીં । નાનાવિધીં ॥ ૧૦૫૪ ॥
તૈસેં ચરાચર આઘવેં । જેં કાંહીં જીવુ નાવેં ।
તેં તોં ઉભયયોગેં સંભવે । ઐસેં જાણ ॥ ૧૦૫૫ ॥
તેં તોં ઉભયયોગેં સંભવે । ઐસેં જાણ ॥ ૧૦૫૫ ॥
ઇયાલાગીં અર્જુના । ક્ષેત્રજ્ઞા પ્રધાના- ।
પાસૂનિ ન હોતી ભિન્ના । ભૂતવ્યક્તી ॥ ૧૦૫૬ ॥
પાસૂનિ ન હોતી ભિન્ના । ભૂતવ્યક્તી ॥ ૧૦૫૬ ॥
સમં સર્વેષુ ભૂતેષુ તિષ્ઠન્તં પરમેશ્વરમ્ ।
વિનશ્યત્સ્વવિનશ્યન્તં યઃ પશ્યતિ સ પશ્યતિ ॥ ૨૭॥
વિનશ્યત્સ્વવિનશ્યન્તં યઃ પશ્યતિ સ પશ્યતિ ॥ ૨૭॥
પૈં પટત્વ તંતુ નવ્હે । તરી તંતૂસીચિ તેં આહે ।
ઐસાં ખોલીં ડોળાં પાહેં । ઐક્ય હેં ગા ॥ ૧૦૫૭ ॥
ઐસાં ખોલીં ડોળાં પાહેં । ઐક્ય હેં ગા ॥ ૧૦૫૭ ॥
ભૂતેં આઘવીંચિ હોતી । એકાચીં એક આહાતી ।
પરી તૂં પ્રતીતી । યાંચી ઘે પાં ॥ ૧૦૫૮ ॥
પરી તૂં પ્રતીતી । યાંચી ઘે પાં ॥ ૧૦૫૮ ॥
યાંચીં નામેંહી આનાનેં । અનારિસીં વર્તનેં ।
વેષહી સિનાને । આઘવેયાંચે ॥ ૧૦૫૯ ॥
વેષહી સિનાને । આઘવેયાંચે ॥ ૧૦૫૯ ॥
ઐસેં દેખોનિ કિરીટી । ભેદ સૂસી હન પોટીં ।
તરી જન્માચિયા કોટી । ન લાહસી નિઘોં ॥ ૧૦૬૦ ॥
તરી જન્માચિયા કોટી । ન લાહસી નિઘોં ॥ ૧૦૬૦ ॥
પૈં નાનાપ્રયોજનશીળેં । દીર્ઘેં વક્રેં વર્તુળેં ।
હોતી એકાચીંચ ફળેં । તુંબિણીયેચીં ॥ ૧૦૬૧ ॥
હોતી એકાચીંચ ફળેં । તુંબિણીયેચીં ॥ ૧૦૬૧ ॥
હોતુ કાં ઉજૂ વાંકુડેં । પરી બોરીચે હેં ન મોડે ।
તૈસી ભૂતેં અવઘડેં । પરી વસ્તુ ઉજૂ ॥ ૧૦૬૨ ॥
તૈસી ભૂતેં અવઘડેં । પરી વસ્તુ ઉજૂ ॥ ૧૦૬૨ ॥
અંગારકણીં બહુવસીં । ઉષ્ણતા સમાન જૈશી ।
તૈસા નાના જીવરાશીં । પરેશુ અસે ॥ ૧૦૬૩ ॥
તૈસા નાના જીવરાશીં । પરેશુ અસે ॥ ૧૦૬૩ ॥
ગગનભરી ધારા । પરી પાણી એકચિ વીરા ।
તૈસા યા ભૂતાકારા । સર્વાંગીં તો ॥ ૧૦૬૪ ॥
તૈસા યા ભૂતાકારા । સર્વાંગીં તો ॥ ૧૦૬૪ ॥
હેં ભૂતગ્રામ વિષમ । પરી વસ્તૂ તે એથ સમ ।
ઘટમઠીં વ્યોમ । જિંયાપરી ॥ ૧૦૬૫ ॥
ઘટમઠીં વ્યોમ । જિંયાપરી ॥ ૧૦૬૫ ॥
હા નાશતાં ભૂતાભાસુ । એથ આત્મા તો અવિનાશુ ।
જૈસા કેયૂરાદિકીં કસુ । સુવર્ણાચા ॥ ૧૦૬૬ ॥
જૈસા કેયૂરાદિકીં કસુ । સુવર્ણાચા ॥ ૧૦૬૬ ॥
એવં જીવધર્મહીનુ । જો જીવેંસીં અભિન્નુ ।
દેખ તો સુનયનુ । જ્ઞાનિયાંમાજીં ॥ ૧૦૬૭ ॥
દેખ તો સુનયનુ । જ્ઞાનિયાંમાજીં ॥ ૧૦૬૭ ॥
જ્ઞાનાચા ડોળા ડોળસાં- । માજીં ડોળસુ તો વીરેશા ।
હે સ્તુતિ નોહે બહુવસા । ભાગ્યાચા તો ॥ ૧૦૬૮ ॥
હે સ્તુતિ નોહે બહુવસા । ભાગ્યાચા તો ॥ ૧૦૬૮ ॥
સમં પશ્યન્હિ સર્વત્ર સમવસ્થિતમીશ્વરમ્ ।
ન હિનસ્ત્યાત્મનાત્માનં તતો યાતિ પરાં ગતિમ્ ॥ ૨૮॥
