Lord Krishna

jñāneśvarī adhyāya 18

(Dnyaneshwari Adhyay 18 in English (IAST))

Sant Dnyaneshwar

Also known as Dnyaneshwari · Jnaneshwari · Jnaneshwari adhyay 18

Dnyaneshwari Adhyay 18. The Dnyaneshwari — Sant Dnyaneshwar's commentary on the Bhagavad Gita, composed at Nevasa in 1290 when he was in his teens. Its proper name is Bhavarthadipika, and it is the work that made Marathi a language of scripture: the Gita's Sanskrit opened out into ovis of extraordinary beauty, image piled on image, for listeners who knew no Sanskrit at all.

#of 1902
|| oṃ śrī paramātmane namaḥ ||
|| atha śrīmadbhagavadgītā ||
| aśṭādaśo'dhyāyaḥ – adhyāya aṭharāvā | |
| mokṣasaṃjñāsayogaḥ |
jayajaya deva nirmal̤a | nijajanākhilamaṃgal̤a |
janmajarājaladajāl̤a | prabhaṃjana || 1 ||
jayajaya deva prabal̤a | vidal̤itāmaṃgal̤akul̤a |
nigamāgamadrumaphal̤a | phalaprada || 2 ||
jayajaya deva sakala | vigataviṣayavatsala |
kalitakāl̤akautūhala | kalātīta || 3 ||
jayajaya deva niścal̤a | calitacittapānatuṃdila |
jagadunmīlanāvirala | kelipriya || 4 ||
jayajaya deva niṣkal̤a | sphuradamaṃdānaṃdabahal̤a |
nityanirastākhilamal̤a | mūl̤abhūta || 5 ||
jayajaya deva svaprabha | jagadaṃbudagarbhanabha |
bhuvanodbhavāraṃbhastaṃbha | bhavadhvaṃsa || 6 ||
jayajaya deva viśuddha | vidudayodyānadvirada |
śamadama\-madanamadabheda | dayārṇava || 7 ||
jayajaya devaikarūpa | atikṛtakaṃdarpasarpadarpa |
bhaktabhāvabhuvanadīpa | tāpāpaha || 8 ||
jayajaya deva advitīya | parīṇatoparamaikapriya |
nijajanajita bhajanīya | māyāgamya || 9 ||
jayajaya deva śrīguro | akalpanākhyakalpataro |
svasaṃvidrumabījapraro | haṇāvanī || 10 ||
he kāya ekaika aisaiseṃ | nānāparībhāṣāvaśeṃ |
stotra karūṃ tujoddeśeṃ | nirviśeṣā || 11 ||
jihīṃṃ viśeṣaṇīṃ viśeṣije | teṃ dṛśya navhe rūpa tujheṃ |
heṃ jāṇeṃ mī mhaṇauni lājeṃ | vānaṇā ihīṃ || 12 ||
parī maryādecā sāgaru | hā taṃvaci tayā ḍagaru |
jaṃva na dekhe sudhākaru | udayā ālā || 13 ||
somakāṃtu nijanirjharīṃṃ | caṃdrā arghyādika na karī |
teṃ toci avadhārīṃ | karavī kīṃ jī || 14 ||
neṇoṃ kaisī vasaṃtasaṃgeṃ | avacitiyā vṛkṣācīṃ aṃgeṃ |
phuṭatī taiṃ he tayāṃhi jogeṃ | dharaṇeṃ nohe ? || 15 ||
padminī ravikiraṇa | lāhe maga lājeṃ kavaṇa ? |
kāṃ jal̤eṃ śivataleṃ lavaṇa | āṃga bhule || 16 ||
taisā tūteṃ jetha mī smareṃ | tetha mīpaṇa mī visareṃ |
maga jākal̤ilā ḍheṃkareṃ | tṛptu jaisā || 17 ||
maja tuvāṃ jī keleṃ taiseṃ | mājheṃ mīpaṇa davaḍūni deśeṃ |
stutimiṣeṃca pāṃ piseṃ | bāṃdhaleṃ vāce || 18 ||
nā yeṟhavīṃṃ tarī āṭhavīṃ | rāhoni stuti jaiṃ karāvī |
taiṃ guṇāguṇiyā dharāvī | sarobharī kīṃṃṃ || 19 ||
tarī tūṃ jī ekarasāceṃ liṃga | kevīṃ karūṃ guṇāguṇīṃ vibhāga |
motīṃ phoḍoni sāṃdhitāṃ cāṃga | kīṃ taiseṃci bhaleṃ || 20 ||
āṇi bāpa tūṃ māya | ihīṃ bolīṃ nā stuti hoya |
ḍiṃbhopādhika āhe | viṭāl̤u tetheṃ || 21 ||
jī jāleni pāikeṃ āleṃ | teṃ gosāvīpaṇa kevīṃ boleṃ ? |
aiseṃ upādhī uśiṭaleṃ | kāya varṇūṃ || 22 ||
jarī ātmā tūṃ ekasarā | heṃhī mhaṇatāṃ dātārā |
tarī āṃtula tūṃ bāherā | ghāpatāsī || 23 ||
mhaṇauni satyaci tujalāgīṃṃ | stuti na dekhoṃ jī jagīṃ |
maunāvāṃcūni leṇeṃ āṃgīṃ | susīnā mā || 24 ||
stuti kāṃhīṃ na bolaṇeṃ | pūjā kāṃhīṃṃ na karaṇeṃ |
sannidhī kāṃhīṃṃṃ na hoṇeṃ | tujhyā ṭhāyīṃ|| 25 ||
tarī jiṃtaleṃ jaiseṃ bhulī | piseṃ ālāpu ghālī |
taiseṃ vānūṃ teṃ māūlī | upasāhāveṃ tuvāṃ || 26 ||
ātāṃ gītārthācī muktamudī | lāvīṃ mājhiye vāgvṛddhī |
je māne he sabhāsadīṃ | sajjanāṃcyā || 27 ||
tetha mhaṇitaleṃ śrīnivṛttī | nako heṃ puḍhatapuḍhatī |
parīsīṃ lohā ghṛṣṭī kitī | vel̤avel̤āṃ kīje gā | || 28 ||
taṃva vinavī jñānadevo | mhaṇe ho kāṃ jī pasāvo |
tarī avadhāna detu devo | graṃthā ātāṃ || 29 ||
jī gītāratnaprāsādācā | kal̤asu arthaciṃtāmaṇīcā |
sarva gītādarśanācā | pāḍhāūṃ jo || 30 ||
lokīṃ tarī āthī aiseṃ | je durūni kal̤asu dise |
āṇī bheṭīci hātavase | devatecī tiye || 31 ||
taiseṃci ethahī āhe | je ekeci yeṇeṃ adhyāyeṃ |
āghavāci dṛṣṭa hoye | gītāgamu hā || 32 ||
mī kal̤asu yāci kāraṇeṃ | aṭharāvā adhyāyo mhaṇeṃ |
uvāilā bādarāyaṇeṃ | gītāprāsādā || 33 ||
nohe kal̤asāparateṃ kāṃhīṃ | prāsādīṃ kāma nāhīṃ |
teṃ sāṃgatase gītā hī | saṃpalepaṇeṃ || 34 ||
vyāsu sahajeṃ sūtrī bal̤ī | teṇeṃ nigamaratnācal̤īṃ |
upaniṣadārthācī māl̤ī\- | mājīṃ khāṃḍilī || 35 ||
tetha trivargācā aṇuāru | āḍaū nighālā jo apāru |
to mahābhārataprākāru | bhoṃvatā kelā || 36 ||
mājīṃ ātmajñānāceṃ ekavaṭa | dal̤avāḍeṃ jhāḍūni cokhaṭa |
ghaḍileṃ pārthavaikuṃṭha\- | saṃvāda kusarī || 37 ||
nivṛttisūtra soḍavaṇiyā | sarva śāstrārtha puravaṇiyā |
āvo sādhilā māṃḍaṇiyā | mokṣarekhecā || 38 ||
aiseni karitāṃ ubhārā | paṃdharā adhyāyāṃta paṃdharā |
bhūmi nirvāl̤aliyā purā | prāsādu jāhalā || 39 ||
uparī sol̤āvā adhyāyo | to grīvaghaṃṭecā āvo |
saptadaśu toci ṭhāvo | paḍaghāṇiye || 40 ||
tayāhīvarī aṣṭādaśu | to apaisā māṃḍalā kal̤asu |
upari gītādikīṃ vyāsu | dhvajeṃ lāgalā || 41 ||
mhaṇauni māgīla je adhyāye | te caḍhate bhūmīce āye |
tayāṃceṃ pureṃ dāvitāhe | āpulyā āṃgīṃ || 42 ||
jālayā kāmā nāhīṃ corī | te kal̤aseṃ hoya ujarī |
tevīṃṃ aṣṭādaśu vivarī | sādyaṃta gītā || 43 ||
aisā vyāseṃ viṃdāṇiyeṃ | gītāprāsādu soḍavaṇiye |
āṇūni rākhile prāṇiye | nānāparī || 44 ||
eka pradakṣiṇā japāciyā | bāheroni karitī yayā |
eka te śravaṇamiṣeṃ chāyā | sevitī yayācī || 45 ||
eka te avadhānācā purā | viḍāpāūḍa bhītarāṃ |
gheūni righatī gābhārāṃ | arthajñānācyā || 46 ||
te nijabodheṃ urāurī | bheṭatī ātmayā śrīharī |
parī mokṣaprāsādīṃ sarī | sarvāṃhī āthī || 47 ||
samarthāciye paṃktibhojaneṃ | tal̤ilyā varīlyā ekaci pakvānneṃ |
tevīṃ śravaṇeṃ artheṃ paṭhaṇeṃ | mokṣuci lābhe || 48 ||
aisā gītā vaiṣṇavaprāsādu | aṭharāvā adhyāya kal̤asu viśadu |
myāṃ mhaṇitalā hā bhedu | jāṇoniyāṃ || 49 ||
ātāṃ saptadaśāpāṭhīṃ | adhyāya kaiseni uṭhī |
to saṃbaṃdhu sāṃgo diṭhī | dise taisā || 50 ||
kā gaṃgāyamunā udaka | voghabageṃ vegal̤ika |
dāvī hoūni eka | pāṇīpaṇeṃ || 51 ||
na moḍitāṃ donhī ākāra | ghaḍileṃ eka śarīra |
heṃ ardhanārī naṭeśvara\- | rūpīṃ diseṃ || 52 ||
nānā vāḍhilī divaseṃ | kal̤ā biṃbīṃ paise |
parī sināneṃ leve jaiseṃ | caṃdrīṃ nāhīṃ || 53 ||
taisīṃṃ sinānīṃ cārīṃ padeṃ | śloka to ślokāvacchedeṃ |
adhyāvo adhyāyabhedeṃ | game kīra || 54 ||
parī prameyācī ujarī | ānāna rūpa na dharī |
nānā ratnamaṇīṃ dorī | ekaci jaisī || 55 ||
motiyeṃ mil̤oni bahuveṃ | ekāval̤īcā pāḍu āhe |
parī śobhe rūpa hoye | ekaci tetha || 56 ||
phulāṃphulasarāṃ lekha caḍhe | drutīṃ dujī aṃgul̤ī na paḍe |
śloka adhyāya teṇeṃ pāḍeṃ | jāṇāve he || 57 ||
sāta śateṃ śloka | adhyāyāṃ aṭharāṃce lekha |
parī devo bolile eka | jeṃ dujeṃ nāhīṃ || 58 ||
āṇi myāṃhī na sāṃḍūni te soye | graṃtha vyakti kelī āhe |
prastuta teṇeṃ nirvāhe | nirūpaṇa āikā || 59 ||
tarī satarāvā adhyāvo | pāvatāṃ puratā ṭhāvo |
jeṃ saṃpatāṃ ślokīṃ devo | bolile aiseṃ || 60 ||
arjunā brahmanāmācyāvikhīṃ| buddhi sāṃḍūni āstikīṃ |
karme kījatī titukīṃṃṃṃ | asaṃteṃ hotīṃ || 61 ||
hā aikoni devācā bolu | arjunā ālā ḍolu |
mhaṇe karmaniṣṭhāṃ mal̤u | ṭhevilā dekhoṃ || 62 ||
to ajñānāṃdhu taṃva bāpuḍā | īśvaruci na dekhe evaḍhā |
tetha nāmaci eka puḍhāṃ | kāṃ sujhe tayā || 63 ||
āṇi rajatameṃ donhīṃ | geliyāvīṇa śraddhā sānī |
te kāṃ lāge abhidhānīṃ | brahmāciye ? | || 64 ||
maga kotā kheṃva deṇeṃ | vārtevarīla dhāvaṇeṃ |
sāṃḍī paḍe khel̤aṇeṃ | nāgiṇīceṃ teṃ || 65 ||
taisīṃ karmeṃ duvāḍeṃ | tayāṃ janmāṃtarācī kaḍe |
durmel̤āve yevaḍhe | karmāmājīṃ || 66 ||
nā vipāyeṃ heṃ ujū hoye | tarī jñānācī yogyatā lāhe |
yeṟhavīṃ yeṇeṃci jāye | nirayālayā || 67 ||
karmīṃ hā ṭhāyavarī | āhātī bahuvā avasarī |
ātāṃ karmaṭhāṃ kaiṃ vārī | mokṣācī he || 68 ||
tarī phiṭo karmācā pāṃgu | kījo avaghāci tyāgu |
ādarijo avyaṃgu | saṃnyāsu hā || 69 ||
karmabādhecī kahīṃ | jetha bhayācī goṭhī nāhīṃ |
teṃ ātmajñāna jihīṃ | svādhīna hoya || 70 ||
jñānāceṃ āvāhanamaṃtra | jeṃ jñāna pikateṃ sukṣetra |
jñāna ākarṣiteṃ sūtra | taṃtu je kā || 71 ||
te donī saṃnyāsa tyāga | anuṣṭhūni suṭe jaga |
tarī heṃci ātāṃ cāṃga | vyakta pusoṃ || 72 ||
aiseṃ mhaṇauni pārtheṃ | tyāgasaṃnyāsavyavasthe |
rūpa hoāvayā jetheṃ | praśnu kelā || 73 ||
tetha pratyuttareṃ bolī | śrīkṛṣṇeṃ je cāval̤ilī |
tayā vyakti jālī | aṣṭādaśā || 74 ||
evaṃ janyajanakabhāveṃ | adhyāvo adhyāyāteṃ prasave |
ātāṃ aikā baraveṃ | pusileṃ jeṃ || 75 ||
tarī paṃḍukumareṃ teṇeṃ | devāceṃ sarateṃ bolaṇeṃ |
jāṇoni aṃtaḥkaraṇeṃ | kāṇī ghetalī || 76 ||
yeṟhavīṃ tatvaviṣayīṃ bhalā | to niścitu ase kīra jāhalā |
parī devo rāhe ugalā | teṃ sāhāvenā || 77 ||
vatsa dhālayāhī varī | dhenū na vacāvī durī |
ananya prītīcī parī | aisī āhe || 78 ||
teṇeṃ kājevīṇahī bolāveṃ | teṃ dekhīleṃ tarī pāhāveṃ |
bhogitāṃ cāḍa duṇāve | paḍhiyaṃtayāṭhāyīṃ || 79 ||
aisī premācī he jātī | āṇi pārtha taṃva teci mūrtī |
mhaṇauni karūṃ lāhe khaṃtī | ugepaṇācī || 80 ||
āṇi saṃvādāceni miṣeṃ | je avyavahārī vastu ase |
te bhogije kīṃ jaiseṃ | ārisāṃ rūpa || 81 ||
maga saṃvādu tohī pārukhe | tarī bhogitāṃ bhogaṇeṃ thoke |
heṃ kāṃ sāhavela sukheṃ | lāṃcāvaleyā ? || 82 ||
yālāgīṃ tyāga saṃnyāsa | pusāvayāceṃ gheūni misa |
maga upalavileṃ dusa | gīteṃceṃ teṃ || 83 ||
aṭharāvā adhyāvo nohe | he ekādhyāyī gītāci āhe |
jaiṃ vāṃsaruci gāya duhe | taiṃ vel̤u kāyasā || 84 ||
taisī saṃpatāṃ avasarīṃ | gītā ādaravilī māghārīṃ |
svāmī bhṛtyācā na karī | saṃvādu kāī ? || 85 ||
parī heṃ aso aiseṃ | arjuneṃ pusijata ase |
mhaṇe vinaṃtī viśveśeṃ | avadhārijo || 86 ||
arjuna uvāca|
saṃnyāsasya mahābāho tattvamicchāmi veditum |
tyāgasya ca hṛṣīkeśa pṛthakkeśiniṣūdana || 1||
hāṃ jī saṃnyāsu āṇi tyāgu | iyāṃ dohīṃ eka arthīṃ lāgu |
jaisā sāṃghātu āṇi saṃghu | saṃghāteṃci bolije || 87 ||
taiseṃci tyāgeṃ āṇi saṃnyāseṃ | tyāguci bolijatu ase |
āmaceni taṃva mānaseṃ | jāṇije heṃci || 88 ||
nā kāṃhīṃ āthī arthabhedu | to devo karotu viśadu |
tetha mhaṇatī śrīmukuṃdu | bhinnaci paiṃ || 89 ||
tarī arjunā tujhyā manīṃ | tyāga saṃnyāsa donī |
ekārtha gamaleṃ heṃ mānīṃ | mīhī sāca || 90 ||
ihīṃ dohīṃ kīra śabdīṃ | tyāguci bolije triśuddhī |
parī kāraṇa etha bhedīṃ | yetuleṃci || 91 ||
jeṃ nipaṭūni karma sāṃḍije | teṃ sāṃḍaṇeṃ saṃnyāsu mhaṇije |
āṇi phalamātra kā tyajije | to tyāgu gā || 92 ||
tarī koṇā karmāceṃ phal̤a | sāṃḍije koṇa karma keval̤a |
heṃhī sāṃgoṃ vival̤a | citta de pāṃ || 93 ||
tarī āpaisīṃ dāṃgeṃ ḍoṃgara | jhāḍeṃ ḍāl̤atī apāra |
taiseṃ lāṃbe rājāgara | nuṭhitī te || 94 ||
na peritāṃ saiṃgha tṛṇeṃ | uṭhatī taiseṃ sāl̤īceṃ hoṇeṃ |
nāhīṃ gā rābāuṇeṃ | jiyāparī || 95 ||
kāṃ aṃga jāhaleṃ sahajeṃ | parī leṇeṃ udyameṃ kīje |
nadī āpaisī āpādije | vihirī jevīṃ || 96 ||
taiseṃ nitya naimittika | karma hoya svābhāvika |
parī na kāmitāṃ kāmika | na niphaje jeṃ || 97 ||
śrībhagavānuvāca |
kāmyānāṃ karmaṇāṃ nyāsaṃ saṃnyāsaṃ kavayo viduḥ |
sarvakarmaphalatyāgaṃ prāhustyāgaṃ vicakṣaṇāḥ || 2||
kāṃ kāmaneceni dal̤avāḍeṃ | jeṃ ubhārāvayā ghaḍe |
aśvamedhādika phuḍe | yāga jetha || 98 ||
vāpī kūpa ārāma | agrahāreṃ hana mahāgrāma |
āṇīkahī nānā saṃbhrama | vratāṃce te || 99 ||
aiseṃ iṣṭāpūrta sakal̤a | jayā kāmanā eka mūl̤a |
jeṃ keleṃ bhogavī phal̤a | bāṃdhoniyāṃ || 100 ||
dehāciyā gāṃvā aliyā | janmamṛtyūciyā sohal̤iyā |
nā mhaṇoṃ naye dhanaṃjayā | jiyāparī || 101 ||
kā lalāṭīṃceṃ lihileṃ | na moḍe gā kāṃhīṃ keleṃ |
kāl̤egorepaṇa dhutaleṃ | phiṭoṃ neṇe || 102 ||
keleṃ kāmya karma taiseṃ | phal̤a bhogāvayā dharaṇeṃ baise |
na pheḍitāṃ ṛṇa jaiseṃ | vosaṃḍīnā || 103 ||
kāṃ kāmanāhī na karitāṃ | avasāṃta ghaḍe paṃḍusutā |
tarī vāyakāṃḍeṃ na jhuṃjatāṃ | lāge jaiseṃ || 104 ||
gūl̤a neṇatāṃ toṃḍīṃ | ghātalā deci goḍī |
āgī mānūni rākhoṃḍī | cepilā pol̤ī || 105 ||
kāmyakarmī heṃ eka | sāmarthya āthī svābhāvika |
mhaṇauni nako kautuka | mumukṣu etha || 106 ||
kiṃbahunā pārthā aiseṃ | jeṃ kāmya karma gā ase |
teṃ tyajije viṣa jaiseṃ | vokūniyāṃ || 107 ||
maga tayā tyāgāteṃ jagīṃ | saṃnyāsu aisayā bhaṃgīṃ |
bolije aṃtaraṃgīṃ | sarvadraṣṭā || 108 ||
heṃ kāmya karma sāṃḍaṇeṃ | teṃ kāmaneteṃci upaḍaṇeṃ |
dravyatyāgeṃ davaḍaṇeṃ | bhaya jaiseṃ || 109 ||
āṇi somasūryagrahaṇeṃ | yeūni karavitī pārvaṇeṃ |
kā mātāpitaramaraṇeṃ | aṃkita je divasa || 110 ||
athavā atithī hana pāve | heṃ aisaiseṃ paḍe jaiṃ karāveṃ |
taiṃ teṃ karma jāṇāveṃ | naumittika gā || 111 ||
vārṣiyā kṣome gagana | vasaṃteṃ duṇāve vana |
dehā śrṛṃgārī yauvana\- | daśā jaisī || 112 ||
kā somakāṃtu someṃ paghal̤eṃ | sūryeṃ phāṃkatī kamal̤eṃ |
etha ase teṃci pālhāl̤e | āna naye || 113 ||
taiseṃ nitya jeṃ kā karma | teṃci nimittāce lāhe niyama |
etha uṃcāve teṇeṃ nāma | naimittika hoya || 114 ||
āṇi sāyaṃprātarmadhyānhīṃ | jeṃ kāṃ karaṇīya pratidinīṃ |
parī dṛṣṭi jaisī locanīṃ | adhika nohe || 115 ||
kāṃ nāpāditāṃ gatī | caraṇīṃ jaisī āthī |
nātarī te dīptī | dīpabiṃbīṃ || 116 ||
vāsu neditāṃ jaise | caṃdanīṃ saurabhya ase |
adhikārāce taiseṃ | rūpaci jeṃ || 117 ||
nitya karma aiseṃ janīṃ | pārthā bolije teṃ mānīṃ |
evaṃ nitya naimittika donhīṃ | dāvilīṃ tuja || 118 ||
heṃci nitya naimittika | anuṣṭheya āvaśyaka |
mhaṇauni mhaṇoṃṃ pāhatī eka | vāṃjha yayāteṃ || 119 ||
parī bhojanīṃ jaiseṃ hoye | tṛpti lāhe bhūka jāye |
taise nityanaimittikīṃ āhe | sarvāṃgīṃ phal̤a || 120 ||
kīḍa āgiṭhāṃ paḍe | tarī mal̤u tuṭe vānī caḍhe |
yayā karmā tayā sāṃgaḍeṃ | phal̤a jāṇāveṃ || 121 ||
je pratyavāya taṃva gal̤e | svādhikāra bahuveṃ ujal̤e |
tetha hātophal̤iyā mil̤e | sadgatīsī || 122 ||
yevaḍhevarī ḍhisāl̤a | nityanaimittikīṃ āhe phal̤a |
parī teṃ tyajije mūl̤a | nakṣatrīṃ jaiseṃ || 123 ||
latā pike āghavī | taṃva cyūta bāṃdhe pālavīṃ |
maga hāta na lāvita mādhavīṃ | soḍūni ghālī || 124 ||
taisī nolāṃḍitāṃ karmarekhā | citta dīje nityanaimittikā |
pāṭhīṃ phal̤ā kīje aśekhā | vāṃtāce vānī || 125 ||
yayā karma phal̤atyāgāteṃ | tyāgu mhaṇatī paiṃ jāṇate |
evaṃ tyāga saṃnyāsa tūteṃ | parīsavile || 126 ||
hā saṃnyāsu jaiṃ saṃbhave | taiṃ kāmya bādhūṃ na pāve |
niṣiddha taṃva svabhāveṃ | niṣedheṃ geleṃ || 127 ||
āṇi nityādika jeṃ ase | teṃ yeṇeṃ phalatyāgeṃ nase |
śira loṭaliyā jaiseṃ | yera āṃga || 128 ||
maga sasya phal̤apākāṃta | taiseṃ nimāliyā karmajāta |
ātmajñāna giṃvasīta | apaiseṃ ye || 129 ||
aisiyā nigutī donī | tyāga saṃnyāsa anuṣṭhānīṃ |
paḍale gā ātmajñānīṃ | bāṃdhatī pāṭu || 130 ||
nātarī he nigutī cuke | maga tyāgu kīje hātatukeṃ |
taiṃ kāṃhīṃ na tyaje adhikeṃ | goṃvīṃci paḍe || 131 ||
jeṃ auṣadha vyādhī anol̤akha | teṃ ghetaliyā parateṃ vikha |
kāṃ anna na mānitāṃ bhūka | mārī nā kāya ? || 132 ||
mhaṇauni tyājya jeṃ nohe | tetha tyāgāteṃ na suvāveṃ |
tyājyālāgīṃ nohāveṃ | lobhāpara || 133 ||
cukaliyā tyāgāceṃ vejheṃ | kelā sarvatyāguhī hoya vojheṃ |
na dekhatī sarvatra dujeṃ | vītarāga te || 134 ||
tyājyaṃ doṣavadityeke karma prāhurmanīṣiṇaḥ |
yajñadānatapaḥkarma na tyājyamiti cāpare || 3||
ekāṃ phal̤ābhilāṣa na ṭhake | te karmāṃte mhaṇatī baṃdhakeṃ |
jaiseṃ āpaṇa nagna bhāṃḍakeṃ | jagāteṃ mhaṇe || 135 ||
kāṃ jivhālaṃpaṭa rogiyā | anneṃ dūṣī dhanaṃjayā |
āṃgā na ruse koḍhiyā | māsiyāṃ kope || 136 ||
taise phal̤akāma durbal̤a | mhaṇatī karmaci kiḍāl̤a |
maga nirṇayo detī keval̤a | tyajāveṃ aisā || 137 ||
eka mhaṇatī yāgādika | karāveṃci āvaśyaka |
je yāvāṃcūni śodhaka | āna nase || 138 ||
manaśuddhīcyā mārgīṃ | jaiṃ vijayī vhāveṃ vegīṃ |
taiṃ karma sabal̤ālāgīṃ | āl̤asu na kīje || 139 ||
bhāṃgāra āthī śodhāveṃ | tarī āgī jevī nubagāveṃ |
kāṃ darpaṇālāgīṃ sāṃcāveṃ | adhika raja || 140 ||
nānā vastreṃ cokha hoāvīṃ | aiseṃ āthī jarī jīvīṃ |
tarī saṃvadaṇī na manāvī | malina jaisī || 141 ||
taisīṃ karmeṃ kleśakāreṃ | mhaṇauni na nyāvīṃ avhereṃ |
kāṃ annalābheṃ aruvāreṃ | rāṃdhitiye uṇeṃ || 142 ||
ihīṃ ihīṃ gā śabdīṃ | eka karmīṃ bāṃdhitī buddhī |
aisā tyāgu visaṃvādīṃ | paḍoni ṭhelā || 143 ||
tarī visaṃvādu to phiṭe | tyāgācā niścayo bheṭe |
taiseṃ boloṃ gomaṭeṃ | avadhāna deīṃ || 144 ||
niścayaṃ śṛṇu me tatra tyāge bharatasattama |
tyāgo hi puruṣavyāghra trividhaḥ samprakīrtitaḥ || 4||
tarī tyāgu etheṃ pāṃḍavā | trividhu paiṃ jāṇāvā |
tayā trividhāhī baravā | vibhāga karūṃ || 145 ||
tyāgāce tīnhī prakāra | kījatī jarī gocara |
tarī tūṃ ityarthāceṃ sāra | ituleṃ jāṇa || 146 ||
maja sarvajñāciye buddhī | jeṃ aloṭa māne triśuddhī |
niścayatatva teṃ ādhīṃ | avadhārīṃ pāṃ || 147 ||
tarī āpuliye soḍavaṇeṃ | jo mumukṣu jāgoṃ mhaṇe |
tayā sarvasveṃ karaṇeṃ | heṃci eka || 148 ||
yajñadānatapaḥkarma na tyājyaṃ kāryameva tat |
yajño dānaṃ tapaścaiva pāvanāni manīṣiṇām || 5||
jiyeṃ yajñadānatapādikeṃ | iyeṃ karmeṃ āvaśyakeṃ |
tiyeṃ na sāṃḍāvīṃ pāṃthikeṃ | pāuleṃ jaisīṃ || 149 ||
hārapaleṃ na dekhije | taṃva tayācā māgu na sāṃḍije |
kāṃ tṛpta na hotāṃ na loṭije | bhāṇeṃ jevīṃ || 150 ||
nāva thaḍī na pavatāṃ | na khāṃḍije kel̤ī na phal̤atāṃ |
kāṃ ṭhevileṃ na disatāṃ | dīpu jaisā || 151 ||
taisī ātmajñānavikhīṃ | jaṃva niścitī nāhīṃ nikī |
taṃva nohāveṃ yāgādikīṃ | udāsīna || 152 ||
tarī svādhikārānurupeṃ | tiyeṃ yajñadāneṃ tapeṃ |
anuṣṭhāvīṃci sākṣepeṃ | adhikeṃvara || 153 ||
jeṃ cālaṇeṃ vegāvata jāye | to vegu baisāvayāci hoye |
taisā karmātiśayo āhe | naiṣkarmyālāgīṃ || 154 ||
adhikeṃ jaṃva jaṃva auṣadhī | sevanecī māṃḍī bāṃdhī |
taṃva taṃva mukije vyādhī | tayāciye || 155 ||
taisīṃ karmeṃ hātopātīṃ | jaiṃ kījatī yathānigutī |
taiṃ rajatameṃ jhaḍatī | jhāḍā deūnī || 156 ||
kāṃ pāṭhovāṭīṃ puṭeṃ | bhāṃgārā khāru deṇeṃ ghaṭe |
taiṃ kīḍa jhaḍakarī tuṭe | nirvyāju hoya || 157 ||
taiseṃ niṣṭhā keleṃ karma | teṃ jhāḍī karūni rajatama |
satvaśuddhīceṃ dhāma | ḍol̤āṃ dāvī || 158 ||
mhaṇauniyāṃ dhanaṃjayā | satvaśuddhī giṃvasitayā |
tīrthāṃciyā sāvāyā | ālīṃ karmeṃ || 159 ||
tīrtheṃ bāhyamal̤u kṣāl̤e | karmeṃ abhyaṃtara ujal̤e |
evaṃ tīrtheṃ jāṇa nirmal̤eṃ | satkarme.ci || 160 ||
tṛṣārtā marudeśīṃ | jhal̤e amṛteṃ vol̤alīṃ jaisīṃṃ |
kīṃ aṃdhālāgīṃ ḍol̤yāṃsī | sūryu ālā || 161 ||
buḍatayā nadīca dhāvinnalī | paḍatayā pṛthvīca kal̤aval̤ilī |
nimatayā mṛtyūneṃ didhalī | āyuṣyavṛddhī || 162 ||
taiseṃ karmeṃ karmabaddhatā | mumukṣu soḍavile paṃḍusutā |
jaisā rasarīti maratāṃ | rākhilā viṣeṃ || 163 ||
taisīṃ eke hātavaṭiyā | karmeṃ kījatī dhanaṃjayā |
baṃdhakeṃci soḍavāvayā | mukhyeṃ hotī || 164 ||
ātāṃ teci hātavaṭī | tuja sāṃgoṃ gomaṭī |
jayā karmāteṃ kirīṭī | karmaci ruse || 165 ||
etānyapi tu karmāṇi saṇgaṃ tyaktvā phalāni ca |
kartavyānīti me pārtha niścitaṃ matamuttamam || 6||
tarī mahāyāgapramukheṃ | karme niphajatāṃhī acukeṃ |
kartepaṇāceṃ na ṭhāke | phuṃjaṇeṃ āṃgīṃ || 166 ||
jo moleṃ tīrthā jāye | tayā mī yātrā karitu āhe |
aisiye ślāghyatecā nohe | toṣu jevīṃ || 167 ||
kāṃ mudrā samarthāciyā | jo ekavaṭu jhoṃbe rāyā |
to mī jiṇatā aisiyā | na yeci garvā || 168 ||
jo kāseṃ lāgoni tare | tayā pohatī ūrmī nure |
purohitu nāviṣkare | dātepaṇeṃ || 169 ||
taiseṃ kartṛtva ahaṃkāreṃ | neghoni yathā avasareṃ |
kṛtyajātāṃceṃ mohareṃ | sārījatī || 170 ||
kelyā karmā pāṃḍavā | jo āthī phal̤ācā yāvā |
tayā moharā hoṃ nedāvā | manorathu || 171 ||
ādhīṃci phal̤īṃ āsa tuṭiyā | karme āraṃbhāvīṃ dhanaṃjayā |
parāveṃ bāl̤a dhāyā | pāhije jaiseṃ || 172 ||
piṃparuvāṃciyā āśā | na śiṃpije piṃpal̤u jaisā |
taisiyā phal̤anirāśā | kījatī karmeṃ || 173 ||
sāṃḍūni dudhācī ṭakal̤ī | goṃvārī gāṃvadhenu veṃṭāl̤ī |
kiṃbahunā karmaphal̤īṃ | taiseṃ kīje || 174 ||
aisī he hātavaṭī | gheūni je kriyā uṭhī |
āpaṇā āpuliyā gāṃṭhī | lāhecī to || 175 ||
mhaṇauni phal̤īṃ lāgu | sāṃḍoni dehasaṃgu |
karmeṃ karāvīṃ hā cāṃgu | niropu mājhā || 176 ||
jo jīvabaṃdhīṃ śiṇalā | suṭake jāce āpalā |
teṇeṃ puḍhatapuḍhatīṃ yā bolā | āna na kīje || 177 ||
niyatasya tu saṃnyāsaḥ karmaṇo nopapadyate |
mohāttasya parityāgastāmasaḥ parikīrtitaḥ || 7||
nātarī āṃdhārāceni rokheṃ | jaisīṃ ḍol̤āṃ roṃvijatī nakheṃ |
taisā karmadveṣeṃ aśekheṃ | karmeṃci sāṃḍī || 178 ||
tayāceṃ jeṃ karma sāṃḍaṇeṃ | teṃ tāmasa paiṃ mī mhaṇeṃ |
śisārāce rāgeṃ loṭaṇeṃ | śiraci jaiseṃ || 179 ||
hāṃ gā mārgu duvāḍu hoye | tarī nistaritīla pāye |
kīṃ teci khāṃḍaṇeṃ āhe | mārgāparādheṃ || 180 ||
bhukeliyāpuḍheṃ anna | ho kāṃ bhalataiseṃ unha |
tarī buddhī na ghetāṃ laṃghana | bhāṇeṃ pāparāṃ halyā || 181 ||
taisā karmācā bādhu karmeṃ | nistarīje kariteni varmeṃ |
he tāmasu neṇeṃ bhrameṃ | mājavilā || 182 ||
kīṃ svabhāveṃ āleṃ vibhāgā | teṃ karmaci vosaṃḍī paiṃ gā |
tarī jhaṇeṃ ātal̤ā tyāgā | tāmasā tayā || 183 ||
duḥkhamityeva yatkarma kāyakleśabhayāttyajet |
sa kṛtvā rājasaṃ tyāgaṃ naiva tyāgaphalaṃ labhet || 8||
athavā svādhikāru bujhe | āpale vihitahī suje |
parī karitayā umaje | nibarapaṇā || 184 ||
je karmācī ailīkaḍa | nāveka dise duvāḍa |
je vāhatiye vel̤e jaḍa | śidorī jaisī || 185 ||
jaisā niṃba jibhe kaḍavaṭu | hiraḍā pahileṃ turaṭu |
taisā karmā aila śevaṭu | khaṇuvāl̤ā hoya || 186 ||
kāṃ dhenu duvāḍa śiṃga | śevaṃtīye aḍava āṃga |
bhojanasukha mahāga | pāku karitāṃ || 187 ||
taiseṃ puḍhatapuḍhatī karma | āraṃbhīṃca ati viṣama |
mhaṇauni to teṃ śrama | karitāṃ mānī || 188 ||
yeṟhavīṃ vihitatveṃ māṃḍī | parī ghālitāṃ asuravāḍīṃ |
tetha pol̤alā aisā sāṃḍī | ādarileṃhī || 189 ||
mhaṇe vastu dehāsārikhī | ālī bahutīṃ bhāgyaviśekhīṃ |
mā jācūṃ kāṃ karmādikīṃ | pāpiyā jaisā ? || 190 ||
keleṃ karmīṃ je dyāveṃ | teṃ jhaṇeṃ maja hoāveṃ |
āji bhogūṃ nā kāṃ barave | hātīṃce bhoga ? || 191 ||
aisā śarīrāciyā kleśā | bheṇeṃ karmeṃ vīreśā |
sāṃḍī to parīyesā | rājasu tyāgu || 192 ||
yeṟhavīṃ tethahī karma sāṃḍe | parī tayā tyāgaphal̤a na joḍe |
jaiseṃ utaleṃ āgīṃ paḍe | teṃ nalageci homā || 193 ||
kāṃ buḍoni prāṇa gele | te ardhodakīṃ nimāle |
heṃ mhaṇoṃ naye jāhaleṃ | durmaraṇaci || 194 ||
taiseṃ dehāceni lobheṃ | jeṇeṃ karmā pāṇī subhe |
teṇeṃ sāca na labhe | tyāgāceṃ phal̤a || 195 ||
kiṃbahunā āpuleṃ | jaiṃ jñāna hoya udayā āleṃ |
taiṃ nakṣatrāteṃ pāhaleṃ | gil̤ī jaiseṃ || 196 ||
taiśā sakāraṇa kriyā | hārapatī dhanaṃjayā |