ન હિનસ્ત્યાત્મનાત્માનં તતો યાતિ પરાં ગતિમ્ ॥ ૨૮॥
જે ગુણેંદ્રિય ધોકોટી । દેહ ધાતૂંચી ત્રિકુટી ।
પાંચમેળાવા વોખટી । દારુણ હે ॥ ૧૦૬૯ ॥
પાંચમેળાવા વોખટી । દારુણ હે ॥ ૧૦૬૯ ॥
હેં ઉઘડ પાંચવેઉલી । પંચધાં આગી લાગલી ।
જીવપંચાનના સાંપડલી । હરિણકુટી હે ॥ ૧૦૭૦ ॥
જીવપંચાનના સાંપડલી । હરિણકુટી હે ॥ ૧૦૭૦ ॥
ઐસા અસોનિ ઇયે શરીરીં । કોણ નિત્યબુદ્ધીચી સુરી ।
અનિત્યભાવાચ્યા ઉદરીં । દાટીચિના ॥ ૧૦૭૧ ॥
અનિત્યભાવાચ્યા ઉદરીં । દાટીચિના ॥ ૧૦૭૧ ॥
પરી ઇયે દેહીં અસતાં । જો નયેચિ આપણયા ઘાતા ।
આણિ શેખીં પંડુસુતા । તેથેંચિ મિળે ॥ ૧૦૭૨ ॥
આણિ શેખીં પંડુસુતા । તેથેંચિ મિળે ॥ ૧૦૭૨ ॥
જેથ યોગજ્ઞાનાચિયા પ્રૌઢી । વોલાંડૂનિયાં જન્મકોડી ।
ન નિગોં ઇયા ભાષા બુડી । દેતી યોગી ॥ ૧૦૭૩ ॥
ન નિગોં ઇયા ભાષા બુડી । દેતી યોગી ॥ ૧૦૭૩ ॥
જેં આકારાચેં પૈલ તીર । જેં નાદાચી પૈલ મેર ।
તુર્યેચેં માજઘર । પરબ્રહ્મ જેં ॥ ૧૦૭૪ ॥
તુર્યેચેં માજઘર । પરબ્રહ્મ જેં ॥ ૧૦૭૪ ॥
મોક્ષાસકટ ગતી । જેથેં યેતી વિશ્રાંતી ।
ગંગાદિ આપાંપતી । સરિતા જેવીં ॥ ૧૦૭૫ ॥
ગંગાદિ આપાંપતી । સરિતા જેવીં ॥ ૧૦૭૫ ॥
તેં સુખ યેણેંચિ દેહેં । પાય પાખાળણિયા લાહે ।
જો ભૂતવૈષમ્યેં નોહે । વિષમબુદ્ધી ॥ ૧૦૭૬ ॥
જો ભૂતવૈષમ્યેં નોહે । વિષમબુદ્ધી ॥ ૧૦૭૬ ॥
દીપાંચિયા કોડી જૈસેં । એકચિ તેજ સરિસેં ।
તૈસા જો અસતુચિ અસે । સર્વત્ર ઈશુ ॥ ૧૦૭૭ ॥
તૈસા જો અસતુચિ અસે । સર્વત્ર ઈશુ ॥ ૧૦૭૭ ॥
ઐસેનિ સમત્વેં પંડુસુતા । જિયે જો દેખત સાતા ।
તો મરણ આણિ જીવિતા । નાગવે ફુડા ॥ ૧૦૭૮ ॥
તો મરણ આણિ જીવિતા । નાગવે ફુડા ॥ ૧૦૭૮ ॥
મ્હણૌનિ તો દૈવાગળા । વાનીત અસોં વેળોવેળાં ।
જે સામ્યસેજે ડોળાં । લાગલા તયા ॥ ૧૦૭૯ ॥
જે સામ્યસેજે ડોળાં । લાગલા તયા ॥ ૧૦૭૯ ॥
પ્રકૃત્યૈવ ચ કર્માણિ ક્રિયમાણાનિ સર્વશઃ ।
યઃ પશ્યતિ તથાઽઽત્માનંઅકર્તારં સ પશ્યતિ ॥ ૨૯॥
યઃ પશ્યતિ તથાઽઽત્માનંઅકર્તારં સ પશ્યતિ ॥ ૨૯॥
આણિ મનોબુદ્ધિપ્રમુખેં । કર્મેંદ્રિયેં અશેખેં ।
કરી પ્રકૃતીચિ હેં દેખે । સાચ જો ગા ॥ ૧૦૮૦ ॥
કરી પ્રકૃતીચિ હેં દેખે । સાચ જો ગા ॥ ૧૦૮૦ ॥
ઘરીંચીં રાહટતી ઘરીં । ઘર કાંહીં ન કરી ।
અભ્ર ધાંવે અંબરીં । અંબર તેં ઉગેં ॥ ૧૦૮૧ ॥
અભ્ર ધાંવે અંબરીં । અંબર તેં ઉગેં ॥ ૧૦૮૧ ॥
તૈસી પ્રકૃતિ આત્મપ્રભા । ખેળે ગુણીં વિવિધારંભા ।
યેથ આત્મા તો વોથંબા । નેણે કોણ ॥ ૧૦૮૨ ॥
યેથ આત્મા તો વોથંબા । નેણે કોણ ॥ ૧૦૮૨ ॥
ઐસેનિ યેણેં નિવાડેં । જયાચ્યા જીવીં ઉજિવડેં ।
અકર્તયાતેં ફુડેં । દેખિલેં તેણેં ॥ ૧૦૮૩ ॥
અકર્તયાતેં ફુડેં । દેખિલેં તેણેં ॥ ૧૦૮૩ ॥
યદા ભૂતપૃથગ્ભાવમેકસ્થમનુપશ્યતિ ।
તત એવ ચ વિસ્તારં બ્રહ્મ સંપદ્યતે તદા ॥ ૩૦॥
તત એવ ચ વિસ્તારં બ્રહ્મ સંપદ્યતે તદા ॥ ૩૦॥
એર઼્હવીં તૈંચિ અર્જુના । હોઈજે બ્રહ્મસંપન્ના ।
જૈં યા ભૂતાકૃતી ભિન્ના । દિસતી એકી ॥ ૧૦૮૪ ॥
જૈં યા ભૂતાકૃતી ભિન્ના । દિસતી એકી ॥ ૧૦૮૪ ॥
લહરી જૈસિયા જળીં । પરમાણુકણિકા સ્થળીં ।
રશ્મીકરમંડળીં । સૂર્યાચ્યા જેવીં ? ॥ ૧૦૮૫ ॥
રશ્મીકરમંડળીં । સૂર્યાચ્યા જેવીં ? ॥ ૧૦૮૫ ॥
નાતરી દેહીં અવેવ । મનીં આઘવેચિ ભાવ ।
વિસ્ફુલિંગ સાવેવ । વન્હીં એકીં ॥ ૧૦૮૬ ॥
વિસ્ફુલિંગ સાવેવ । વન્હીં એકીં ॥ ૧૦૮૬ ॥
તૈસે ભૂતાકાર એકાચે । હેં દિઠી રિગે જૈં સાચેં ।
તૈંચિ બ્રહ્મસંપત્તીચેં । તારૂં લાગે ॥ ૧૦૮૭ ॥
તૈંચિ બ્રહ્મસંપત્તીચેં । તારૂં લાગે ॥ ૧૦૮૭ ॥
મગ જયા તયાકડે । બ્રહ્મેચિ દિઠી ઉઘડે ।
કિંબહુના જોડે । અપાર સુખ ॥ ૧૦૮૮ ॥
કિંબહુના જોડે । અપાર સુખ ॥ ૧૦૮૮ ॥
યેતુલેનિ તુજ પાર્થા । પ્રકૃતિપુરુષવ્યવસ્થા ।
ઠાયેં ઠાવો પ્રતીતિપથા- । માજીં જાહલી ? ॥ ૧૦૮૯ ॥
ઠાયેં ઠાવો પ્રતીતિપથા- । માજીં જાહલી ? ॥ ૧૦૮૯ ॥
અમૃત જૈસેં યે ચુળા । કાં નિધાન દેખિજે ડોળાં ।
તેતુલા જિવ્હાળા । માનાવા હા ॥ ૧૦૯૦ ॥
તેતુલા જિવ્હાળા । માનાવા હા ॥ ૧૦૯૦ ॥
જી જાહલિયે પ્રતીતી । ઘર બાંધણેં જેં ચિત્તીં ।
તેં આતાં ના સુભદ્રાપતી । ઇયાવરી ॥ ૧૦૯૧ ॥
તેં આતાં ના સુભદ્રાપતી । ઇયાવરી ॥ ૧૦૯૧ ॥
તરી એક દોન્હી તે બોલ । બોલિજતી સખોલ ।
દેઈં મનાતેં વોલ । મગ તે ઘેઈં ॥ ૧૦૯૨ ॥
દેઈં મનાતેં વોલ । મગ તે ઘેઈં ॥ ૧૦૯૨ ॥
ઐસેં દેવેં મ્હણિતલેં । મગ બોલોં આદરિલેં ।
તેથેં અવધાનાચેચિ કેલેં । સર્વાંગ યેરેં ॥ ૧૦૯૩ ॥
તેથેં અવધાનાચેચિ કેલેં । સર્વાંગ યેરેં ॥ ૧૦૯૩ ॥
અનાદિત્વાન્નિર્ગુણત્વાત્ પરમાત્માયમવ્યયઃ ।
શરીરસ્થોઽપિ કૌન્તેય ન કરોતિ ન લિપ્યતે ॥ ૩૧॥
શરીરસ્થોઽપિ કૌન્તેય ન કરોતિ ન લિપ્યતે ॥ ૩૧॥
તરી પરમાત્મા મ્હણિપે । તો ઐસા જાણ સ્વરૂપેં ।
જળીં જળેં ન લિંપે । સૂર્યુ જૈસા ॥ ૧૦૯૪ ॥
જળીં જળેં ન લિંપે । સૂર્યુ જૈસા ॥ ૧૦૯૪ ॥
કાં જે જળા આદીં પાઠીં । તો અસતુચિ અસે કિરીટી ।
માજીં બિંબે તેં દૃષ્ટી । આણિકાંચિયે ॥ ૧૦૯૫ ॥
માજીં બિંબે તેં દૃષ્ટી । આણિકાંચિયે ॥ ૧૦૯૫ ॥
તૈસા આત્મા દેહીં । આથિ મ્હણિપે હેં કાંહીં ।
સાચેં તરી નાહીં । તો જેથિંચા તેથેં ॥ ૧૦૯૬ ॥
સાચેં તરી નાહીં । તો જેથિંચા તેથેં ॥ ૧૦૯૬ ॥