to karmatyāgu ye jayā | mokṣaphal̤āsī || 197 ||
teṃ mokṣaphal̤a ajñānā | tyāgiyā nāhīṃ arjunā |
mhaṇauni to tyāgu na mānā | rājasu jo || 198 ||
tarī koṇe pāṃ etha tyāgeṃ | teṃ mokṣaphal̤a ghara righe |
heṃhī āika prasaṃge | bolijela || 199 ||
kāryamityeva yatkarma niyataṃ kriyate'rjuna |
saṇgaṃ tyaktvā phalaṃ caiva sa tyāgaḥ sāttviko mataḥ || 9||
tarī svādhikārāceni nāṃveṃ | jeṃ vāṃṭiyā āleṃ svabhāveṃ |
teṃ ācare vidhigauraveṃ | śṛṃgāroni || 200 ||
parī heṃ mī karitu aseṃ | aisā āṭhavu tyajī mānaseṃ |
taiseci pāṇī de āśe | phal̤āciye || 201 ||
paiṃ avajñā āṇi kāmanā | mātecyā ṭhāyīṃ arjunā |
keliyā donī patanā | kāraṇa hotī || 202 ||
tarī donīṃ yeṃ tyajāvīṃ | maga mātācī te bhajāvī |
vāṃcūni mukhālāgīṃ vāl̤āvī | gāyaci sagal̤ī ? || 203 ||
āvaḍatiyehī phal̤īṃ | asāreṃ sālī āṃṭhol̤īṃ |
tyāsāṭhīṃ avagal̤ī | phal̤āteṃ koṇhī ? || 204 ||
taisā kartṛtvācā madu | āṇi karmaphal̤ācā āsvādu |
yā dohīṃceṃ nāṃva baṃdhu | karmācā kīṃ || 205 ||
tarī yā dohīṃcyā vikhīṃ | jaisā bāpu nātal̤e leṃkīṃ |
taisā hoṃ na śake duḥkhī | vihitā kriyā || 206 ||
hā to tyāga taruvaru | jo gā mokṣaphal̤eṃ ye thoru |
sātvika aisā ḍagaru | yāsīṃca jagīṃ || 207 ||
ātāṃ jāl̤ūni bīja jaiseṃ | jhāḍā kīje nirvaṃśeṃ |
phal̤a tyāgūni karma taiseṃ | tyajileṃ jeṇeṃ || 208 ||
loha lāgatakheṃvo parīsīṃ | dhātūcī gaṃdhikāl̤imā jaisī |
jātī rajatameṃ taisīṃ | tuṭalīṃ donhī || 209 ||
maga satveṃ cokhāl̤eṃ | ughaḍatī ātmabodhāce ḍol̤e |
tetha mṛgāṃbu sāṃjavel̤e | hoya jaiseṃ || 210 ||
taisā buddhyādikāṃpuḍhāṃ | asatu viśvābhāsu hā yevaḍhā |
to na dekhe kavaṇīkaḍāṃ | ākāśa jaiseṃ || 211 ||
na dveṣṭyakuśalaṃ karma kuśale nānuṣajjate |
tyāgī sattvasamāviṣṭo medhāvī chinnasaṃśayaḥ || 10||
mhaṇauni prācināceni bal̤eṃ | alaṃkṛteṃ kuśalākuśaleṃ |
tiyeṃ vyomāāṃgīṃ ābhāl̤eṃ | jirālīṃ jaisīṃ || 212 ||
taisīṃ tayāciye diṭhī | karmeṃ cokhāl̤alīṃ kirīṭī |
mhaṇauni sukhaduḥkhīṃ uṭhī | paḍenā to || 213 ||
teṇeṃ śubhakarma jāṇāveṃ | maga teṃ harṣeṃ karāveṃ |
kāṃ aśubhālāgīṃ hoāveṃ | dveṣiyā nā || 214 ||
tarī iyāviṣayīṃcā kāṃhīṃ | tayā ekuhī saṃdeho nāhīṃ |
jaisā svapnācyā ṭhāyīṃ | jāginnaliyā || 215 ||
mhaṇauni karma āṇi kartā | yā dvaitabhāvācī vārtā |
neṇeṃ to paṃḍusutā | sātvika tyāgu || 216 ||
aiseni karmeṃ pārthā | tyajilīṃ tyajitī sarvathā |
adhikeṃ bāṃdhitī anyathā | sāṃḍilīṃ tarī || 217 ||
na hi dehabhṛtā śakyaṃ tyaktuṃ karmāṇyaśeṣataḥ |
yastu karmaphalatyāgī sa tyāgītyabhidhīyate || 11||
āṇi hāṃ gā savyasācī | mūrti lāhoni dehācī |
khaṃtī karitī karmācī | te gāṃvaḍhe gā || 218 ||
mṛttikecā vīṭu | gheūni kāya karīla ghaṭu ? |
keutā tāthu paṭu | sāṃḍīla to ? || 219 ||
tevīṃci vanhitva āṃgīṃ | āṇi ube ubagaṇeṃ āgī |
kīṃ to dīpu prabhelāgīṃ | dveṣu karīla kāī ? || 220 ||
hiṃgu trāsilā ghāṇī | tarī kaiceṃ sugaṃdhatva āṇī ? |
dravapaṇa sāṃḍūni pāṇī | keṃ rāhe teṃ ? || 221 ||
taisā śarīrāceni ābhāseṃ | nāṃdatu jaṃva ase |
taṃva karmatyāgāceṃ piseṃ | kāiseṃ tarī ? || 222 ||
āpaṇa lāvije ṭil̤ā | mhaṇauni pusoṃ ye vel̤ovel̤ā |
mā ghālī pheḍī niḍal̤ā | kāṃ karūṃ ye gā ? || 223 ||
taiseṃ vihita svayeṃ ādarileṃ | mhaṇauni tyajūṃ ye tyajileṃ |
parī karmaci deha ātaleṃ | teṃ kāṃ sāṃḍīla gā ? || 224 ||
jeṃ śvāsocchvāsavarī | hota nijeliyāhīvarī |
kāṃhīṃ na karaṇeṃyāci parī | hotī jayācī || 225 ||
yā śarīrāceni misakeṃ | karmacī lāgaleṃ asikeṃ |
jitāṃ melayā na ṭhāke | iyā rītī || 226 ||
yayā karmāteṃ sāṃḍitī parī | ekīci te avadhārīṃ |
je karitāṃ na jāije hārīṃ | phal̤aśeciye || 227 ||
karmaphal̤a īśvarīṃ arpe | tatprasādeṃ bodhu uddīpeṃ |
tetha rajjujñāneṃ lope | vyāl̤aśaṃkā || 228 ||
teṇeṃ ātmabodheṃ taiseṃ | avidyesīṃ karma nāśe |
pārthā tyajije jaiṃ aiseṃ | taiṃ tyajileṃ hoya || 229 ||
mhaṇauni iyāparī jagīṃ | karmeṃ karitāṃ mānūṃ tyāgī |
yera murchane nāṃva rogī | visāṃvā jaisā || 230 ||
taisā karmīṃ śiṇe ekīṃ | to visāṃvo pāhe āṇikīṃ |
dāṃḍeyāce ghāya bukī | dhāḍaṇeṃ jaiseṃ || 231 ||
parī heṃ aso puḍhatī | toci tyāgī trijagatīṃ |
jeṇeṃ phal̤atyāgeṃ niṣkṛtī | neleṃ karma || 232 ||
aniṣṭamiṣṭaṃ miśraṃ ca trividhaṃ karmaṇaḥ phalam |
bhavatyatyāgināṃ pretya na tu saṃnyāsināṃ kvacit || 12||
yeṟhavīṃ tarī dhanaṃjayā | trividhā karmaphal̤ā gā yayā |
samartha te kīṃ bhogāvayā | je na sāṃḍitīci āśā || 233 ||
āpaṇaci viūni duhitā | kīṃ na mama mhaṇe pitā |
to suṭe kīṃ pratigrahītā | jāṃvaī śirake || 234 ||
viṣāce āgarahī vāhatī | teṃ vikitāṃ sukheṃ lābhe jitī |
yera nimāleṃ je ghetī | veṃconi moleṃ || 235 ||
taiseṃ kartā karma karū | akartā phal̤āśā na dharū |
etha na śake āvarūṃ | dohīṃteṃ karma || 236 ||
vāṭe pikaliyā rukhāceṃ | phal̤a apekṣī tayāceṃ |
tevīṃ sādhāraṇa karmāceṃ | phal̤a ghe tayā || 237 ||
parī karūni phal̤a neghe | to jagācyā kāmīṃ na righe |
je trividha jaga avagheṃ | karmaphal̤a heṃ || 238 ||
deva manuṣya sthāvara | yayā nāṃva jagaḍaṃbara |
āṇi he taṃva tinhī prakāra | karmaphal̤āṃce || 239 ||
teṃci eka gā aniṣṭa | eka teṃ keval̤a iṣṭa |
āṇi eka iṣṭāniṣṭa | trividha aiseṃ || 240 ||
parī viṣayamaṃtīṃ buddhī | āṃgīṃ sūni avidhī |
pravartatī je niṣiddhīṃ | kuvyāpārīṃ || 241 ||
tetha kṛmi kīṭa loṣṭa | he deha lāhatī nikṛṣṭa |
tayā nāma teṃ aniṣṭa | karmaphal̤a || 242 ||
kāṃ svadharmā mānu detāṃ | svādhikāru puḍhāṃ sūtāṃ |
sukṛta kīje pusatāṃ | āmnāyāteṃ || 243 ||
taiṃ iṃdrādika devāṃcīṃ | deheṃ lāhijatī savyasācī |
tayā karmaphal̤ā iṣṭācī | prasiddhi gā || 244 ||
āṇi goḍa āṃbaṭa mil̤e | tetha rasāṃtara pharasāl̤eṃ |
uṭhī doṃhī vegal̤eṃ | dohīṃ jiṇateṃ || 245 ||
recakuci yogavaśeṃ | hoya staṃbhāvayādoṣeṃ |
tevīṃ satyāsatya samaraseṃ | satyāsatyaci jiṇije || 246 ||
mhaṇauni samabhāgeṃ śubhāśubheṃ | mil̤oni anuṣṭhānāceṃ ubheṃ |
teṇeṃ manuṣyatva lābhe | teṃ miśra phal̤a || 247 ||
aiseṃ trividha yayā bhāgīṃ | karmaphal̤a māṃḍaleseṃ jagīṃ |
heṃ na sāṃḍī tayāṃ bhogīṃ | jeṃ sūdale āśā || 248 ||
jetheṃ jivhecā hātu phāṃṭe | taṃva jevitāṃ vāṭe gomaṭeṃ |
maga parīṇāmīṃ śevaṭeṃ | avaśya maraṇa || 249 ||
saṃvacoramaitrī cāṃga | jaṃva na pavije teṃ dāṃga |
sāmānyā bhalī āṃga | na śive taṃva || 250 ||
taisīṃ karmeṃ karitāṃ śarīrīṃ | lāhatī mahattvācī pharārī |
pāṭhīṃ nidhanīṃ ekasarī | pāvatī phal̤eṃ || 251 ||
taisā samarthu āṇi ṛṇiyā | māgoṃ ālā bāiṇiyā |
na loṭe taisā prāṇiyā | paḍe to bhogu || 252 ||
maga kaṇisauni kaṇu jhaḍe | to virūḍhalā kaṇisā caḍhe |
puḍhatī bhūmī paḍe | puḍhatī uṭhī || 253 ||
taiseṃ bhogīṃ jeṃ phal̤a hoya | teṃ phal̤āṃtareṃ vīta jāya |
cālatāṃ pāvo pāya | jiṇije jaisā || 254 ||
utārāciye sāṃgaḍī | ṭhāke te ailīca thaḍī |
tevīṃ na mukījatī voḍhī | bhogyāciye || 255 ||
paiṃ sādhyasādhanaprakāreṃ | phal̤abhogu to pasare |
evaṃ goṃvile saṃsāreṃ | atyāgī te || 256 ||
yeṟhavīṃ jāīciyāṃ phulāṃ phāṃkaṇeṃ | tyāci nāma jaiseṃ sukaṇeṃ |
taiseṃ karmamiṣeṃ na karaṇeṃ | keleṃ jihīṃ || 257 ||
bījaci varosi veṃce | tetha vāḍhatī kul̤avāḍī khāṃce |
tevīṃ phal̤atyāgeṃ karmāceṃ | sārileṃ kāma || 258 ||
te satvaśuddhi sāhākāreṃ | gurukṛpāmṛtatuṣāreṃ |
sāsinnaleni bodheṃ vosare | dvaitadainya || 259 ||
tevhāṃ jagadābhāsamiṣeṃ | sphure teṃ trividha phal̤a nāśe |
etha bhoktā bhogya āpaiseṃ | nimāleṃ heṃ || 260 ||
ghaḍe jñānapradhānu hā aisā | saṃnyāsu jayāṃ vīreśā |
teci phalabhoga sosā | mukale gā || 261 ||
āṇi yeṇeṃ kīra saṃnyāseṃ | jaiṃ ātmarūpīṃ diṭhī paise |
taiṃ karma eka aiseṃ | dekhaṇeṃ āhe ? || 262 ||
paḍoni geliyā bhiṃtī | citrāṃcī keval̤a hoya mātī |
kāṃ pāhāleyā rātī | āṃdhāreṃ ure ? || 263 ||
jaiṃ rūpaci nāhīṃ ubheṃ | taiṃ sāulī kāhyācī śobhe ? |
darpaṇevīṇa biṃbeṃ | vadana keṃ pāṃ ? || 264 ||
phiṭaliyā nidrecā ṭhāvo | kaicā svapnāsi prastāvo ? |
maga sāca kā vāvo | koṇa mhaṇe ? || 265 ||
taiseṃ gā saṃnyāseṃ yeṇeṃ | mūl̤a avidyesīci nāhīṃ jiṇeṃ |
mā tiyeceṃ kārya koṇeṃ | ghepe dīje ? || 266 ||
mhaṇauni saṃnyāsī ye pāhīṃ | karmācī goṭhī kījela khaī |
parī avidyā āpulām dehīṃ | āhe jai kāṃ || 267 ||
jaiṃ kartepaṇāceni thāṃveṃ | ātmā śubhāśubhīṃ dhāṃveṃ |
dṛṣṭi bhedāciye rāṇive | racalīse jaiṃ || 268 ||
taiṃ tarī gā suvarmā | bijāval̤ī ātmayā karmā |
apāḍeṃ jaisī paścimā | pūrvesi kāṃ || 269 ||
nātarī ākāśā kā ābhāl̤ā | sūryā āṇi mṛgajal̤ā |
bijāval̤ī bhūtal̤ā | vāyūsi jaisī || 270 ||
pāṃgharauni naīceṃ udaka | ase naīcimājīṃ khaḍaka |
parī jāṇije kā vegal̤ika | koḍīcī te || 271 ||
ho kāṃ udakājaval̤ī | parī sinānīci te bābul̤ī |
kāya saṃgāstava kājal̤ī | dīpu mhaṇoṃ ye ? || 272 ||
jarī caṃdrīṃ jālā kalaṃku | tarī caṃdresīṃ navhe eku |
āhe dṛṣṭī ḍol̤yāṃ viveku | apāḍu jetulā || 273 ||
nānā vāṭā vāṭe jātayā | voghā voghīṃ vāhātayā |
ārasā ārasāṃ pāhātayā | apāḍu jetulā || 274 ||
pārthā gā tetuleni māneṃ | ātmeṃnisīṃ karma sineṃ |
parī ghevavije ajñāneṃ | teṃ kīra aiseṃ || 275 ||
vikāśeṃ ravīteṃ upajavī | drutī alīkaravī bhogavī |
te sarovarīṃ kāṃ baravī | abjinī jaisī || 276 ||
puḍhatapuḍhatī ātmakriyā | anyakāraṇakāci taiśiyā |
karūṃ pāṃcāṃhī tayāṃ | kāraṇāṃ rūpa || 277 ||
pañcaitāni mahābāho kāraṇāni nibodha me |
sāṇkhye kṛtānte proktāni siddhaye sarvakarmaṇām || 13||
āṇi pāṃcahī kāraṇeṃ tiyeṃ | tūṃhī jāṇasīla vipāyeṃ |
jeṃ śāstreṃ ubhaūnī bāhe | bolatī tayāṃte || 278 ||
vedarāyāciyā rājadhānīṃ | sāṃkhyavedāṃtācyā bhuvanīṃ |
nirūpaṇācyā niśāṇadhvanīṃ | garjatī jiyeṃ || 279 ||
jeṃ sarvakarmasiddhīlāgīṃ | iyeṃci muddaleṃ ho jagīṃ |
tetha na suvāvā abhaṃgīṃ | ātmarāju || 280 ||
hyā bolāci ḍāṃguraṭī | tiyeṃ prasiddhīci ālī kirīṭī |
mhaṇauni tujhyā hana karṇapuṭīṃ | vasoṃ heṃ kāja || 281 ||
āṇi mukhāṃtarīṃ āikije | taiseṃ kāyaseṃ heṃ ojheṃ |
mī cidratna tujheṃ | asatāṃ hātīṃ || 282 ||
darpaṇu puḍhāṃ māṃḍaleyā | kāṃ lokāṃciyāṃ ḍol̤ayāṃ |
mānu dyāvā pahāvayā | āpuleṃ nikeṃ || 283 ||
bhakta jaiseni jetha pāhe | tetha teṃ teṃci hota jāye |
to mī tujheṃ jāhāloṃ āheṃ | khel̤aṇeṃ ājī || 284 ||
aiseṃ heṃ prītīceni vegeṃ | devo bolatāṃ se neghe |
taṃva ānaṃdāmājīṃ āṃgeṃ | viratase yeru || 285 ||
cāṃdiṇiyācā paḍibharu | hotāṃ somakāṃtācā ḍoṃgaru |
vigharoni sarovaru | hoṃ pāhe jaisā || 286 ||
taiseṃ sukha āṇi anubhūtī | yā bhāvāṃcī moḍūni bhiṃtī |
ātaleṃ arjunākṛti | sukhaci jetha || 287 ||
tetha samarthu mhaṇauni devā | avakāśu jāhalā āṭhavā |
maga buḍatayācā dhāṃvā | jīveṃ kelā || 288 ||
arjunā yesaṇeṃ dheṃḍeṃ | prajñā pasareṃsīṃ buḍe |
āleṃ bharateṃ evaḍheṃ | teṃ kāḍhūni puḍhatī || 289 ||
devo mhaṇe hāṃ gā pārthā | tūṃ āpaṇapeṃ dekha sarvathā |
taṃva śvāsūni yereṃ māthā | tukiyelā || 290 ||
mhaṇe jāṇasī dātārā | mī tujaśīṃ vyaktiśejārā |
ubagalā ājī ekāhārā | yevoṃ pāheṃ || 291 ||
tayāhī hā aisā | lobheṃ detasāṃ jarī lālasā |
tarī kāṃ jī ghālītasāṃ | āḍa āḍa jīvā ? || 292 ||
tetha śrīkṛṣṇa mhaṇatī nikeṃ | adyāpi nāhīṃ mā ṭhāūkeṃ |
veḍayā caṃdrā āṇi caṃdrike | na mil̤aṇeṃ āhe ?|| 293 ||
āṇi hāhī boloni bhāvo | tuja dāūṃ āmhī bhivoṃ |
je rusatāṃ bāṃdhe thāṃvo | teṃ prema gā heṃ || 294 ||
etha ekamekāṃciye khuṇeṃ | visaṃvādu taṃvaci jiṇeṃ |
mhaṇauni aso heṃ bolaṇeṃ | iyeviṣayīṃceṃ || 295 ||
maga kaiśī kaiśī te ātāṃ | bolata hotoṃ paṃḍusutā |
sarva karmā bhinnatā | ātmenisīṃ || 296 ||
taṃva arjuna mhaṇe deveṃ | mājhiye manīṃceṃci svabhāveṃ |
prastāvileṃ baraveṃ | prameya teṃ jī || 297 ||
jeṃ sakal̤a karmāceṃ bīja | kāraṇapaṃcaka tuja |
sāṃgena aisī paija | ghetalī kāṃ || 298 ||
āṇi ātmayā etha kāṃhīṃ | sarvathā lāgu nāhīṃ |
heṃ puḍhāralāsi te deīṃ | lāhāṇeṃ mājheṃ || 299 ||
yayā bolā viśveśeṃ | mhaṇitaleṃ toṣeṃ bahuvase |
iyeviṣayīṃ dharaṇeṃ baise| aiseṃ keṃ joḍe ? || 300 ||
tarī arjunā nirūpijela | teṃ kīra bhāṣeāṃtula |
parī mecu ye hoījela | ṛṇiyā tuja || 301 ||
taṃva arjuna mhaṇe devo | kāī visarale māgīla bhāvo ? |
iye goṃṭhīsa kīṃ rākhata āhoṃ | mītūṃpaṇa jī ? || 302 ||
etha śrīkṛṣṇa mhaṇatī ho kāṃ | ātāṃ avadhānācā pasaru nikā |
karūniyāṃ āikā | puḍhāraloṃ teṃ || 303 ||
tarī satyaci gā dhanurdharā | sarvakarmāṃcā ubhārā |
hotase bahirabāhirā | karaṇīṃ pāṃceṃ || 304 ||
āṇi pāṃca kāraṇa dal̤avāḍeṃ | jihīṃ karmākāru māṃḍe |
te hetustava ghaḍe | pāṃca āthī || 305 ||
yera ātmatattva udāsīna | teṃ nā hetu nā upādāna |
nā te aṃgeṃ karī saṃvāhana | karmasiddhīceṃ || 306 ||
tetha śubhāśubhīṃ aṃśīṃ | niphajatī karmeṃ aisīṃ |
rātī divo ākāśīṃ | jiyāparī || 307 ||
toya teja dhūmu | yayāṃ vāyūsīṃ saṃgamu |
jāliyā hoya abhrāgamu | vyoma teṃ neṇeṃ || 308 ||
nānā kāṣṭhīṃ nāva mil̤e | te nāvāḍeni cal̤e |
cālavije anil̤eṃ | udaka teṃ sākṣī || 309 ||
kāṃ kavaṇe ekeṃ piṃḍe | veṃcitāṃ avatare bhāṃḍeṃ |
maga bhavaṃḍīje daṃḍeṃ | bhrame cakra || 310 ||
āṇi kartṛtva kulālāceṃ | tetha kāya teṃ pṛthvīyeceṃ |
ādhārāvāṃcūni veṃce | vicārīṃ pāṃ | || 311 ||
heṃhi aso lokāṃciyā | rāhāṭī hotāṃ āghaviyā |
koṇa kāma savitayā | āṃgā āleṃ ? || 312 ||
taiseṃ pāṃcahetumil̤aṇīṃ | pāṃceṃci ihīṃ kāraṇīṃ |
kīje karmalatāṃcī lāvaṇī | ātmā sinā || 313 ||
ātāṃ teṃci vegal̤ālīṃ | pāṃcahī vivaṃcūṃ gā bhalīṃ |
tukoni ghetalīṃ | motiyeṃ jaisīṃ || 314 ||
adhiṣṭhānaṃ tathā kartā karaṇaṃ ca pṛthagvidham |
vividhāśca pṛthakceṣṭā daivaṃ caivātra pañcamam || 14||
taisīṃ yathā lakṣaṇeṃ | āikeṃ karma\-kāraṇeṃ |
tarī deha heṃ mī mhaṇeṃ | pahileṃ etha || 315 ||
yayāteṃ adhiṣṭhāna aiseṃ | mhaṇije teṃ yāci uddeśeṃ |
je svabhogyeṃsīṃ vase | bhoktā yetha || 316 ||
iṃdriyāṃcyā dāheṃ hātīṃ | jāconiyāṃ divorātī |
sukhaduḥkheṃ prakṛtī | joḍījatī jiyeṃ || 317 ||
tiyeṃ bhogāvayā purukhā | āna ṭhāvoci nāhīṃ dekhā |
mhaṇauni adhiṣṭhānabhākhā | bolije deha || 318 ||
heṃ covisāṃhī tatvāṃceṃ | kuṭuṃbaghara vastīceṃ |
tuṭe baṃdhamokṣāceṃ | guṃthāḍe etha || 319 ||
kiṃbahunā avasthātrayā | heṃ adhiṣṭhāna dhanaṃjayā |
mhaṇauni dehā yayā | heṃci nāma || 320 ||
āṇi kartā heṃ dujeṃ | karmāceṃ kāraṇa jāṇije |
pratibiṃba mhaṇije | caitanyāceṃ jeṃ || 321 ||
ākāśaci varṣe nīra | teṃ tal̤avaṭīṃ bāṃdhe nāḍara |
maga biṃboni tadākāra | hoya jevīṃ || 322 ||
kāṃ nidrābhareṃ bahuveṃ | rāyā āpaṇapeṃ ṭhāuveṃ navhe |
maga svapnīṃciye sāmāve | raṃkapaṇīṃ || 323 ||
taiseṃ āpuleni visareṃ | caitanyaci dehākāreṃ |
ābhāsoni āviṣkareṃ | dehapaṇeṃ jeṃ || 324 ||
jayā visarācyā deśīṃ | prasiddhi gā jīvu aisī |
jeṇeṃ bhāṣa kelī deheṃsī | āghavāviṣayīṃ || 325 ||
prakṛti karī karmeṃ | tīṃ myāṃ kelīṃ mhaṇe bhrameṃ |
yetha kartā yeṇeṃ nāmeṃ | bolije jīvu || 326 ||
maga pāteyāṃcyā keśīṃ | ekīca uṭhī diṭhī jaisī |
mokal̤ī cavarī aisī | cirīva game || 327 ||
kāṃ gharāāṃtula eku | dīpācā to avaloku |
gavākṣabhedeṃ aneku | āvaḍe jevīṃ || 328 ||
kāṃ ekuci puruṣu jaisā | anusarata navāṃ rasāṃ |
navavidhu aisā | āvaḍoṃ lāge || 329 ||
tevīṃ buddhīceṃ eka jāṇaṇeṃ | śrotrādibhedeṃ yeṇeṃ |
bāherī iṃdriyapaṇeṃ | phāṃke jeṃ kāṃ || 330 ||
teṃ pṛthagvidha karaṇa | karmāceṃ iyā kāraṇa |
tisareṃ gā jāṇa | nṛpanaṃdanā || 331 ||
āṇi pūrvapaścimavāhaṇīṃ | nighāliyā voghāciyā mil̤aṇī |
hoya nadī nada pāṇī | ekaci jevīṃ || 332 ||
taisī kriyāśakti pavanīṃ | ase je anapāyinī |
te paḍilī nānāsthānīṃ | nānā hoya || 333 ||
jaiṃ vāce karī yeṇeṃ | taiṃ teṃci hoya bolaṇeṃ |
hātā ālī tarī gheṇeṃ | deṇeṃ hoya || 334 ||
agā caraṇācyā ṭhāyīṃ | tarī gati teci pāhīṃ |
adhodvārīṃ dohīṃ | kṣaraṇeṃ teci || 335 ||
kaṃdauni hṛdayavarī | praṇavācī ujarī |
karitāṃ teci śarīrīṃ | prāṇu mhaṇije || 336 ||
maga urdhvīṃciyā rigānigā | puḍhatī teci śakti paiṃ gā |
udānu aisiyā liṃgā | pātra jāhalī || 337 ||
adhoraṃdhrāceni vāheṃ | apānu heṃ nāma lāhe |
vyāpakapaṇeṃ hoye | vyānu teci || 338 ||
ārogileni raseṃ | śarīra bharī sariseṃ |
āṇi na sāṃḍitāṃ ase | sarvasaṃdhīṃ || 339 ||
aisiyā iyā rāhaṭīṃ | maga teci kriyā pāṭhīṃ |
samāna aisī kirīṭī | bolije gā || 340 ||
āṇi jāṃbhaī śiṃka ḍheṃkara | aisaisā hotase vyāpāra |
nāga kūrma kṛkara | ityādi hoya || 341 ||
evaṃ vāyūcī he ceṣṭā | ekīci parī subhaṭā |
vartanāstava pālaṭā | yetase je || 342 ||
teṃ bhedalī vṛttipaṃtheṃ | vāyuśakti gā etheṃ |
karmakāraṇa cautheṃ | aiseṃ jāṇa || 343 ||
āṇi ṛtu baravā śāradu | śāradīṃ puḍhatī cāṃdu |
caṃdrī jaisā saṃbaṃdhu | pūrṇimecā || 344 ||
kāṃ vasaṃtīṃ baravā ārāmu | ārāmīṃhī priyasaṃgamu |
saṃgamīṃ āgamu | upacārāṃcā || 345 ||
nānā kamal̤īṃ pāṃḍavā | vikāsu jaisā baravā |
vikāsīṃhī yāvā | parāgācā || 346 ||
vāce baraveṃ kavitva | kavitvīṃ baraveṃ rasikatva |
rasikatvīṃ paratatva | sparśu jaisā || 347 ||
taisī sarvavṛttivaibhavīṃ | buddhici ekalī baravī |
buddhihī barava navī | iṃdriyaprauḍhī || 348 ||
iṃdriyaprauḍhīmaṃḍal̤ā | śṛṃgāru ekuci nirmal̤ā |
jaiṃ adhiṣṭhātriyāṃ kāṃ mel̤ā | devatāṃcā jo || 349 ||
mhaṇauni cakṣurādikīṃ dāheṃ | iṃdriyāṃ pāṭhīṃ svānugraheṃ |
sūryādikāṃ kāṃ āhe | surāṃceṃ vṛṃda || 350 ||
teṃ devavṛṃda baraveṃ | karmakāraṇa pāṃcaveṃ |
arjunā etha jāṇāveṃ | devo mhaṇe || 351 ||
evaṃ māne tujhiye āyaṇī | taisī karmajātāṃcī he khāṇī |
paṃcavidha ākarṇīṃ | nirūpilī || 352 ||
ātāṃ heci khāṇī vāḍhe | maga karmācī sṛṣṭi ghaḍe |
jihīṃ te hetuhī ughaḍe | dāūṃ pāṃcai || 353 ||
śarīravāṇmanobhiryatkarma prārabhate naraḥ |
nyāyyaṃ vā viparītaṃ vā pañcaite tasya hetavaḥ || 15||
tarī avasāṃta ālī mādhavī | te hetu hoya navapallavīṃ |
pallava puṣpapuṃja dāvī | puṣpa phal̤āteṃ || 354 ||
kāṃ vārṣiye āṇije meghu | megheṃ vṛṣṭiprasaṃgu |
vṛṣṭīstava bhogu | sasyasukhācā || 355 ||
nātarī prācī aruṇāteṃ viye | aruṇeṃ sūryodayo hoye |
sūryeṃ sagal̤ā pāhe | divo jaisā || 356 ||
taiseṃ mana hetu pāṃḍavā | hoya karmasaṃkalpabhāvā |
to saṃkalpu lāvī divā | vācecā gā || 357 ||
maga vācecā to divaṭā | dāvī kṛtyajātāṃciyā vāṭā |
tevhāṃ kartā rige kāmaṭhāṃ | kartṛtvācyā || 358 ||
tetha śarīrādika dal̤avāḍeṃ | śarīrādikāṃ hetuci ghaḍe |
lohakāma lokhaṃḍeṃ | nirvāl̤ije jaiseṃ || 359 ||
kāṃ tāṃthuvācā tāṇā | tāṃthu ghālitāṃ vairaṇā |
to taṃtuci vicakṣaṇā | hoya paṭu || 360 ||
taiseṃ manavācādehāceṃ | karma manādi hetuci race |
ratnīṃ ghaḍe ratnāceṃ | dal̤avāḍeṃ jevīṃ || 361 ||
etha śarīrādikeṃ kāraṇeṃ | teṃci hetu kevīṃ heṃ koṇeṃ |
apekṣije tarī teṇeṃ | avadhārijo || 362 ||
āikā sūryāciyā prakāśā | hetu kāraṇa sūryuci jaisā |
kāṃ ūṃsāceṃ kāṃḍeṃ ūṃsā | vāḍhī hetu || 363 ||
nānā vāgdevatā vānāvī | taiṃ vācāci lāge kāmavāvī |
kāṃ vedāṃ vedeṃci bolāvī | pratiṣṭhā jevīṃ || 364 ||
taiseṃ karmā śarīrādikeṃ | kāraṇa heṃ kīra ṭhāukeṃ |
parī heṃci hetu na cuke | heṃhī etha || 365 ||
āṇi dehādikīṃ kāraṇīṃ | dehādi hetu mil̤aṇīṃ |
hoya jayā ubhāraṇī | karmajātāṃ || 366 ||
teṃ śāstrārtheṃṃ mānileyā | mārgā anusare dhanaṃjayā |
tarī nyāya to nyāyā | hetu hoya || 367 ||
jaisā parjanyodakācā loṭu | vipāyeṃ dharī sāl̤īcā pāṭu |
to jire parī acāṭu | upayogu āthī || 368 ||
kāṃ roṣeṃ nighāleṃ avacaṭeṃ | paḍileṃ dvārakeciyā vāṭe |
teṃ śiṇe parī sunāṭeṃ | na vacitī padeṃ || 369 ||
taiseṃ hetukāraṇa mel̤eṃ | uṭhī karma jeṃ āṃdhal̤eṃ |
teṃ śāstrāceṃ lāhe ḍol̤e | taiṃ nyāya mhaṇipe || 370 ||
nā dūdha vāḍhitā ṭhāvo pāve | taṃva utoni jāya svabhāveṃ |
tohī veṃcu parī navhe | veṃcileṃ teṃ || 371 ||
taiseṃ śāstrasāhyeṃvīṇa | keleṃ nohe jarī akāraṇa |
tarī lāgo kāṃ nāgavaṇa | dānalekhīṃ || 372 ||
agā bāvannā varṇāṃparatā | koṇa maṃtru āhe paṃḍusutā |
kāṃ bāvannahī nuccāritāṃ | jīvu āthī ? || 373 ||
parī maṃtrācī kaḍasaṇī | jaṃva neṇije kodaṃḍapāṇī |
taṃva uccāraphal̤a vāṇī | na pave jevīṃ || 374 ||
tevīṃ kāraṇahetuyogeṃ | jeṃ bisāṭa karma nige |
teṃ śāstrāciye na lage | kāṃse jaṃva || 375 ||
karma hotaci ase tevhāṃhī | parī teṃ hoṇeṃ navhe pāhīṃ |
to anyāyo gā anyāyīṃ | hetu hoya || 376 ||
tatraivaṃ sati kartāramātmānaṃ kevalaṃ tu yaḥ |
paśyatyakṛtabuddhitvānna sa paśyati durmatiḥ || 16||
evaṃ paṃcakāraṇā karmā | pāṃcahī hetu he sumahimā |
ātāṃ etheṃ pāheṃ pāṃ ātmā | sāṃpaḍalā ase ? || 377 ||
bhānu na honi rūpeṃ jaisīṃ | cakṣurūpāteṃ prakāśī |
ātmā na honi karmeṃ taisīṃ | prakaṭita ase gā || 378 ||
paiṃ pratibiṃba ārisā | donhī na honi vīreśā |
dohīṃteṃ prakāśī jaisā | nyāhāl̤itā to || 379 ||
kāṃ ahorātra savitā | na honi karī paṃḍusutā |
taisā ātmā karmakartā | na honi dāvī || 380 ||
parī dehāhaṃmāna bhulī | jayācī buddhi dehīṃci ātalī |
tayā ātmaviṣayīṃ jālī | madhyarātrī gā || 381 ||
jeṇeṃ caitanyā īśvarā brahmā | dehaci keleṃ paramasīmā |
tayā ātmā kartā he pramā | aloṭa upaje || 382 ||
ātmāci karmakartā | hāhī niścayo nāhīṃ tatvatāṃ |
dehoci mī karmakartā | mānito sāce || 383 ||
je ātmā mī karmātītu | sarvakarmasākṣibhūtu |
he āpulī kahīṃ mātu | nāyakeci kānīṃ || 384 ||
mhaṇauni umapā ātmayāteṃ | dehacivarī mavije etheṃ |
vicitra kāī rātri divasāteṃ | ḍuḍul̤a na karī ? || 385 ||
paiṃ jeṇeṃ ākāśīṃcā kahīṃ | satya sūryu dekhilā nāhīṃ |
to thillarīṃceṃ biṃba kāī | mānū na lāhe ? || 386 ||
thillarāceni jālepaṇeṃ | sūryāsi āṇī hoṇeṃ |
tyācyā nāśīṃ nāśaṇeṃ | kaṃpeṃ kaṃpū || 387 ||
āṇi nidristā cevo naye | taṃva svapna sāca hoṃ lāhe |
rajju neṇatāṃ sāpā bihe | vismo kavaṇa ? || 388 ||
jaṃva kaval̤a āthi ḍol̤āṃ | taṃva caṃdru dekhāvā kīṃṃ piṃval̤ā |
kāya mṛgīṃhīṃ mṛgajal̤ā | bhāl̤āveṃ nāhīṃ ? || 389 ||
taisā śāstragurūceni nāṃve | jo vārāhī ṭeṃkoṃ nedī siveṃ |
keval̤a mauḍhyācenici jīveṃ | jiyālā jo || 390 ||
teṇeṃ dehātmadṛṣṭīmul̤eṃ | ātmayā ghāpe dehāceṃ jāl̤eṃ |
jaisā abhrācā vegu kolheṃ | caṃdrīṃ mānīṃ || 391 ||
maga tayā mānaṇayāsāṭhīṃ | dehabaṃdīśāl̤e kirīṭī |
karmācyā vajragāṃṭhī | kal̤āse to || 392 ||
pāhe pāṃ baddha bhāvanā dṛḍhā | nal̤iyevarī to bāpuḍā |
kāya mokal̤eyāhī pāyācā cavaḍā | na ṭhakeci puṃsā | || 393 ||
mhaṇauni nirmal̤ā ātmasvarūpīṃ | to prakṛtīceṃ keleṃ āropī |
to kalpakoḍīcyā māpīṃ | mavīci karmeṃ || 394 ||
ātā karmāmājīṃ ase | parī tayāteṃ karma na sparśe |
vaḍavānal̤āteṃ jaiseṃ | samudrodaka || 395 ||
taiseṃni vegal̤epaṇeṃ | jayāceṃ karmīṃ asaṇeṃ |
to kīra vol̤akhāvā kavaṇeṃ | tarī sāṃgo || 396 ||
je muktāteṃ nirdhāritāṃ | lābhe āpalīca muktatā |
jaisī dīpeṃ diseṃ pāhatāṃ | āpalī vastu || 397 ||
nātarī darpaṇu jaṃva uṭije | taṃva āpaṇapayāṃ āpaṇa bheṭije |
kāṃ toya pāvatāṃ toya hoīje | lavaṇeṃ jeṃvīṃ || 398 ||