આરિસાં મુખ જૈસેં । બિંબલિયા નામ અસે ।
દેહીં વસણેં તૈસેં । આત્મતત્ત્વા ॥ ૧૦૯૭ ॥
દેહીં વસણેં તૈસેં । આત્મતત્ત્વા ॥ ૧૦૯૭ ॥
તયા દેહા મ્હણતી ભેટી । હે સપાયી નિર્જીવ ગોઠી ।
વારિયા વાળુવે ગાંઠી । કેંહી આહે ? ॥ ૧૦૯૮ ॥
વારિયા વાળુવે ગાંઠી । કેંહી આહે ? ॥ ૧૦૯૮ ॥
આગી આણિ કાપુસા । દોરા સુવાવા કૈસા ।
કેઉતા સાંદા આકાશા । પાષાણેંસી ? ॥ ૧૦૯૯ ॥
કેઉતા સાંદા આકાશા । પાષાણેંસી ? ॥ ૧૦૯૯ ॥
એક નિઘે પૂર્વેકડે । એક તેં પશ્ચિમેકડે ।
તિયે ભેટીચેનિ પાડેં । સંબંધુ હા ॥ ૧૧૦૦ ॥
તિયે ભેટીચેનિ પાડેં । સંબંધુ હા ॥ ૧૧૦૦ ॥
ઉજિયેડા આણિ અંધારેયા । જો પાડુ મૃતા ઉભેયાં ।
તોચિ ગા આત્મયા । દેહા જાણ ॥ ૧૧૦૧ ॥
તોચિ ગા આત્મયા । દેહા જાણ ॥ ૧૧૦૧ ॥
રાત્રી આણિ દિવસા । કનકા આણિ કાપુસા ।
અપાડુ કાં જૈસા । તૈસાચિ યાસી ॥ ૧૧૦૨ ॥
અપાડુ કાં જૈસા । તૈસાચિ યાસી ॥ ૧૧૦૨ ॥
દેહ તંવ પાંચાંચેં જાલેં । હેં કર્માચેં ગુણીં ગુંથલે ।
ભંવતસે ચાકીં સૂદલેં । જન્મમૃત્યૂચ્યા ॥ ૧૧૦૩ ॥
ભંવતસે ચાકીં સૂદલેં । જન્મમૃત્યૂચ્યા ॥ ૧૧૦૩ ॥
હેં કાળાનળાચ્યા તોંડીં । ઘાતલી લોણિયાચી ઉંડી ।
માશી પાંખુ પાખડી । તંવ હેં સરે ॥ ૧૧૦૪ ॥
માશી પાંખુ પાખડી । તંવ હેં સરે ॥ ૧૧૦૪ ॥
હેં વિપાયેં આગીંત પડે । તરી ભસ્મ હોઊનિ ઉડે ।
જાહલેં શ્વાના વરપડેં । તરી તે વિષ્ઠા ॥ ૧૧૦૫ ॥
જાહલેં શ્વાના વરપડેં । તરી તે વિષ્ઠા ॥ ૧૧૦૫ ॥
યા ચુકે દોહીં કાજા । તરી હોય કૃમીંચા પુંજા ।
હા પરિણામુ કપિધ્વજા । કશ્મલુ ગા ॥ ૧૧૦૬ ॥
હા પરિણામુ કપિધ્વજા । કશ્મલુ ગા ॥ ૧૧૦૬ ॥
યા દેહાચી હે દશા । આણિ આત્મા તો એથ ઐસા ।
પૈં નિત્ય સિદ્ધ આપૈસા । અનાદિપણેં ॥ ૧૧૦૭ ॥
પૈં નિત્ય સિદ્ધ આપૈસા । અનાદિપણેં ॥ ૧૧૦૭ ॥
સકળુ ના નિષ્કળુ । અક્રિયુ ના ક્રિયાશીળુ ।
કૃશ ના સ્થુળુ । નિર્ગુણપણેં ॥ ૧૧૦૮ ॥
કૃશ ના સ્થુળુ । નિર્ગુણપણેં ॥ ૧૧૦૮ ॥
આભાસુ ના નિરાભાસુ । પ્રકાશુ ના અપ્રકાશુ ।
અલ્પ ના બહુવસુ । અરૂપપણેં ॥ ૧૧૦૯ ॥
અલ્પ ના બહુવસુ । અરૂપપણેં ॥ ૧૧૦૯ ॥
રિતા ના ભરિતુ । રહિતુ ના સહિતુ ।
મૂર્તુ ના અમૂર્તુ । શૂન્યપણેં ॥ ૧૧૧૦ ॥
મૂર્તુ ના અમૂર્તુ । શૂન્યપણેં ॥ ૧૧૧૦ ॥
આનંદુ ના નિરાનંદુ । એક ના વિવિધુ ।
મુક્ત ના બદ્ધુ । આત્મપણેં ॥ ૧૧૧૧ ॥
મુક્ત ના બદ્ધુ । આત્મપણેં ॥ ૧૧૧૧ ॥
યેતુલા ના તેતુલા । આઇતા ના રચિલા ।
બોલતા ના ઉગલા । અલક્શપણેં ॥ ૧૧૧૨ ॥
બોલતા ના ઉગલા । અલક્શપણેં ॥ ૧૧૧૨ ॥
સૃષ્ટીચ્યા હોણા ન રચે । સર્વસંહારેં ન વેંચે ।