heṃ aso paratoni māguteṃ | pratibiṃba pāhe biṃbāteṃ |
taṃva pāhaṇeṃ jāunī āyiteṃ | biṃbaci hoya || 399 ||
taiseṃ hārapaleṃ āpaṇapeṃ pāve | taiṃ saṃtāṃteṃ pāhatāṃ giṃvasāveṃ |
mhaṇauni vānāve aikāve | teci sadā || 400 ||
parī karmīṃ asoni karmeṃ | jo nāvare sameṃviṣameṃ |
carmacakṣūṃceni cāmeṃ | dṛṣṭi jaisī || 401 ||
taisā soḍavalā jo āhe | tayāceṃ rūpa ātāṃ pāheṃ |
upapattīcī bāhe | ubhaūni sāṃgoṃ || 402 ||
yasya nāhaṃkṛto bhāvo buddhiryasya na lipyate |
hatvā'pi sa imā.ṇllokānna hanti na nibadhyate || 17||
tarī avidyeciyā nidā | viśvasvapnācā hā dhāṃdā |
bhogīta hotā prabuddhā | anādi jo || 403 ||
to mahāvākyāceni nāṃveṃ | gurukṛpeceni thāṃveṃ |
māthāṃ hātu ṭhevilā navhe | thāpaṭilā jaisā || 404 ||
taisā viśvasvapneṃsīṃ māyā | nīda sāṃḍūni dhanaṃjayā |
sahasā ceilā advayā\- | naṃdapaṇeṃ jo || 405 ||
tevhāṃ mṛgajal̤āce pūra | disate eka niraṃtara |
hārapatī kāṃ caṃdrakara | phāṃkatāṃ jaise || 406 ||
kāṃ bāl̤atva nighoni jāya | taiṃ bāgulā nāhīṃ trāya |
paiṃ jal̤āliyā iṃdhana na hoya | iṃdhana jevīṃ || 407 ||
nānā cevo āliyā pāṭhīṃ | taiṃ svapna na dise diṭhī |
taisī ahaṃ mamatā kirīṭī | nureci tayā || 408 ||
maga sūryu āṃdhārālāgīṃ | righo kāṃ bhalate suraṃgīṃ |
parī to tayācyā bhāgīṃ | nāhīṃci jaisā || 409 ||
taisā ātmatveṃ veṣṭilā hoye | to jayā jayā dṛśyāteṃ pāheṃ |
teṃ dṛṣya draṣṭepaṇeṃsīṃ hota jāye | tayāceṃci rūpa || 410 ||
jaisā vanhi jayā lāge | teṃ vanhici jāliyā āṃgeṃ |
dāhyadāhakavibhāgeṃ | sāṃḍije teṃ || 411 ||
taisā karmākārā dujeyā | to kartepaṇācā ātmayā |
āl̤u ālā to geliyā | kāṃhīṃ bāhīṃ jeṃ ure || 412 ||
tiye ātmasthitīcā jo rāvo | maga to dehīṃ iye jāṇela ṭhāvo ? |
kāya pralayāṃbūcā unnāho | voghu mānī ? || 413 ||
taisī te pūrṇa ahaṃtā | kāī dehapaṇeṃ paṃḍusutā |
āvare kāī savitā | biṃbeṃ dharilā ? || 414 ||
paiṃ mathūni loṇī ghepe | teṃ māgutī tākīṃ ghāpe |
tarī teṃ aliptapaṇeṃ siṃpe | teṇeṃsī kāī ? || 415 ||
nānā kāṣṭhauni vīreśā | vegal̤ā keliyā hutāśā |
rāhe kāṣṭhāciyā māṃdusā | koṃḍalepaṇeṃ ? || 416 ||
kāṃ rātrīciyā udarāāṃtu | nighālā jo hā bhāsvatu |
to rātrī aisī mātu | aike kāyī ? || 417 ||
taiseṃ vedya vedakapaṇeṃsī | paḍileṃ kāṃ jayāce grāsīṃ |
tayā deha mī aisī | ahaṃtā kaiṃcī ? || 418 ||
āṇi ākāśeṃ jetheṃ jethunī | jāije tetha ase bharonī |
mhaṇauni ṭheleṃ koṃdonī | āpeṃāpa || 419 ||
taiseṃ jeṃ teṇeṃ karāveṃ | to teṃci āhe svabhāveṃ |
mā koṇeṃ karmīṃ veṣṭāveṃ | kartepaṇeṃ ? || 420 ||
nureci gaganāvīṇa ṭhāvo | noheci samudrā pravāho |
nuṭhīci dhruvā jāvoṃ | taiseṃ jāhāleṃ || 421 ||
aiseni ahaṃkṛtibhāvo | jayācā bodhīṃ jāhalā vāvo |
taṟhī dehā jaṃva nirvāho | taṃva āthī karmeṃ || 422 ||
vārā jarī vājoni vosare | tarī to ḍola rukhīṃ ure |
kāṃ seṃdeṃ druti rāhe kāpureṃ | veṃcalenī || 423 ||
kāṃ saraleyā gītācā samāraṃbhu | na vace rāhavalepaṇācā kṣobhu |
bhūmī lol̤oni geliyā aṃbu | vola thāre || 424 ||
agā māval̤aleni arkeṃ | saṃdhyeciye bhūmike |
jyotidīpti kautukeṃ | dise jaisī || 425 ||
paiṃ lakṣa bhediliyāhīvarī | bāṇa dhāṃveci taṃvavarī |
jaṃva bharalī āthī urī | bal̤ācī te || 426 ||
nānā cakrīṃ bhāṃḍeṃ jāleṃ | teṃ kulāleṃ parateṃ neleṃ |
parī bhrameṃci teṃ māgile | bhovaṃḍilepaṇeṃ || 427 ||
taisā dehābhimānu geliyā | deha jeṇeṃ svabhāveṃ dhanaṃjayā |
jāleṃ teṃ apaisayā | ceṣṭavīca teṃ || 428 ||
saṃkalpeṃvīṇa svapna | na lāvitāṃ dāṃgīceṃ bana |
na racitāṃ gaṃdharvabhuvana | uṭhī jaiseṃ || 429 ||
ātmayāceni udyameṃvīṇa | taiseṃ dehādipaṃcakāraṇa |
hoya āpaṇayāṃ āpaṇa | kriyājāta || 430 ||
paiṃ prācīnasaṃskāravaśeṃ | pāṃcahī kāraṇeṃ sahetukeṃ |
kāmavījatī gā anekeṃ | karmākāreṃ || 431 ||
tayā karmāmājīṃ maga | saṃharo āghaveṃ jaga |
athavā naveṃ cāṃga | anukaro || 432 ||
parī kumuda kaiseni suke | kaiseṃ teṃ kamal̤a phāṃke |
hīṃ donhī ravī na dekhe | jayāparī || 433 ||
kāṃ vīju varṣoni ābhāl̤a | ṭhikariyā āto bhūtal̤a |
athavā karūṃ śāḍval̤a | prasannāvṛṣṭī || 434 ||
tarī tayā dohīṃteṃ jaiseṃ | neṇijeci kāṃ ākāśeṃ |
taisā dehīṃca jo ase | videhadṛṣṭī || 435 ||
to dehādikīṃ ceṣṭīṃ | ghaḍatāṃ moḍatāṃ he sṛṣṭī |
na dekhe svapna dṛṣṭī | ceilā jaisā || 436 ||
yeṟhavīṃ cāmāce ḍol̤evarī | je dekhatī dehacivarī |
te kīra to vyāpārī | aiseṃci mānitī || 437 ||
kāṃ tṛṇācā bāhulā | jo āgarāmereṃ ṭhevilā |
to sācaci rākhatā kolhā | mānije nā ? || 438 ||
piseṃṃ nesaleṃ kāṃ nāgaveṃ | heṃ lokīṃ yeūni jāṇāveṃ |
ṭhāṇoriyāṃceṃ mavāveṃ | āṇikīṃ ghāya || 439 ||
kāṃ mahāsatīce bhoga | dekhe kīra sakal̤a jaga |
parī te āgī nā āṃga | nā loku dekhe || 440 ||
taisā svasvarūpeṃ uṭhilā | jo dṛśyeṃsī draṣṭā āṭalā |
to neṇeṃ kāya rāhaṭalā | iṃdriyagrāmu || 441 ||
agā thorīṃ kallol̤īṃ kallol̤a sāne | lopatāṃ tirīṃceni janeṃ |
ekīṃ eka gil̤ileṃ heṃ maneṃ | mānije jaṟhī || 442 ||
taṟhī udakāprati pāhīṃ | koṇa grasitase kāī |
taiseṃ pūrṇā dujeṃ nāhīṃ | jeṃ to mārī || 443 ||
suvarṇāciyā caṃḍikā | suvarṇaśūl̤eṃci dekhā |
suvarṇāciyā mahikhā | nāśu kelā || 444 ||
to devalavasiyā kaḍā | vyavahāru gamalā phuḍā |
vāṃcūni śūl̤a mahiṣa cāmuṃḍā | suvarṇaci teṃ || 445 ||
paiṃ citrīṃceṃ jal̤a hutāṃśu | to dṛṣṭīcāci ābhāsu |
paṭīṃ āgī volāṃśu | donhī nāhīṃ || 446 ||
muktāceṃ deha taiseṃ | hālata saṃskāravaśeṃ |
teṃ dekhoni loka pise | kartā mhaṇatī || 447 ||
āṇi tayāṃ karaṇeyā āṃtu | ghaḍo tihīṃ lokāṃ ghātu |
parī teṇeṃ kelā he mātu | boloṃ naye || 448 ||
agā aṃdhāruci dekhāvā tejeṃ | maga to pheḍī heṃ bolije |
taiseṃ jñāniyā nāhīṃ dujeṃ | jeṃ to mārī | || 449 ||
mhaṇauni tayāci buddhī | neṇe pāpapuṇyācī gaṃdhī |
gaṃgā mīnaliyā nadī | viṭāl̤u jaisā || 450 ||
āgīsī āgī jhagaṭaliyā | kāya pol̤e dhanaṃjayā |
kīṃ śastra rupe āpaṇayā | āpaṇaci || 451 ||
taiseṃ āpaṇapayāparateṃ | jo neṇeṃ kriyājātāteṃ |
tetha kāya liṃpavī buddhīteṃ | tayāciye || 452 ||
mhaṇauni kārya kartā kriyā | heṃ svarūpaci jāhaleṃ jayā |
nāhīṃ śarīrādikīṃ tayā | karmī baṃdhu || 453 ||
je kartā jīva viṃdāṇīṃ | kāḍhūni pāṃcahī khāṇī |
ghaḍita āhe karaṇīṃ | āutīṃ dāheṃ || 454 ||
tetha nyāvo āṇi anyāvo | hā dvividhu sādhūni āvo |
ubhavitā na lavī kheṃvo | karmabhuvaneṃ || 455 ||
yā thorāḍā kīra kāmā | virajā nohe ātmā |
parī mhaṇasī hana upakramā | hātu lāvī || 456 ||
to sākṣī cidrūpu | karmapravṛttīcā saṃkalpu |
uṭhī to kāṃ niropu | āpaṇaci de ? || 457 ||
tarī karmapravṛttīhīlāgīṃ | tayā āyāsu nāhīṃ āṃgīṃ |
je pravṛttīcehī ul̤igīṃ | lokuci āthī || 458 ||
mhaṇauni ātmayāceṃ keval̤a | jo rūpaci jāhalā nikhil̤a |
tayā nāhīṃ baṃdiśāl̤a | karmāci he || 459 ||
parī ajñānācyā paṭīṃ | anyathā jñānāceṃ citra uṭhī |
tetha citāraṇī he tripuṭī | prasiddha je kāṃ || 460 ||
jñānaṃ jñeyaṃ parijñātā trividhā karmacodanā |
karaṇaṃ karma karteti trividhaḥ karmasaṃgrahaḥ || 18||
jeṃ jñāna jñātā jñeya | heṃ jagāceṃ bīja traya |
te karmācī niḥsaṃdeha | pravṛtti jāṇa || 461 ||
ātāṃ yayāci gā trayā | vyakti vegal̤āliyā |
āikeṃ dhanaṃjayā | karūṃ rūpa || 462 ||
tarī jīvasūryabiṃbāce | raśmī śrotrādikeṃ pāṃceṃ |
dhāṃvoni viṣayapadmāce | phoḍitī maḍha || 463 ||
kīṃ jīvanṛpāce vāru upalāṇeṃ | gheūni iṃdriyāṃcīṃ kekāṇeṃ |
viṣayadeśīṃceṃ nāgavaṇeṃ | āṇīta je || 464 ||
heṃ aso ihīṃ iṃdriyīṃ rāhāṭe | jeṃ sukhaduḥkheṃsīṃ jīvā bheṭe |
teṃ suṣuptikālīṃ vohaṭe | jetha jñāna || 465 ||
tayā jīvā nāṃva jñātā | āṇi jeṃ heṃ sāṃgitaleṃ ātāṃ |
teṃci etha paṃḍusutā | jñāna jāṇa || 466 ||
jeṃ avidyeciye poṭīṃ | upajatakheṃvo kirīṭī |
āpaṇayāteṃ vāṃṭī | tihīṃ ṭhāyīṃ || 467 ||
āpuliye dhāṃve puḍhāṃ | ghālūni jñeyācā guṃḍā |
ubhārī māgilīkaḍāṃ | jñātṛtvāteṃ || 468 ||
maga jñātayā jñeyā doghāṃ | to nāṃdaṇukecā bagā |
mājīṃ jāleni paiṃ gā | vāhe jeṇeṃ || 469 ||
ṭhākūni jñeyācī śiṃva | pure jayācī dhāṃva |
sakal̤a padārthāṃ nāṃva | sūtase jeṃ || 470 ||
teṃ gā sāmānya jñāna | yā boalā nāhīṃ āna |
jñeyāceṃhī cinha | āika ātāṃ || 471 ||
tarī śabdu sparśu | rūpa gaṃdha rasu |
hā paṃcavidha ābhāsu | jñeyācā to || 472 ||
jaiseṃ ekeci cūtaphal̤eṃ | iṃdriyāṃ vegavegal̤e |
raseṃ varṇeṃ parīmal̤eṃ | bheṭije sparśeṃ || 473 ||
taiseṃ jñeya tarī ekasareṃ | parī jñāna iṃdriyadvāreṃ |
ghe mhaṇauni prakāreṃ | pāṃceṃ jāleṃ || 474 ||
āṇi samudrīṃ voghāceṃ jāṇeṃ | sare lāṇīpāsīṃ dhāvaṇeṃ |
kāṃ phal̤īṃ sare vāḍhaṇeṃ | sasyāceṃ jevīṃ || 475 ||
taiseṃ iṃdriyāṃcyā vāhavaṭīṃ | dhāṃvatayā jñānā jetha ṭhī |
hoya teṃ gā kirīṭī | viṣaya jñeya || 476 ||
evaṃ jñātayā jñānā jñeyā | tihīṃ rūpa keleṃ dhanaṃjayā |
he trividha sarva kriyā\- | pravṛtti jāṇa || 477 ||
je śabdādi viṣaya | heṃ paṃcavidha jeṃ jñeya |
teṃci priya kāṃ apriya | ekeparīceṃ || 478 ||
jñāna moṭakeṃ jñātayā | dāvī nā jaṃva dhanaṃjayā |
taṃva svīkārā kīṃ tyajāvayā | pravarteci to || 479 ||
parī mīnāteṃ dekhoni baku | jaisā nidhānāteṃ raṃku |
kāṃ strī dekhoni kāmuku | pravṛtti dharī || 480 ||
jaiseṃ khālārāṃ dhāṃve pāṇī | bhramara puṣpāciye ghāṇīṃ |
nānā suṭalā sāṃjavaṇīṃ | vatsuci pāṃ || 481 ||
agā svargīṃcī urvaśī | aikoni jeṃvī māṇusīṃ |
varātā lāvījatī ākāśīṃ | yāgāṃciyā || 482 ||
paiṃ pārivā jaisā kirīṭī | caḍhalā nabhāciye poṭīṃ |
pāravī dekhoni loṭī | āṃgaci sagal̤eṃ || 483 ||
heṃ nā ghanagarjanāsarisā | mayūra vovāṃḍe ākāśā |
jñātā jñeya dekhoni taisā | dhāṃvaci ghe || 484 ||
mhaṇauni jñāna jñeya jñātā | he trividha gā paṃḍusutā |
hoyaci karmā samastāṃ | pravṛtti yetha || 485 ||
parī teṃci jñeya vipāyeṃ | jarī jñātayāteṃ priya hoye |
tarī bhogāvayā na sāhe | kṣaṇahī vilaṃbu || 486 ||
nātarī avacaṭeṃ | teṃci viruddha hoūni bheṭe |
tarī yugāṃta vāṭe | sāṃḍāvayā || 487 ||
vyāl̤ā kāṃ hārā | varapaḍā jāleyā narā |
harikhu āṇi darārā | sarisāci uṭhī || 488 ||
taiseṃ jñeya priyāpriyeṃ | dekhileni jñātayā hoye |
maga tyāga svīkārīṃ vāhe | vyāpārāteṃ || 489 ||
tetha rāgī pratimallācā | gosāṃvī sarvadal̤ācā |
rathu sāṃḍūni pāyāṃcā | hoya jaisā || 490 ||
taiseṃ jñātepaṇeṃ jeṃ ase | teṃ ye kartā aisiye daśe |
jeviteṃ baisaleṃ jaiseṃ | raṃdhana karūṃ || 491 ||
kāṃ bhaṃvareṃci kelā mal̤ā | varakaluci jālā aṃkasāl̤ā |
nānā devo rigālā deūl̤ā\- | ciyā kāmā || 492 ||
taisā jñeyāciyā hāṃvā | jñātā iṃdriyāṃcā mel̤āvā |
rāhāṭavī tetha pāṃḍavā | kartā hoya || 493 ||
āṇi āpaṇa haunī kartā | jñānā āṇī karaṇatā |
tetheṃ jñeyaci svabhāvatāṃ | kārya hoya || 494 ||
aisā jñānāciye nijagati | pālaṭu paḍe gā sumati |
ḍol̤yācī śobhā rātīṃ | pālaṭe jaisī || 495 ||
kāṃ adṛṣṭa jāliyā udāsu | pālaṭe śrīmaṃtācā vilāsu |
punivepāṭhīṃ śītāṃśu | pālaṭe jaisā || 496 ||
taisā cāl̤itāṃ karaṇeṃ | jñātā veṣṭije kartepaṇeṃ |
tethīṃcīṃ tiyeṃ lakṣaṇeṃ | aika ātāṃ || 497 ||
tarī buddhi āṇi mana | citta ahaṃkāra hana |
heṃ caturvidha cinha | aṃtaḥkaraṇāceṃ || 498 ||
bāhya tvacā śravaṇa | cakṣu rasanā ghrāṇa |
heṃ paṃcavidha jāṇa | iṃdriyeṃ gā || 499 ||
tetha āṃtule taṃva karaṇeṃ | kartā kartavyā ghe umāṇeṃ |
maga taiṃ jarī jāṇeṃ | sukhā yeteṃ || 500 ||
tarī bāherīleṃ tiyeṃhī | cakṣurādikeṃ dāhāhī |
uṭhauni lavalāhīṃ | vyāpārā sūye || 501 ||
maga to iṃdriyakadaṃṃbu | karavije taṃva rābu |
jaṃva kartavyācā lābhu | hātāsi ye || 502 ||
nā teṃ kartavya jarī duḥkheṃ | phal̤ela aiseṃ dekhe |
to lāvī tyāgamukheṃ | tiyeṃ dāhāhī || 503 ||
maga phiṭe duḥkhācā ṭhāvo | taṃva rāhāṭavī rātridivo |
vikaṇavāteṃ kāṃ rāvo | jayāparī || 504 ||
taiseni tyāga svīkārīṃ | vāhātāṃ iṃdriyāṃcī dhurī |
jñātayāteṃ avadhārīṃ | kartā mhaṇipe || 505 ||
āṇi kartayācyā sarva karmīṃ | āutāṃciyā parī kṣamī |
mhaṇauni iṃdriyāṃteṃ āmhī | karaṇeṃ mhaṇoṃ || 506 ||
āṇi heci karaṇeṃvarī | kartā kriyā jyā ubhārī |
tiyā vyāpe teṃ avadhārīṃ | karma etha || 507 ||
sonārāciyā buddhi leṇeṃ | vyāpe caṃdrakarīṃ cāṃdaṇeṃ |
kāṃ vyāpe velhāl̤apaṇeṃ | velī jaisī || 508 ||
nānā prabhā vyāpe prakāśu | goḍiyā ikṣurasu |
heṃ aso avakāśu | ākāśīṃ jaisā || 509 ||
taiseṃ kartayāciyā kriyā | vyāpaleṃ jeṃ dhanaṃjayā |
teṃ karma gā bolāvayā | āna nāhīṃ || 510 ||
evaṃ karma kartā karaṇa | yā tihīṃceṃhī lakṣaṇa |
sāṃgitaleṃ tuja vicakṣaṇa\- | śiromaṇī || 511 ||
etha jñātā jñāna jñeya | heṃ karmāceṃ pravṛttitraya |
taiseṃci kartā karaṇa kārya | hā karmasaṃcayo || 512 ||
vanhīṃ ṭhevilā ase dhūmu | āthī bījīṃ jevīṃ drumu |
kāṃ manīṃ joḍe kāmu | sadā jaisā || 513 ||
taisā kartā kriyā karaṇīṃ | karmāceṃ āhe jiṃtavaṇīṃ |
soneṃ jaiseṃ khāṇī | suvarṇāciye || 514 ||
mhaṇauni heṃ kārya mī kartā | aiseṃ āthi jetha paṃḍusutā |
tetha ātmā dūrī samastā | kriyāṃpāsīṃ || 515 ||
yālāgīṃ puḍhatapuḍhatī | ātmā vegal̤āci sumatī |
ātāṃ aso he kitī | jāṇatāsi tūṃ || 516 ||
jñānaṃ karma ca kartāca tridhaiva guṇabhedataḥ |
procyate guṇasaṇkhyāne yathāvacchṛṇu tānyapi || 19||
parī sāṃgitaleṃ jeṃ jñāna | karma kartā hana |
te tinhī tihīṃ ṭhāyīṃ bhinna | guṇīṃ āhātī || 517 ||
mhaṇauni jñānā karmā kartayā | pātejoṃ naye dhanaṃjayā |
je donī bāṃdhatī soḍāvayā | ekaci prauḍha || 518 ||
teṃ sātvika ṭhāūveṃ hoye | to guṇabhedu sāṃgoṃ pāhe |
jo sāṃkhyaśāstrīṃ āhe | uvāilā || 519 ||
jeṃ vicārakṣīrasamudra | svabodhakumudinīcaṃdra |
jñānaḍol̤asāṃ nareṃdra | śāstrāṃcā jeṃ || 520 ||
kīṃ prakṛtipuruṣa donī | misal̤alīṃ divorajanīṃ |
tiyeṃ nivaḍitāṃ tribhuvanīṃ | mārtaṃḍu jeṃ || 521 ||
jetha apārā moharāśī | tatvācyā māpīṃ covisīṃ |
ugāṇā gheūni pareśīṃ | suravāḍije || 522 ||
arjunā teṃ sāṃkhyaśāstra | paḍhe jayāceṃ stotra |
teṃ guṇabhedacaritra | aiseṃ āhe || 523 ||
je āpuleni āṃgikeṃ | trividhapaṇāceni aṃkeṃ |
dṛśyajāta titukeṃ | aṃkita keleṃ || 524 ||
evaṃ satvarajatamā | tihīṃcī evaḍhī ase mahimā |
jeṃ traividhya ādī brahmā | aṃtīṃ kṛmī || 525 ||
parī viśvīṃcī āghavī māṃdī | jeṇeṃ bhedaleni guṇabhedīṃ |
paḍilī teṃ taṃva ādī | jñāna sāṃgo || 526 ||
je diṭhī jarī cokha kīje | tarī bhalateṃhī cokha suje |
taiseṃ jñāneṃ śuddheṃ lāhije | sarvahī śuddha || 527 ||
mhaṇauni teṃ sātvika jñāna | ātāṃ sāṃgoṃ de avadhāna |
kaivalyaguṇanidhāna | śrīkṛṣṇa mhaṇe || 528 ||
sarvabhūteṣu yenaikaṃ bhāvamavyayamīkṣate |
avibhaktaṃ vibhakteṣu tajñānaṃ viddhi sāttvikam || 20||
tarī arjunā gā teṃ phuḍeṃ | sātvika jñāna cokhaḍeṃ |
jayācyā udayīṃ jñeya buḍe | jñātenisīṃ || 529 ||
jaisā sūrya na dekhe aṃdhāreṃ | saritā neṇijatī sāgareṃ |
kāṃ kaval̤iliyā na dhare | ātmachāyā || 530 ||
tayāparī jayā jñānā | śivādi tṛṇāvasānā |
iyā bhūtavyakti bhinnā | nāḍal̤atī || 531 ||
jaiseṃ hāteṃ citra pāhātāṃ | hoya pāṇiyeṃ mīṭha dhutāṃ |
kāṃ cevoni svapnā yetāṃ | jaiseṃ hoya || 532 ||
taiseṃ jñāneṃ jeṇeṃ | karitāṃ jñātavyāteṃ pāhāṇeṃ |
jāṇatā nā jāṇaṇeṃ | jāṇāveṃ ure || 533 ||
paiṃ soneṃ āṭūni leṇīṃ | na kāḍhitī āpuliyā āyaṇī |
kāṃ taraṃga na ghepatī pāṇī | gāl̤ūni jaiseṃ || 534 ||
taisī jayā jñānāciyā hātā | na lageci dṛśyapathā |
teṃ jñāna jāṇa sarvathā | sātvika gā || 535 ||
ārisā pāhoṃ jātāṃ koḍeṃ | jaiseṃ pāhāteṃci kāṃ rige puḍheṃ |
taiseṃ jñeya loṭoni paḍe | jñātāci jeṃ || 536 ||
puḍhatī teṃci sātvika jñāna | jeṃ mokṣalakṣmīceṃ bhuvana |
heṃ aso aika cinha | rājasāceṃ || 537 ||
pṛthaktvena tu yajñānaṃ nānābhāvānpṛthagvidhān |
vetti sarveṣu bhūteṣu tajñānaṃ viddhi rājasam || 21||
tarī pārthā parīyesa | teṃ jñāna gā rājasa |
jeṃ bhedācī kāṃsa | dharūni cāle || 538 ||
vicitratā bhūtāṃciyā | āpaṇa āṃtoni ṭhikariyā |
bahu cakai jñātayā | āṇilī jeṇeṃ || 539 ||
jaiseṃ sācā rūpāāḍa | ghālūni visarāceṃ kavāḍa |
maga svapnāceṃ kābāḍa | opī nidrā || 540 ||
taiseṃ svajñānāciye paul̤ī | bāheri mithyā mahīṃ khal̤īṃ |
tihīṃ avasthāṃciyā vahyāl̤ī | dāvī jeṃ jīvā || 541 ||
alaṃkārapaṇeṃ jhāṃkaleṃ | bāl̤ā soneṃ kāṃ vāyāṃ geleṃ |
taiseṃ nāmīṃ rūpīṃ durāvaleṃ | advaita jayā || 542 ||
avataralī gāḍagyāṃ ghaḍāṃ | pṛthvī anol̤akha jālī mūḍhāṃ |
vanhi jālā kānaḍā | dīpatvāsāṭhīṃ || 543 ||
kāṃ vastrapaṇāceni āropeṃ | mūrkhāprati taṃtu hārape |
nānā mugdhā paṭu lope | dāūni citra || 544 ||
taiśī jayā jñānā | jāṇoni bhūtavyaktī bhinnā |
aikyabodhācī bhāvanā | nimoni gelī || 545 ||
maga iṃdhanīṃ bhedalā anal̤u | phulāṃvarī parīmal̤u |
kāṃ jal̤abhedeṃ śakalu | caṃdru jaisā || 546 ||
taiseṃ padārthabheda bahuvasa | jāṇoni lahānathora veṣa |
āṃtaleṃ teṃ rājasa | jñāna yetha || 547 ||
ātāṃ tāmasāceṃhī liṃga | sāṃgena teṃ vol̤akha cāṃga |
ḍāvalāvayā mātaṃga\- | sadana jaiseṃ || 548 ||
yattu kṛtsnavadekasminkārye saktamahaitukam |
atattvārthavadalpaṃ ca tattāmasamudāhṛtam || 22||
tarī kirīṭī jeṃ jñāna | hiṃḍe vidhīceni vastreṃhīna |
śruti pāṭhamorī nagna | mhaṇauni tayā || 549 ||
yerīṃhī śāstra baṭikarīṃ | jeṃ niṃdece viṭāl̤avarī |
bol̤avileṃse ḍoṃgarīṃ | mleṃcchadharmācyā || 550 ||
jeṃ gā jñāna aiseṃ | guṇagraheṃ tāmaseṃ |
ghetaleṃ bhaveṃ piseṃ | hoūniyāṃ || 551 ||
jeṃ soyarikeṃ bādhu neṇeṃ | padārthīṃ niṣedhu na mhaṇe |
nirovileṃ jaiseṃ suṇeṃ | śūnyagrāmīṃ || 552 ||
tayā toṃḍīṃ jeṃ nāḍal̤e | kāṃ khātāṃ jeṇeṃ pol̤e |
teṃci yeka vāl̤e | yera gheṇeci || 553 ||
paiṃ soneṃ coritāṃ uṃdiru | na mhaṇe tharuvitharu |
neṇe māṃsakhāiru | kāl̤eṃ goreṃ || 554 ||
nānā vanāmājīṃ boharī | kaḍasaṇī jevīṃ na karī |
kāṃ jīta meleṃ na vicārī | baisatāṃ māśī || 555 ||
agā vāṃtā kāṃ vāḍhileyā | sājuka kāṃ saḍaliyā |
viveku kāval̤iyā | nāhīṃ jaisā || 556 ||
taiseṃ niṣiddha sāṃḍūni dyāveṃ | kāṃ vihita ādareṃ ghyāveṃ |
heṃ viṣayāṃceni nāṃveṃ | neṇeṃci jeṃ || 557 ||
jetuleṃ āḍa paḍe diṭhī | tetuleṃ gheci viṣayāsāṭhīṃ |
maga teṃ strī\-dravya vāṭī | śiśnodarāṃ || 558 ||
tīrthātīrtha he bhākha | udakīṃ nāhīṃ sanol̤akha |
tṛṣā vol̤e teṃci sukha | vāṃcūniyāṃ || 559 ||
tayāciparī khādyākhādya | na mhaṇe niṃdyāniṃdya |
toṃḍā āvaḍe teṃ medhya | aisāci bodhu || 560 ||
āṇi strījāta titukeṃ | tvaceṃdriyeṃci vol̤akhe |
tiyeviṣayīṃ soyarikeṃ | ekaci bodhu || 561 ||
paiṃ svārthīṃ jeṃ upakare | tayāci nāma soyireṃ |
dehasaṃbaṃdhu na sare | jiye jñānīṃ || 562 ||
mṛtyūceṃ āghaveṃci anna | āghaveṃci āgī iṃdhana |
taiseṃ jagaci āpaleṃ dhana | tāmasajñānā || 563 ||
aiseni viśva sakal̤a | jeṇeṃ viṣayoci mānileṃ keval̤a |
tayā eka jāṇa phal̤a | dehabharaṇa || 564 ||
ākāśapatitā nīrā | jaisā siṃdhuci yeka thārā |
taiseṃ kṛtyajāta udarā\- | lāgiṃci bujhe || 565 ||
vāṃcūni svargu naraku āthī | tayā hetu pravṛtti nivṛttī |
iye āghaviyeci rātī | jāṇivecī jeṃ || 566 ||
jeṃ dehakhaṃḍā nāma ātmā | īśvara pāṣāṇapratimā |
yayāparautī pramā | ḍhal̤oṃ neṇeṃ || 567 ||
mhaṇe paḍileni śarīreṃ | kelenisīṃ ātmā sare |
mā bhogāvayā ure | koṇa veṣeṃ | || 568 ||
nā īśvaru pāhātāṃ āhe | to bhogavī heṃ jarī hoye |
tarī devaci khāye | vikūniyāṃ || 569 ||
gāṃvīṃceṃ deval̤eśvara | niyāmakaci hotī sācāra |
tarī deśīṃce ḍoṃgara | uge kāṃ asatī ? || 570 ||
aisā vipāyeṃ devo mānije | tarī pāṣāṇamātraci jāṇije |
āṇi ātmā taṃva mhaṇije | dehāteṃci || 571 ||
yereṃ pāpapuṇyādikeṃ | teṃ āghaveṃci karoni laṭikeṃ |
hita mānī agnimukhe | caraṇeṃ jeṃ kāṃ || 572 ||
jeṃ cāmāce ḍol̤e dāvitī | jeṃ iṃdriyeṃ goḍī lāvitī |
teṃci sāca he pratītī | phuḍī jayā || 573 ||
kiṃbahunā aisī prathā | vāḍhatī dekhasī pārthā |
dhūmācī velī vṛthā | ākāśīṃ jaisī || 574 ||
koraḍā nā volā | upegā āthī gelā |
to vāḍhoni moḍalā | bheṃḍu jaisā || 575 ||
nānā uṃsāṃcīṃ kaṇaseṃ | kāṃ napuṃsakeṃ māṇuseṃ |
vana lāgaleṃ jaiseṃ | sābarīceṃ || 576 ||
nātarī bāl̤akāceṃ mana | kāṃ corāgharīṃceṃ dhana |
athavā gal̤āstana | śel̤iyece || 577 ||
taiseṃ jeṃ vāyāṇeṃ | vosāl̤a dise jāṇaṇeṃ |
tayāteṃ mī mhaṇeṃ | tāmasa jñāna || 578 ||
teṃhī jñāna iyā bhāṣā | bolije to bhāvo aisā |
jātyaṃdhācā kāṃ jaisā | ḍol̤ā vāḍu || 579 ||
kāṃ badhirāce nīṭa kāna | apeyā nāma pāna |
taiseṃ āḍanāṃva jñāna | tāmasā tayā || 580 ||
heṃ aso kitī bolāveṃ | tarī aiseṃ jeṃ dekhāveṃ |
teṃ jñāna nohe jāṇāveṃ | ḍol̤asa tama || 581 ||
evaṃ tihīṃ guṇīṃ | bhedaleṃ yathālakṣaṇīṃ |
jñāna śroteśiromaṇī | dāvileṃ tuja || 582 ||
ātāṃ yāci triprakārā | jñānāceni dhanurdharā |
prakāśeṃ hotī gocarā | kartayāṃcyā kriyā || 583 ||
mhaṇauni karma paiṃ gā | anusare tihīṃ bhāgāṃ |
mohare jāliyā voghā | toya jaise || 584 ||
teṃci jñānatrayavaśeṃ | trividha karma jeṃ ase |
tetha sātvika taṃva aiseṃ | parīse ādhīṃ || 585 ||
niyataṃ saṇgarahitamarāgadveṣataḥ kṛtam |
aphalaprepsunā karma yattatsāttvikamucyate || 23||
tarī svādhikārāceni mārgeṃṃ | āleṃ jeṃ mānileṃ āṃgeṃ |
pativrateceni parīṣvaṃgeṃ | priyāteṃ jaiseṃ || 586 ||
sāṃval̤yā āṃgā caṃdana | pramadālocanīṃ aṃjana |
taiseṃ adhikārāsī maṃḍaṇa | nityapaṇeṃ jeṃ || 587 ||
teṃ nitya karma bhaleṃ | hoya naimittikīṃ sāvāileṃ |
sonayāsi joḍaleṃ | saurabhya jaiseṃ || 588 ||
āṇi āṃgā jīvācī saṃpattī | veṃcūni bāl̤ācī karī pāl̤atī |
parī jīveṃ ubagaṇeṃ heṃ sthitī | na pāhe māya || 589 ||
taiseṃ sarvasveṃ karma anuṣṭhī | parī phal̤a na sūye diṭhī |
ukhitī kriyā paiṭhī | brahmīṃci karī || 590 ||
āṇi priya āliyā svabhāveṃ | śaṃbal̤a ure veṃce ṭhāuveṃ |
navhe taiseṃ satprasaṃgeṃ karāveṃ | pāruṣe jarī || 591 ||
tarī akaraṇāceni khedeṃ | dveṣāteṃ jīvīṃ na bāṃdhe |
jāliyāceni ānaṃdeṃ | phuṃjoṃ neṇeṃ || 592 ||
aisa{ai}siyā hātavaṭiyā | karma niphaje jeṃ dhanaṃjayā |
jāṇa sātvika heṃ tayā | guṇanāma gā || 593 ||
yayāvarī rājasāceṃ | lakṣaṇa sāṃgijela sāceṃ |
na karīṃ avadhānāceṃ | vāṇeṃpaṇa || 594 ||
yattu kāmepsunā karma sāhaṃkāreṇa vā punaḥ |
kriyate bahulāyāsaṃ tadrājasamudāhṛtam || 24||
tarī gharīṃ mātāpitarāṃ | dhaḍa bolī nāhīṃ saṃsārā |
yera viśva bharī ādarā | mūrkhu jaisā || 595 ||
kā tul̤aśīciyā jhāḍā | durūni na ghāpeṃ siṃtoḍā |
drākṣīciyā tarī buḍā | dūdhaci lāvije || 596 ||
taisī nityanaimittikeṃ | karmeṃ jiyeṃ āvaśyakeṃ |
tayāṃceviṣayīṃ na śake | baisalā uṭhūṃ || 597 ||
yerāṃ kāmyāceni tarī nāṃveṃ | deha sarvasva āghaveṃ |
vecitāṃhī na manave | bahu aiseṃ || 598 ||
agā devaḍhī vāḍhī lāhije | tetha mola detāṃ na dhāije |
peritāṃ pureṃ na mhaṇije | bīja jevīṃ || 599 ||
kāṃ parīsu āliyā hātīṃ | lohālāgīṃ sarvasaṃpattī |
vecitāṃ ye unnatī | sādhaku jaisā || 600 ||
taisīṃ phal̤eṃ dekhoni puḍheṃ | kāmyakarmeṃ duvāḍeṃ |
karī parī teṃ thokaḍeṃ | keleṃhī mānī || 601 ||
teṇeṃ phal̤akāmukeṃ | yathāvidhī neṭakeṃ |
kāmya kīje titukeṃ | kriyājāta || 602 ||
āṇi tayāhī keliyāceṃ | toṃḍīṃ lāvī dauṃḍīceṃ |
karmī yā nāṃvapāṭāceṃ | vāṇeṃ sārī || 603 ||
taisā bhare karmāhaṃkāru | maga pitā athavā guru |
te na manī kāl̤ajvaru | auṣadha jaiseṃ || 604 ||
taiseni sāhaṃkāreṃ | phal̤ābhilāṣiyeṃ nareṃ |
kīje gā ādareṃ | jeṃ jeṃ kāṃhīṃ || 605 ||
parī teṃhī karaṇeṃ bahuvasā | val̤aghoni karī sāyāsā |
jīvanopāvo kāṃ jaisā | kolhāṭiyāṃcā || 606 ||
ekā kaṇālāgīṃ.ṇ uṃdiru | āsakā upase ḍoṃgaru |
kāṃ śevāl̤oddeśeṃ darduru | samudru ḍahul̤ī || 607 ||
paiṃ bhikeparateṃ na lāhe | taṟhī gāruḍī sāpu vāhe |
kāya kīje śīṇuci hoye | goḍu yekāṃ || 608 ||
he aso paramāṇūceni lābheṃ | pātāl̤a laṃghitī vol̤aṃbe |
taiseṃ svargasukhalobheṃ | vicaṃbaṇeṃ jeṃ || 609 ||
teṃ kāmya karma sakleśa | jāṇāveṃ yetha rājasa |
ātāṃ cinha parisa | tāmasāceṃ || 610 ||
anubandhaṃ kṣayaṃ hiṃsāmanapekṣya ca pauruṣam |
mohādārabhyate karma yattattāmasamucyate || 25||
tarī teṃ gā tāmasa karma | jeṃ niṃdeceṃ kāl̤eṃ dhāma |
niṣedhāceṃ janma | sāṃca jeṇeṃ || 611 ||
jeṃ nipajavilyāpāṭhīṃṃ | kāṃhīṃca na dise diṭhī |
regha kāḍhaliyā poṭīṃ | toyāce jevīṃ || 612 ||
kāṃ kāṃjī ghusal̤aliyā | kāṃ rākhoṃḍī phuṃkaliyā |
kāṃhīṃ na dise gāl̤iliyā | vāl̤ughāṇā || 613 ||
nānā upaṇiliyā bhūṃsa | kāṃ viṃdhiliyā ākāśa |
nānā māṃḍiliyā pāśa | vārayāsī || 614 ||
heṃ āvagheṃci jaiseṃ | vāṃjheṃ hoūni nāse |
jeṃ keliyā pāṭhīṃ taiseṃ | vāyāṃci jāya || 615 ||
yeṟhavīṃ naradehāhī yevaḍheṃ | dhana āṭaṇīye paḍe |
jeṃ karma niphajavitāṃ moḍe | jagāceṃ sukha || 616 ||
jaisā kamal̤avanīṃ phāṃsu | kāḍhiliyā kāṃṭasu |
āpaṇa jhije nāśu | kamal̤āṃ karī || 617 ||
kāṃ āpaṇa āṃgeṃ jal̤e | āṇi nāgavī jagāce ḍol̤e |
pataṃgu jaisā sal̤eṃ | dīpāceni || 618 ||
taiseṃ sarvasva vāyāṃ jāvo | varī dehāhī hoya ghāvo |
parī puḍhilāṃ apāvo | niphajavije jeṇeṃ || 619 ||
māśī āpaṇayāteṃ gil̤avī | parī puḍhīlā vāṃtī śiṇavī |
teṃ kaśmal̤a āṭhavī | ācaraṇa jeṃ || 620 ||
teṃhī karāvayo doṣeṃ | maja sāmarthya ase kīṃ nase |
heṃhīṃ puḍhīla taiseṃ | na pāhatāṃ karī || 621 ||
kevaḍhā mājhā upāvo | karitāṃ koṇa prastāvo |
keliyāhī āvo | kāya yetha || 622 ||
iye jāṇivecī soye | avivekāceni pāyeṃ |
pusoniyāṃ hoye | sāṭopa karmīṃ || 623 ||
āpalā vasauṭā jāl̤unī | bisāṭe jaisā vanhī |
kāṃ svamaryādā gil̤oni | siṃdhu uṭhī || 624 ||
maga neṇeṃ bahu thoḍeṃ | na pāhe māgeṃ puḍheṃ |
mārgāmārga yekavaḍheṃ | karīta cāle || 625 ||
taiseṃ kṛtyākṛtya sarakaṭita | āpapara nuravita |
karma hoya teṃ niścita | tāmasa jāṇa || 626 ||
aisī guṇatrayabhinnā | karmācī gā arjunā |
he kelī vivaṃcanā | upapattīṃsīṃ || 627 ||
ātāṃ yayāci karmā bhajatāṃ | karmābhimāniyā kartā |
to jīvuhī trividhatā | pātalā ase || 628 ||
caturāśramavaśeṃ | eku puruṣu caturdhā dise |
kartayā traividhya taiseṃ | karmabhedeṃ || 629 ||
tarī tayāṃ tihīṃ āṃtu | sātvika taṃva prastutu |
sāṃgena dattacittu | ākarṇīṃ tūṃ || 630 ||
muktasaṇgo'nahaṃvādī dhṛtyutsāhasamanvitaḥ |
siddhyasiddhyornirvikāraḥ kartā sāttvika ucyate || 26||
tarī phal̤oddeśeṃ sāṃḍiliyā | vāḍhatī jevīṃ saral̤iyā |
śākhā kāṃ caṃdanāciyā | bāvannayā || 631 ||
kāṃ na phal̤atāṃhī sārthakā | jaisiyā nāgalatikā |
taisiyā karī nityādikāṃ | kriyā jo kāṃ || 632 ||
parī phal̤aśūnyatā | nāhīṃ tayā viphal̤atā |
paiṃ phal̤āsīci paṃḍusutā | phal̤eṃ kāyisī | || 633 ||
āṇi ādareṃ karī bahuvaseṃ | parī kartā mī heṃ numase |
varṣākāl̤īṃceṃ jaiseṃ | meghavṛṃda || 634 ||
tevīṃci paramātmaliṃgā | samarpāvayājogā |
karmakalāpu paiṃ gā | nipajāvayā || 635 ||
tayā kāl̤āteṃ nulaṃghaṇeṃ | deśaśuddhihī sādhaṇeṃ |
kāṃ śāstrāṃcyā vātīṃ pāhaṇeṃ | kriyānirṇayo || 636 ||
vṛtti karaṇeṃ yekaval̤ā | citta jāvoṃ na deṇeṃ phal̤ā |
niyamāṃciyā sāṃkhal̤ā | vāhaṇeṃ sadā || 637 ||
hā nirodhu sāhāvayālāgīṃ | dhairyāciyā cāṃgacāṃgīṃ |
ciṃtavaṇī jitī āṃgīṃ | vāhe jo kāṃ || 638 ||
āṇi ātmayāciye āvaḍī | karmeṃ karitāṃ varapaḍīṃ |
dehasukhāciye paravaḍīṃ | yevoṃ na lāhe || 639 ||
āl̤asā nidrā duṟhāve | kṣudhā na bāṇave |
suravāḍu na pāve | āṃgācā ṭhāvo || 640 ||
taṃva adhikādhika | utsāho dharī āgal̤īka |
soneṃ jaiseṃ puṭīṃ tuka | tuṭaliyā kasīṃ || 641 ||
jarī āvaḍī āthī sāca | tarī jīvitahī salaṃca |
āgīṃ ghālitāṃ romāṃca | dekhijatī satiye | || 642 ||
mā ātmayā yevaḍhīyā priyā | vālabhelā jo dhanaṃjayā |
dehahī sidatāṃ tayā | kāya khedu hoīla ? || 643 ||
mhaṇauni viṣayasuravāḍu tuṭe | jaṃva jaṃva dehabuddhi āṭe |
taṃva taṃva ānaṃdu duṇavaṭe | karmīṃ jayā || 644 ||
aiseni jo karma karī | āṇi koṇe eke avasarīṃ |
teṃ ṭhāke aisī parī | vāhe jarī || 645 ||
tarī kaḍāḍīṃ loṭalā gāḍā | to āpaṇapeṃ na manī avaghaḍā |
taisā ṭhākalenihī thoḍā | nohe jo kāṃ || 646 ||
nātarī ādarileṃ | avyaṃga siddhī geleṃ |
tarī teṃhī jiṃtileṃ | miravūṃ neṇeṃ || 647 ||
iyā khuṇā karma karitāṃ | dekhije jo paṃḍusutā |
tayāteṃ mhaṇipe tattvatāṃ | sātviku kartā || 648 ||
ātāṃ rājasā karteyā | vol̤akhaṇeṃ heṃ dhanaṃjayā |
je abhilāṣā jagāciyā | vasauṭā to || 649 ||
rāgī karmaphalaprepsurlubdho hiṃsātmako'śuciḥ |
harṣaśokānvitaḥ kartā rājasaḥ parikīrtitaḥ || 27||
jaisā gāvīṃciyā kaśmal̤ā | ukaraḍā hoya yekaval̤ā |
kāṃ smaśānīṃ amaṃgal̤ā | āghavayāṃcī || 650 ||
tayā parī jo aśeṣā | viśvāciyā abhilāṣā |
pāyapākhāl̤aṇiyā doṣāṃ | gharaṭā jālā || 651 ||
mhaṇauni phal̤ācā lāgu | dekhe jiye asalagu |
tiye karmīṃ cāṃgu | roho māṃḍī || 652 ||
āṇi āpaṇa jāliye joḍī | upakhoṃ nedī kavaḍī |
kṣaṇakṣaṇā kuroṃḍī | jīvācī karī || 653 ||
kṛpaṇu cittīṃ ṭhevā āpulā | taisā dakṣu parāviyā mālā |
baku jaisā khutalā | māseyāsī || 654 ||
āṇi goṃvī geliyā javal̤ī | jhagaṭaliyā aṃga phāl̤ī |
phal̤eṃ tarī āṃtu pol̤ī | borāṃṭī jaisī || 655 ||
taiseṃ maneṃ vācā kāyeṃ | bhalatayā duḥkha detu jāye |
svārthu sādhitāṃ na pāhe | parāceṃ hita || 656 ||
tevīṃci āṃgeṃ karmīṃ | ācaraṇeṃ nohe kṣamī |
na nighe manodharmīṃ | arocaku || 657 ||
kanakāciyā phal̤ā | āṃtu māja bāherī maul̤ā |
taisā sabāhya dubal̤ā | śucitveṃ jo || 658 ||
āṇi karmajāta keliyā | phal̤a lāhe jarī dhanaṃjayā |
tarī harikheṃ jagā yayā | vāṃkuliyā vāye || 659 ||
athavā jeṃ ādarileṃ | hīnaphal̤a hoya keleṃ |
tarīṃ śokeṃ teṇeṃ jiṃtileṃ | dhikkāroṃ lāge || 660 ||
karmīṃ rāhāṭī aisī | jayāteṃ hotī dekhasī |
toci jāṇa triśuddhīsī | rājasa kartā || 661 ||
ātāṃ yayā pāṭhīṃ yeru | jo kukarmācā āgaru |
tohī karūṃ gocaru | tāmasa kartā || 662 ||
ayuktaḥ prākṛtaḥ stabdhaḥ śaṭho naiṣkṛtiko'lasaḥ |
viṣādī dīrghasūtrī ca kartā tāmasa ucyate || 28||
tarī miyāṃ lāgaliyā kaiseṃ | puḍhīla jal̤ata ase |
heṃ neṇije hutāśeṃ | jiyāparī || 663 ||
paiṃ śastreṃ miyāṃ tikhaṭeṃ | neṇije kaiseni nivaṭe |
kāṃ neṇije kāl̤akūṭeṃ | āpuleṃ keleṃ || 664 ||
taisā puḍhīlayā āpulayā | ghātu karīta dhanaṃjayā |
ādarī vokhaṭiyā | kriyā jo kāṃ || 665 ||
tiyā karitāṃhī vel̤īṃ | kāya jāleṃ heṃ na sāṃbhāl̤ī |
cal̤alā vāyu vāhaṭul̤ī | ceṣṭe taisā || 666 ||
paiṃ karaṇiyā āṇi jayā | mel̤u nāhīṃ dhanaṃjayā |
to pāhunī piseyā | kaiṃcīṃ trāya ? || 667 ||
āṇi iṃdriyāṃceṃ vogarileṃ | caroni rākhe jo jiyāleṃ |
bailātal̤īṃ lāgaleṃ | gociḍa jaiseṃ || 668 ||
hāṃsayā rudanā vel̤u | neṇatāṃ ādarī bāl̤u |
rāhāṭe ucchṛṃkhal̤u | tayāparī || 669 ||
jo prakṛtī āṃtalepaṇeṃ | kṛtyākṛtyasvādu neṇe |
phuge kereṃ dhālepaṇeṃ | ukaraḍā jaisā || 670 ||
mhaṇauni mānyāceni nāṃveṃ | īśvarāhī parī na khālave |
stabdhapaṇeṃ na manave | ḍoṃgarāsī || 671 ||
āṇi mana jayāceṃ viṣakallol̤īṃ | rāhāṭī phuḍī corilī |
diṭhī kīra te volī | paṇyāṃganecī || 672 ||
kiṃbahunā kapaṭāceṃ | dehaci val̤ileṃ tayāceṃ |
teṃ jiṇeṃ kīṃ juṃvārāceṃ | ṭiṭeghara || 673 ||
nohe tayācā prādurbhāvo | to sābhilāṣa bhillāṃcā gāṃvo |
mhaṇauni naye yevoṃ jāvoṃ | tayā vāṭā || 674 ||
āṇi āṇikāṃceṃ nikeṃ keleṃ | viru hoya jayā āleṃ |
jaiseṃ apeya payā minaleṃ | lavaṇa karī || 675 ||
kāṃ hīṃva aisā padārthu | ghātaliyā āgīāṃtu |
teci kṣaṇīṃ dhaḍāḍitu | agni hoya || 676 ||
nānā sudravyeṃ gomaṭīṃ | jāliyā śarīrīṃ paiṭhīṃ |
hoūni ṭhātī kirīṭī | mal̤uci jevīṃ || 677 ||
taiseṃ puḍhilāceṃ baraveṃ | jayācyā bhītarīṃ pāve |
āṇi viruddhaci āghaveṃ | hoūni nige || 678 ||
jo guṇa ghe de dokha | amṛtāceṃ karī vikha |
dūdha pājaliyā dekha | vyāl̤u jaisā || 679 ||
āṇi aihikīṃ jiyāveṃ | jeṇeṃ paratrā sāca yāveṃ |
teṃ ucita kṛtya pāve | avasarīṃ jiye || 680 ||
tevhāṃ jayā āpaisī | nidrā ye ṭhevilī aisī |
durvyavahārīṃ jaisī | viṭāl̤eṃ loṭe || 681 ||
paiṃ drākṣarasā āmrarasā | vel̤e toṃḍa saḍe vāyasā |
kāṃ ḍol̤e phuṭatī divasā | ḍuḍul̤āce || 682 ||
taisā kalyāṇakāl̤u pāhe | taiṃ tayāteṃ āl̤asu khāye |
nā pramādīṃ tarī hoye | to mhaṇe taiseṃ || 683 ||
jevīṃci sāgarācyā poṭīṃ | jal̤e akhaṃḍa āgiṭhī |
taisā viṣādu vāhe gāṃṭhīṃ | jivāciye jo || 684 ||
leṃḍorāāgīṃ dhūmāvadhi | kāṃ apānā āṃgīṃ durgaṃdhi |
taisā jo jīvitāvadhi | viṣādeṃ kelā || 685 ||
āṇi kalpāṃtāciyā pārā | vegal̤eṃhī jo vīrā |
sūtra dharī vyāpārā | sābhilāṣā || 686 ||
agā jagāhī parautī | śucā vāhe paiṃ cittīṃ |
karitāṃ viṣīṃ hātīṃ | tṛṇahī na lage || 687 ||
aisā jo lokāāṃtu | pāpapuṃju mūrtu |
dekhasī to avyāhatu | tāmasu kartā || 688 ||
evaṃ karma kartā jñāna | yā tihīṃceṃ tridhā cinha |
dāvileṃ tuja sujana | cakravartī || 689 ||
buddherbhedaṃ dhṛteścaiva guṇatastrividhaṃ śṛṇu |
procyamānamaśeṣeṇa pṛthaktvena dhanañjaya || 29||
ātāṃ avidyeciyā gāṃvīṃ | mohācī veḍhūni madavī |
saṃdehācīṃ āghavīṃ | leūni leṇīṃ || 690 ||
ātmaniścayācī barava | jayā ārisāṃ pāhe sāvayava |
tiye buddhīcīhī dhāṃva | tridhā ase || 691 ||
agā satvādi guṇīṃ ihīṃ | kāyī eka tihīṃ ṭhāyīṃ |
na kījeci yetha pāhīṃ | jagāmājīṃ || 692 ||
āgī na vasatāṃ poṭīṃ | kavaṇa kāṣṭha ase sṛṣṭīṃ |
taiseṃ teṃ kaiṃceṃ dṛśyakoṭīṃ | trividha jeṃ nohe || 693 ||
mhaṇauni tihīṃ guṇīṃ | buddhī kelī triguṇī |
dhṛtīsihī vāṃṭaṇī | taisīci ase || 694 ||
teṃci yeka vegal̤āleṃ | yathā cinhīṃ al̤aṃkāraleṃ |
sāṃgijaila upāileṃ | bhedalepaṇeṃ || 695 ||
parī buddhi dhṛti iyāṃ | dohīṃ bhāgāmājīṃ dhanaṃṃjayā |
ādhīṃ rūpa buddhīciyā | bhedāsi karūṃ || 696 ||
tarī uttamā madhyamā nikṛṣṭā | saṃsārāsi gā subhaṭā |
prāṇiyāṃ yetiyā vāṭā | tinī āthī || 697 ||
je akaraṇīya kāmya niṣiddha | te he mārga tinhī prasiddha |
saṃsārabhayeṃ sabādha | jīvāṃ yayāṃ || 698 ||
pravṛttiṃ ca nivṛttiṃ ca kāryākārye bhayābhaye |
bandhaṃ mokṣaṃ ca yā vetti buddhiḥ sā pārtha sāttvikī || 30||
mhaṇauni adhikāreṃ mānileṃ | jeṃ vidhīceni vogheṃ āleṃ |
teṃ ekaci yetha bhaleṃ | nitya karma || 699 ||
teṃci ātmaprāpti phal̤a | diṭhī sūni keval̤a |
kīje jaiseṃ kāṃ jal̤a | sevije tāhaneṃ || 700 ||
yetuleni teṃ karma | sāṃḍī janmabhaya viṣama |
karūni de ugama | mokṣasiddhi || 701 ||
aiseṃ karī to bhalā | saṃsārabhayeṃ sāṃḍilā |
karaṇīyatveṃ ālā | mumukṣubhāgā || 702 ||
tetha je buddhi aisā | bal̤iyā bāṃdhe bharaṃvasā |
mokṣu ṭhevilā aisā | joḍela yetha || 703 ||
mhaṇauni nivṛttīcī māṃḍilī | sūni pravṛttital̤īṃ |
iye karmīṃ buḍakul̤ī | dyāvīṃ kīṃ nā ? || 704 ||
tṛṣārtā udakeṃ jiṇeṃ | kāṃ purīṃ paḍaliyā pohaṇeṃ |
aṃdhakūpīṃ gati kiraṇeṃ | sūryāceni || 705 ||
nānā pathyeṃsīṃ auṣadha lāhe | tarī rogeṃ dāṭalāhī jiye |
kā mīnā jivhāl̤ā hoye | jal̤ācā jarī || 706 ||
tarī tayācyā jīvitā | nāhīṃ jevīṃ anyathā |
taiseṃ karmīṃ iye vartatāṃ | joḍeci mokṣu || 707 ||
heṃ karaṇīyāciyā kaḍe | jeṃ jñāna āthī cokhaḍeṃ |
āṇi akaraṇīya heṃ phuḍeṃ | aiseṃ jāṇa || 708 ||
jīṃ titheṃ kāmyādikeṃ | saṃsārabhayadāyakeṃ |
akṛtyapaṇāceṃ āṃbukheṃ | paḍileṃ jayāṃ || 709 ||
tiye karmīṃ akāryīṃ | janmamaraṇasamayīṃ |
pravṛtti pal̤avī pāyīṃ | māgilīṃci || 710 ||
paiṃ āgīmājīṃ na righave | athāvīṃ na ghālave |
dhagadhagīta nāgave | śūl̤a jevīṃ || 711 ||
kāṃ kāl̤iyānāga dhuṃdhuvātu | dekhoni na ghālave hātu |
na vacave khopeāṃtu | vāghāciye || 712 ||
taiseṃ karma akaraṇīya | dekhoni mahābhaya |
upaje niḥsaṃdeha | buddhī jiye || 713 ||
vāḍhileṃ rāṃdhūni vikheṃ | tetheṃ jāṇije mṛtyu na cuke |
tevīṃ niṣedhīṃ kāṃ dekhe | baṃdhāteṃ je || 714 ||
maga baṃdhabhayabharitīṃ | tiyeṃ niṣiddhīṃ prāptī |
viniyogu jāṇe nivṛttī | karmāciye || 715 ||
aiseni kāryākāryavivekī | je pravṛtti nivṛtti māpakī |
kharā kuḍā pārakhī | jiyāparī || 716 ||
taisī kṛtyākṛtyaśuddhī | bujhe je niravadhī |
sātvika mhaṇipe buddhī | teci tūṃ jāṇa || 717 ||
yayā dharmamadharmaṃ ca kāryaṃ cākāryameva ca |
ayathāvatprajānāti buddhiḥ sā pārtha rājasī || 31||
āṇi bakācyā gāṃvīṃ | ghepe kṣīranīra sakalavī |
kāṃ ahorātrīṃcī goṃvī | āṃdhal̤eṃ neṇe || 718 ||
jayā phulācā makaraṃdu phāve | to kāṣṭheṃ korūṃ dhāṃve |
parī bhramarapaṇā navhe | avhāṃṭā jevīṃ || 719 ||
taisīṃ iyeṃ kāryākāryeṃ | dharmādharmarūpeṃ jiyeṃ |
tiyeṃ na cojavitāṃ jāye | jāṇatī je kāṃ || 720 ||
agā ḍol̤āṃvīṇa motiyeṃ | ghetāṃ pāḍu mil̤e vipāyeṃ |
na mil̤aṇeṃ teṃ āhe | ṭhevileṃ tetheṃ || 721 ||
taiseṃ akaraṇīya avacaṭeṃ | noḍave tarīca loṭe |
yeṟhavīṃ jāṇeṃ ekavaṭeṃ | donhī je kāṃ || 722 ||
te gā buddhi cokhaviṣīṃ | jāṇa yetha rājasī |
akṣata ṭākilī jaisī | māṃdiyevarī || 723 ||
adharmaṃ dharmamiti yā manyate tamasāvṛtā |
sarvārthānviparītāṃśca buddhiḥ sā pārtha tāmasī || 32||
āṇi rājā jiyā vāṭā jāye | te corāṃsi āḍava hoye |
kāṃ rākṣasāṃ divo pāhe | rātī hoūni || 724 ||
nānā nidhānaci nidaivā | hoye kol̤asayācā uḍavā |
paiṃ asateṃ āpaṇapeṃ jīvā | nāhīṃ jāleṃ || 725 ||
taiseṃ dharmajāta titukeṃ | jiye buddhīsī pātakeṃ |
sāca teṃ laṭikeṃ | aiseṃci bujhe || 726 ||
te āghaveci artha | karūni ghālī anartha |
guṇa te te vyavasthita | doṣaci mānī || 727 ||
kiṃbahunā śrutijāteṃ | adhiṣṭhūni keleṃ sarateṃ |
tetuleṃhī uparateṃ | jāṇe je buddhī || 728 ||
te koṇāteṃhī na pusatāṃ | tāmasī jāṇāvī paṃḍusutā |
rātrī kāya dharmārthā | sāca karāvī | || 729 ||
evaṃ buddhīce bheda | tinhī tuja viśada |
sāṃgitale svabodha\- | kumudacaṃdrā || 730 ||
ātāṃ yayāci buddhivṛttī | niṣṭaṃkilā karmajātīṃ |
khāṃdu māṃḍije dhṛtī | trividhā tayā || 731 ||
tiye dhṛtīcehī vibhāga | tinhī yathāliṃga |
sāṃgijatī cāṃga | avadhāna deīṃ || 732 ||
dhṛtyā yayā dhārayate manaḥprāṇendriyakriyāḥ |
yogenāvyabhicāriṇyā dhṛtiḥ sā pārtha sāttvikī || 33||
tarī udeliyā dinakaru | corīsiṃ thoke aṃdhāru |
kāṃ rājājñā avyavahāru | kuṃṭhavī jevīṃ || 733 ||
nānā pavanācā sāṭu | vājīnaliyā nīṭu |
āṃgeṃsīṃ bobhāṭu | sāṃḍitī megha || 734 ||
kāṃ agastīceni darśaneṃ | siṃdhu gheūni ṭhātī mauneṃ |
caṃdrodayīṃ kamal̤avaneṃ | miṭhī detī || 735 ||
heṃ aso pāvo ucalilā | madamukha na ṭhevitī khālāṃ |
garjoni puḍhāṃ jālā | siṃhu jarī || 736 ||
taisā jo dhīru | uṭhaliyā aṃtaru |
manādikeṃ vyāpāru | sāṃḍitī ubhīṃ || 737 ||
iṃdriyāṃ viṣayāṃciyā gāṃṭhī | apaisayā suṭatī kirīṭī |
mana māyecyā poṭīṃ | rigatī dāhī || 738 ||
adhordhva gūḍheṃ kāḍhī | prāṇa navāṃcī peṃḍī |
bāṃdhoni ghālī uḍī | madhyamemājīṃ || 739 ||
saṃkalpavikalpāṃceṃ lugaḍe | sāṃḍūni mana ughaḍeṃ |
buddhi māgilekaḍe | ugīci baise || 740 ||
aisī dhairyarājeṃ jeṇeṃ | mana prāṇa karaṇeṃ |
svaceṣṭāṃcīṃ saṃbhāṣaṇeṃ | sāṃḍavijatī || 741 ||
maga āghavīṃci saḍīṃ | dhyānācyā āṃtulyā maḍhīṃ |
koṃḍijatī niravaḍī | yogāciye || 742 ||
parī paramātmayā cakravartī | ugāṇitī jaṃva hātīṃ |
taṃva lāṃcu na ghetāṃ dhṛtī | dharijatī jiyā || 743 ||
te gā dhṛtī yetheṃ | sātvika heṃ niruteṃ |
āīka arjunāteṃ | śrīkāṃtu mhaṇe || 744 ||
yayā tu dharmakāmārthāndhṛtyā dhārayate'rjuna |
prasaṇgena phalākāṇkṣī dhṛtiḥ sā pārtha rājasī || 34||
āṇi hoūniyāṃ śarīrī | svargasaṃsārācyā dohīṃ gharīṃ |
nāṃde jo poṭabharī | trivargopāyeṃ || 745 ||
to manorathāṃcyā sāgarīṃ | dharmārthakāmāṃcyā tāruvāvarī |
jeṇeṃ dhairyabal̤eṃ karī | kriyā\-vaṇija || 746 ||
jeṃ karma bhāṃḍavalā sūye | tayācī cauguṇī yetī pāhe |
yevaḍheṃ sāyāsa sāhe | jayā dhṛtī || 747 ||
te gā dhṛtī rājasa | pārthā yetha parīyesa |
ātāṃ āika tāmasa | tisarī je kāṃ || 748 ||
yayā svapnaṃ bhayaṃ śokaṃ viṣādaṃ madameva ca |
na vimuñcati durmedhā dhṛtiḥ sā pārtha tāmasī || 35||
tarī sarvādhameṃ guṇeṃ | jayāceṃ kāṃ rūpā yeṇeṃ |
kol̤asā kāl̤epaṇeṃ | ghaḍalā jaisā || 749 ||
aho prākṛta āṇi hīnu | tayāhī kīṃ guṇatvācā mānu |
tarī na mhaṇije puṇyajanu | rākṣasu kāī ?|| 750 ||
paiṃ grahāṃmājīṃ iṃgal̤u | tayāteṃ mhaṇije maṃgal̤u |
taisā tamīṃ dhasāl̤u | guṇaśabdu hā || 751 ||
je sarvadoṣāṃcā vasauṭā | tamaci kāmaūni subhaṭā |
ubhārilā āṃgavaṭhā | jayā narācā || 752 ||
to āl̤asu sūni ase kāṃkhe | mhaṇauni nidre kahīṃ na muke |
pāpeṃ poṣitāṃ duḥkheṃ | na sāṃḍije jevīṃ || 753 ||
āṇi dehadhanāciyā āvaḍī | sadā bhaya tayāteṃ na sāṃḍī |
visaṃbūṃ na sake dhoṃḍīṃ | kāṭhiṇya jaiseṃ || 754 ||
āṇi padārthajātīṃ sneho | bāṃdhe mhaṇauni to śokeṃ ṭhāvo |
kelā na śake pāpa jāvoṃ | kṛtaghnauni jaiseṃ || 755 ||
āṇi asaṃtoṣa jīveṃsīṃ | dharūni ṭhelā aharniśīṃ |
mhaṇauni maitrī teṇeṃsīṃ | viṣādeṃ kelī || 756 ||
lasaṇāteṃ na sāṃḍī gaṃdhī | kāṃ apathyaśīl̤āteṃ vyādhī |
taisī kelī maraṇāvadhī | viṣādeṃ tayā || 757 ||
āṇi vayasā vittakāmu | yayāṃcā vāḍhavī saṃbhramu |
mhaṇauni madeṃ āśramu | toci kelā || 758 ||
āgīteṃ na sāṃḍī tāpu | sal̤āteṃ jātīcā sāpu |
kāṃ jagācā vairī vāsipu | akhaṃḍu jaisā || 759 ||
nātarī śarīrāteṃ kāl̤u | na visaṃbe kavaṇe vel̤u |
taisā āthī aḍhal̤u | tāmasīṃ madu || 760 ||
evaṃ pāṃcahī he nidrādika | tāmasācyā ṭhāīṃ dokha |
jiyā dhṛtī dekha | dharileṃ āhātī || 761 ||
tiye gā dhṛtī nāṃveṃ | tāmasī yetha heṃ jāṇāveṃ |
mhaṇitaleṃ teṇeṃ deveṃ | jagācenī || 762 ||
evaṃ trividha je buddhi | kīje karmaniścayo ādhi |
to dhṛtī yā siddhi | neijo yetha || 763 ||
sūryeṃ mārgu gocaru hoye | āṇi to cālatī kīra pāye |
parī cālaṇeṃ teṃ āhe | dhairyeṃ jevīṃ || 764 ||
taisī buddhi karmāteṃ dāvī | te karaṇasāmagrī niphajavī |
parī niphajāvayā hoāvī | dhīratā je || 765 ||
te he gā tujapratī | sāṃgītalī trividha dhṛtī |
yayā karmatrayā niṣpattī | jāliyā maga || 766 ||
yetha phal̤a jeṃ eka niphaje | sukha jayāteṃ mhaṇije |
teṃhī trividha jāṇije | karmavaśeṃ || 767 ||
tarī phal̤arūpa teṃ sukha | triguṇīṃ bhedaleṃ dekha |
vivaṃcūṃ ātāṃ cokha | cokhīṃ bolīṃ || 768 ||
parī cokhī te kaisī sāṃge | paiṃ ghevoṃ jātāṃ bolabageṃ |
kānīṃciyehī lāge | hātīṃcā mal̤u || 769 ||
mhaṇauni jayāceni avhereṃ | avadhānahī hoya bāhireṃ |
teṇeṃ āika ho āṃtareṃ | jīvāceni jīveṃ || 770 ||
aiseṃ mhaṇauni devo | trividhā sukhācā prastāvo |
māṃḍalā to nirvāho | nirūpita aseṃ || 771 ||
sukhaṃ tvidānīṃ trividhaṃ śṛṇu me bharatarṣabha |
abhyāsādramate yatra duḥkhāntaṃ ca nigacchati || 36||
mhaṇe sukhatrayasaṃjñā | sāṃgoṃ mhaṇauni pratijñā |
boliloṃ teṃ prājñā | aika ātāṃ || 772 ||
tarī sukha teṃ gā kirīṭī | dāvijela tuja diṭhī |
jeṃ ātmayāciye bheṭī | jīvāsi hoya || 773 ||
parī mātreceni māpeṃ | divyauṣadha jaiseṃ ghepeṃ |
kāṃ kathilāceṃ kīje rupeṃ | rasabhāvanīṃ || 774 ||
nānā lavaṇāceṃ jal̤u | hoāvayā doni cāra vel̤u |
deūni sāṃḍijatī ḍhāl̤u | toyāceṃ jevīṃ || 775 ||
tevīṃ jāleni sukhaleśeṃ | jīvu bhāviliyā abhyāseṃ |
jīvapaṇāceṃ nāse | duḥkha jetheṃ || 776 ||
teṃ yetha ātmasukha | jāleṃ ase triguṇātmaka |
teṃhī sāṃgoṃ ekaika | rūpa ātāṃ || 777 ||
yattadagre viṣamiva pariṇāme'mṛtopamam |
tatsukhaṃ sāttvikaṃ proktamātmabuddhiprasādajam || 37||
ātāṃ caṃdanāceṃ būḍa | sarpī jaiseṃ duvāḍa |
kāṃ nidhānāceṃ toṃḍa | vivasiyā jevīṃ || 778 ||
agā svargīṃceṃ gomaṭeṃ | āḍava yāgasaṃkaṭeṃ |
kāṃ bāl̤apaṇa dāsaṭeṃ | trāsakāl̤eṃ || 779 ||
heṃ aso dīpāciye siddhī | avaghaḍa dhū ādhīṃ |
nātarī to auṣadhīṃ | jibhecā ṭhāvo || 780 ||
tayāparī pāṃḍavā | jayā sukhācā rigāvā |
viṣama tetha mel̤āvā | yamadamāṃcā || 781 ||
deta sarvasnehā miṭhī | āgīṃ aiseṃ vairāgya uṭhī |
svarga saṃsārā kāṃṭī | kāḍhitaci || 782 ||
vivekaśravaṇeṃ kharapuseṃ | jetha vratācaraṇeṃ karkaśeṃ |
karitāṃ jātī bhokase | buddhyādikāṃce || 783 ||
suṣumneceni toṃḍeṃ | gil̤ije prāṇāpānāce loṃḍhe |
bohaṇiyesīci yevaḍheṃ | bhārī jetha || 784 ||
jeṃ sārasāṃhī vighaḍatāṃ | hoya vohāhūni vasta kāḍhitāṃ |
nā bhaṇaṃgu davaḍitāṃ | bhāṇayāvarunī || 785 ||
paiṃ māyepuḍhauni bāl̤aka | kāl̤eṃ netāṃ ekulateṃ eka |
hoya kāṃ udaka | tuṭatāṃ mīnā || 786 ||
taiseṃ viṣayāṃceṃ ghara | iṃdriyāṃ sāṃḍitāṃ thora |
yugāṃtu hoya teṃ vīra | virāga sāhātī || 787 ||
aisā jayā sukhācā āraṃbhu | dāvī kāṭhiṇyācā kṣobhu |
maga kṣīrābdhī lābhu | amṛtācā jaisā || 788 ||
pahilayā vairāgyagaral̤ā | dhairyaśaṃbhu voḍavī gal̤ā |
tarī jñānāmṛteṃ sohal̤ā | pāhe jetheṃ || 789 ||
paiṃ kolitāhī kope aiseṃ | drākṣāṃceṃ hiravepaṇa ase |
teṃ parīpākīṃ kāṃ jaiseṃ | mādhurya āte || 790 ||
teṃ vairāgyādika taiseṃ | pikaliyā ātmaprakāśeṃ |
maga vairāgyeṃsīṃhī nāśe | avidyājāta || 791 ||
tevhāṃ sāgarīṃ gaṃgā jaisī | ātmīṃ mīnalyā buddhi taisī |
advayānaṃdācī āpaisī | khāṇī ughaḍe || 792 ||
aiseṃ svānubhavaviśrāmeṃ | vairāgyamūl̤a jeṃ pariṇame |
teṃ sātvika yeṇeṃ nāmeṃ | bolije sukha || 793 ||
viṣayendriyasaṃyogādyattadagre'mṛtopamam |
pariṇāme viṣamiva tatsukhaṃ rājasaṃ smṛtam || 38||
āṇi viṣayeṃdriyāṃ | mel̤u hotāṃ dhanaṃjayā |
jeṃ sukha jāya thaḍiyā | sāṃḍūni donhī || 794 ||
adhikāriyā rigatāṃ gāṃvo | hoya jaisā utsāho |
kāṃ riṇāvarī vivāho | vistārilā || 795 ||
nānā rogiyā jibhepāsīṃ | kel̤eṃ goḍa sākharesīṃ |
kāṃ bacanāgācī jaisī | madhuratā pahilī || 796 ||
pahileṃ saṃvacorāceṃ maitra | hāṭabheṭīceṃ kalatra |
kāṃ lāghaviyāce vicitra | vinoda te || 797 ||
taiseṃ viṣayeṃdriyadokhīṃ | jeṃ sukha jīvāteṃ pokhī |
maga upaḍilā khaḍakīṃ | haṃsu jaisā || 798 ||
taisī joḍī āghavī āṭe | jīvitācā ṭhāya phiṭe |
sukṛtāciyāhī suṭe | dhanācī gāṃṭhī || 799 ||
āṇika bhogileṃ jeṃ kāṃhīṃ | teṃ svapna taiseṃ hoya nāhīṃ |
maga hānīcyāci ghāīṃ | lol̤āveṃ ure || 800 ||
aiseṃ āpattī jeṃ sukha | aihikīṃ pariṇame dekha |
paratrīṃ kīra vikha | hoūni parate || 801 ||
je iṃdriyajātā lal̤ā | didhaliyā dharmācā mal̤ā |
jāl̤ūni bhogije sohal̤ā | viṣayāṃcā jetha || 802 ||
tetha pātakeṃ bāṃdhitī thāvo | tiyeṃ narakīṃ detī ṭhāvo |
jeṇeṃ sukheṃ hā apāvo | paratrīṃ aisā || 803 ||
paiṃ nāmeṃ viṣa mahureṃ | parī mārūni aṃtīṃ khareṃ |
taiseṃ ādi jeṃ goḍireṃ | aṃtīṃ kaḍū || 804 ||
pārthā teṃ sukha sāceṃ | val̤ileṃ āhe rajāceṃ |
mhaṇauni na śiveṃ tayāceṃ | āṃga kahīṃ || 805 ||