આથી નાથી યા દોહીંચેં । પંચત્વ તો ॥ ૧૧૧૩ ॥
આથી નાથી યા દોહીંચેં । પંચત્વ તો ॥ ૧૧૧૩ ॥
મવે ના ચર્ચે । વાઢે ના ખાંચે ।
વિટે ના વેંચે । અવ્યયપણેં ॥ ૧૧૧૪ ॥
વિટે ના વેંચે । અવ્યયપણેં ॥ ૧૧૧૪ ॥
એવં રૂપ પૈં આત્મા । દેહીં જેં મ્હણતી પ્રિયોત્તમા ।
તેં મઠાકારેં વ્યોમા । નામ જૈસેં ॥ ૧૧૧૫ ॥
તેં મઠાકારેં વ્યોમા । નામ જૈસેં ॥ ૧૧૧૫ ॥
તૈસેં તયાચિયે અનુસ્યૂતી । હોતી જાતી દેહાકૃતી ।
તો ઘે ના સાંડી સુમતી । જૈસા તૈસા ॥ ૧૧૧૬ ॥
તો ઘે ના સાંડી સુમતી । જૈસા તૈસા ॥ ૧૧૧૬ ॥
અહોરાત્રેં જૈશી । યેતી જાતી આકાશીં ।
આત્મસત્તેં તૈસીં । દેહેં જાણ ॥ ૧૧૧૭ ॥
આત્મસત્તેં તૈસીં । દેહેં જાણ ॥ ૧૧૧૭ ॥
મ્હણૌનિ ઇયેં શરીરીં । કાંહીં કરવીં ના કરી ।
આયતાહી વ્યાપારીં । સજ્જ ન હોય ॥ ૧૧૧૮ ॥
આયતાહી વ્યાપારીં । સજ્જ ન હોય ॥ ૧૧૧૮ ॥
યાલાગીં સ્વરૂપેં । ઉણા પુરા ન ઘેપે ।
હેં અસો તો ન લિંપે । દેહીં દેહા ॥ ૧૧૧૯ ॥
હેં અસો તો ન લિંપે । દેહીં દેહા ॥ ૧૧૧૯ ॥
યથા સર્વગતં સૌક્ષ્મ્યાદાકાશં નોપલિપ્યતે ।
સર્વત્રાવસ્થિતો દેહે તથાઽઽત્મા નોપલિપ્યતે ॥ ૩૨॥
સર્વત્રાવસ્થિતો દેહે તથાઽઽત્મા નોપલિપ્યતે ॥ ૩૨॥
અગા આકાશ કેં નાહીં ? । હેં ન રિઘેચિ કવણે ઠાયીં ? ।
પરી કાયિસેનિ કહીં । ગાદિજેના ॥ ૧૧૨૦ ॥
પરી કાયિસેનિ કહીં । ગાદિજેના ॥ ૧૧૨૦ ॥
તૈસા સર્વત્ર સર્વ દેહીં । આત્મા અસતુચિ અસે પાહીં ।
સંગદોષેં એકેંહી । લિપ્ત નોહે ॥ ૧૧૨૧ ॥
સંગદોષેં એકેંહી । લિપ્ત નોહે ॥ ૧૧૨૧ ॥
પુઢતપુઢતી એથેં । હેંચિ લક્ષણ નિરુતેં ।
જે જાણાવેં ક્ષેત્રજ્ઞાતેં । ક્ષેત્રવિહીના ॥ ૧૧૨૨ ॥
જે જાણાવેં ક્ષેત્રજ્ઞાતેં । ક્ષેત્રવિહીના ॥ ૧૧૨૨ ॥
સંસર્ગેં ચેષ્ટિજે લોહેં । પરી લોહ ભ્રામકુ નોહે ।
ક્ષેત્રક્ષેત્રજ્ઞાં આહે । તેતુલા પાડુ ॥ ૧૧૨૩ ॥
ક્ષેત્રક્ષેત્રજ્ઞાં આહે । તેતુલા પાડુ ॥ ૧૧૨૩ ॥
દીપકાચી અર્ચી । રાહાટી વાહે ઘરીંચી ।
પરી વેગળીક કોડીચી । દીપા આણિ ઘરા ॥ ૧૧૨૪ ॥
પરી વેગળીક કોડીચી । દીપા આણિ ઘરા ॥ ૧૧૨૪ ॥
પૈં કાષ્ઠાચ્યા પોટીં । વન્હિ અસે કિરીટી ।
પરી કાષ્ઠ નોહે યા દૃષ્ટી । પાહિજે હા ॥ ૧૧૨૫ ॥
પરી કાષ્ઠ નોહે યા દૃષ્ટી । પાહિજે હા ॥ ૧૧૨૫ ॥
અપાડુ નભા આભાળા । રવિ આણિ મૃગજળા ।
તૈસાચિ હાહી ડોળાં । દેખસી જરી ॥ ૧૧૨૬ ॥
તૈસાચિ હાહી ડોળાં । દેખસી જરી ॥ ૧૧૨૬ ॥
યથા પ્રકાશયત્યેકઃ કૃત્સ્નં લોકમિમં રવિઃ ।
ક્ષેત્રં ક્ષેત્રી તથા કૃત્સ્નં પ્રકાશયતિ ભારત ॥ ૩૩॥
ક્ષેત્રં ક્ષેત્રી તથા કૃત્સ્નં પ્રકાશયતિ ભારત ॥ ૩૩॥