yadagre cānubandhe ca sukhaṃ mohanamātmanaḥ |
nidrālasyapramādotthaṃ tattāmasamudāhṛtam || 39||
āṇi apeyāceni pāneṃ | akhādyāceni bhojaneṃ |
svairastrīsaṃnidhāneṃ | hoya jeṃ sukha || 806 ||
kā puḍhilāṃceni māreṃ | nātarī parasvāpahāreṃ |
jeṃ sukha avatare | bhāṭācyā bolīṃ || 807 ||
jeṃ ālasyāvarī pokhije | nidremājīṃ jeṃ dekhije |
jayācyā ādyaṃtīṃ bhulije | āpulī vāṭa || 808 ||
teṃ gā sukha pārthā | tāmasa jāṇa sarvathā |
heṃ bahu na sāṃgoṃci jeṃ kathā | asaṃbhāvya he || 809 ||
aiseṃ karmabhedeṃ mudaleṃ | phal̤asukhahī tridhā jāleṃ |
teṃ heṃ yathāgameṃ keleṃ | gocara tuja || 810 ||
te kartā karma karmaphal̤a | ye tripuṭī yekī keval̤a |
vāṃcūni kāṃhīṃci nase sthūla | sūkṣmīṃ iye || 811 ||
āṇi he taṃva tripuṭī | tihīṃ guṇīṃ ihīṃ kirīṭī |
guṃphilī ase paṭīṃ | tāṃtuvīṃ jaisī || 812 ||
na tadasti pṛthivyāṃ vā divi deveṣu vā punaḥ |
sattvaṃ prakṛtijairmuktaṃ yadebhiḥ syāttribhirguṇaiḥ || 40||
mhaṇauni prakṛtīcyā āvalokīṃ | na baṃdhije ihīṃ satvādikīṃ |
taisī svargīṃ nā mṛtyulokīṃ | āthī vastu || 813 ||
kaiṃcā loṃvevīṇa kāṃbal̤ā | mātiyevīṇa modal̤ā |
kā jal̤eṃvīṇa kallol̤ā | hoṇeṃ āhe ? || 814 ||
taiseṃ na honi guṇāceṃ | sṛṣṭīcī racanā race |
aiseṃ nāhīṃci gā sāceṃ | prāṇijāta || 815 ||
yālāgīṃ heṃ sakal̤a | tihīṃ guṇāṃceṃci keval̤a |
ghaḍaleṃ āhe nikhil̤a | aiseṃ jāṇa || 816 ||
guṇīṃ devāṃ trayī lāvilī | guṇīṃ lokīṃ tripuṭī pāḍilī |
caturvarṇā ghātalī | sinānīṃ ul̤igeṃ || 817 ||
brāhmaṇakṣatriyaviśāṃ śūdrāṇāṃ ca parantapa |
karmāṇi pravibhaktāni svabhāvaprabhavairguṇaiḥ || 41||
teci cārī varṇa | pusasī jarī koṇa koṇa |
tarī jayāṃ mukhya brāhmaṇa | dhurece kāṃ || 818 ||
yera kṣatriya vaiśya donhī | tehī brāhmaṇācyāci mānije mānī |
je te vaidikavidhānīṃ | yogya mhaṇauni || 819 ||
cauthā śūdru jo dhanaṃjayā | vedīṃ lāgu nāhīṃ tayā |
taṟhīṃ vṛtti varṇatrayā | ādhīna tayācī || 820 ||
tiye vṛtticiyā javal̤ikā | varṇā brāhmaṇādikāṃ |
śūdrahī kīṃ dekhā | cauthā jālā || 821 ||
jaisā phulāceni sāṃgāteṃ | tāṃtuṃ turaṃbije śrīmaṃteṃ |
taiseṃ dvijasaṃgeṃ śūdrāteṃ | svīkārī śrutī || 822 ||
aisaisī gā pārthā | he caturvarṇavyavasthā |
karūṃ ātāṃ karmapathā | yāṃciyā rūpā || 823 ||
jihīṃ guṇīṃ te varṇa cārī | janmamṛtyūṃciye kātarī |
cukoniyāṃ īśvarīṃ | paiṭhe hotī || 824 ||
jiye ātmaprakṛtīce ihīṃ | guṇīṃ sattvādikīṃ tihīṃ |
karmeṃ caughāṃ cahūṃ ṭhāīṃ | vāṃṭilīṃ varṇā || 825 ||
jaiseṃ bāpeṃ joḍileṃ leṃkā | vāṃṭileṃ sūryeṃ mārga pāṃthikā |
nānā vyāpāra sevakāṃ | svāmī jaiseṃ || 826 ||
taisī prakṛtīcyā guṇīṃ | jayā karmācī velhāvaṇī |
kelī āhe varṇīṃ | cahūṃ ihīṃ || 827 ||
tetha sattveṃ āpalyā āṃgīṃ | samīna\-nimīna bhāgīṃ |
doghe kele niyogī | brāhmaṇa kṣatriya || 828 ||
āṇi raja parī sāttvika | tetha ṭhevileṃ vaiśya loka |
rajaci tamabhesaka | tetha śūdra te gā || 829 ||
aisā yekāci prāṇivṛṃdā | bhedu caturvarṇadhā |
guṇīṃci prabuddhā | kelā jāṇa || 830 ||
maga āpuleṃ ṭhevileṃ jaiseṃ | āiteṃci dīpeṃ dise |
guṇabhinna karma taiseṃ | śāstra dāvī || 831 ||
teṃci ātāṃ koṇa koṇa | varṇavihitāceṃ lakṣaṇa |
heṃ sāṃgoṃ aika śravaṇa\- | saubhāgyanidhī || 832 ||
śamo damastapaḥ śaucaṃ kṣāntirārjavameva ca |
jñānaṃ vijñānamāstikyaṃ brahmakarma svabhāvajam || 42||
tarī sarveṃdriyāṃciyā vṛttī | gheūni āpulyā hātīṃ |
buddhi ātmayā mil̤e yekāṃtīṃ | priyā jaisī || 833 ||
aisā buddhīcā uparamu | tayā nāma mhaṇipe śamu |
to guṇa gā upakramu | jayā karmācā || 834 ||
āṇi bāhyeṃdriyāṃceṃ dheṃḍeṃ | piṭūni vidhīceni daṃḍeṃ |
nedije adharmākaḍe | kahīṃci jāvoṃ || 835 ||
to paiṃ gā śamā virajā | damu guṇa jetha dujā |
āṇi svadharmāciyā vojā | jiṇeṃ jeṃ kāṃ || 836 ||
saṭavīciye rātīṃ | na visaṃbije jevīṃ vātī |
taisā īśvaranirṇayo cittīṃ | vāhaṇeṃ sadā || 837 ||
tayā nāma tapa | te tijayā guṇāceṃ rūpa |
āṇi śaucahī niṣpāpa | dvividha jetha || 838 ||
mana bhāvaśuddhī bharaleṃ | āṃga kriyā al̤aṃkārileṃ |
aiseṃ sabāhya jiyāleṃ | sājireṃ jeṃ kāṃ || 839 ||
tayā nāma śauca pārthā | to karmīṃ guṇa jaye cauthā |
āṇi pṛthvīciyā parī sarvathā | sarva jeṃ sāhāṇeṃ || 840 ||
te gā kṣamā pāṃḍavā | guṇa jetha pāṃcavā |
svarāṃmājīṃ suhāvā | paṃcamu jaisā || 841 ||
āṇi vāṃkaḍenī vogheṃsīṃ | gaṃgā vāhe ujūci jaisī |
kāṃ puṭīṃ val̤alā ūsīṃ | goḍī jaisī || 842 ||
taisā viṣamāṃhī jīvāṃ- | lāgīṃ ujukāru baravā |
teṃ ārjava gā sāhāvā | jethīṃcā guṇa || 843 ||
āṇi pāṇiyeṃ prayatneṃ māl̤ī | akhaṃḍa jace jhāḍāmul̤īṃ |
parī teṃ āghaveṃci phal̤īṃ | jāṇe jevīṃ || 844 ||
taiseṃ śāstrācāreṃ teṇeṃ | īśvaruci yeku pāvaṇeṃ |
heṃ phuḍeṃ jeṃ kāṃ jāṇaṇeṃ | teṃ yetha jñāna || 845 ||
teṃ gā karmīṃ jiye | sātavā guṇa hoye |
āṇi vijñāna heṃ pāheṃ | evaṃrūpa || 846 ||
tarī satvaśuddhīciye vel̤e | śāstreṃ kāṃ dhyānabal̤eṃ |
īśvaratattvīṃci mil̤e | niṣṭaṃkabuddhī || 847 ||
heṃ vijñāna baraveṃ | guṇaratna jetha āṭhaveṃ |
āṇi āstikya jāṇāveṃ | navavā guṇa || 848 ||
paiṃ rājamudrā āthiliyā | prajā bhaje bhalatayā |
tevīṃ śāstreṃ svīkāriliyā | mārgamātrāteṃ || 849 ||
ādareṃ jeṃ kāṃ mānaṇeṃ | teṃ āstikya mī mhaṇeṃ |
to navavā guṇa jeṇeṃ | karma teṃ sāca || 850 ||
evaṃ navahī śamādika | guṇa jetha nirdokha |
teṃ karma jāṇa svābhāvika | brāhmaṇāceṃ || 851 ||
to navaguṇaratnākaru | yayā navaratnāṃcā hāru |
na pheḍīta le dinakaru | prakāśu jaisā || 852 ||
nānā cāṃpā cāṃpaul̤ī pūjilā | caṃdru caṃdrikā dhaval̤alā |
kāṃ caṃdanu nijeṃ carcilā | saurabhyeṃ jevīṃ || 853 ||
tevīṃ navaguṇaṭikalaga | leṇeṃ brāhmaṇāceṃ avyaṃga |
kahīṃci na saṃḍī āṃga | brāhmaṇāceṃ || 854 ||
ātāṃ ucita jeṃ kṣatriyā | teṃhīṃ karma dhanaṃjayā |
sāṃgoṃ aika prajñeciyā | bharovarī || 855 ||
śauryaṃ tejo dhṛtirdākṣyaṃ yuddhe cāpyapalāyanam |
dānamīśvarabhāvaśca kṣātraṃ karma svabhāvajam || 43||
tarī bhānu hā tejeṃ | nāpekṣī jevīṃ viraje |
kāṃ siṃheṃ na pāhije | jāval̤iyā || 856 ||
aisā svayaṃbha jo jīveṃ lāṭhu | sāvāyeṃvīṇa udbhaṭu |
te śaurya gā jetha śreṣṭhu | pahilā guṇa || 857 ||
āṇi sūryāceni pratāpeṃ | koḍihī nakṣatra hārape |
nā to tarī na lope | sacaṃdrīṃ tihīṃ || 858 ||
taiseni āpule prauḍhīguṇeṃ | jagā yā vismayo deṇeṃ |
āpaṇa tarī na kṣobhaṇeṃ | kāyasenahī || 859 ||
teṃ prāgalbhyarūpa tejā | jiye karmīṃ guṇa dujā |
āṇi dhīru to tijā | jethīṃcā guṇa || 860 ||
varipaḍaliyā ākāśa | buddhīce ḍol̤e mānasa |
jhāṃkī nā te parīyesa | dhairya jetheṃ || 861 ||
āṇi pāṇī ho kāṃ bhalatetukeṃ | parī teṃ jiṇauni padma phāṃke |
kāṃ ākāśa uṃciyā jiṃke | āvaḍe tayāteṃ || 862 ||
tevīṃ vividha avasthā | pātaliyā jiṇauni pārthā |
prajñāphal̤a tayā arthā | vejha deṇeṃ jeṃ || 863 ||
teṃ dakṣatva gā cokha | jetha cauthā guṇa dekha |
āṇi jhuṃja alaukika | to pāṃcavā guṇa || 864 ||
ādityācīṃ jhāḍeṃ | sadā sanmukha sūryākaḍe |
tevīṃ samora śatrūpuḍheṃ | hoṇeṃ jeṃ kāṃ || 865 ||
māhevaṇī prayatneṃsī | cukavije seje jaisī |
ripū pāṭhī nedije taisī | samarāṃgaṇīṃ || 866 ||
hā kṣatriyāceyā ācārīṃ | pāṃcavā guṇeṃdru avadhārīṃ |
cahūṃ puruṣārthāṃ śirīṃ | bhakti jaisī || 867 ||
āṇi jāleni phuleṃ phal̤eṃ | śākhiyā jaisīṃ mokal̤e |
kāṃ udāra parīmal̤eṃ | padmākaru || 868 ||
nānā āvaḍīceni māpeṃ | cāṃdiṇeṃ bhalateṇeṃ ghepe |
puḍhilāṃceni saṃkalpeṃ | taiseṃ jeṃ deṇeṃ || 869 ||
teṃ umapa gā dāna | jetha sahāveṃ guṇaratna |
āṇi ājñe ekāyatana | hoṇeṃ jeṃ kāṃ || 870 ||
poṣūni avayava āpule | karavijatīṃ mānavile |
tevīṃ pālaṇeṃ lobhavileṃ | jaga jeṃ bhogaṇeṃ || 871 ||
tayā nāma īśvarabhāvo | jo sarvasāmarthyācā ṭhāvo |
to guṇāṃmājīṃ rāvo | sātavā jetha || 872 ||
aiseṃ jeṃ śauryādikīṃ | ihīṃ sāta guṇaviśekhīṃ |
al̤aṃkṛta saptaṛkhīṃ | ākāśa jaiseṃ || 873 ||
taiseṃ saptaguṇīṃ vicitra | karma jeṃ jagīṃ pavitra |
teṃ sahaja jāṇa kṣātra | kṣatriyāceṃ || 874 ||
nānā kṣatriya navhe naru | to sattvasonayācā meru |
mhaṇauni guṇasvargāṃ ādhāru | sātāṃ iyāṃ || 875 ||
nātarī saptaguṇārṇavīṃ | parīvāralī baravī |
he kriyā navhe pṛthvī | bhogītase to || 876 ||
kāṃ guṇāṃce sātāṃhī oghīṃ | he kriyā te gaṃgā jagīṃ |
tayā mahodadhīciyā āṃgīṃ | vilase jaisī || 877 ||
parī heṃ bahu aso dekha | śauryādi guṇātmaka |
karma gā naisargika | kṣātrajātīsī || 878 ||
ātāṃ vaiśyāciye jātī | ucita je mahāmatī |
te aikeṃ gā nirutī | kriyā sāṃgoṃ || 879 ||
kṛṣigaurakṣyavāṇijyaṃ vaiśyakarma svabhāvajam |
paricaryātmakaṃ karma śūdrasyāpi svabhāvajam || 44||
tarī bhūmi bīja nāṃgaru | yayā bhāṃḍavalācā ādhāru |
gheūni lābhu apāru | mel̤avaṇeṃ jeṃ || 880 ||
kiṃbahunā kṛṣī jiṇeṃ | godhaneṃ rākhoni vartaṇeṃ |
kāṃ samarghīcī vikaṇeṃ | maharghīvastu || 881 ||
yetulāci pāṃḍavā | vaiśyāteṃ karmācā mel̤āvā |
hā vaiśyajātīsvabhāvā | āṃtulā jāṇa || 882 ||
āṇi vaiśya kṣatriya brāhmaṇa | he dvijanmeṃ tinhī varṇa |
yayāṃceṃ jeṃ śuśrūṣaṇa | teṃ śūdrakarma || 883 ||
paiṃ dvijaseveparauteṃ | dhāṃvaṇeṃ nāhīṃ śūdrāteṃ |
evaṃ caturvarṇociteṃ | dāvilīṃ karmeṃ || 884 ||
sve sve karmaṇyabhirataḥ saṃsiddhiṃ labhate naraḥ |
svakarmanirataḥ siddhiṃ yathā vindati tacchṛṇu || 45||
ātāṃ iyeci vicakṣaṇā | vegal̤āliyā varṇā |
ucita jaiseṃ karaṇāṃ | śabdādika || 885 ||
nātarī jal̤adacyutā | pāṇiyā ucita saritā |
saritesī paṃḍusutā | siṃdhu ucitu || 886 ||
taiseṃ varṇāśramavaśeṃ | jeṃ karaṇīya āleṃ ase |
goreyā āṃgā jaiseṃ | gorepaṇa || 887 ||
tayā svabhāvavihitā karmā | śāstrāceni mukheṃ vīrottamā |
pravartāvayālāgīṃ pramā | aḍhal̤a kīje || 888 ||
paiṃ āpuleṃci ratna thiteṃ | ghepe pārakhiyāceni hāteṃ |
taiseṃ svakarma āpaiteṃ | śāstreṃ karāvīṃ || 889 ||
jaisī diṭhī ase āpuliyā ṭhāyīṃ | parī dīpeṃvīṇa bhoga nāhīṃ |
mārgu na lāhatāṃ kāī | pāya asatāṃ hoya ? || 890 ||
mhaṇauni jñātivaśeṃ sācāru | sahaja ase jo adhikāru |
to āpuliyā śāstreṃ gocaru | āpaṇa kīje || 891 ||
maga gharīṃcāci ṭhevā | jevīṃ ḍol̤yāṃ dāvī divā |
tarī ghetāṃ kāya pāṃḍavā | āḍal̤u ase ? || 892 ||
taiseṃ svabhāveṃ bhāgā āleṃ | varī śāstreṃ khareṃ keleṃ |
teṃ vihita jo āpuleṃ | ācare gā || 893 ||
parī āl̤asu sāṃḍunī | phal̤akāma davaḍunī |
āṃgeṃ jīveṃ māṃḍunī | tetheṃci bharu || 894 ||
voghīṃ paḍileṃ pāṇī | neṇeṃ ānānī vāhaṇī |
taisā jāya ācaraṇīṃ | vyavasthaunī || 895 ||
arjunā jo yāparī | teṃ vihita karma svayeṃ karī |
to mokṣācyā ailadvārīṃ | paiṭhā hoya || 896 ||
je akaraṇā āṇi niṣiddhā | na vaceci kāṃhīṃ saṃbaṃdhā |
mhaṇauni bhavā viruddhā | mukalā to || 897 ||
āṇi kāmyakarmāṃkaḍe | na parateci jetha koḍeṃ |
tetha caṃdanācehī khoḍe | na leci to || 898 ||
yera nitya karma taṃva | phal̤atyāgeṃ veṃcileṃ sarva |
mhaṇauni mokṣācī śīṃva | ṭhākūṃ lāhe || 899 ||
aiseni śubhāśubhīṃ saṃsārīṃ | sāṃḍilā to avadhārīṃ |
vaurāgyamokṣadvārīṃ | ubhā ṭhāke || 900 ||
jeṃ sakal̤a bhāgyācī sīmā | mokṣalābhācī jeṃ pramā |
nānā karmamārgaśramā | śevaṭu jetha || 901 ||
mokṣaphal̤eṃ didhalī vola | jeṃ sukṛtatarūceṃ phūla |
tayeṃ vairāgyīṃ ṭhevī pāūla | bhaṃvaru jaisā || 902 ||
pāhīṃ ātmajñānasudinācā | vādhāvā sāṃgatayā aruṇācā |
udayo tyā vairāgyācā | ṭhāvo pāve || 903 ||
kiṃbahunā ātmajñāna | jeṇeṃ hātā ye nidhāna |
teṃ vairāgya divyāṃjana | jīveṃ le to || 904 ||
aisī mokṣācī yogyatā | siddhī jāya tayā paṃḍusutā |
anusaroni vihitā | karmā yayā || 905 ||
heṃ vihita karma pāṃḍavā | āpulā ananya volāvā |
āṇi heci parama sevā | maja sarvātmakācī || 906 ||
paiṃ āghavāci bhogeṃsīṃ | pativratā krīḍe priyeṃsīṃ |
kīṃ tayācīṃ nāmeṃ jaisīṃ | tapeṃ tiyāṃ kelīṃ || 907 ||
kāṃ bāl̤akā ekī māye | vāṃconi jiṇeṃ kāya āhe |
mhaṇauni sevije kīṃ to hoye | pāṭācā dharmu || 908 ||
nānā pāṇī mhaṇauni māsā | gaṃgā na sāṃḍitāṃ jaisā |
sarva tīrtha sahavāsā | varapaḍā jālā || 909 ||
taiseṃ āpuliyā vihitā | upāvo ase na visaṃbitāṃ |
aisā kīje kīṃ jagannāthā | ābhāru paḍe || 910 ||
agā jayā jeṃ vihita | teṃ īśvarāceṃ manogata |
mhaṇauni keliyā nibhrāṃta | sāṃpaḍeci to || 911 ||
paiṃ jīvāce kasīṃ utaralī | te dāsī kīṃ gosāvīṇa jālī |
sise veṃci tayā mavilī | vahī jevīṃ || 912 ||
taiseṃ svāmīciyā manobhāvā | na cukije heci paramasevā |
yera teṃ gā pāṃḍavā | vāṇijya karaṇeṃ || 913 ||
yataḥ pravṛttirbhūtānāṃ yena sarvamidaṃ tatam |
svakarmaṇā tamabhyarcya siddhiṃ vindati mānavaḥ || 46||
mhaṇauni vihita kriyā kelī | navhe tayācī khūṇa pāl̤ilī |
jayāpasūni kāṃ ālīṃ | ākārā bhūteṃ || 914 ||
jo avidyeciyā ciṃdhiyā | guṃḍūni jīva bāhuliyā |
khel̤avītase tiguṇiyā | ahaṃkārarajjū || 915 ||
jeṇeṃ jaga heṃ samasta | āṃta bāherī pūrṇa bharita |
jāleṃ āhe dīpajāta | tejeṃ jaiseṃ || 916 ||
tayā sarvātmakā īśvarā | svakarmakusumāṃcī vīrā |
pūjā kelī hoya apārā | toṣālāgīṃ || 917 ||
mhaṇauni tiye pūje | rijhaleni ātmarājeṃ |
vairāgyasiddhi deīje | pasāya tayā || 918 ||
jiye vairāgyadaśeṃ | īśvarāceni vedhavaśeṃ |
heṃ sarvahī nāvaḍe jaiseṃ | vāṃta hoya || 919 ||
prāṇanāthāciyā ādhī | virahiṇīteṃ jiṇeṃhī bādhī |
taiseṃ sukhajāta triśuddhī | duḥkhaci lāge || 920 ||
samyakjñāna nudaijatāṃ | vedheṃci tanmayatā |
upaje aisī yogyatā | bodhācī lāhe || 921 ||
mhaṇauni mokṣalābhālāgīṃ | jo vrateṃ vāhātaseṃ āṃgīṃ |
teṇeṃ svadharmu āsthā cāṃgī | anuṣṭhāvā || 922 ||
śreyānsvadharmo viguṇaḥ paradharmātsvanuṣṭhitāt |
svabhāvaniyataṃ karma kurvannāpnoti kilbiṣam || 47||
agā āpulā hā svadharmu | ācaraṇīṃ jarī viṣamu |
tarī pāhāvā to pariṇāmu | phal̤ela jeṇeṃ || 923 ||
jaiṃ sukhālāgīṃ āpaṇapayāṃ | niṃbaci āthī dhanaṃjayā |
taiṃ kaḍuvaṭapaṇā tayāciyā | ubagijenā || 924 ||
phal̤aṇayā ailīkaḍe | kel̤īteṃ pāhātāṃ āsa moḍe |
aisī tyajilī tarī joḍe | taiseṃ keṃ gomaṭeṃ || 925 ||
tevīṃ svadharmu sāṃkaḍu | dekhoni kelā jarī kaḍu |
tarī mokṣasuravāḍu | aṃtaralā kīṃ || 926 ||
āṇi āpulī māye | kubja jarī āhe |
tarī jīye teṃ nohe | sneha kuṟheṃ kīṃ || 927 ||
yerī jiyā parāviyā | raṃbhehuni baraviyā |
tiyā kāya karāviyā | bāl̤akeṃ teṇeṃ ? || 928 ||
agā pāṇiyāhūni bahuveṃ | tupīṃ guṇa kīra āhe |
parī mīnā kāya hoye | asaṇeṃ tetha || 929 ||
paiṃ āghaviyā jagā jeṃ vikha | teṃ vikha kiḍiyāceṃ pīyūkha |
āṇi jagā gūl̤a teṃ dekha | maraṇa tayā || 930 ||
mhaṇauni je vihita jayā jeṇeṃ | phiṭe saṃsārāceṃ dharaṇeṃ |
kriyā kaṭhora taṟhī teṇeṃ | teci karāvī || 931 ||
yerā parācārā baraviyā | aiseṃ hoīla ṭeṃkalayā |
pāyāṃceṃ cālaṇeṃ ḍoiyā | keleṃ jaiseṃ || 932 ||
yālāgīṃ karma āpule | jeṃ jātisvabhāveṃ ase āleṃ |
teṃ karī teṇeṃ jiṃtileṃ | karmabaṃdhāteṃ || 933 ||
āṇi svadharmuci pāl̤āvā | paradharmu to gāl̤āvā |
hā nemuhī pāṃḍavā | na kījeci pai gā ? || 934 ||
tarī ātmā dṛṣṭa nohe | taṃva karma karaṇeṃ kāṃ ṭhāye ? |
āṇi karaṇeṃ tetha āhe | āyāsu ādhīṃ || 935 ||
sahajaṃ karma kaunteya sadoṣamapi na tyajet |
sarvārambhā hi doṣeṇa dhūmenāgnirivāvṛtāḥ || 48||
mhaṇauni bhalatiye karmīṃ | āyāsu jaṟhī upakramīṃ |
tarī kāya svadharmīṃ | doṣu | sāṃgeṃ ? || 936 ||
āgā ujū vāṭā cālāveṃ | taṟhī pāyaci śiṇavāve |
nā āḍarāneṃ dhāṃvāveṃ | taṟhī teṃci || 937 ||
paiṃ śil̤ā kāṃ sidoriyā | dāṭaṇeṃ eka dhanaṃjayā |
parī jeṃ vāhatāṃ visāṃvayā | mil̤ije teṃ ghepe || 938 ||
yeṟhavīṃ kaṇā āṇi bhūsā | kāṃḍitāṃhī sosu sarisā |
jeṃci raṃdhana śvāna māṃsā | teṃci havī || 939 ||
dadhī jal̤āciyā ghusal̤aṇā | vyāpāra sārikheci vicakṣaṇā |
vāl̤uve til̤ā ghāṇā | gāl̤aṇeṃ eka || 940 ||
paiṃ nitya homa deyāvayā | kāṃ sairā āgī suvāvayā |
phuṃkitāṃ dhū dhanaṃjayā | sāhaṇeṃ teṃci || 941 ||
parī dharmapatnī dhāṃgaḍī | positāṃ jarī ekī voḍhī |
tarī kāṃ aparavaḍī | āṇāvī āṃgā ? || 942 ||
hāṃ gā pāṭhīṃ lāgalā ghāī | maraṇa na cukeci pāhīṃ |
tarī samoralā kāī | āgal̤eṃ na kīje ? || 943 ||
kulastrī dāṃḍyāce ghāye | paraghara rigālīhi jarī sāhe |
tarī svapatīteṃ vāyeṃ | sāṃḍileṃ kīṃ | || 944 ||
taiseṃ āvaḍateṃhī karaṇeṃ | na nipaje śiṇalyāviṇeṃ |
tarī vihita bā re koṇeṃ | boleṃ bhārī ? || 945 ||
varī thoḍeṃci amṛta ghetāṃ | sarvasva veṃco kāṃ paṃḍusutā |
jeṇeṃ joḍe jīvitā | akṣayatva || 946 ||
yera kāhyāṃ moleṃ veṃcūni | viṣa piyāve gheūni |
ātmahatyesi nimoni | jāije jeṇeṃ || 947 ||
taiseṃ jācūniyāṃ iṃdriyeṃ | veṃcūni āyuṣyāceni diye |
sāṃcaleṃ pāpīṃ āna āhe | duḥkhāvācūni ? || 948 ||
mhaṇauni karāvā svadharmu | jo karitāṃ hironi ghe śramu |
ucita deīla paramu | puruṣārtharāju || 949 ||
yākāraṇeṃ kirīṭī | svadharmāciye rāhāṭī |
na visaṃbije saṃkaṭīṃ | siddhamaṃtra jaisā || 950 ||
kāṃ nāva jaisī udadhīṃ | mahārogī divyauṣadhī |
na visaṃbije tayā buddhī | svakarma yetha || 951 ||
maga yayāci gā kapidhvajā | svakarmāciyā mahāpūjā |
toṣalā īśu tamarajā | jhāḍā karunī || 952 ||
śuddhasattvāciyā vāṭā | āṇī āpulī utkaṃṭhā |
bhavasvarga kāl̤akūṭā | aiseṃ dāvī || 953 ||
jiyeṃ vairāgya yeṇeṃ boleṃ | māgāṃ saṃsiddhī rūpa keleṃ |
kiṃbahunā teṃ āpuleṃ | mel̤avī khāgeṃ || 954 ||
maga jiṃtiliyā he bhoye | puruṣa sarvatra jaisā hoye |
kāṃ jālāhī jeṃ lāhe | teṃ ātāṃ sāṃgoṃ || 955 ||
asaktabuddhiḥ sarvatra jitātmā vigataspṛhaḥ |
naiṣkarmyasiddhiṃ paramāṃ saṃnyāsenādhigacchati || 49||
tarī dehādika heṃ saṃsāreṃ | sarvahī māṃḍaleṃse jeṃ guṃphireṃ |
tetha nātuḍe to vāgureṃ | vārā jaisā || 956 ||
paiṃ paripākāciye vel̤e | phal̤a deṭheṃ nā deṭhu phal̤eṃ |
na dhare taiseṃ sneha khul̤eṃ | sarvatra hoya || 957 ||
putra vitta kalatra | he jāliyāhī svataṃtra |
mājheṃ na mhaṇe pātra | viṣāceṃ jaiseṃ || 958 ||
heṃ aso viṣayajātī | buddhi pol̤alī aisī māghautī |
pāuleṃ gheūni ekāṃtīṃ | hṛdayācyā rige || 959 ||
aisayā aṃtaḥkaraṇa | bāhya yetāṃ tayācī āṇa |
na moḍī samarthā bheṇa | dāsī jaisī || 960 ||
taiseṃ aikyāciye muṭhī | mājivaḍeṃ citta kirīṭī |
karūni vedhī nehaṭīṃ | ātmayācyā || 961 ||
tevhāṃ dṛṣṭādṛṣṭa spṛhe | nimaṇeṃ jāleṃci āhe |
āgīṃ daḍapaliyā dhuyeṃ | rāhije jaiseṃ || 962 ||
mhaṇauni niyamiliyā mānasīṃ | spṛhā nāsauni jāya āpaisīṃ |
kiṃbahunā to aisī | bhūmikā pāve || 963 ||
paiṃ anyathā bodhu āghavā | māval̤oni tayā pāṃḍavā |
bodhamātrīṃci jīvā | ṭhāvo hoya || 964 ||
dharavaṇī veṃceṃ sare | taiseṃ bhogeṃ prācīna pure |
naveṃ taṃva nupakare | kāṃhīci karūṃ || 965 ||
aisīṃ karmeṃ sāmyadaśā | hoya tetha vīreśā |
maga śrīguru āpaisā | bheṭeci gā || 966 ||
rātrīcī caupāharī | veṃcaliyā avadhārīṃ |
ḍol̤yāṃ tamārī | mil̤e jaisā || 967 ||
kā yeūni phal̤ācā ghaḍu | pāruṣavī kel̤īcī vāḍhu |
śrīguru bheṭoni karī pāḍu | bubhutsu taisā || 968 ||
maga āliṃgilā pūrṇimā | jaisā uṇīva sāṃḍī caṃdramā |
taiseṃ hoya vīrottamā | gurukṛpā tayā || 969 ||
tevhāṃ abodhumātra ase | to taṃva tayā kṛpā nāse |
tetha niśīsaveṃ jaiseṃ | āṃdhāreṃ jāya || 970 ||
taisī abodhāciye kuśī | karma kartā kārya aiśī |
tripuṭī ase te jaisī | gābhiṇī mārilī || 971 ||
taiseṃci abodhanāśāsaveṃ | nāśe kriyājāta āghaveṃ |
aisā samūl̤a saṃbhave | saṃnyāsu hā || 972 ||
yeṇeṃ mul̤ājñānasaṃnyāseṃ | dṛśyācā jetha ṭhāvo puse |
tetha bujhāveṃ teṃ āpaiseṃ | toci āhe || 973 ||
ceiliyāvarī pāhīṃ | svapnīṃciyā tiye ḍohīṃ |
āpaṇayāteṃ kāī | kāḍhūṃ jāije ? || 974 ||
taiṃ mī neṇeṃ ātāṃ jāṇena | heṃ saraleṃ tayā duḥsvapna |
jālā jñātṛjñeyāvihīna | cidākāśa || 975 ||
mukhābhāseṃsī ārisā | parautā neliyā vīreśā |
pāhātepaṇeṃvīṇa jaisā | pāhātā ṭhāke || 976 ||
taiseṃ neṇaṇeṃ jeṃ geleṃ | teṇeṃ jāṇaṇeṃhī neleṃ |
maga niṣkriya uraleṃ | cinmātraci || 977 ||
tetha svabhāveṃ dhanaṃjayā | nāhīṃ koṇīci kriyā |
mhaṇauni pravādu tayā | naiṣkarmyu aisā || 978 ||
teṃ āpuleṃ āpaṇapeṃ | ase teṃci hoūni hārape |
taraṃgu kāṃ vāyulopeṃ | samudru jaisā || 979 ||
taiseṃ na hoṇeṃ niphaje | te naiṣkarmyasiddhi jāṇije |
sarvasiddhīṃta sahajeṃ | parama heci || 980 ||
deul̤āciyā kāmā kal̤asu | uparama gaṃgesī siṃdhu praveśu |
kāṃ suvarṇaśuddhī kasu | sol̤āvā jaisā || 981 ||
taiseṃ āpuleṃ neṇaṇeṃ | pheḍije kā jāṇaṇeṃ |
teṃhi gil̤ūni asaṇeṃ | aisī je daśā || 982 ||
tiyeparateṃ kāṃhīṃ | nipajaṇeṃ āna nāhīṃ |
mhaṇauni mhaṇipe pāhīṃ | paramasiddhi te || 983 ||
siddhiṃ prāpto yathā brahma tathāpnoti nibodha me |
samāsenaiva kaunteya niṣṭhā jñānasya yā parā || 50||
parī heci ātmasiddhi | jo koṇī bhāgyanidhi |
śrīgurukṛpālabdhi\- | kāl̤īṃ pāve || 984 ||
udayatāṃci dinakaru | prakāśuci āte āṃdhāru |
kāṃ dīpasaṃgeṃ kāpuru | dīpuci hoya || 985 ||
tayā lavaṇācī kaṇikā | mil̤atakheṃvo udakā |
udakaci hoūni dekhā | ṭhāke jevīṃ || 986 ||
kāṃ nidritu cevaviliyā | svapneṃsi nīda vāyāṃ |
jāūni āpaṇapayāṃ | mil̤e jaisā || 987 ||
taiseṃ jayā koṇhāsi daiveṃ | guruvākyaśravaṇāci saveṃ |
dvaita gil̤oni visaṃve | āpaṇayā vṛttī || 988 ||
tayāsī maga karma karaṇeṃ | heṃ bolijailaci kavaṇeṃ |
ākāśā yeṇeṃ jāṇeṃ | āhe kāī ? | || 989 ||
mhaṇauni tayāsi kāṃhīṃ | triśuddhi karaṇeṃ nāhīṃ |
parī aiseṃ jarī heṃ kāṃhīṃ | navhe jayā || 990 ||
kānāvacanāciye bheṭī- | sarisāci paiṃ kirīṭī |
vastu hoūni uṭhī | kavaṇi eku jo || 991 ||
yeṟhavīṃ svakarmāceni vanhī | kāmyaniṣiddhāciyā iṃdhanīṃ |
rajatameṃ kīra donhī | jāl̤ilīṃ ādhīṃ || 992 ||
putra vitta paraloku | yayā tihīṃcā abhilākhu |
gharīṃ hoya pāiku | heṃhī jāleṃ || 993 ||
iṃdriyeṃ sairā padārthīṃ | rigatāṃ viṭāl̤alīṃ hotīṃ |
tiye pratyāhāra tīrthīṃ | nhāṇilīṃ kīra || 994 ||
āṇi svadharmāceṃ phal̤a | īśvarīṃ arpūni sakal̤a |
gheūni keleṃ aḍhal̤a | vairāgyapada || 995 ||
aisī ātmasākṣātkārīṃ | lābhe jñānācī ujarī |
te sāmugrī kīra purī | mel̤avilī || 996 ||
āṇi teci samayīṃ | sadguru bheṭale pāhīṃ |
tevīṃci tihīṃ kāṃhīṃ | vaṃcijenā || 997 ||
parī vokhada ghetakheṃvo | kāya lābhe āpalā ṭhāvo ? |
kāṃ udayajatāṃci divo | madhyānha hoya ? || 998 ||
sukṣetrīṃ āṇi volaṭeṃ | bījahī perileṃ gomaṭeṃ |
tarī āloṭa phal̤a bheṭe | parī vel̤e kīṃ gā || 999 ||
joḍalā mārgu prāṃjal̤u | minalā susaṃgācāhī mel̤u |
tarī pāvije vāṃcūni vel̤u | lāgeci kīṃ || 1000 ||
taisā vairāgyalābhu jālā | varī sadguruhī bheṭalā |
jīvīṃ aṃkuru phuṭalā | vivekācā || 1001 ||
teṇeṃ brahma eka āthī | yera āghavīci bhrāṃtī |
hehī kīra pratītī | gāḍha kelī || 1002 ||
parī teṃci jeṃ parabrahma | sarvātmaka sarvottama |
mokṣāceṃhī kāma | sare jetha || 1003 ||
yayā tinhī avasthā poṭīṃ | jiravī jeṃ gā kirīṭī |
tayā jñānāsihī miṭhī | de je vastu || 1004 ||
aikyāceṃ ekapaṇa sare | jetha ānaṃdakaṇuhī vire |
kāṃhīṃci nuroni ure | jeṃ kāṃhīṃ gā || 1005 ||
tiyeṃ brahmīṃ aikyapaṇeṃ | brahmaci hoūni asaṇeṃ |
teṃ krameṃci karūni teṇeṃ | pāvije paiṃ || 1006 ||