હેં આઘવેંચિ અસો એકુ । ગગનૌનિ જૈસા અર્કુ ।
પ્રગટવી લોકુ । નાંવેં નાંવેં ॥ ૧૧૨૭ ॥
પ્રગટવી લોકુ । નાંવેં નાંવેં ॥ ૧૧૨૭ ॥
એથ ક્ષેત્રજ્ઞુ તો ઐસા । પ્રકાશકુ ક્ષેત્રાભાસા ।
યાવરુતેં હેં ન પુસા । શંકા નેઘા ॥ ૧૧૨૮ ॥
યાવરુતેં હેં ન પુસા । શંકા નેઘા ॥ ૧૧૨૮ ॥
ક્ષેત્રક્ષેત્રજ્ઞયોરેવમન્તરં જ્ઞાનચક્ષુષા ।
ભૂતપ્રકૃતિમોક્ષં ચ વિદુર્યાન્તિ તે પરમ્ ॥ ૩૪॥
ભૂતપ્રકૃતિમોક્ષં ચ વિદુર્યાન્તિ તે પરમ્ ॥ ૩૪॥
ૐ તત્સદિતિ શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતાસૂપનિષત્સુ બ્રહ્મવિદ્યાયાં યોગશાસ્ત્રે
શ્રીકૃષ્ણાર્જુનસંવાદે ક્ષેત્રક્ષેત્રજ્ઞયોગોનામ ત્રયોદશોઽધ્યાયઃ ॥ ૧૩ ॥
શ્રીકૃષ્ણાર્જુનસંવાદે ક્ષેત્રક્ષેત્રજ્ઞયોગોનામ ત્રયોદશોઽધ્યાયઃ ॥ ૧૩ ॥
શબ્દતત્ત્વસારજ્ઞા । પૈં દેખણેં તેચિ પ્રજ્ઞા ।
જે ક્ષેત્રા ક્ષેત્રજ્ઞા । અપાડુ દેખે ॥ ૧૧૨૯ ॥
જે ક્ષેત્રા ક્ષેત્રજ્ઞા । અપાડુ દેખે ॥ ૧૧૨૯ ॥
ઇયા દોહીંચેં અંતર । દેખાવયા ચતુર ।
જ્ઞાનિયાંચે દ્વાર । આરાધિતી ॥ ૧૧૩૦ ॥
જ્ઞાનિયાંચે દ્વાર । આરાધિતી ॥ ૧૧૩૦ ॥
યાચિલાગીં સુમતી । જોડિતી શાંતિસંપત્તી ।
શાસ્ત્રાંચીં દુભતીં । પોસિતી ઘરીં ॥ ૧૧૩૧ ॥
શાસ્ત્રાંચીં દુભતીં । પોસિતી ઘરીં ॥ ૧૧૩૧ ॥
યોગાચિયા આકાશા । વળઘિજે યેવઢાચિ ધિંવસા ।
યાચિયાચિ આશા । પુરુષાસિ ગા ॥ ૧૧૩૨ ॥
યાચિયાચિ આશા । પુરુષાસિ ગા ॥ ૧૧૩૨ ॥
શરીરાદિ સમસ્ત । માનિતાતિ તૃણવત ।
જીવેં સંતાંચે હોત । વાહણધરુ ॥ ૧૧૩૩ ॥
જીવેં સંતાંચે હોત । વાહણધરુ ॥ ૧૧૩૩ ॥
ઐસૈસિયાપરી । જ્ઞાનાચિયા ભરોવરી ।
કરૂનિયાં અંતરીં । નિરુતેં હોતી ॥ ૧૧૩૪ ॥
કરૂનિયાં અંતરીં । નિરુતેં હોતી ॥ ૧૧૩૪ ॥
મગ ક્ષેત્રક્ષેત્રજ્ઞાંચેં । જેં અંતર દેખતી સાચેં ।
જ્ઞાનેં ઉન્મેખ તયાંચેં । વોવાળૂં આમ્હી ॥ ૧૧૩૫ ॥
જ્ઞાનેં ઉન્મેખ તયાંચેં । વોવાળૂં આમ્હી ॥ ૧૧૩૫ ॥
આણિ મહાભૂતાદિકીં । પ્રભેદલીં અનેકીં ।
પસરલીસે લટિકી । પ્રકૃતિ જે હે ॥ ૧૧૩૬ ॥
પસરલીસે લટિકી । પ્રકૃતિ જે હે ॥ ૧૧૩૬ ॥
જે શુકનળિકાન્યાયેં । ન લગતી લાગલી આહે ।
હેં જૈસેં તૈસેં હોયે । ઠાઉવેં જયાં ॥ ૧૧૩૭ ॥
હેં જૈસેં તૈસેં હોયે । ઠાઉવેં જયાં ॥ ૧૧૩૭ ॥
જૈસી માળા તે માળા । ઐસીચિ દેખિજે ડોળાં ।
સર્પબુદ્ધિ ટવાળા । ઉખી હૌની ॥ ૧૧૩૮ ॥
સર્પબુદ્ધિ ટવાળા । ઉખી હૌની ॥ ૧૧૩૮ ॥
કાં શુક્તિ તે શુક્તી । હે સાચ હોય પ્રતીતી ।
રુપેયાચી ભ્રાંતી । જાઊનિયાં ॥ ૧૧૩૯ ॥
રુપેયાચી ભ્રાંતી । જાઊનિયાં ॥ ૧૧૩૯ ॥
તૈસી વેગળી વેગળેપણેં । પ્રકૃતિ જે અંતઃકરણેં ।