bhukeliyāpāsīṃ | vogarileṃ ṣaḍrasīṃ |
to tṛpti pratigrāsīṃ | lāhe jevīṃ || 1007 ||
taisā vairāgyācā volāvā | vivekācā to divā |
āṃbuthitāṃ ātmaṭhevā | kāḍhīci to || 1008 ||
tarī bhogije ātmaṛddhī | yevaḍhī yogyatecī siddhī |
jayācyā āṃgīṃ niravadhī | leṇeṃ jālī || 1009 ||
to jeṇeṃ krameṃ brahma | hoṇeṃ karī gā sugama |
tayā kramāceṃ ātāṃ varma | āīka sāṃgoṃ || 1010 ||
buddhyā viśuddhayā yukto dhṛtyātmānaṃ niyamya ca |
śabdādīnviṣayāṃstyaktvā rāgadveṣau vyudasya ca || 51||
tarī guru dāviliyā vāṭā | yeūna vivekatīrthataṭā |
dhuūniyāṃ mal̤akaṭā | buddhīcā teṇeṃ || 1011 ||
maga rāhūneṃ ugal̤ilī | prabhā caṃdreṃ āliṃgilī |
taisī śuddhatveṃ jaḍalī | āpaṇayāṃ buddhi || 1012 ||
sāṃḍūni kul̤eṃ donhī | priyāsī anusare kāminī |
dvaṃdvatyāgeṃ svaciṃtanīṃ | paḍalī taisī || 1013 ||
āṇi jñāna aiseṃ jivhāra | nevoṃ nevoṃ niraṃtara |
iṃdriyīṃ kele thora | śabdādika je || 1014 ||
te raśmijāl̤a kāḍhaleyā | mṛgajal̤a jāya layā |
taiseṃ vṛttirodheṃ tayāṃ | pāṃcāṃhī keleṃ || 1015 ||
neṇatāṃ adhamāciyā annā | khādaliyā kīje vamanā |
taisīṃ vokavilī savāsanā | iṃdriyeṃ viṣayīṃ || 1016 ||
maga pratyagāvṛttī cokhaṭeṃ | lāvilīṃ gaṃgeceni taṭeṃ |
aisīṃ prāyaścitteṃ dhuvaṭeṃ | kelīṃ yeṇeṃ || 1017 ||
pāṭhīṃ sātvikeṃ dhīreṃ teṇeṃ | śodhāralīṃ tiyeṃ karaṇeṃ |
maga maneṃsīṃ yogadhāraṇeṃ | mel̤avilīṃ || 1018 ||
tevīṃci prācīneṃ iṣṭāniṣṭeṃ | bhogeṃsīṃ yeunī bheṭe |
tetha dekhiliyāhī vokhaṭeṃ | dveṣu na karī || 1019 ||
nā gomaṭeṃci vipāyeṃ | teṃ āṇūni puḍhāṃ sūye |
tayālāgīṃ na hoye | sābhilāṣu || 1020 ||
yāparī iṣṭāniṣṭīṃṃṃ | rāgadveṣa kirīṭī |
tyajūni girikapāṭīṃ | nikuṃjīṃ vase || 1021 ||
viviktasevī laghvāśī yatavākkāyamānasaḥ |
dhyānayogaparo nityaṃ vairāgyaṃ samupāśritaḥ || 52||
gajabajā sāṃḍiliyā | vasavī vanasthal̤iyā |
aṃgāciyāci māṃdiyā | ekaleyā || 1022 ||
śamadamādikīṃ khel̤e | na bolaṇeṃci cāval̤e |
guruvākyāceni mel̤eṃ | neṇe vel̤u || 1023 ||
āṇi āṃgā bal̤a yāveṃ | nātarī kṣudhā jāveṃ |
kāṃ jibhīce puravāve | manoratha || 1024 ||
bhojana karitāṃvikhīṃ | yayāṃ tihīṃteṃ na lekhī |
āhārīṃ mitī saṃtoṣīṃ | māpa na sūye || 1025 ||
aśanāceni pāvakeṃ | hārapatāṃ prāṇu pokhe |
itukiyāci bhāgu moṭakeṃ | aśana karī || 1026 ||
āṇi parapuruṣeṃ kāmilī | kul̤avadhū āṃga na ghālī |
nidrālasyā na mokalī | āsana taiseṃ || 1027 ||
daṃḍavatāceni prasaṃgeṃ | bhuyīṃ hana aṃga lāge |
vāṃcūni yera neghe | rābhasya tetha || 1028 ||
dehanirvāhāpurateṃ | rāhāṭavī hātāṃpāyāṃteṃ |
kiṃbahunā āpaiteṃ | sabāhya keleṃ || 1029 ||
āṇi manācā uṃbarā | vṛttīsī dekhoṃ nedī vīrā |
tetha keṃ vāgvyāpārā | avakāśu ase ? || 1030 ||
aiseni deha vācā mānasa | heṃ jiṇauni bāhyapradeśa |
ākal̤ileṃ ākāśa | dhyānāceṃ teṇeṃ || 1031 ||
guruvākyeṃ uṭhavilā | bodhīṃ niścayo āpulā |
nyāhāl̤īṃ hātīṃ ghetalā | ārisā jaisā || 1032 ||
paiṃ dhyātā āpaṇaci parī | dhyānarūpa vṛttimājhārīṃ |
dhyeyatveṃ ghe he avadhārīṃ | dhyānarūḍhī gā || 1033 ||
tetha dhyeya dhyāna dhyātā | yayāṃ tihīṃ ekarūpatā |
hoya taṃva paṃḍusutā | kīje teṃ gā || 1034 ||
mhaṇauni to mumukṣu | ātmajñānīṃ jālā dakṣu |
parī puḍhāṃ sūni pakṣu | yogābhyāsācā || 1035 ||
apānaraṃdhradvayā | mājhārīṃ dhanaṃjayā |
pārṣṇīṃ piḍūniyāṃ | kāṃvarumūl̤a || 1036 ||
ākuṃcūni adha | deūni tinhī baṃdha |
karūni ekavada | vāyubhedī || 1037 ||
kuṃḍalinī jāgavūni | madhyamā vikāśūni |
ādhārādi bhedūni | ājñāvarī || 1038 ||
sahastradal̤ācā meghu | pīyuṣeṃ varṣoni cāṃgu |
to mūl̤avarī voghu | āṇūniyāṃ || 1039 ||
nācatayā puṇyagirī | cidbhairavācyā khāparīṃ |
manapavanācī khīca purī | vāḍhūniyāṃ || 1040 ||
jāliyā yogācā gāḍhā | mel̤āvā sūni hā puḍhāṃ |
dhyāna māgilīkaḍāṃ | svayaṃbha keleṃ || 1041 ||
āṇi dhyāna yoga donhī | iyeṃ ātmatatvajñānīṃ |
paiṭhā hoāvayā nirvighnīṃ | ādhīṃci teṇeṃ || 1042 ||
vītarāgatesārikhā | joḍūni ṭhevilā sakhā |
to āghaviyāci bhūmikā- | saveṃ cāle || 1043 ||
pahāveṃ dise taṃvavarī | diṭhīteṃ na saṃḍī dīpa jarī |
tarī keṃ āhe avasarī | dekhāvayā || 1044 ||
taiseṃ mokṣīṃ pravartalayā | vṛttī brahmīṃ jāya layā |
taṃva vairāgya āthī tayā | bhaṃgu kaicā | || 1045 ||
mhaṇauni savairāgyu | jñānābhyāsu to sabhāgyu |
karūni jālā yogyu | ātmalābhā || 1046 ||
aisī vairāgyācī āṃgīṃ | bāṇūniyāṃ vajrāṃgīṃ |
rājayogaturaṃgīṃ | ārūḍhalā || 1047 ||
varī āḍa paḍileṃ diṭhī | sāneṃ thora nivaṭī |
teṃ bal̤īṃ vivekamuṣṭīṃ | dhyānāceṃ khāṃḍeṃ || 1048 ||
aiseni saṃsāraraṇāāṃtu | āṃdhārīṃ sūrya taisā ase jātu |
mokṣavijayaśrīye varaitu | hoāvayālāgīṃ || 1049 ||
ahaṃkāraṃ balaṃ darpaṃ kāmaṃ krodhaṃ parigraham |
vimucya nirmamaḥ śānto brahmabhūyāya kalpate || 53||
tetha āḍavāvayā āle | doṣavairī je dhopaṭile |
tayāṃmājīṃ pahileṃ | dehāhaṃkāru || 1050 ||
jo na mokalī mārunī | jīvoṃ nedī upajavoni |
vicaṃbavī khoḍāṃ ghālunī | hāḍāṃciyā || 1051 ||
tayācā dehadurga hā thārā | moḍūni ghetalā to vīrā |
āṇi bal̤a hā dusarā | mārilā vairī || 1052 ||
jo viṣayāceni nāṃveṃ | cauguṇeṃhī varī thāṃve |
jeṇeṃ mṛtāvasthā dhāṃve | sarvatra jagā || 1053 ||
to viṣaya viṣācā athāvo | āghaviyā doṣāṃcā rāvo |
parī dhyānakhaḍgācā ghāvo | sāhela kaiṃcā ? || 1054 ||
āṇi priya viṣayaprāptī | karī jayā sukhācī vyaktī |
teci ghālūni buṃthī | āṃgīṃ jo vāje || 1055 ||
jo sanmārgā bhulavī | maga adharmācyā āḍavīṃ |
sūni vāghāṃ sāṃpaḍavī | narakādikāṃ || 1056 ||
to viśvāseṃ māritāṃ ripu | nivaṭūni ghātalā darpu |
āṇi jayācā ahā kaṃpu | tāpasāṃsī || 1057 ||
krodhā aisā mahādokhu | jayācā dekhā paripāku |
bharije taṃva adhiku | ritā hoya jo || 1058 ||
to kāmu koṇeca ṭhāyīṃ | nase aiseṃ keleṃ pāhīṃ |
kīṃ teṃci krodhāhī | sahajeṃ āleṃ || 1059 ||
mul̤āceṃ toḍaṇeṃ jaiseṃ | hoya kāṃ śākhoddeśeṃ |
kāmu nāśaleni nāśe | taisā krodhu || 1060 ||
mhaṇauni kāma vairī | jālā jetha ṭhāṇorī |
tetha saralī vārī | krodhācīhī || 1061 ||
āṇi samarthu āpulā khoḍā | śiseṃ vāhavī jaisā hoḍā |
taisā bhuṃjauni jo gāḍhā | parīgraho || 1062 ||
jo māthāṃci pālāṇavī | aṃgā avaguṇa ghālavī |
jīveṃ dāṃḍī ghevavī | mamatvācī || 1063 ||
śiṣyaśāstrādivilāseṃ | maṭhādimudreceni miseṃ |
ghātale āhātī phāṃse | niḥsaṃgā jeṇeṃ || 1064 ||
gharīṃ kuṭuṃbapaṇeṃ sare | tarī vanīṃ vanya hoūni avatare |
nāgavīyāhī śarīreṃ | lāgalā āhe || 1065 ||
aisā durjayo jo parīgraho | tayācā pheḍūni ṭhāvo |
bhavavijayācā utsāho | bhogītase jo || 1066 ||
tetha amānitvādi āghave | jñānaguṇāce je mel̤āve |
te kaivalyadeśīṃce āghave | rāvo jaise āle || 1067 ||
tevhāṃ samyakjñānāciyā | rāṇivā ugāṇūni tayā |
parivāru hoūniyāṃ | rāhata āṃgeṃ || 1068 ||
pravṛttīciye rājabidīṃ | avasthābhedapramadīṃ |
kījata āhe pratipadīṃ | sukhāceṃ loṇa || 1069 ||
puḍhāṃ bodhāciye kāṃbīvarī | viveku dṛśyācī māṃdī sārī |
yogabhūmikā āratī karī | yetī jaisiyā || 1070 ||
tetha ṛddhisiddhīṃcīṃ anegeṃ | vṛṃdeṃ mil̤atī prasaṃgeṃ |
tiye puṣpavarṣīṃ āṃgeṃ | nāhātase to || 1071 ||
aiseni brahmaikyāsārikheṃ | svarājya yetāṃ javal̤ikeṃ |
jhal̤aṃbita āhe harikheṃ | tinhī loka || 1072 ||
tevhāṃ vairiyāṃ kāṃ maitriyāṃ | tayāsi mājheṃ mhaṇāvayā |
samānatā dhanaṃjayā | urecihī nā || 1073 ||
heṃ nā bhalateṇeṃ vyājeṃ | to jayāteṃ mhaṇe mājheṃ |
teṃ noḍaveci kāṃ dujeṃ | advitīya jālā || 1074 ||
paiṃ āpuliyā ekī sattā | sarvahī kaval̤ūniyā paṃḍusutā |
kahīṃ na lagatī mamatā | dhāḍilī teṇeṃ || 1075 ||
aisā jiṃtiliyā ripuvargu | apamāniliyā heṃ jagu |
apaisā yogaturaṃgu | sthira jālā || 1076 ||
vairāgyāceṃ gāḍhaleṃ | aṃgī trāṇa hoteṃ bhaleṃ |
teṃhī nāveka ḍhileṃ | tevhāṃ karī || 1077 ||
āṇi nivaṭī dhyānāceṃ khāṃḍeṃ | teṃ dujeṃ nāhīṃci puḍheṃ |
mhaṇauni hātu āsuḍeṃ | vṛttīcāhī || 1078 ||
jaiseṃ rasauṣadha khareṃ | āpuleṃ kāja karoni pureṃ |
āpaṇahī nure | taiseṃ hotase || 1079 ||
dekhoni ṭhākitā ṭhāvo | dhāṃvatā thirāve pāvo |
taisā brahmasāmīpyeṃ thāvo | abhyāsu sāṃḍī || 1080 ||
ghaḍatāṃ mahodadhīsī | gaṃgā vegu sāṃḍī jaisī |
kāṃ kāminī kāṃtāpāsīṃ | sthira hoya || 1081 ||
nānā phal̤atiye vel̤e | kel̤īcī vāḍhī māṃṭul̤e |
kāṃ gāṃvāpuḍheṃ val̤e | mārgu jaisā || 1082 ||
taisā ātmasākṣātkāru | hoīla dekhoni gocaru |
aisā sādhanahatiyeru | hal̤uci ṭhevī || 1083 ||
mhaṇauni brahmeṃsī tayā | aikyācā samo dhanaṃjayā |
hotase taiṃ upāyā | vohaṭu paḍe || 1084 ||
maga vairāgyācī goṃdhal̤uka | je jñānābhyāsāceṃ vārdhakya |
yogaphal̤ācāhī paripāka | daśā je kāṃ || 1085 ||
te śāṃti paiṃ gā subhagā | saṃpūrṇa ye tayāciyā āṃgā |
taiṃ brahma hoāvayā jogā | hoya to puruṣu || 1086 ||
punavehunī caturdaśī | jetuleṃ uṇepaṇa śaśī |
kāṃ sol̤e pāūni jaisī | paṃdharāvī vānī || 1087 ||
sāgarīṃhī pāṇī vegeṃ | saṃcare teṃ rūpa gaṃge |
yera niścal̤a jeṃ ugeṃ | teṃ samudru jaisā || 1088 ||
brahmā āṇi brahmahotiye | yogyate taisā pāḍu āhe |
teṃci śāṃtīceni lavalāheṃ | hoya to gā || 1089 ||
paiṃ teṃci hoṇeṃnavīṇa | pratītī āleṃ jeṃ brahmapaṇa |
te brahma hotī jāṇa | yogyatā yetha || 1090 ||
brahmabhūtaḥ prasannātmā na śocati na kāṇkṣati |
samaḥ sarveṣu bhūteṣu madbhaktiṃ labhate parām || 54||
te brahmabhāvayogyatā | puruṣu to maga paṃḍusutā |
ātmabodhaprasannatā\- | padīṃ baise || 1091 ||
jeṇeṃ nipaje rasasoya | to tāpuhī jaiṃ jāya |
taiṃ te kāṃ hoya | prasanna jaisī || 1092 ||
nānā bharatiyā lagabagā | śaratkāl̤īṃ sāṃḍije gaṃgā |
kāṃ gīta rahātāṃ upāṃgā | vohaṭu paḍe || 1093 ||
taisā ātmabodhīṃ udyamu | karitāṃ hoya jo śramu |
tohī jetheṃ samu | hoūni jāya || 1094 ||
ātmabodhapraśastī | he tiye daśecī khyātī |
te bhogitase mahāmatī | yogyu to gā || 1095 ||
tevhāṃ ātmatveṃ śocāveṃ | kāṃhīṃ pāvāvayā kāmāveṃ |
heṃ saraleṃ samabhāveṃ | bhariteṃ tayā || 1096 ||
udayā yetāṃ gabhastī | nānā nakṣatravyaktī |
hāravījatī dīptī | āṃgikā jevīṃ || 1097 ||
tevīṃ uṭhatiyā ātmaprathā | he bhūtabhedavyavasthā |
moḍīta moḍīta pārthā | vāsa pāhe to || 1098 ||
pāṭiyevarīla akṣareṃ | jaisīṃ pusatāṃ yetī kareṃ |
taisīṃ hārapatī bhedāṃtareṃ | tayāciye dṛṣṭī || 1099 ||
taiseni anyathā jñāneṃ | jiyeṃ ghepatī jāgarasvapneṃ |
tiyeṃ donhī kelīṃ līneṃ | avyaktāmājīṃ || 1100 ||
maga teṃhī avyakta | bodha vāḍhatāṃ jhijata |
puralāṃ bodhīṃ samasta | buḍoni jāya || 1101 ||
jaisī bhojanācyā vyāpārīṃ | kṣudhā jirata jāya avadhārīṃ |
maga tṛptīcyā avasarīṃ | nāhīṃca hoya || 1102 ||
nānā cālīciyā vāḍhī | vāṭa hota jāya thoḍī |
maga pātalā ṭhāyīṃ buḍī | deūni nime || 1103 ||
kāṃ jāgṛti jaṃva jaṃva uddīpe | taṃva taṃva nidrā hārape |
maga jāgīnaliyā svarūpeṃ | nāhīṃca hoya || 1104 ||
heṃ nā āpuleṃ pūrṇatva bheṭeṃ | jetha caṃdrāsīṃ vāḍhī khuṃṭe |
tetha śuklapakṣu āṭe | niḥśeṣu jaisā || 1105 ||
taisā bodhyajāta gil̤itu | bodhu bodheṃ ye maja āṃtu |
misal̤alā tetha sādyaṃtu | abodhu gelā || 1106 ||
tevhāṃ kalpāṃtāciye vel̤e | nadī siṃdhūceṃ peṃḍaval̤eṃ |
moḍūni bharaleṃ jal̤eṃ | ābrahma jaiseṃ || 1107 ||
nānā geliyā ghaṭa maṭha | ākāśa ṭhāke ekavaṭa |
kāṃ jal̤oni kāṣṭheṃ kāṣṭha | vanhīci hoya || 1108 ||
nātarī leṇiyāṃce ṭhase | āṭoni geliyā muse |
nāmarūpa bhedeṃ jaiseṃ | sāṃḍije soneṃ || 1109 ||
heṃhī aso ceilayā | teṃ svapna nāhīṃ jālayā |
maga āpaṇaci āpaṇayāṃ | urije jaiseṃ || 1110 ||
taisī mī ekavāṃcūni kāṃhīṃ | tayā tayāhīsakaṭa nāhīṃ |
he cauthī bhakti pāhīṃ | mājhī to lāhe || 1111 ||
yera ārtu jijñāsu arthārthī | he bhajatī jiye paṃthīṃ |
te tinhī pāvonī cauthī | mhaṇipata āhe || 1112 ||
yeṟhavīṃ tijī nā cauthī | he pahilī nā saratī |
paiṃ mājhiye sahajasthitī | bhakti nāma || 1113 ||
jeṃ neṇaṇeṃ mājheṃ prakāśūni | anyathātveṃ māteṃ dāūni |
sarvahī sarvīṃ bhajauni | bujhāvītase je || 1114 ||
jo jetha jaiseṃ pāhoṃ baise | tayā tetha taiseṃci ase |
heṃ ujiyeḍeṃ kāṃ dise | akhaṃḍeṃ jeṇeṃ || 1115 ||
svapnāceṃ disaṇeṃ na disaṇeṃ | jaiseṃ āpaleni asalepaṇeṃ |
viśvāceṃ āhe nāhīṃ jeṇeṃ | prakāśeṃ taiseṃ || 1116 ||
aisā hā sahaja mājhā | prakāśu jo kapidhvajā |
to bhakti yā vojā | bolije gā || 1117 ||
mhaṇauni ārtācyā ṭhāyīṃ | he ārti hoūni pāhīṃ |
apekṣaṇīya jeṃ kāṃhīṃ | teṃ mīci kelā || 1118 ||
jijñāsupuḍhāṃ vīreśā | heci hoūni jijñāsā |
mī kāṃ jijñāsyu aisā | dākhavilā || 1119 ||
heṃci hoūni arthanā | mīci mājhyā arthīṃ arjunā |
karūni arthābhidhānā | āṇī māteṃ || 1120 ||
evaṃ gheūni ajñānāteṃ | mājhī bhakti je he varte |
te dāvī maja draṣṭayāteṃ | dṛśya karūni || 1121 ||
yetheṃ mukhaci dise mukheṃ | yā bolā kāṃhīṃ na cuke |
tarī dujepaṇa heṃ laṭikeṃ | ārisā karī || 1122 ||
diṭhī caṃdraci ghe sāceṃ | parī yetuleṃ heṃ timirāceṃ |
je ekaci ase tayāce | donī dāvī || 1123 ||
taisā sarvatra mīci miyāṃ | ghepataseṃ bhakti iyā |
parī dṛśyatva heṃ vāyāṃ | ajñānavaśeṃ || 1124 ||
teṃ ajñāna ātāṃ phiṭaleṃ | mājheṃ dṛṣṭṛtva maja bheṭaleṃ |
nijabiṃbīṃ ekavaṭaleṃ | pratibiṃba jaiseṃ || 1125 ||
paiṃ jevhāṃhī ase kiḍāl̤a | tevhāṃhī soneṃci aḍhal̤a |
parī teṃ kīḍa geliyā keval̤a | ure jaiseṃ || 1126 ||
hāṃ gā pūrṇime ādhīṃ kāyī | caṃdru sāvayavu nāhīṃ ? |
parī tiye divaśīṃ bheṭe pāhīṃ | pūrṇatā tayā || 1127 ||
taisā mīci jñānadvāreṃ | diseṃ parī hastāṃtareṃ |
maga dṛṣṭṛtva teṃ sare | miyāṃci mī lābheṃ || 1128 ||
mhaṇauni dṛśyapathā- | atītu mājhā pārthā |
bhaktiyogu cavathā | mhaṇitalā gā || 1129 ||
bhaktyā māmabhijānāti yāvānyaścāsmi tattvataḥ |
tato māṃ tattvato jñātvā viśate tadanantaram || 55 ||
yā jñāna bhakti sahaja | bhaktu ekavaṭalā maja |
mīci keval̤a heṃ tuja | śrutahī āhe || 1130 ||
je ubhaūniyāṃ bhujā | jñāniyā ātmā mājhā |
he boliloṃ kapidhvajā | saptamādhyāyīṃ || 1131 ||
te kalpādīṃ bhakti miyāṃ | śrībhāgavatamiṣeṃ brahmayā |
uttama mhaṇauni dhanaṃjayā | upadeśilī || 1132 ||
jñānī iyeteṃ svasaṃvittī | śaiva mhaṇatī śaktī |
āmhī parama bhaktī | āpulī mhaṇo || 1133 ||
he maja mil̤atiye vel̤e | tayā kramayogiyāṃ phal̤e |
maga samastahī nikhil̤eṃ | miyāṃci bhare || 1134 ||
tetha vairāgya vivekeṃsī | āṭe baṃdha mokṣeṃsīṃ |
vṛttī tiye āvṛttīsīṃ | buḍoni jāya || 1135 ||
gheūni ailapaṇāteṃ | paratva hārapeṃ jetheṃ |
gil̤ūni cāṟhī bhūteṃ | ākāśa jaiseṃ || 1136 ||
tayā parī thaḍathāda | sādhyasādhanātīta śuddha |
teṃ mī hoūni ekavada | bhogito māteṃ || 1137 ||
ghaḍoni siṃdhūciyā āṃgā | siṃdhūvarī tal̤ape gaṃgā |
taisā pāḍu tayā bhogā | avadhārī jo || 1138 ||
kāṃ ārisayāsi ārisā | uṭūni dāviliyā jaisā |
dekhaṇā atiśayo taisā | bhogaṇā tiye || 1139 ||
he aso darpaṇu neliyā | to mukha bodhuhī geliyā |
dekhaleṃpaṇa ekaleyā | āsvādije jevīṃ || 1140 ||
ceiliyā svapna nāśe | āpaleṃ aikyaci dise |
te dujenavīṇa jaiseṃ | bhogije kā || 1141 ||
toci jāliyā bhogu tayācā | na ghaḍe hā bhāvo jayāṃcā |
tihīṃ boleṃ kevīṃ bolācā | uccāru kīje || 1142 ||
tayāṃcyā neṇoṃ gāṃvīṃ | ravī prakāśī hana divī |
kīṃ vyomālāgīṃ māṃḍavī | ubhilī tihīṃ || 1143 ||
hāṃ gā rājanyatva navhatāṃ āṃgīṃ | rāvo rāyapaṇa kāya bhogī ? |
kāṃ āṃdhāru hana āliṃgī | dinakarāteṃ ? || 1144 ||
āṇi ākāśa jeṃ navhe | tayā ākāśa kāya jāṇave ? |
ratnācyā rūpīṃ mirave | guṃjāṃceṃ leṇeṃ ? || 1145 ||
mhaṇauni mī hoṇeṃ nāhīṃ | tayā mīci āheṃ kehīṃ |
maga bhajela heṃ kāyī | boloṃ kīra || 1146 ||
yālāgīṃ to kramayogī | mī jālāci māteṃ bhogī |
tāruṇya kāṃ taruṇāṃgīṃ | jiyāparī || 1147 ||
taraṃga sarvāṃgīṃ toya cuṃbī | prabhā sarvatra vilase biṃbīṃ |
nānā avakāśa nabhīṃ | luṃṭhatu jaisā || 1148 ||
taisā rūpa hoūni mājheṃ | māteṃ kriyāvīṇa to bhaje |
alaṃkāru kā sahajeṃ | sonayāteṃ jevīṃ || 1149 ||
kā caṃdanācī drutī jaisī | caṃdanīṃ bhaje apaisī |
kā akṛtrima śaśīṃ | caṃdrikā te || 1150 ||
taisī kriyā kīra na sāhe | taṟhī advaitīṃ bhakti āhe |
heṃ anubhavācijogeṃ navhe | bolā{ai}seṃ || 1151 ||
tevhāṃ pūrvasaṃskāra chaṃdeṃ | jeṃ kāṃhīṃ to anuvāde |
teṇeṃ āl̤avileni vo deṃ | bolatāṃ mīci || 1152 ||
bolatayā bolatāci bheṭe | tetheṃ bolileṃ heṃ na ghaṭe |
teṃ mauna taṃva gomaṭeṃ | stavana mājheṃ || 1153 ||
mhaṇauni tayā bolatāṃ | bolī bolatāṃ mī bheṭatāṃ |
mauna hoya teṇeṃ tatvatāṃ | stavito māteṃ || 1154 ||
taiseṃci buddhī kā diṭhī | jeṃ to dekhoṃ jāya kirīṭī |
teṃ dekhaṇeṃ dṛśya loṭī | dekhateṃci dāvī || 1155 ||
ārisayā ādhīṃ jaiseṃ | dekhateṃci mukha disea |
tayāceṃ dekhaṇeṃ taiseṃ | mel̤avī draṣṭeṃ || 1156 ||
dṛśya jāuniyāṃ draṣṭeṃ | draṣṭayāsīci jaiṃ bheṭe |
taiṃ ekalepaṇeṃ na ghaṭe | draṣṭepaṇahī || 1157 ||
tetha svapnīṃciyā priyā | cevoni jhoṃbo geliyā |
ṭhāyije donhī na honiyāṃ | āpaṇaci jaiseṃ || 1158 ||
kā dohīṃ kāṣṭhāciye ghṛṣṭī\- | mājīṃ vanhi eka uṭhī |
to donhī he bhāṣa āṭī | āpaṇaci hoya || 1159 ||
nānā pratibiṃba hātīṃ | gheūṃ geliyā gabhastī |
biṃbatāhī asatī | jāya jaisī || 1160 ||
taisā mī hoūni dekhateṃ | to gheūṃ jāya dṛśyāteṃ |
tetha dṛśya ne thiteṃ | draṣṭṛtveṃsīṃ || 1161 ||
ravi āṃdhāru prakāśitā | nureci jevīṃ prakāśyatā |
teṃvīṃ dṛśyīṃ nāhī draṣṭṛtā | mī jāliyā || 1162 ||
maga dekhije nā na dekhije | aisī je daśā nipaje |
te teṃ darśana mājheṃ | sācokāreṃ || 1163 ||
teṃ bhalatayāhī kirīṭī | padārthāciyā bheṭī |
draṣṭṛdṛśyātītā dṛṣṭī | bhogito sadā || 1164 ||
āṇi ākāśa heṃ ākāśeṃ | dāṭaleṃ na ḍhal̤eṃ jaiseṃ |
miyāṃ ātmena āpaṇapeṃ taiseṃ | jāleṃ tayā || 1165 ||
kalpāṃtīṃ udaka udakeṃ | ruṃdhiliyā vāhoṃ ṭhāke |
taisā ātmeni miyāṃ yekeṃ | koṃdalā to || 1166 ||
pāvo āpaṇapayāṃ vol̤aghe ? | kevīṃ vanhi āpaṇapayāṃ lāge ? |
āpaṇapāṃ pāṇī righe | snānā kaiseṃ ? || 1167 ||
mhaṇauni sarva mī jālepaṇeṃ | ṭheleṃ tayā yeṇeṃ jāṇeṃ |
teṃci gā yātrā karaṇeṃ | advayā maja || 1168 ||
paiṃ jal̤āvarīla taraṃgu | jarī dhāvinnalā savegu |
tarī nāhīṃ bhūmibhāgu | kramilā teṇeṃ || 1169 ||
jeṃ sāṃḍāveṃ kāṃ māṃḍāveṃ | jeṃ cālaṇeṃ jeṇeṃ cālāveṃ |
teṃ toyaci eka āghaveṃ | mhaṇauniyāṃ || 1170 ||
geliyāhī bhalateutā | udakapaṇeṃṃ paṃḍusutā |
taraṃgācī ekātmatā | na moḍeci jevīṃ || 1171 ||
taisā mīpaṇeṃ hā loṭalā | to āghaveṃyāci majaāṃtu ālā |
yā yātrā hoya bhalā | kāpaḍī mājhā || 1172 ||
āṇi śarīra svabhāvavaśeṃ | kāṃhīṃ yeka karūṃ jarī baise |
tarī mīci to teṇeṃ miṣeṃ | bheṭe tayā || 1173 ||
tetha karma āṇi kartā | heṃ jāūni paṃḍusutā |
miyāṃ ātmeni maja pāhatāṃ | mīci hoya || 1174 ||
paiṃ darpaṇāteṃṃ darpaṇeṃ | pāhiliyā hoya na pāhaṇeṃ |
soneṃ jhāṃkiliyā suvarṇeṃ | nā jhāṃkeṃ jevīṃ || 1175 ||
dīpāteṃ dīpeṃ prakāśije | teṃ na prakāśaṇeṃci nipaje |
taiseṃ karma miyāṃ kīje | teṃ karaṇeṃ kaiṃceṃ ? || 1176 ||
karmahī karitaci āhe | jaiṃ karāveṃ heṃ bhāṣa jāye |
taiṃ na karaṇeṃci hoye | tayāceṃ keleṃ || 1177 ||
kriyājāta mī jālepaṇeṃ | ghaḍe kāṃhīṃci na karaṇeṃ |
tayāci nāṃva pūjaṇeṃ | khuṇeceṃ mājheṃ || 1178 ||
mhaṇauni karītayāhī vojā | teṃ na karaṇeṃ heṃci kapidhvajā |
niphaje tiyā mahāpūjā | pūjī to māteṃ || 1179 ||
evaṃ to bole teṃ stavana | to dekhe teṃ darśana |
advayā maja gamana | to cāle teṃci || 1180 ||
to karī tetulī pūjā | to kalpī to japu mājhā |
to ase teci kapidhvajā | samādhī mājhī || 1181 ||
jaiseṃ kanakeṃsī kāṃkaṇeṃ | asije ananyapaṇeṃ |
to bhaktiyogeṃ yeṇeṃ | majasīṃ taisā || 1182 ||
udakīṃ kallol̤u | kāpurīṃ parīmal̤u |
ratnīṃ ujāl̤u | ananyu jaisā || 1183 ||
kiṃbahunā taṃtūṃsīṃ paṭu | kāṃ mṛttikesīṃ ghaṭu |
taisā to ekavaṭu | majasīṃ mājhā || 1184 ||
iyā ananyasiddhā bhaktī | yā āghavāci dṛśyajātīṃ |
maja āpaṇapeṃyā sumatī | draṣṭayāteṃ jāṇa || 1185 ||
tinhī avasthāṃceni dvāreṃ | upādhyupahitākāreṃ |
bhāvābhāvarūpa sphure | dṛśya jeṃ heṃ || 1186 ||
teṃ heṃ āghaveṃci mī draṣṭā | aisiyā bodhācā mājivaṭā |
anubhavācā subhaṭā | dheṃḍā to nāce || 1187 ||
rajju jāliyā gocaru | ābhāsatāṃ to vyāl̤ākāru |
rajjuci aisā nirdhāru | hoya jevīṃ || 1188 ||
bhāṃgārāparateṃ kāṃhīṃ | leṇeṃ guṃjahībharī nāhīṃ |
heṃ āṭuniyāṃ ṭhāyīṃ | kīje jaise || 1189 ||
udakā yekāparateṃ | taraṃga nāhīṃci heṃ niruteṃ |
jāṇoni tayā ākārāteṃ | na ghepe jevīṃ || 1190 ||
nātarī svapnavikārāṃ samastāṃ | ceūniyāṃ umāṇeṃ ghetāṃ |
to āpaṇayāparautā | na dise jaisā || 1191 ||
taiseṃ jeṃ kāṃhīṃ āthī nāthī | yeṇeṃ hoya jñeyasphurtī |
teṃ jñātāci mī heṃ pratītī | hoūni bhogī || 1192 ||
jāṇe aju mī ajaru | akṣayo mī akṣaru |
apūrvu mī apāru | ānaṃdu mī || 1193 ||
acal̤u mī acyutu | anaṃtu mī advaitu |
ādyu mī avyaktu | vyaktuhī mī || 1194 ||
īśya mī īśvaru | anādi mī amaru |
abhaya mī ādhāru | ādheya mī || 1195 ||
svāmī mī sadoditu | sahaju mī satatu |
sarva mī sarvagatu | sarvātītu mī || 1196 ||
navā mī purāṇu | śūnyu mī saṃpūrṇu |
sthulu mī aṇu | jeṃ kāṃhīṃ teṃ mī || 1197 ||
akriyu mī yeku | asaṃgu mī aśoku |
vyāpu mī vyāpaku | puruṣottamu mī || 1198 ||
aśabdu mī aśrotru | arūpu mī agotru |
samu mī svataṃtru | brahma mī paru || 1199 ||
aiseṃ ātmatveṃ maja ekāteṃ | iyā advayabhaktī jāṇoni niruteṃ |
āṇi yāhī bodhā jāṇateṃ | teṃhī mīci jāṇeṃ || 1200 ||
paiṃ ceileyānaṃtareṃ | āpuleṃ ekapaṇa ure |
teṃhī toṃvarī sphure | tayāśīṃci jaiseṃ || 1201 ||
kāṃ prakāśatāṃ arku | toci hoya prakāśaku |
tayāhī abhedā dyotaku | toci jaisā || 1202 ||
taisā vedyāṃcyā vilayīṃ | keval̤a vīdaku ure pāhīṃ |
teṇeṃ jāṇaveṃ tayā teṃhī | heṃhī jo jāṇe || 1203 ||
tayā advayapaṇā āpuliyā | jāṇatī jñaptī je dhanaṃjayā |
te īśvaraci mī he tayā | bodhāsi ye || 1204 ||
maga dvaitādvaitātīta | mīci ātmā eku nibhrāṃta |
heṃ jāṇoni jāṇaṇeṃ jetha | anubhavīṃ righe || 1205 ||
tetha ceiliyāṃ yekapaṇa | dise je āpulayā āpaṇa |
teṃhī jātāṃ neṇoṃ koṇa | hoīje jevīṃ || 1206 ||
kāṃ ḍol̤āṃ dekhatiye kṣaṇīṃ | suvarṇapaṇa suvarṇīṃ |
nāṭitāṃ hoya āṭaṇī | al̤aṃkārācīhī || 1207 ||
nānā lavaṇa toya hoye | maga kṣāratā toyatveṃ rāhe |
tehī jiratāṃ jevīṃ jāye | jālepaṇa teṃ || 1208 ||
taisā mī to heṃ jeṃ ase | teṃ svānaṃdānubhavasamaraseṃ |
kālavūniyā praveśe | majacimājīṃ || 1209 ||
āṇi to he bhāṣa jetha jāye | tethe mī heṃ koṇhāsī āhe |
aisā mī nā to tiye sāmāye | mājhyāci rūpīṃ || 1210 ||
jevhāṃ kāpura jal̤oṃ sare | tayāci nāma agni purī |
maga ubhayatātīta ure | ākāśa jevīṃ || 1211 ||
kā dhāḍaliyā ekā eku | vāḍhe to śūnya viśekhu |
taisā āhe nāhīṃcā śekhu | mīci maga āthī || 1212 ||
tetha brahmā ātmā īśu | yayā bolā moḍe saurasu |
na bolaṇeṃ yāhī paisu | nāhīṃ tetha || 1213 ||
na bolaṇeṃhī na bolonī | teṃ bolije toṃḍa bharunī |
jāṇiva neṇiva neṇonī | jāṇije teṃ || 1214 ||