દેખતી તે મી મ્હણેં । બ્રહ્મ હોતી ॥ ૧૧૪૦ ॥
દેખતી તે મી મ્હણેં । બ્રહ્મ હોતી ॥ ૧૧૪૦ ॥
જેં આકાશાહૂનિ વાડ । જેં અવ્યક્તાચી પૈલ કડ ।
જેં ભેટલિયા અપાડા પાડ । પડોં નેદી ॥ ૧૧૪૧ ॥
જેં ભેટલિયા અપાડા પાડ । પડોં નેદી ॥ ૧૧૪૧ ॥
આકારુ જેથ સરે । જીવત્વ જેથ વિરે ।
દ્વૈત જેથ નુરે । અદ્વય જેં ॥ ૧૧૪૨ ॥
દ્વૈત જેથ નુરે । અદ્વય જેં ॥ ૧૧૪૨ ॥
તેં પરમ તત્ત્વ પાર્થા । હોતી તે સર્વથા ।
જે આત્માનાત્મવ્યવસ્થા- । રાજહંસુ ॥ ૧૧૪૩ ॥
જે આત્માનાત્મવ્યવસ્થા- । રાજહંસુ ॥ ૧૧૪૩ ॥
ઐસા હા જી આઘવા । શ્રીકૃષ્ણેં તયા પાંડવા ।
ઉગાણા દિધલા જીવા । જીવાચિયા ॥ ૧૧૪૪ ॥
ઉગાણા દિધલા જીવા । જીવાચિયા ॥ ૧૧૪૪ ॥
યેર કલશીંચેં યેરીં । રિચવિજે જયાપરી ।
આપણપેં તયા શ્રીહરી । દિધલેં તૈસેં ॥ ૧૧૪૫ ॥
આપણપેં તયા શ્રીહરી । દિધલેં તૈસેં ॥ ૧૧૪૫ ॥
આણિ કોણા દેતા કોણ । તો નર તૈસા નારાયણ ।
વરી અર્જુનાતેં શ્રીકૃષ્ણ । હા મી મ્હણે ॥ ૧૧૪૬ ॥
વરી અર્જુનાતેં શ્રીકૃષ્ણ । હા મી મ્હણે ॥ ૧૧૪૬ ॥
પરી અસો તેં નાથિલેં । ન પુસતાં કાં મી બોલેં ।
કિંબહુના દિધલેં । સર્વસ્વ દેવેં ॥ ૧૧૪૭ ॥
કિંબહુના દિધલેં । સર્વસ્વ દેવેં ॥ ૧૧૪૭ ॥
કીં તો પાર્થુ જી મનીં । અઝુની તૃપ્તી ન મની ।
અધિકાધિક ઉતાન્હી । વાઢવીતુ અસે ॥ ૧૧૪૮ ॥
અધિકાધિક ઉતાન્હી । વાઢવીતુ અસે ॥ ૧૧૪૮ ॥
સ્નેહાચિયા ભરોવરી । આંબુથિલા દીપુ ઘે થોરી ।
ચાડ અર્જુના અંતરીં । પરિસતાં તૈસી ॥ ૧૧૪૯ ॥
ચાડ અર્જુના અંતરીં । પરિસતાં તૈસી ॥ ૧૧૪૯ ॥
તેથ સુગરિણી આણિ ઉદારે । રસજ્ઞ આણિ જેવણારે ।
મિળતી મગ અવતરે । હાતુ જૈસા ॥ ૧૧૫૦ ॥
મિળતી મગ અવતરે । હાતુ જૈસા ॥ ૧૧૫૦ ॥
તૈસેં જી હોતસે દેવા । તયા અવધાનાચિયા લવલવા ।
પાહતાં વ્યાખ્યાન ચઢલેં થાંવા । ચૌગુણેં વરી ॥ ૧૧૫૧ ॥
પાહતાં વ્યાખ્યાન ચઢલેં થાંવા । ચૌગુણેં વરી ॥ ૧૧૫૧ ॥
સુવાયેં મેઘુ સાંવરે । જૈસા ચંદ્રેં સિંધુ ભરે ।
તૈસા માતુલા રસુ આદરેં । શ્રોતયાંચેનિ ॥ ૧૧૫૨ ॥
તૈસા માતુલા રસુ આદરેં । શ્રોતયાંચેનિ ॥ ૧૧૫૨ ॥
આતાં આનંદમય આઘવેં । વિશ્વ કીજેલ દેવેં ।
તેં રાયેં પરિસાવેં । સંજયો મ્હણે ॥ ૧૧૫૩ ॥
તેં રાયેં પરિસાવેં । સંજયો મ્હણે ॥ ૧૧૫૩ ॥
એવં જે મહાભારતીં । શ્રીવ્યાસેં આપ્રાંતમતી ।
ભીષ્મપર્વસંગતીં । મ્હણિતલી કથા ॥ ૧૧૫૪ ॥
ભીષ્મપર્વસંગતીં । મ્હણિતલી કથા ॥ ૧૧૫૪ ॥
તો કૃષ્ણાર્જુનસંવાદુ । નાગરીં બોલીં વિશદુ ।
સાંગોનિ દાઊં પ્રબંધુ । વોવિયેચા ॥ ૧૧૫૫ ॥
સાંગોનિ દાઊં પ્રબંધુ । વોવિયેચા ॥ ૧૧૫૫ ॥
નુસધીચિ શાંતિકથા । આણિજેલ કીર વાક્પથા ।