tetha bujhije bodhu bodheṃ | ānaṃṃdu ghepe ānaṃdeṃ |
sukhāvarī nusadheṃ | sukhaci bhogije || 1215 ||
tetha lābhu joḍalā lābhā | prabhā āliṃgilī prabhā |
vismayo buḍālā ubhā | vismayāmājīṃ || 1216 ||
śamu tetha sāmāvalā | viśrāmu viśrāṃti ālā |
anubhavu veḍāvalā | anubhūtipaṇeṃ || 1217 ||
kiṃbahunā aiseṃ nikhal̤a | mīpaṇa joḍe tayā phal̤a |
sevūni velī velhāl̤a | kramayogācī te || 1218 ||
paiṃ kramayogiyā kirīṭī | cakravartīcyā mukuṭīṃ |
mī cidratna teṃ sāṭovāṭīṃ | hoya to mājhā || 1219 ||
kīṃ kramayogaprāsādācā | kal̤asu jo hā mokṣācā |
tayāvarīla avakāśācā | uvāvo jālā to || 1220 ||
nānā saṃsāra āḍavīṃ | kramayoga vāṭa baravī |
joḍilī te madaikyagāṃvīṃ | paiṭhī jālīse || 1221 ||
heṃ aso kramayogabodheṃ | teṇeṃ bhakticidgāṃgeṃ |
mī svānaṃdodadhī vegeṃ | ṭhākilā kīṃ gā || 1222 ||
hā ṭhāyavarī suvarmā | kramayogīṃ āhe mahimā |
mhaṇauni vel̤ovel̤āṃ tumhāṃ | sāṃgatoṃ āmhī || 1223 ||
paiṃ deśeṃ kāl̤eṃ padārtheṃ | sādhūni gheije māteṃ |
taisā navhe mī āyateṃ | sarvāṃceṃ sarvahī || 1224 ||
mhaṇauni mājhyā ṭhāyīṃ | jācāveṃ na lage kāṃhīṃ |
mī lābheṃ iyeṃ upāyīṃ | sācaci gā || 1225 ||
eka śiṣya eka guru | hā rūḍhalā sāca vyavahāru |
to matprāptiprakāru | jāṇāvayā || 1226 ||
agā vasudhecyā poṭīṃ | nidhāna siddha kirīṭī |
vanhi siddha kāṣṭhīṃ | vohāṃ dūdha || 1227 ||
parī lābhe teṃ asateṃ | tayā kīje upāyāteṃ |
yera siddhaci taisā tetheṃ | upāyīṃ mī || 1228 ||
hā phal̤ahīvarī upāvo | kāṃ pāṃ prastāvītase devo |
he pusatāṃ parī abhiprāvo | yethiṃcā aisā || 1229 ||
je gītārthāceṃ cāṃgāveṃ | mokṣopāyapara āghaveṃ |
āna śāstropāya kīṃ navhe | pramāṇasiddha || 1230 ||
vārā ābhāl̤aci pheḍī | vāṃcūni sūryāteṃ na ghaḍī |
kāṃ hātu bābul̤ī dhāḍī | toya na karī || 1231 ||
taisā ātmadarśanīṃ āḍal̤u | ase avidyecā jo mal̤u |
to śāstra nāśī yeru nirmal̤u | mī prakāśeṃ svayeṃ || 1232 ||
mhaṇauni āghavīṃci śāstreṃ | avidyāvināśācīṃ pātreṃ |
vāṃconi na hotīṃ svataṃtreṃ | ātmabodhīṃ || 1233 ||
tayā adhyātmaśāstrāṃsīṃ | jaiṃ sācapaṇācī ye pusī |
taiṃ yeije jayā ṭhāyāsī | te he gītā || 1234 ||
bhānubhūṣitā prāciyā | satejā diśā āghaviyā |
taisī śāstreśvarā gītā yā | sanātheṃ śāstreṃ || 1235 ||
heṃ aso yeṇeṃ śāstreśvareṃ | māgāṃ upāya bahuve vistāreṃ |
sāṃgitalā jaisā kareṃ | ghevoṃ ye ātmā || 1236 ||
parī prathamaśravaṇāsaveṃ | arjunā vipāyeṃ heṃ phāve |
hā bhāvo sakaṇave | dharūni śrīharī || 1237 ||
teṃci prameya eka vel̤a | śiṣyīṃ hoāvayā aḍhal̤a |
sāṃgatase mukula | mudrā ātāṃ || 1238 ||
āṇi prasaṃgeṃ gītā | ṭhāvohī hā saṃpatā |
mhaṇauni dāvī ādyaṃtā | ekārthatva || 1239 ||
je graṃthācyā madhyabhāgīṃ | nānā adhikāraprasaṃgīṃ |
nirūpaṇa anegīṃ | siddhāṃtīṃ keleṃ || 1240 ||
tarī tetulehī siddhāṃta | iyeṃ śāstrīṃ prastuta |
he pūrvāpara neṇata | koṇhī jaiṃ mānī || 1241 ||
taiṃ mahāsiddhāṃtācā āvāṃkā | siddhāṃtakakṣā anekā |
bhiḍaūni āraṃbhu dekhā | saṃpavītu ase || 1242 ||
etha avidyānāśu heṃ sthal̤a | teṇeṃ mokṣopādāna phal̤a |
yā dohīṃ keval̤a | sādhana jñāna || 1243 ||
heṃ ituleṃci nānāparī | nirūpileṃ graṃthavistārīṃ |
teṃ ātāṃ dohīṃ akṣarīṃ | anuvādāveṃ || 1244 ||
mhaṇauni upeyahī hātīṃ | jālayā upāyasthitī |
deva pravartale teṃ puḍhatī | yeṇeṃci bhāveṃ || 1245 ||
sarvakarmāṇyapi sadā kurvāṇo madvyapāśrayaḥ |
matprasādādavāpnoti śāśvataṃ padamavyayam || 56||
maga mhaṇe gā subhaṭā | to kramayogiyā niṣṭhā |
mī haunī hoya paiṭhā | mājhyā rūpīṃ || 1246 ||
svakarmācyā cokhaul̤īṃ | maja pūjā karūni bhalīṃ |
teṇeṃ prasādeṃ ākal̤ī | jñānaniṣṭheteṃ || 1247 ||
te jñānaniṣṭhā jetha hātavase | tetha bhakti mājhī ullāse |
tiyā bhajana samaraseṃ | sukhiyā hoya || 1248 ||
āṇi viśvaprakāśitayā | ātmayā maja āpuliyā |
anusare jo karūniyāṃ | sarvatratā he || 1249 ||
sāṃḍūni āpulā āḍal̤a | lavaṇa āśrayī jal̤a |
kāṃ hiṃḍoni rāhe niścal̤a | vāyu vyomīṃ || 1250 ||
taisā buddhī vācā kāyeṃ | jo māteṃ āśraūni ṭhāye |
to niṣiddheṃhī vipāyeṃ | karmeṃ karūṃ || 1251 ||
parī gaṃgecyā saṃbaṃdhīṃ | bidī āṇi mahānadī |
yeka tevīṃ mājhyā bodhīṃ | śubhāśubhāṃsī || 1252 ||
kāṃ bāvaneṃ āṇi dhureṃ | hā nivāḍu taṃvaci sare |
jaṃva na ghepatī vaiśvānareṃ | kaval̤ūni donhī || 1253 ||
nā pāṃcikeṃ āṇi sol̤eṃ | heṃ sonayā taṃvaci āleṃ |
jaṃva parisu āṃgamel̤eṃ | ekavaṭīnā || 1254 ||
taiseṃ śubhāśubha aiseṃ | heṃ taṃvacivarī ābhāse |
jaṃva yeku na prakāśe | sarvatra mī || 1255 ||
agā rātrī āṇi divo | hā taṃvaci dvaitabhāvo |
jaṃva na rigije gāṃvo | gabhastīcā || 1256 ||
mhaṇauni mājhiyā bheṭī | tayācīṃ sarva karmeṃ kirīṭī |
jāūni baise to pāṭīṃ | sāyujyācyā || 1257 ||
deśeṃ kāl̤eṃ svabhāveṃ | veṃcu jayā na saṃbhave |
teṃ pada mājheṃ pāve | avināśa to || 1258 ||
kiṃbahunā paṃḍusutā | maja ātmayācī prasannatā |
lāhe teṇeṃ na pavijatāṃ | lābhu kavaṇu ase || 1259 ||
cetasā sarvakarmāṇi mayi saṃnyasya matparaḥ |
buddhiyogamupāśritya maccittaḥ satataṃ bhava || 57 ||
yākāraṇeṃ gā tuvāṃ iyā | sarva karmā āpuliyā |
mājhyā svarūpīṃ dhanaṃjayā | saṃnyāsu kīje || 1260 ||
parī toci saṃnyāsu vīrā | karaṇīyecā jhaṇeṃ karā |
ātmavivekīṃ dharā | cittavṛtti he || 1261 ||
maga teṇeṃ vivekabal̤eṃ | āpaṇapeṃ karmāvegal̤eṃ |
mājhyā svarūpīṃ nirmal̤eṃ | dekhijela || 1262 ||
āṇi karmāci janmabhoye | prakṛti je kā āhe |
te āpaṇayāhūni bahuve | dekhasī dūrī || 1263 ||
tetha prakṛti āpaṇayāṃ | vegal̤ī nure dhanaṃjayā |
rūpeṃvīṇa kā chāyā | jiyāparī || 1264 ||
aiseni prakṛtināśu | jālayā karmasaṃnyāsu |
niphajela anāyāsu | sakāraṇu || 1265 ||
maga karmajāta gelayā | mī ātmā ureṃ āpaṇapayāṃ |
tetha buddhi ghāpe karūniyāṃ | pativratā || 1266 ||
buddhi ananya yeṇeṃ yogeṃ | majamājīṃ jaiṃ rige |
taiṃ citta caityatyāgeṃ | māteṃci bhaje || 1267 ||
aiseṃ caityajāteṃ sāṃḍileṃ | citta mājhyā ṭhāyīṃ jaḍaleṃ |
ṭhāke taiseṃ vahileṃ | sarvadā karī || 1268 ||
maccittaḥ sarvadurgāṇi matprasādāttariṣyasi |
atha cettvamahaṃkārānna śroṣyasi vinaṇkṣyasi || 58 ||
maga abhinnā iyā sevā | citta miyāṃci bharela jedhavāṃ |
mājhā prasādu jāṇa tedhavāṃ | saṃpūrṇa jāhalā || 1269 ||
tetha sakal̤a duḥkhadhāmeṃ | bhuṃjījatī jiyeṃ mṛtyujanmeṃ |
tiyeṃ durgameṃci sugameṃ | hotī tuja || 1270 ||
sūryāceni sāvāyeṃ | ḍol̤ā sāvāilā hoye |
taiṃ aṃdhārācā āhe | pāḍu tayā ? || 1271 ||
taisā mājheni prasādeṃ | jīvakaṇu jayācā upamarde |
to saṃsarācenī bādhe | bāguleṃ kevīṃ ? || 1272 ||
mhaṇauni dhanaṃjayā | tūṃ saṃsāradurgatī yayā |
tarasīla mājhiyā | prasādāstava || 1273 ||
athavā hana ahaṃbhāveṃ | mājheṃ bolaṇeṃ heṃ āghaveṃ |
kānāmanāciye śiṃve | nedisī ṭeṃkoṃ || 1274 ||
tarī nitya mukta avyayo | tūṃ āhāsi teṃ hoūni vāvo |
dehasaṃbaṃdhācā ghāvo | vājela āṃgīṃ || 1275 ||
jayā dehasaṃbaṃdhā āṃtu | pratipadīṃ ātmaghātu |
bhuṃjatāṃ usaṃtu | kahīṃci nāhīṃ || 1276 ||
yevaḍheni dāruṇeṃ | nimaṇenavīṇa nimaṇeṃ |
paḍela jarī bolaṇeṃ | neghasī mājheṃ || 1277 ||
yadahaṃkāramāśritya na yotsya iti manyase |
mithyaiṣa vyavasāyaste prakṛtistvāṃ niyokṣyati || 59 ||
pathyadveṣiyā poṣī jvaru | kāṃ dīpadveṣiyā aṃdhakāru |
vivekadveṣeṃ ahaṃkāru | poṣūni taisā || 1278 ||
svadehā nāma arjunu | paradehā nāma svajanu |
saṃgrāmā nāma malinu | pāpācāru || 1279 ||
iyā matī āpuliyā | tighāṃ tīna nāmeṃ yayāṃ |
ṭheūniyāṃ dhanaṃjayā | na jhuṃjeṃ aisā || 1280 ||
jīvāmājīṃ niṣṭaṃku | karisī jo ātyaṃtiku |
to vāyāṃ dhāḍīla naisargiku | svabhāvoci tujhā || 1281 ||
āṇi mī arjuna he ātmika | yayāṃ vadhu karaṇeṃ heṃ pātaka |
he māyāvāṃcūni tāttvika | kāṃhīṃ āhe ? || 1282 ||
ādhīṃ juṃjhāra tuvāṃ hoāveṃ | maga jhuṃjāvayā śastra gheyāveṃ |
kāṃ na juṃjhāvayā karāveṃ | devāṃgaṇa || 1283 ||
mhaṇauni na jhuṃjaṇeṃ | mhaṇasī teṃ vāyāṇeṃ |
nā mānūṃ lokapaṇeṃ | lokadṛṣṭīhī || 1284 ||
taṟhī na jhuṃjeṃ aiseṃ | niṣṭaṃkīsī jeṃ mānaseṃ |
teṃ prakṛti anāriseṃ | karavīlaci || 1285 ||
svabhāvajena kaunteya nibaddhaḥ svena karmaṇā |
kartuṃ necchasi yanmohātkariṣyasyavaśopi tat || 60 ||
paiṃ pūrve vāhatāṃ pāṇī | pavhije paścimece vāhaṇīṃ |
tarī āgrahoci ure teṃ āṇī | āpuliyā lekhā || 1286 ||
kāṃ sāl̤īcā kaṇu mhaṇe | mī nugaveṃ sāl̤īpaṇeṃ |
tarī āhe āna karaṇeṃ | svabhāvāsī ? || 1287 ||
taisā kṣātraṃskārasiddhā | prakṛtī ghaḍilāsī prabuddhā |
ātā nuṭhī mhaṇasī hā dhāṃdā | parī uṭhavījasīci tūṃ || 1288 ||
paiṃ śaurya teja dakṣatā | evamādika paṃḍusutā |
guṇa didhale janmatāṃ | prakṛtī tuja || 1289 ||
tarī tayāciyā samavāyā\- | anurūpa dhanaṃjayā |
na karitāṃ ugaliyāṃ | nayela asoṃ || 1290 ||
mhaṇauniyāṃ tihīṃ guṇīṃ | bāṃdhilāsi tūṃ kodaṃḍapāṇī |
triśuddhī nighasī vāhaṇīṃ | kṣātrāciyā || 1291 ||
nā heṃ āpuleṃ janmamūl̤a | na vicārītaci keval̤a |
na jhuṃjeṃ aiseṃ aḍhal̤a | vrata jarī ghesī || 1292 ||
tarī bāṃdhoni hāta pāye | jo rathīṃ ghātalā hoye |
to na cāle tarī jāye | digaṃtā jevīṃ || 1293 ||
taisā tūṃ āpuliyākaḍunī | mīṃ kāṃhīṃca na karīṃ mhaṇauni |
ṭhāsī parī bharaṃvaseni | tūṃci karisī || 1294 ||
uttaru vairāṭīṃcā rājā | pal̤atāṃ tūṃ kāṃ nighālāsī jhuṃjā ? |
hā kṣātrasvabhāvo tujhā | jhuṃjavīla tuja || 1295 ||
mahāvīra akarā akṣauhiṇī | tuvāṃ yekeṃ nāgavile raṇāṃgaṇīṃ |
to svabhāvo kodaṃḍapāṇī | jhuṃjavīla tūṃteṃ || 1296 ||
hāṃ gā rogu kāyī rogiyā | āvaḍe daridra daridriyā ? |
parī bhogavije bal̤iyā | adṛṣṭeṃ jeṇeṃ || 1297 ||
teṃ adṛṣṭa anāriseṃ | na karīla īśvaravaśeṃ |
to īśvaruhī ase | hṛdayīṃ tujhyā || 1298 ||
īśvaraḥ sarvabhūtānāṃ hṛddeśe'rjuna tiṣṭhati |
bhrāmayansarvabhūtāni yantrārūḍhāni māyayā || 61 ||
sarva bhūtāṃcyā aṃtarīṃ | hṛdaya mahāaṃbarīṃ |
cidvṛttīcyā sahastrakarīṃ | udayalā ase jo || 1299 ||
avasthātraya tinhīṃ loka | prakāśūni aśekha |
anyathādṛṣṭi pāṃthika | cevavile || 1300 ||
vedyodakācyā sarovarīṃ | phāṃkatāṃ viṣayakalhārīṃ |
iṃdriyaṣaṭpadā cārī | jīvabhramarāteṃ || 1301 ||
aso rūpaka heṃ to īśvaru | sakala bhūtāṃcā ahaṃkāru |
pāṃgharoni niraṃtaru | ulhāsata ase || 1302 ||
svamāyeceṃ āḍavastra | lāvūni ekalā khel̤avī sūtra |
bāherī naṭī chāyācitra | cauryāśīṃ lakṣa || 1303 ||
tayā brahmādikīṭāṃtā | aśeṣāṃhī bhūtajātāṃ |
dehākāra yogyatā | pāhoni dāvī || 1304 ||
tetha jeṃ deha jayāpuḍheṃ | anurūpapaṇeṃ māṃḍe |
teṃ bhūta tayā ārūḍhe | heṃ mī mhaṇauni || 1305 ||
sūta sūteṃ guṃtaleṃ | tṛṇa tṛṇaci bāṃdhaleṃ |
kāṃ ātmabiṃbā ghetaleṃ | bāl̤akeṃ jal̤īṃ || 1306 ||
tayāparī dehākāreṃ | āpaṇapeṃci dusareṃ |
dekhoni jīva āviṣkareṃ | ātmabuddhi || 1307 ||
aiseni śarīrākārīṃ | yaṃtrīṃ bhūteṃ avadhārīṃ |
vāhūni hālavī dorī | prācīnācī || 1308 ||
tetha jayā jeṃ karmasūtra | māṃḍūni ṭhevileṃ svataṃtra |
teṃ tiye gatī pātra | hoṃci lāge || 1309 ||
kiṃbahunā dhanurdharā | bhūtāṃteṃ svargasaṃsārā |
\-mājīṃ bhovaṃḍī tṛṇeṃ vārā | ākāśīṃ jaisā || 1310 ||
bhrāmakāceni saṃgeṃ | jaiseṃ loho veḍhā rige |
taisīṃ īśvarasattāyogeṃ | ceṣṭatī bhūteṃ || 1311 ||
jaise ceṣṭā āpuliyā | samudrādika dhanaṃjayā |
ceṣṭatī caṃdrāciyā | sannidhī yekīṃ || 1312 ||
tayā siṃdhū bhariteṃ dāṭeṃ | somakāṃtā pājharu phuṭe |
kumudāṃcakorāṃcā phiṭe | saṃkocu to || 1313 ||
taisīṃ bījaprakṛtivaśeṃ | anekeṃ bhūteṃ yekeṃ īśeṃ |
ceṣṭavījatī to ase | tujhyā hṛdayīṃ || 1314 ||
arjunapaṇa na ghetāṃ | mī aiseṃ jeṃ paṃḍusutā |
uṭhatase teṃ tatvatā | tayāceṃ rūpa || 1315 ||
yālāgīṃ to prakṛtīteṃ | pravartavīla heṃ niruteṃ |
āṇi teṃ jhuṃjavīla tūṃteṃ | na jhuṃjaśī jaṟhī || 1316 ||
mhaṇauni īśvara gosāvī | teṇeṃ prakṛtī he nemāvī |
tiyā sukheṃ rābavāvīṃ | iṃdriyeṃ āpulīṃ || 1317 ||
tūṃ karaṇeṃ na karaṇeṃ donhīṃ | lāūni prakṛtīcyā mānīṃ |
prakṛtīhī kāṃ adhīnī | hṛdayasthā jayā || 1318 ||
tameva śaraṇaṃ gaccha sarvabhāvena bhārata |
tatprasādātparāṃ śāntiṃ sthānaṃ prāpsyasi śāśvatam || 62 ||
tayā ahaṃ vācā citta āṃga | deūniyā śaraṇa riga |
mahodadhī kāṃ gāṃga | rigāleṃ jaiseṃ || 1319 ||
maga tayāceni prasādeṃ | sarvopaśāṃtipramade |
kāṃtu hoūniyā svānaṃdeṃ | svarūpīṃci ramasī || 1320 ||
saṃbhūti jeṇeṃ saṃbhave | viśrāṃti jetheṃ visaṃve |
anubhūtihī anubhave | anubhavā jayā || 1321 ||
tiye nijātmapadīṃcā rāvo | hoūni ṭhākasī avyavo |
mhaṇe lakṣmīnāho | pārthā tūṃ gā || 1322 ||
iti te jñānamākhyātaṃ guhyādguhyataraṃ mayā |
vimṛśyaitadaśeṣeṇa yathecchasi tathā kuru || 63||
heṃ gītā nāma vikhyāta | sarvavāṅgamayāceṃ mathita |
ātmā jeṇeṃ hastagata | ratna hoya || 1323 ||
jñāna aisiyā rūḍhī | vedāṃtīṃ jayācī prauḍhī |
vānitāṃ kīrti cokhaḍī | pātalī jagīṃ || 1324 ||
buddhyādikeṃ ḍol̤aseṃ | heṃ jayāceṃ kāṃ kaḍavaseṃ |
mī sarvadraṣṭāhī diseṃ | pāhalā jayā || 1325 ||
teṃ heṃ gā ātmajñāna | maja gopyāceṃhī gupta dhana |
parī tūṃ mhaṇauni āna | kevīṃ karūṃ ? || 1326 ||
yākāraṇeṃ gā pāṃḍavā | āmhīṃ āpulā hā guhya ṭhevā |
tuja didhalā kaṇavā | jākal̤ilepaṇeṃ || 1327 ||
jaisī bhulalī voraseṃ | māya bole bāl̤ā doṣeṃ |
prīti hī parī taiseṃ | na karūṃci ho || 1328 ||
yetha ākāśa āṇi gāl̤ije | amṛtāhī sālī pheḍije |
kāṃ divyākaravīṃ karavije | divya jaise || 1329 ||
jayāceni aṃgaprakāśeṃ | pātāl̤īṃcā paramāṇu dise |
tayā sūryāhi kā jaise | aṃjana sūdaleṃ || 1330 ||
taiseṃ sarvajñeṃhī miyāṃ | sarvahī nirdhārūniyāṃ |
nikeṃ hoya teṃ dhanaṃjayā | sāṃgitaleṃ tuja || 1331 ||
ātāṃ tūṃ yayāvarī | nikeṃ heṃ nirdhārīṃ |
nirdhārūni karīṃ | āvaḍe taiseṃ || 1332 ||
yayā devāciyā bolā | arjunu ugāci ṭhelā |
tetha devo mhaṇatī bhalā | avaṃcaku hosī || 1333 ||
vāḍhatayāpuḍheṃ bhukelā | uparodheṃ mhaṇe mī dhālā |
taiṃ toci pīḍe āpulā | āṇi doṣuhī tayā || 1334 ||
taisā sarvajñu śrīguru | bheṭaliyā ātmanirdhāru |
na pusije jaiṃ ābhāru | dharūniyāṃ || 1335 ||
taiṃ āpaṇapeṃci vaṃce | āṇi pāpahī vaṃcanāceṃ |
āpaṇayāci sāceṃ | cukavileṃ teṇeṃ || 1336 ||
paiṃ ugepaṇā tujhiyā | hā abhiprāvo kīṃ dhanaṃjayā |
jeṃ ekavel̤a āvāṃkuniyāṃ | sāṃgāveṃ jñāna || 1337 ||
tetha pārthu mhaṇe dātārā | bhaleṃ jāṇasī mājhiyā aṃtarā |
heṃ mhaṇoṃ tarī dusarā | jāṇatā ase kāī ? || 1338 ||
yera jñeya heṃ jī āghaveṃ | tūṃ jñātā ekaci svabhāveṃ |
mā sūryu mhaṇauni vānāveṃ | sūryāteṃ kāī ? || 1339 ||
yā bolā śrīkṛṣṇeṃ | mhaṇitaleṃ kāya yeṇeṃ |
heṃci thoḍeṃ gā vānaṇeṃ | jeṃ bujhatāsi tūṃ || 1340 ||
sarvaguhyatamaṃ bhūyaḥ śṛṇu me paramaṃ vacaḥ |
iṣṭo'si me dṛḍhamiti tato vakṣyāmi te hitam || 64 ||
tarī avadhāna paghal̤a | karūniyām āṇika yeka vel̤a |
vākya mājheṃ nirmal̤a | avadhārīṃ pāṃ || 1341 ||
heṃ vācya mhaṇauni bolije | kāṃ śrāvya maga āyikije |
taiseṃ navheṃ parī tujheṃ | bhāgya baraveṃ || 1342 ||
kūrmīciyā piliyāṃ | diṭhī pānhā ye dhanaṃjayā |
kāṃ ākāśa vāhe bāpiyā | gharīṃceṃ pāṇī || 1343 ||
jo vyavahāru jetha na ghaḍe | tayāceṃ phal̤aci tetha joḍe |
kāya daiveṃ na sāṃpaḍe | sānukūl̤eṃ ? || 1344 ||
yeṟhavīṃ dvaitācī vārī | sārūni aikyācyā parīvarīṃ |
bhogije teṃ avadhārīṃ | rahasya heṃ || 1345 ||
āṇi nirupacārā premā | viṣaya hoya jeṃ priyottamā |
teṃ dujeṃ navhe kīṃ ātmā | aiseṃci jāṇāveṃ || 1346 ||
ārisāciyā dekhilayā | gomaṭeṃ kīje dhanaṃjayā |
teṃ tayā nohe āpaṇayāṃ | lāgīṃ jaiseṃ || 1347 ||
taiseṃ pārthā tujheni miṣeṃ | mī boleṃ āpaṇayāci uddeśeṃ |
mājhyā tujhyā ṭhāīṃ ase | mītūṃpaṇa gā || 1348 ||
mhaṇauni jivhārīṃceṃ guja | sāṃgatase jīvāsī tuja |
heṃ ananyagatīceṃ maja | āthī vyasana || 1349 ||
paim jal̤ā āpaṇapeṃ detāṃ | lavaṇa bhulaleṃ paṃḍusutā |
kīṃ āghaveṃ tayāceṃ hotāṃ | na lajeci teṃ || 1350 ||
taisā tūṃ mājhyā ṭhāīṃ | rākhoṃ neṇasīci kāṃhīṃ |
tarī ātāṃ tuja kāī | gopya mī karūṃ ? || 1351 ||
mhaṇauni āghavīṃci gūḍheṃ | jeṃ pāūni ati ughaḍeṃ |
teṃ gopya mājheṃ cokhaḍeṃ | vākya āika || 1352 ||
manmanā bhava madbhakto madyājī māṃ namaskuru |
māmevaiṣyasi satyaṃ te pratijāne priyo'si me || 65 ||
tarī bāhya āṇi aṃtarā | āpuliyā sarva vyāpārā |
maja vyāpakāteṃ vīrā | viṣayo karīṃ || 1353 ||
āghavā āṃgīṃ jaisā | vāyu mil̤oni āhe ākāśā |
tūṃ sarva karmīṃ taisā | majasīṃci āsa || 1354 ||
kiṃbahunā āpuleṃ mana | karīṃ mājheṃ ekāyatana |
mājheni śravaṇeṃ kāna | bharūni ghālīṃ || 1355 ||
ātmajñāneṃ cokhaḍīṃ | saṃta je mājhīṃ rūpaḍīṃ |
tetha dṛṣṭi paḍo āvaḍī | kāminī jaisī || 1356 ||
mīṃ sarva vastīceṃ vasauṭeṃ | mājhīṃ nāmeṃ jiyeṃ cokhaṭeṃ |
tiyeṃ jiyāvayā vāṭe | vāceciye lāvīṃ || 1357 ||
hātāṃceṃ karaṇeṃ | kāṃ pāyāṃceṃ cālaṇeṃ |
teṃ hoya majakāraṇeṃ | taiseṃ karīṃ || 1358 ||
āpulā athavā parāvā | ṭhāyīṃ upakarasī pāṃḍavā |
teṇeṃ yajñeṃ hoīṃ baravā | yājñiku mājhā || 1359 ||
heṃ ekaika śikaūṃ kāī | paiṃ sevakeṃ āpulyā ṭhāīṃ |
urūni yera sarvahī | mī sevyaci karīṃ || 1360 ||
tetha jāūniyā bhūtadveṣu | sarvatra namavaina mīci eku |
aiseni āśrayo ātyaṃtiku | lāhasī tūṃ mājhā || 1361 ||
maga bharaleyā jagāāṃtu | jāūni tijayācī mātu |
hoūni ṭhāyīla ekāṃtu | āmhāṃ tumhāṃ || 1362 ||
tevhāṃ bhalatiye āvasthe | mī tūteṃ tūṃ māteṃ |
bhogisī aiseṃ āiteṃ | vāḍhela sukha || 1363 ||
āṇi tijeṃ āḍal̤a kariteṃ | nimāleṃ arjunā jetheṃ |
teṃ mīci mhaṇauni tūṃ māteṃ | pāvasī śekhīṃ || 1364 ||
jaisī jal̤īṃcī pratibhā | jal̤anāśīṃ biṃbā |
yetāṃ gābhāgobhā | kāṃhīṃ āhe ? || 1365 ||
paiṃ pavanu aṃbarā | kāṃ kallol̤u sāgarā |
mil̤atāṃ āḍavārā | koṇācā gā ? || 1366 ||
mhaṇauni tūṃ āṇi āmhīṃ | heṃ disatāhe dehadharmīṃ |
maga yayācyā virāmīṃ | mīci hosī || 1367 ||
yayā bolāmājhārīṃ | hoya navhe jhaṇeṃ karīṃ |
yetha āna āthī tarī | tujhīci āṇa || 1368 ||
paiṃ tujhī āṇa vāhaṇeṃ | heṃ ātmaliṃgāteṃ śivaṇeṃ |
prītīcī jāti lājaṇeṃ | āṭhavoṃ nedī || 1369 ||
yeṟhavīṃ vedyu niṣprapaṃcu | jeṇeṃ viśvābhāsu hā sācu |
ājñecā naṭanācu | kāl̤āteṃ jiṇeṃ || 1370 ||
to devo mī satyasaṃkalpu | āṇi jagācyā hitīṃ bāpu |
mā āṇecā ākṣepu | kāṃ karāvā ? || 1371 ||
parī arjunā tujheni vedheṃ | miyāṃ devapaṇācīṃ birudeṃ |
sāṃḍilīṃ gā mī he ādheṃ | sagal̤eni tuvāṃ || 1372 ||
paiṃ kājā āpuliyā | rāvo āpulī āpaṇayā |
āṇa vāhe dhanaṃjayā | taiseṃ heṃ kīṃ || 1373 ||
tetha arjunu mhaṇe deveṃ | acāṭa heṃ na bolāveṃ |
je āmaceṃ kāja nāṃveṃ | tujheni eke || 1374 ||
yāvarī sāṃgoṃ baisasī | kāṃ sāṃgatāṃ bhāṣahī desī |
yā tujhiyā vinodāsī | pāru āhe jī ? || 1375 ||
kamal̤avanā vikāśu | karī ravīcā eka aṃśu |
tetha āghavāci prakāśu | nitya de to || 1376 ||
pṛthvī nivaūni sāgara | bharījatī yevaḍheṃ thora |
varṣe tetha miṣāṃtara | cātaku kīṃ || 1377 ||
mhaṇauni audāryā tujheyā | maja nimitta nā mhaṇāvayā |
prāpti ase dānīrāyā | kṛpānidhī || 1378 ||
taṃva devo mhaṇatī rāheṃ | yā bolācā prastāvo nohe |
paiṃ māteṃ pāvasī upāyeṃ | sācaci yeṇeṃ || 1379 ||
saiṃdhava siṃdhū paḍaliyā | jo kṣaṇu dhanaṃjayā |
teṇeṃ vireci kīṃ urāvayā | kāraṇa kāyī ? || 1380 ||
taiseṃ sarvatra māteṃ bhajatāṃ | sarva mī hotāṃ ahaṃtā |
niḥśeṣa jāūni tatvatā | mīci hosī || 1381 ||
evaṃ mājhiye prāptīvarī | karmālāgoni avadhārīṃ |
dāvilī tuja ujarī | upāyāṃcī || 1382 ||
je ādhīṃ taṃva paṃḍusutā | sarva karmeṃ maja arpitāṃ |
sarvatra prasannatā | lāhije mājhī || 1383 ||
pāṭhīṃ mājhyā iye prasādīṃ | mājheṃ jñāna jāya siddhī |
teṇeṃ misal̤ije triśuddhī | svarūpīṃ mājhyā || 1384 ||
maga pārthā tiye ṭhāyīṃ | sādhya sādhana hoya nāhīṃ |
kiṃbahunā tuja kāṃhīṃ | ureci nā || 1385 ||
tarī sarva karmeṃ āpalīṃ | tuvāṃ sarvadā maja arpilīṃ |
teṇeṃ prasannatā lādhalī | āji he mājhī || 1386 ||
mhaṇauni yeṇeṃ prasādabal̤eṃ | navhe jhuṃjāceni āḍal̤eṃ |
na ṭhākeci yekavel̤e | bhāl̤aloṃ tuja || 1387 ||
jeṇeṃ saprapaṃca ajñāna jāye | eku mī gocaru hoye |
teṃ upapattīceni upāyeṃ | gītārūpa heṃ || 1388 ||
miyāṃ jñāna tuja āpuleṃ | nānāparī upadeśileṃ |
yeṇeṃ ajñānajāta sāṃḍī viyāleṃ | dharmādharma jeṃ || 1389 ||
sarvadharmānparityajya māmekaṃ śaraṇaṃ vraja |
ahaṃ tvāṃ sarvapāpebhyo mokṣyayiṣyāmi mā śucaḥ || 66 ||
āśā jaisī duḥkhāteṃ | vyālīṃ niṃdā duriteṃ |
he aso jaiseṃ dainyāteṃ | durbhagatva || 1390 ||
taiseṃ svarganarakasūcaka | ajñāna vyāleṃ dharmādika |
teṃ sāṃḍūni ghālīṃ aśekha | jñāneṃ yeṇeṃ || 1391 ||
hātīṃ gheūna to doru | sāṃḍije jaisā sarpākāru |
kāṃ nidrātyāgeṃ gharācāru | svapnīṃcā jaisā || 1392 ||
nānā sāṃḍileni kaval̤eṃ | caṃdrīṃceṃ dhuye piṃval̤eṃ |
vyādhityāgeṃ kaḍuvāl̤eṃ\- | paṇa mukhāceṃ || 1393 ||
agā divasā pāṭhīṃ deunī | mṛgajal̤a ghāpe tyajunī |
kāṃ kāṣṭhatyāgeṃ vanhī | tyajije jaisā || 1394 ||
taiseṃ dharmādharmāceṃ ṭavāl̤a | dāvī ajñāna jeṃ kāṃ mūl̤a |
teṃ tyajūni tyajīṃ sakal̤a | dharmajāta || 1395 ||
maga ajñāna nimāliyā | mīci yeku ase apaisayā |
sanidra svapna gelayā | āpaṇapeṃ jaiseṃ || 1396 ||
taisā mī ekavāṃcūni kāṃhīṃ | maga bhinnābhinna āna nāhīṃ |
so'haṃbodheṃ tayācyā ṭhāyīṃ | ananyu hoya || 1397 ||
paiṃṃ āpuleni bhedeṃviṇa | mājheṃ jāṇije jeṃ ekapaṇa |
tayāci nāṃva śaraṇa | maja yīṇeṃ gā || 1398 ||
jaiseṃ ghaṭāceni nāśeṃ | gaganīṃ gagana praveśe |
maja śaraṇa yeṇeṃ taiseṃ | aikya karī || 1399 ||
suvarṇamaṇi sonayā | ye kallol̤u jaisā pāṇiyā |
taisā maja dhanaṃjayā | śaraṇa ye tūṃ || 1400 ||
vāṃcūni sāgarācyā poṭīṃ | vaḍavānal̤u śaraṇa ālā kirīṭī |
jāl̤ūni ṭhāke tayā goṭhī | vāl̤ūni de pāṃ || 1401 ||
majahī śaraṇa righije | āṇi jīvatveṃci asije |
dhig bolī yiyā na laje | prajñā kevīṃ || 1402 ||
agā prākṛtāhī rāyā | āṃgīṃ paḍe jeṃ dhanaṃjayā |
teṃ dāsirūṃhi kīṃ tayā | samāna hoya || 1403 ||
mā mī viśveśvaru bheṭe | āṇi jīvagraṃthī na suṭe |
he bola nako vokhaṭeṃ | kānīṃ lāūṃ || 1404 ||
mhaṇauni mī hoūni māteṃ | sevaṇeṃ āhe āyiteṃ |
teṃ karīṃ hātāṃ yeteṃ | jñāneṃ yeṇeṃ || 1405 ||
maga tākauniyāṃ kāḍhileṃ | loṇī māgauteṃ tākīṃ ghātaleṃ |
parī na ghepeci kāṃhīṃṃ keleṃ | teṇeṃ jevīṃ || 1406 ||
taiseṃ advayatveṃ maja | śaraṇa righāliyā tuja |
dharmādharma he sahaja | lāgatīla nā || 1407 ||
loha ubheṃ khāya mātī | teṃ parīsāciye saṃgatīṃ |
soneṃ jālayā puḍhatī | na śivije mal̤eṃ || 1408 ||
heṃ aso kāṣṭhāpāsoni | mathūni ghetaliyā vanhī |
maga kāṣṭheṃhī koṃḍonī | na ṭhake jaisā || 1409 ||
arjunā kāya dinakaru | dekhata āhe aṃdhāru |
kīṃ prabodhīṃ hoya gocaru | svapnabhramu | || 1410 ||
taiseṃ majasī yekavaṭaleyā | mī sarvarūpa vāṃcūniyāṃ |
āna kāṃhīṃ urāvayā | kāraṇa ase ? || 1411 ||
mhaṇauni tayāceṃ kāṃhīṃ | ciṃtīṃ na āpulyā ṭhāyīṃ |
tujheṃ pāpapuṇya pāhīṃ | mīci hoīna || 1412 ||
tetha sarvabaṃdhalakṣaṇeṃ | pāpeṃ urāveṃ dujepaṇeṃ |