જે શૃંગારાચ્યા માથાં । પાય ઠેવી ॥ ૧૧૫૬ ॥
જે શૃંગારાચ્યા માથાં । પાય ઠેવી ॥ ૧૧૫૬ ॥
દાઊં વેલ્હાળે દેશી નવી । જે સાહિત્યાતેં વોજાવી ।
અમૃતાતેં ચુકી ઠેવી । ગોડિસેંપણેં ॥ ૧૧૫૭ ॥
અમૃતાતેં ચુકી ઠેવી । ગોડિસેંપણેં ॥ ૧૧૫૭ ॥
બોલ વોલ્હાવતેનિ ગુણેં । ચંદ્રાસિ ઘે ઉમાણે ।
રસરંગીં ભુલવણેં । નાદુ લોપી ॥ ૧૧૫૮ ॥
રસરંગીં ભુલવણેં । નાદુ લોપી ॥ ૧૧૫૮ ॥
ખેચરાંચિયાહી મના । આણીન સાત્ત્વિકાચા પાન્હા ।
શ્રવણાસવેં સુમના । સમાધિ જોડે ॥ ૧૧૫૯ ॥
શ્રવણાસવેં સુમના । સમાધિ જોડે ॥ ૧૧૫૯ ॥
તૈસા વાગ્વિલાસ વિસ્તારૂ । ગીતાર્થેંસી વિશ્વ ભરૂં ।
આનંદાચેં આવારૂં । માંડૂં જગા ॥ ૧૧૬૦ ॥
આનંદાચેં આવારૂં । માંડૂં જગા ॥ ૧૧૬૦ ॥
ફિટો વિવેકાચી વાણી । હો કાનામનાચી જિણી ।
દેખો આવડે તો ખાણી । બ્રહ્મવિદ્યેચી ॥ ૧૧૬૧ ॥
દેખો આવડે તો ખાણી । બ્રહ્મવિદ્યેચી ॥ ૧૧૬૧ ॥
દિસો પરતત્ત્વ ડોળાં । પાહો સુખાચા સોહળા ।
રિઘો મહાબોધ સુકાળા- । માજીં વિશ્વ ॥ ૧૧૬૨ ॥
રિઘો મહાબોધ સુકાળા- । માજીં વિશ્વ ॥ ૧૧૬૨ ॥
હેં નિફજેલ આતાં આઘવેં । ઐસેં બોલિજેલ બરવેં ।
જેં અધિષ્ઠિલા અસેં પરમદેવેં । શ્રીનિવૃત્તીં મી ॥ ૧૧૬૩ ॥
જેં અધિષ્ઠિલા અસેં પરમદેવેં । શ્રીનિવૃત્તીં મી ॥ ૧૧૬૩ ॥
મ્હણૌનિ અક્ષરીં સુભેદીં । ઉપમા શ્લોક કોંદાકોંદી ।
ઝાડા દેઈન પ્રતિપદીં । ગ્રંથાર્થાસી ॥ ૧૧૬૪ ॥
ઝાડા દેઈન પ્રતિપદીં । ગ્રંથાર્થાસી ॥ ૧૧૬૪ ॥
હા ઠાવોવરી માતેં । પુરતયા સારસ્વતેં ।
કેલેં અસે શ્રીમંતેં । શ્રીગુરુરાયેં ॥ ૧૧૬૫ ॥
કેલેં અસે શ્રીમંતેં । શ્રીગુરુરાયેં ॥ ૧૧૬૫ ॥
તેણેં જી કૃપાસાવાયેં । મી બોલેં તેતુલેં સામાયે ।
આણિ તુમચિયે સભે લાહેં । ગીતા મ્હણોં ॥ ૧૧૬૬ ॥
આણિ તુમચિયે સભે લાહેં । ગીતા મ્હણોં ॥ ૧૧૬૬ ॥
વરી તુમ્હા સંતાંચે પાયે । આજિ મી લાધલોં આહેં ।
મ્હણૌનિ જી નોહે । અટકુ કાહીં ॥ ૧૧૬૭ ॥
મ્હણૌનિ જી નોહે । અટકુ કાહીં ॥ ૧૧૬૭ ॥
પ્રભુ કાશ્મિરીં મુકેં । નુપજે હેં કાય કૌતુકેં ।
નાહીં ઉણીં સામુદ્રિકેં । લક્ષ્મીયેસી ॥ ૧૧૬૮ ॥
નાહીં ઉણીં સામુદ્રિકેં । લક્ષ્મીયેસી ॥ ૧૧૬૮ ॥
તૈસી તુમ્હાં સંતાંપાસીં । અજ્ઞાનાચી ગોઠી કાયસી ।
યાલાગીં નવરસીં । વરુષેન મી ॥ ૧૧૬૯ ॥
યાલાગીં નવરસીં । વરુષેન મી ॥ ૧૧૬૯ ॥
કિંબહુના આતાં દેવા । અવસરુ મજ દેયાવા ।
જ્ઞાનદેવ મ્હણે બરવા । સાંગેન ગ્રંથુ ॥ ૧૧૭૦ ॥
જ્ઞાનદેવ મ્હણે બરવા । સાંગેન ગ્રંથુ ॥ ૧૧૭૦ ॥
ઇતિ શ્રીજ્ઞાનદેવવિરચિતાયાં ભાવાર્થદીપિકાયાં ત્રયોદશોઽધ્યાયઃ ॥