teṃ mājhyā bodhīṃ vāyāṇeṃ | hoūni jāīla || 1413 ||
jal̤īṃ paḍiliyā lavaṇā | sarvahī jal̤a hoīla vicakṣaṇā |
tuja mī ananyaśaraṇā | hoīna taisā || 1414 ||
yetuleni āpaisayā | suṭalāci āhasī dhanaṃjayā |
gheīṃ maja prakāśoniyāṃ | soḍavīna tūṃteṃ || 1415 ||
yākāraṇeṃ puḍhatī | he ādhī na vāhe cittīṃ |
maja ekāsi ye sumatī | jāṇoni śaraṇa || 1416 ||
aiseṃ sarvarūparūpaseṃ | sarvadṛṣṭiḍol̤aseṃ |
sarvadeśanivāseṃ | bolileṃ śrīkṛṣṇeṃ || 1417 ||
maga sāṃval̤ā sakaṃkaṇu | bāhu pasaroni dakṣiṇu |
āliṃgilā svaśaraṇu | bhaktarāju to || 1418 ||
na pavatāṃ jayāteṃ | kākhe sūni buddhīteṃ |
boṃlaṇeṃ māgauteṃ | vosaraleṃ || 1419 ||
aiseṃ jeṃ kāṃhīṃ yeka | bolā buddhīsihī aṭaka |
teṃ dyāvayā miṣa | khevāceṃ keleṃ || 1420 ||
hṛdayā hṛdaya yeka jāle | ye hṛdayīṃceṃ te hṛdayīṃ ghātaleṃ |
dvaita na moḍitāṃ keleṃ | āpaṇā{ai}seṃ arjunā || 1421 ||
dīpeṃ dīpa lāvilā | taisā parīṣvaṃgu to jālā |
dvaita na moḍitāṃ kelā | āpaṇapeṃ pārthuṃ || 1422 ||
tevhāṃ sukhācā maga tayā | pūru ālā jo dhanaṃjayā |
tetha vāḍu taṟhīṃ buḍoniyāṃ || ṭhelā devo || 1423||
siṃdhu siṃdhūteṃ pāvoṃ jāye | teṃ pāvaṇeṃ ṭhāke duṇā hoye |
varī rige puravaṇiye | ākāśahī || 1424 ||
taiseṃ tayāṃ doghāṃceṃ mil̤aṇeṃ | doghāṃ nāvare jāṇāveṃ kavaṇeṃ |
kiṃbahunā śrīnārāyaṇeṃ | viśva koṃdaleṃ || 1425 ||
evaṃ vedāceṃ mūl̤asūtra | sarvādhikāraikapavitra |
śrīkṛṣṇeṃ gītāśāstra | prakaṭa keleṃ || 1426 ||
yetha gītā mūl̤a vedāṃ | aiseṃ kevīṃ pāṃ āleṃ bodhā |
heṃ mhaṇāla tarī prasiddhā | upapatti sāṃgoṃ || 1427 ||
tarī jayācyā niḥśvāsīṃ | janma jhāle vedarāśī |
to satyapratijña paijesīṃ | bolalā svamukheṃ || 1428 ||
mhaṇauni vedāṃ mūl̤abhūta | gītā mhaṇoṃ heṃ hoya ucita |
āṇikahī yekī yetha | upapatti ase || 1429 ||
jeṃ na naśatu svarūpeṃ | jayācā vistāru jetha lape |
teṃ tayāṃceṃ mhaṇipe | bīja jagīṃ || 1430 ||
tarī kāṃḍatrayātmaku | śabdarāśī aśekhu |
gītemājīṃ ase rukhu | bījīṃ jaisā || 1431 ||
mhaṇauni vedāṃceṃ bīja | śrīgītā hoya heṃ maja |
game āṇi sahaja | disatahī āhe || 1432 ||
je vedāṃce tinhī bhāga | gīte umaṭale asatī cāṃga |
bhūṣaṇaratnīṃ sarvāṃga | śobhaleṃ jaiseṃ || 1433 ||
tiyeci karmādikeṃ tinhī | kāṃḍeṃ koṇakoṇe sthānīṃ |
gīte āhāti teṃ nayanīṃ | dākhaūṃ āīka || 1434 ||
tarī pahilā jo adhyāvo | to śāstrapravṛttiprastāvo |
dvitīyīṃ sāṅkhyasadbhāvo | prakāśilā || 1435 ||
mokṣadānīṃ svataṃtra | jñānapradhāna heṃ śāstra |
yetulāleṃ dujīṃ sūtra | ubhārileṃ || 1436 ||
maga ajñāneṃ bāṃdhaleyāṃ | mokṣapadīṃ baisāvayā |
sādhanāraṃbhu to tṛtīyā\- | dhyāyīṃ bolilā || 1437 ||
je dehābhimāna baṃdheṃ | sāṃḍūni kāmyaniṣiddheṃ |
vihita parī apramādeṃ | anuṣṭhāveṃ || 1438 ||
aiseni sadbhāveṃ karma karāveṃ | hā tijā adhyāvo jo deveṃ |
nirṇaya kelā teṃ jāṇāveṃ | karmakāṃḍa yetha || 1439 ||
āṇi teṃci nityādika | ajñānāceṃ āvaśyaka |
ācaratāṃ moṃcaka | kevīṃ hoya pāṃ || 1440 ||
aisī apekṣā jāliyā | baddha mumukṣute āliyā |
deveṃ brahmārpaṇatveṃ kriyā | sāṃgitalī || 1441 ||
je dehavācāmānaseṃ | vihita nipaje jeṃ jaiseṃ |
teṃ eka īśvaroddeśeṃ | kīje mhaṇitaleṃ || 1442 ||
heṃci īśvarīṃ karmayogeṃ | bhajanakathanāceṃ khāgeṃ |
ādarileṃ śeṣabhāgeṃ | caturthācenī || 1443 ||
teṃ viśvarūpa akarāvā | adhyāvo saṃpe jaṃva āghavā |
taṃva karmeṃ īśu bhajāvā | heṃ jeṃ bolileṃ || 1444 ||
teṃ aṣṭādhyāyīṃ ughaḍa | jāṇa yetheṃ devatākāṃḍa |
śāstra sāṃgatase āḍa | moḍūni boleṃ || 1445 ||
āṇi teṇeṃci īśaprasādeṃ | śrīgurusaṃpradāyalabdheṃ |
sāca jñāna udbodhe | koṃval̤eṃ jeṃ || 1446 ||
teṃ adveṣṭādiprabhṛtikīṃ | athavā amānitvādikīṃ |
vāḍhavije mhaṇauni lekhī | bārāvā gaṇūṃ || 1447 ||
to bārāvā adhyāya ādī | āṇi paṃdharāvā avadhī |
jñānaphal̤apākasiddhī | nirūpaṇāsīṃ || 1448 ||
mhaṇauni cahūṃhī ihīṃ | ūrdhvamūl̤āṃtīṃ adhyāyīṃ |
jñānakāṃḍa ye ṭhāyīṃ | nirūpije || 1449 ||
evaṃ kāṃḍatrayanirūpaṇī | śrutīci he koḍisavāṇī |
gītāpadyaratnāṃcīṃ leṇīṃ | leyilī āhe || 1450 ||
heṃ aso kāṃḍatrayātmaka | śruti mokṣarūpa phal̤a yeka |
bobhāve jeṃ āvaśyaka | ṭhākāveṃ mhaṇauni || 1451 ||
tayāceni sādhana jñāneṃsīṃ | vaira karī jo pratidivaśīṃ |
to ajñānavarga ṣoḍaśīṃ | pratipādije || 1452 ||
toci śāstrācā bol̤āvā | ghevoni vairī jiṇāvā |
hā niropu to satarāvā | adhyāya yetha || 1453 ||
aisā prathamālāgoni | satarāvā lāṇī karūnī |
ātmaniśvāsa vivarūnī | dāvilā deveṃ || 1454 ||
tayā arthajātāṃ aśeṣāṃ | kelā tātparyācā āvāṃkā |
to hā aṭharāvā dekhā | kalaśādhyāyo || 1455 ||
evaṃ sakal̤asaṃkhyāsiddhu | śrībhāgavadgītā prabaṃdhu |
hā audāryeṃ āgal̤ā vedu | mūrtu jāṇa || 1456 ||
vedu saṃpannu hoya ṭhāīṃ | parī kṛpaṇu aisā ānu nāhīṃ |
je kānīṃ lāgalā tihīṃ | varṇāṃcyāci || 1457 ||
yerāṃ bhavavyāthā ṭheliyāṃ | strīśūdrādikāṃ prāṇiyāṃ |
anavasarū māṃḍūniyāṃ | rāhilā āhe || 1458 ||
tarī maja pāhatāṃ teṃ māgīla uṇeṃ | pheḍāvayā gītāpaṇeṃ |
vedu veṭhalā bhalateṇeṃ | sevya hoāvayā || 1459 ||
nā he arthu rigoni manīṃ | śravaṇeṃ lāgoni kānīṃ |
japamiṣeṃ vadanīṃ | vasoniyāṃ || 1460 ||
ye gītecā pāṭhu jo jāṇe | tayāceni sāṃgātīpaṇeṃ |
gītā lihoni vāhāṇeṃ | pustakamiṣeṃ || 1461 ||
aisaisā misakaṭāṃ | saṃsārācā cohaṭā |
gavādī ghālīta cokhaṭā | mokṣasukhācī || 1462 ||
parī ākāśīṃ vasāvayā | pṛthvīvarī baisāvayā |
ravidīpti rāhāṭāvayā | āvāru nabha || 1463 ||
tevīṃ uttama adhama aiseṃ | sevitāṃ kavaṇāteṃhī na puse |
kaivalyadāneṃ sariseṃ | nivavīta jagā || 1464 ||
yālāgīṃ māgilī kuṭī | bhyālā vedu gītecyā poṭīṃ |
rigālā ātāṃ gomaṭī | kīrti pātalā || 1465 ||
mhaṇauni vedācī susevyatā | te he mūrta jāṇa śrīgītā |
śrīkṛṣṇeṃ paṃḍusutā | upadeśilī || 1466 ||
parī vatsāceni voraseṃ | dubhateṃ hoya gharoddeśeṃ |
jāleṃ pāṃḍavāceni miṣeṃ | jagaduddharaṇa || 1467 ||
cātakāciyeṃ kaṇaveṃ | meghu pāṇiyesiṃ dhāṃve |
tetha carācara āghaveṃ | nivāleṃ jevīṃ || 1468 ||
kāṃ ananyagatikamal̤ā\- | lāgīṃ sūrya ye vel̤ovel̤āṃ |
kīṃ sukhiyā hoīje ḍol̤āṃ | tribhuvanīṃcā || 1469 ||
taiseṃ arjunāceni vyājeṃ | gītā prakāśūni śrīrājeṃ |
saṃsārāyevaḍheṃ thora ojheṃ | pheḍileṃ jagāceṃ || 1470 ||
sarvaśāstraratnadīptī | ujal̤itā hā trijagatīṃ |
sūryu navheṃ lakṣmīpatī | vaktrākāśīṃcā || 1471 ||
bāpa kul̤a teṃ pavitra | jethiṃcā pārthu yā jñānā pātra |
jeṇeṃ gītā keleṃ śāstra | āvāru jagā || 1472 ||
heṃ aso maga teṇeṃ | sadguru śrīkṛṣṇeṃ |
pārthāceṃ misal̤aṇeṃ | āṇileṃ dvaitā || 1473 ||
pāṭhīṃ mhaṇatase pāṃḍavā | śāstra heṃ mānaleṃ kīṃ jīvā |
tetha yeru mhaṇe devā | āpuliyā kṛpā || 1474 ||
tarī nidhāna joḍāvayā | bhāgya ghaḍe gā dhanaṃjayā |
parī joḍileṃ bhogāvayā | vipāyeṃ hoya || 1475 ||
paiṃ kṣīrasāgarāyevaḍheṃ | avirajī dudhāceṃ bhāṃḍeṃ |
surāṃ asurāṃ kevaḍheṃ | mathitāṃ jāleṃ || 1476 ||
teṃ sāyāsahī phal̤ā āleṃ | jeṃ amṛtahī ḍol̤āṃ dekhileṃ |
parī varicilī cukaleṃ | jataneteṃ || 1477 ||
tetha amaratvā vogarileṃ | teṃ maraṇācilāgīṃ jāleṃ |
bhogoṃ neṇatāṃ joḍaleṃ | aiseṃ āhe || 1478 ||
nahuṣu svargādhipati jāhalā | parī rāhāṭīṃ bhāṃbāvalā |
to bhujaṃgatva pāvalā | neṇasī kāyī ? || 1479 ||
mhaṇauni bahuta puṇya tuvāṃ | keleṃ teṇeṃ dhanaṃjayā |
āji śāstrarājā iyā | jālāsi viṣayo || 1480 ||
tarī yayāci śāstrāceni | saṃpradāyeṃ pāṃghurauni |
śāstrārtha hā nikeni | anuṣṭhīṃ ho || 1481 ||
yeṟhavīṃ amṛtamaṃthanā\- | sārikheṃ hoīla arjunā |
jarī righasī anuṣṭhānā | saṃpradāyeṃvīṇa || 1482 ||
gāya dhaḍa joḍe gomaṭī | te taiṃci pivoṃ ye kirīṭī |
jaiṃ jāṇije hātavaṭī | sāṃjavaṇīcī || 1483 ||
taisā śrīguru prasanna hoye | śiṣya vidyāhī kīra lāhe |
parī te phal̤e saṃpradāyeṃ | upāsiliyā || 1484 ||
mhaṇauni śāstrīṃ jo iye | ucitu saṃpradāyo āhe |
to aika ātāṃ bahuveṃ | ādareṃsīṃ || 1485 ||
idaṃ te nātapaskāya nābhaktāya kadācana |
na cāśuśrūṣave vācyaṃ na ca māṃ yo'bhyasūyati || 67 ||
tarī tuvāṃ heṃ jeṃ pārthā | gītāśāstra lādhaleṃ āsthā |
teṃ tapohīnā sarvathā | sāṃgāveṃ nā ho || 1486 ||
athavā tāpasuhī jālā | parī gurūbhaktīṃ jo ḍhilā |
to vedīṃ aṃtyaju vāl̤il̤ā | taisā vāl̤īṃ || 1487 ||
nātarī puroḍāśu jaisā | na ghāpe vṛddha tarī vāyasā |
gītā nedī taisī tāpasā | gurubhaktihīnā || 1488 ||
kāṃ tapahī joḍe dehīṃ | bhaje gurudevāṃcyā ṭhāyīṃ |
parī ākarṇanīṃ nāhīṃ | cāḍa jarī || 1489 ||
tarī māgīla donhīṃ āṃgīṃ | uttama hoya kīra jagīṃ |
parī yā śravaṇālāgīṃ | yogyu nohe || 1490 ||
muktāphal̤a bhalataiseṃ | ho parī mukha nase |
taṃva guṇa praveśe | tetha kāyī ? || 1491 ||
sāgaru gaṃbhīru hoye | heṃ koṇa nā mhaṇata āhe |
parī vṛṣṭi vāyāṃ jāye | jālī tetha || 1492 ||
dhāliyā divyānna suvāveṃ | maga jeṃ vāyāṃ dhāḍāveṃ |
teṃ ārtīṃ kāṃ na karāveṃ | udārapaṇa || 1493 ||
mhaṇauni yogya bhalataiseṃ | hotu parī cāḍa nase |
tarī jhaṇeṃ vānivaseṃ | desī heṃ tayāṃ || 1494 ||
rūpācā sujāṇu ḍol̤ā | voḍhavūṃ ye kāyi parimal̤ā ? |
jetha jeṃ māne te phal̤ā | tethaci te gā || 1495 ||
mhaṇauni tapī bhakti | pāhāve te subhadrāpatī |
parī śāstraśravaṇīṃ anāsaktī | vāl̤āveci te || 1496 ||
nātarī tapabhakti | hoūni śravaṇīṃ ārti |
āthī aisīhī āyatī | dekhasī jarī || 1497 ||
tarī gītāśāstranirmitā | jo mī sakal̤alokaśāstā |
tayā māteṃ sāmānyatā | bolela jo || 1498 ||
mājhyā sajjaneṃsiṃ māteṃ | paiśunyāceni hāteṃ |
yeka āhātī tayāṃteṃ | yogya na mhaṇa || 1499 ||
tayāṃcī yera āghavī | sāmagrī aisī jāṇāvī |
dīpeṃvīṇa ṭhāṇadivī | rātrīcī jaisī || 1500 ||
aṃga goreṃ āṇi taruṇeṃ | varī leīleṃ āhe leṇeṃ |
parī yekaleni prāṇeṃ | sāṃḍileṃ jevīṃ || 1501 ||
sonayāceṃ suṃdara | nirvāl̤ileṃ hoya ghara |
parī sarpāṃganā dvāra | ruṃdhaleṃ āhe || 1502 ||
nipaje divyānna cokhaṭa | parī mājīṃ kāl̤akūṭa |
aso maitrī kapaṭa\- | garbhiṇī jaisī || 1503 ||
taisī tapabhaktimedhā | tayācī jāṇa prabuddhā |
jo mājhayāṃcī kāṃ niṃdā | mājhīci karī || 1504 ||
yākāraṇeṃ dhanaṃjayā | to bhaktu medhāvīṃ tapiyā |
tarī nako bāpā iyā | śāstrā ātal̤oṃ devoṃ || 1505 ||
kāya bahu boloṃ niṃdakā | yogya sraṣṭayāhīsārikhā |
gītā he kavatikā\- | lāgīṃhī nedīṃ || 1506 ||
mhaṇauni tapācā dhanurdharā | tal̤īṃ dāṭoni gāḍorā |
varī gurubhaktīcā purā | prāsādu jo jālā || 1507 ||
āṇi śravaṇecchecā puḍhāṃ | dāravaṃṭā sadā ughaḍā |
varī kalaśu cokhaḍā | aniṃdāratnāṃcā || 1508 ||
ya idaṃ paramaṃ guhyaṃ madbhakteṣvabhidhāsyati |
bhaktiṃ mayi parāṃ kṛtvā māmevaiṣyatyasaṃśayaḥ || 68 ||
aiśā bhaktālayīṃ cokhaṭīṃ | gītāratneśvaru hā pratiṣṭhīṃ |
maga mājhiyā saṃvasāṭī | tukasī jagīṃ || 1509 ||
kāṃ je ekākṣarapaṇeṃsīṃ | trimātrakeciye kuśīṃ |
praṇavu hotāṃ garbhavāsīṃ | sāṃkaḍalā || 1510 ||
to gīteciyā bāhāl̤īṃṃ | vedabīja geleṃ pāhāl̤ī.ṇ |
kīṃ gāyatrī phulīṃphal̤īṃ | ślokāṃcyā ālī || 1511 ||
te he maṃtrarahaya gītā | mel̤avī jo mājhiyā bhaktā |
ananyajīvanā mātā | bāl̤akā jaisī || 1512 ||
taisī bhaktāṃ gītesīṃ | bheṭī karī jo ādareṃsīṃ |
to dehāpāṭhīṃ majasīṃ | yekaci hoya || 1513 ||
na ca tasmānmanuṣyeṣu kaścinme priyakṛttamaḥ |
bhavitā na ca me tasmādanyaḥ priyataro bhuvi || 69 ||
āṇi dehāceṃhī leṇeṃ | leūni vegal̤epaṇeṃ |
ase taṃva jīveṃprāṇeṃ | toci paḍhiye || 1514 ||
jñāniyāṃ karmaṭhāṃ tāpasāṃ | yayā khuṇeciyā māṇusāṃ |
mājīṃ to yeku gā jaisā | paḍhiye maja || 1515 ||
taisā bhūtal̤īṃ āghavā | āna na dekhe pāṃḍavā |
jo gītā sāṃgeṃ mel̤āvā | bhaktajanāṃcā || 1516 ||
maja īśvarāceni lobheṃ | he gītā paḍhatāṃ akṣobheṃ |
jo maṃḍana hoya sabhe | saṃtāṃciye || 1517 ||
netrapallavīṃ romāṃcitu | maṃdānil̤eṃ kāṃpavitu |
āmodajal̤eṃ volavitu | phulāṃce ḍol̤eṃ || 1518 ||
kokil̤ā kalaravāceni miṣeṃ | sadgada bolavīta jaiseṃ |
vasaṃta kā praveśe | madbhakta ārāmīṃ || 1519 ||
kāṃ janmāceṃ phal̤a cakorāṃ | hota jaiṃ caṃdra ye aṃbarā |
nānā navaghana mayūrāṃ | vo deta pāve || 1520 ||
taisā sajjanāṃcyā mel̤āpīṃ | gītāpadyaratnīṃ umapīṃ |
varṣe jo mājhyā rūpīṃ | hetu ṭheūni || 1521 ||
maga tayāceni pāḍeṃ | paḍhiyaṃteṃ maja phuḍeṃ |
nāhīṃci gā māgeṃpuḍheṃ | nyāhāl̤itāṃ || 1522 ||
arjunā hā ṭhāyavarī | mī tayāteṃ sūyeṃ jivhārīṃ |
jo gītārthāceṃ karī | paraguṇeṃ saṃtāṃ || 1523 ||
adhyeṣyate ca ya imaṃ dharmyaṃ saṃvādamāvayoḥ |
jñānayajñena tenāhamiṣṭaḥ syāmiti me matiḥ || 70 ||
paiṃ mājhiyā tujhiyā mil̤aṇīṃ | vāḍhinalī je he kahāṇī |
mokṣadharma kā jiṇīṃ | ālāse jetheṃ || 1524 ||
to hā sakal̤ārthaprabodhu | āmhāṃ doghāṃcā saṃvādu |
na karitāṃ padabhedu | pāṭheṃci jo paḍhe || 1525 ||
teṇeṃ jñānānal̤īṃ pradīptīṃ | mūl̤a avidyeciyā āhutī |
toṣavilā hoya sumatī | paramātmā mī || 1526 ||
gheūni gītārtha ugāṇā | jñāniye jeṃ vicakṣaṇā |
ṭhākatī teṃ gāṇāvāṇā | gītecā to lāhe || 1527 ||
gītā pāṭhakāsi ase | phal̤a arthajñāci sariseṃ |
gītā māuliyesi nase | jāṇeṃ tānheṃ || 1528 ||
śraddhāvānanasūyaśca śṛṇuyādapi yo naraḥ |
so'pi muktaḥ śubhā.ṇllokānprāpnuyātpuṇyakarmaṇām || 71 ||
āṇi sarvamārgīṃ niṃdā | sāṃḍūni āsthā paiṃ śuddhā |
gītāśravaṇīṃ śraddhā | ubhārī jo || 1529 ||
tayācyā śravaṇapuṭīṃ | gītecīṃ akṣareṃ jaṃva paiṭhīṃ |
hotīnā taṃva uṭhāuṭhīṃ | pal̤eci pāpa || 1530 ||
aṭaviyemājīṃ jaisā | vanhi righatāṃ sahasā |
laṃghitī kā diśā | vanaukeṃ tiyeṃ || 1531 ||
kāṃ udayācal̤akul̤īṃ | jhal̤akatāṃ aṃśumāl̤ī |
timireṃ aṃtarāl̤īṃ | hārapatī || 1532 ||
taisā kānācyā mahādvārīṃ | gītā gajara jetha karī |
tetha sṛṣṭīciye ādivarī | jāyaci pāpa || 1533 ||
aisī janmavelī dhuvaṭa | hoya puṇyarūpa cokhaṭa |
yāhīvarī acāṭa | lāhe phal̤a || 1534 ||
jeṃ iye gītecīṃ akṣareṃ | jetulīṃ kāṃ karṇadvāreṃ |
righatī tetule hotī pure | aśvamedha kīṃ || 1535 ||
mhaṇauni śravaṇeṃ pāpeṃ jātī | āṇi dharma dharī unnatī |
teṇeṃ svargarāja saṃpattī | lāheci śekhīṃ || 1536 ||
to paiṃ maja yāvayālāgīṃ | pahileṃ peṇeṃ karī svargīṃ |
maga āvaḍe taṃva bhogī | pāṭhīṃ majaci mil̤e || 1537 ||
aisī gītā dhanaṃjayā | aikatayā āṇi paḍhatayā |
phal̤e mahānaṃdeṃ miyāṃ | bahu kāya boloṃ || 1538 ||
yākāraṇeṃ heṃ aso | parī jayālāgīṃ śāstrātiso |
kelā teṃ taṃva tuja pusoṃ | kāja tujheṃ || 1539 ||
kaccidetacchrutaṃ pārtha tvayaikāgreṇa cetasā |
kaccidajñānasammohaḥ pranaṣṭaste dhanañjaya || 72 ||
tarī sāṃga pāṃ pāṃḍavā | hā śāstrasiddhāṃtu āghavā |
tuja ekacitteṃ phāvā | gelā āhe ? || 1540 ||
āmhīṃ jaiseṃ jayā rītīṃ | ugāṇileṃ kānāṃcyā hātīṃ |
yerīṃ taiseṃci tujhyā cittīṃ | peṭheṃ keleṃ kīṃ ? || 1541 ||
athavā mājhārīṃ | geleṃ sāṃḍīvikhurī |
kiṃvā upekṣevarī | vāl̤ūni sāṃḍileṃ | || 1542 ||
jaiseṃ āmhīṃ sāṃgitaleṃ | taiseṃci hṛdayīṃ phāvaleṃ |
tarī sāṃga pāṃ vahileṃ | pusena teṃ mī || 1543 ||
tarī svājñānajaniteṃ | māgileṃ moheṃ tūteṃ |
bhulavileṃ to yetheṃ | ase kīṃ nāhīṃ ? || 1544 ||
heṃ bahu pusoṃ kāī | sāṃgeṃ tūṃ āpalyā ṭhāyīṃ |
karmākarma kāṃhīṃ | dekhatāsī ? || 1545 ||
pārthu svānaṃdaikaraseṃ | virela aisā bhedadaśe |
āṇilā yeṇeṃ miṣeṃ | praśnāceni || 1546 ||
pūrṇabrahma jālā pārthu | tarī puḍhīla sādhāvayā kāryārthu |
maryādā śrīkṛṣṇanāthu | ullaṃghoṃ nedī || 1547 ||
yeṟhavīṃ āpuleṃ karaṇeṃ | sarvajña kāya to neṇeṃ ? |
parī keleṃ pusaṇeṃ | yāci lāgīṃ || 1548 ||
evaṃ karoniyāṃ praśna | nasateṃci arjunapaṇa |
āṇūniyāṃ jāleṃ pūrṇapaṇa | teṃ bolavī svayeṃ || 1549 ||
maga kṣīrābdhīteṃ sāṃḍitu | gaganīṃ puṃju maṃḍitu |
nivaḍe jaisā na nivaḍitu | pūrṇacaṃdru || 1550 ||
taisā brahma mī heṃ visare | tetha jagaci brahmatveṃ bhare |
heṃhī sāṃḍī tarī vire | brahmapaṇahī || 1551 ||
aisā moḍatu māṃḍatu brahmeṃ | to duḥkheṃ dehāciye sīme |
mī arjuna yeṇeṃ nāmeṃ | ubhā ṭhelā || 1552 ||
maga kāṃpatāṃ karatal̤īṃ | daḍapūni romāval̤ī |
pulikā svedajal̤īṃ | jiraūniyāṃ || 1553 ||
prāṇakṣobheṃ ḍolatayā | āṃgā āṃgaci ṭeṃkayā |
sūni staṃbhu cāl̤ayā | bhulauniyāṃ || 1554 ||
netrayugul̤āceni voteṃ | ānaṃdāmṛtāceṃ bhariteṃ |
vosaṃḍata teṃ māguteṃ | kāḍhūniyāṃ || 1555 ||
vividhā autsukyāṃcī dāṭī | cīpa dāṭata hotī kaṃṭhīṃ |
te karūniyāṃ paiṭhī | hṛdayāmājīṃ || 1556 ||
vāceceṃ vitul̤aṇeṃ | sāṃvarūni prāṇeṃ |
akramāceṃ śvasaṇeṃ | ṭheūni ṭhāyīṃ || 1557 ||
arjuna uvāca|
naṣṭo mohaḥ smṛtirlabdhā tvatprasādānmayācyuta |
sthito'smi gatasandehaḥ kariṣye vacanaṃ tava || 73 ||
maga arjuna mhaṇe kāya devo | pusatāti āvaḍe moho |
tarī to sakuṭuṃba gelā jī ṭhāvo | gheūni āpalā || 1558 ||
pāsīṃ yeūni dinakareṃ | ḍol̤yāteṃ aṃdhāreṃ |
pusije heṃ kāyi sare | koṇe gāṃvīṃ ? || 1559 ||
taisā tūṃ śrīkṛṣṇarāyā | āmuciyā ḍol̤ayāṃ |
gocara heṃci kāyisayā | na pure taṃva || 1560 ||
varī lobheṃ māyepāsūnī | teṃ sāṃgasī toṃḍa bharūnī |
jeṃ kāyisenihī karūnī | jāṇūṃ naye || 1561 ||
ātāṃ moha ase kīṃ nāhīṃ | heṃ aiseṃ jī pusasī kāī |
kṛtakṛtya jāhaloṃ pāhīṃ | tujhepaṇeṃ || 1562 ||
guṃtaloṃ hotoṃ arjunaguṇeṃ | to mukta jāloṃ tujhepaṇeṃ |
ātāṃ pusaṇeṃ sāṃgaṇeṃ | donhī nāhīṃ || 1563 ||
mī tujheni prasādeṃ | lādhaleni ātmabodheṃ |
mohāce tayā kāṃde | nedīca uroṃ || 1564 ||
ātāṃ karaṇeṃ kāṃ na karaṇeṃ | heṃ jeṇeṃ uṭhī dujepaṇeṃ |
teṃ tūṃ vāṃcūni neṇeṃ | sarvatra gā || 1565 ||
ye viṣayīṃ mājhyā ṭhāyīṃ | saṃdehāce nureci kāṃhīṃ |
triśuddhi karma jetha nāhīṃ | teṃ mī jāloṃ || 1566 ||
tujheni maja mī pāvonī | kartavya geleṃ nipaṭūnī |
parī ājñā tujhī vāṃconi | āna nāhīṃ prabho || 1567 ||
kāṃ jeṃ dṛśya dṛśyāteṃ nāśī | jeṃ dujeṃ dvaitāteṃ grāsī |
jeṃ eka parī sarvadeśīṃ | vasavī sadā || 1568 ||
jayāceni saṃbaṃdheṃ baṃdhu phiṭe | jayāciyā āśā āsa tuṭe |
jeṃ bheṭalayā sarva bheṭe | āpaṇapāṃci || 1569 ||
teṃ tūṃ guruliṃga jī mājheṃ | jeṃ yekalepaṇīṃceṃ virajeṃ |
jayālāgīṃ volāṃḍije | advaitabodhu || 1570 ||
āpaṇaci hoūni brahma | sārije kṛtyākṛtyāṃceṃ kāma |
maga kīje kā niḥsīma | sevā jayācī || 1571 ||
gaṃgā siṃdhū sevūṃ gelī | pāvatāṃci samudra jālī |
tevīṃ bhaktāṃ sela didhalī | nijapadācī || 1572 ||
to tūṃ mājhā jī nirupacāru | śrīkṛṣṇā sevya sadguru |
mā brahmatecā upakāru | hāci mānīṃ || 1573 ||
jeṃ maja tumhāṃ āḍa | hoteṃ bhedāceṃ kavāḍa |
teṃ pheḍoni keleṃ goḍa | sevāsukha || 1574 ||
tarī ātāṃ tujhī ājñā | sakal̤a devādhidevarājñā |
karīna deīṃ anujñā | bhalatiyeviṣayīṃ || 1575 ||
yayā arjunāciyā bolā | devo nāce sukheṃ bhulalā |
mhaṇe viśvaphal̤ā jālā | phal̤a hā maja || 1576 ||
uṇeni umacalā sudhākaru | dekhunī āpalā kumaru |
maryādā kṣīrasāgaru | visarecinā ? || 1577 ||
aise saṃvādāciyā bahulāṃ | lagna doghāṃciyāṃ āṃtulā |
lāgaleṃ dekhoni jālā | nirbharu saṃjayo || 1578 ||
teṇeṃ mhaṇatase saṃjayo | bāpa kṛpānidhī rāvo |
to āpulā manobhāvo | arjuneṃsī kelā || 1579 ||
teṇeṃ ucaṃbal̤alepaṇeṃ | saṃjaya dhṛtarāṣṭrāteṃ mhaṇe |
jī kaise bādarāyaṇeṃ | rakṣiloṃ doghe ? || 1580 ||
āji tumateṃ avadhārā | nāhīṃ carmacakṣūhī saṃsārā |
kīṃ jñānadṛṣṭivyavahārā āṇiletī || 1581 ||
āṇi rathīṃciye rāhāṭī | gheī jo ghoḍeyāsāṭhīṃ |
tayā āmhāṃ yā goṣṭī | gocarā hotī || 1582 ||
varī juṃjhāceṃ nirvāṇa | māṃḍaleṃ ase dāruṇa |
dohīṃ hārīṃ āpaṇa | hārapije jaiseṃ || 1583 ||
yevaḍhā jiye sāṃkaḍāṃ | kaisā anugraho paiṃ gāḍhā |
je brahmānaṃdu ughaḍā | bhogavītase || 1584 ||
aiseṃ saṃjaya bolilā | parī na drave yeru ugalā |
caṃdrakiraṇīṃ śivatalā | pāṣāṇu jaisā || 1585 ||
he dekhoni tayācī daśā | maga karīcinā sarisā |
parī sukheṃ jālā pisā | bolatase || 1586 ||
bhulavilā harṣavegeṃ | mhaṇauni dhṛtarāṣṭrā sāṃge |
yeṟhavīṃ navhe tayājogeṃ | heṃ kīra jāṇeṃ || 1587 ||
sañjaya uvāca|
ityahaṃ vāsudevasya pārthasya ca mahātmanaḥ |
saṃvādamimamaśrauṣamadbhutaṃ romaharṣaṇam || 74 ||
maga mhaṇe paiṃ kururājā | aisā baṃdhuputra to tujhā |
bolilā teṃ adhokṣajā | goḍa jāleṃ || 1588 ||
agā pūrvāpara sāgara | yayāṃ nāmasīci sināra |
yera āghaveṃ teṃ nīra | eka jaiseṃ || 1589 ||
taisā śrīkṛṣṇa pārtha aiseṃ | heṃ āṃgācipāsīṃ dise |
maga saṃvādīṃ jī nase | kāṃhīṃci bhedu || 1590 ||
paiṃ darpaṇāhūni cokheṃ | donhī hotī sanmukheṃ |
tetha yerī yera dekhe | āpaṇapeṃ jaiseṃ || 1591 ||
taisā devesīṃ paṃḍusutu | āpaṇapeṃ devīṃ dekhatu |
pāṃḍaveṃsīṃ dekhe anaṃtu | āpaṇapeṃ pārthīṃ || 1592 ||
deva devo bhaktālāgīṃ | jiye vivarūni dekhe āṃgīṃ |
yeru tiyecehī bhāgīṃ | donhī dekhe || 1593 ||
āṇika kāṃhīṃca nāhīṃ | mhaṇauni karitī kāī |
doghe yekapaṇeṃ pāhīṃ | nāṃdatātī || 1594 ||
ātāṃ bhedu jarī moḍe | tarī praśnottara kāṃ ghaḍe ? |
nā bheduci tarī joḍe | saṃvādasukha kāṃ ? || 1595 ||
aiseṃ bolatāṃ dujepaṇeṃ | saṃvādīṃ dvaita gil̤aṇeṃ |
teṃ aikileṃ bolaṇeṃ | doghāṃceṃ miyāṃ || 1596 ||
uṭūni donhī ārise | voḍavilīyā sarise |
koṇa koṇā pāhātase | kalpāveṃ pāṃ ? || 1597 ||
kāṃ dīpāsanmukhu | ṭhevilayā dīpaku |
koṇa koṇā arthiku | koṇa jāṇeṃ || 1598 ||
nānā arkāpuḍheṃ arku | udayaliyā āṇiku |
koṇa mhaṇe prakāśaku | prakāśya kavaṇa ? || 1599 ||
heṃ nirdhārūṃ jātāṃ phuḍeṃ | nirdhārāsi ṭhaka paḍe |
te doghe jāle evaḍhe | saṃvādeṃ sarise || 1600 ||
jī mil̤atāṃ donhī udakeṃ | mājī lavaṇa vārūṃ ṭhāke |
kīṃ tayāsīṃhī nimikheṃ | teṃci hoya || 1601 ||
taise śrīkṛṣṇa arjuna donhī | saṃvādale teṃ manīṃ |
dharitāṃ majahī vānī | teṃci hotase || 1602 ||
aiseṃ mhaṇe nā moṭakeṃ | taṃva hironi sātvikeṃ |
āṭhava nelā neṇoṃ keṃ | saṃjayapaṇācā || 1603 ||
romāṃca jaṃva pharake | taṃva taṃva āṃga surake |
staṃbha svedāṃteṃ jiṃke | ekalā kaṃpu || 1604 ||
advayānaṃdasparśeṃ | diṭhī rasamaya jālī ase |
te aśru navhatī jaiseṃ | dravatvaci || 1605 ||
neṇoṃ kāya na māya poṭīṃ | neṇoṃ kāya guṃphe kaṃṭhīṃ |
vāgarthā paḍata miṭhī | usasāṃciyā || 1606 ||
kiṃbahunā sātvikāṃ āṭhāṃ | cācaru māṃḍatāṃ umeṭhā |
saṃjayo jālāse cohaṭāṃ | saṃvādasukhācā || 1607 ||
tayā sukhācī aisī jātī | je āpaṇaci dharī śāṃtī |
maga puḍhatī dehasmṛtī | lādhalī teṇeṃ || 1608 ||
vyāsaprasādācchrutavānetadguhyamahaṃ param |
yogaṃ yogeśvarātkṛṣṇātsākṣātkathayataḥ svayam || 75 ||
tevhāṃ baisateni ānaṃdeṃ | mhaṇe jī jeṃ upaniṣadeṃ |
neṇatī teṃ vyāsaprasādeṃ | aikileṃ miyāṃ || 1609 ||
aikatāṃci te goṭhī | brahmatvācī paḍilī miṭhī |
mītūṃpaṇeṃsīṃ dṛṣṭī | vironi gelī || 1610 ||
he āghaveci kā yoga | jayā ṭhāyā yetī mārga |
tayāceṃ vākya savaṃga | keleṃ maja vyāseṃ || 1611 ||
aho arjunāceni miṣeṃ | āpaṇapeṃci dujeṃ aiseṃ |
naṭoni āpaṇayā uddeśeṃ | bolileṃ jeṃ deva || 1612 ||
tetha kīṃ mājheṃ śrotra | pāṭāceṃ jāleṃ jī pātra |
kāya vānūṃ svataṃtra | sāmarthya śrīguruceṃ || 1613 ||
rājansaṃsmṛtya saṃsmṛtya saṃvādamimamadbhutam |
keśavārjunayoḥ puṇyaṃ hṛṣyāmi ca muhurmuhuḥ || 76 ||
rāyā heṃ bolatāṃ vismita hoye | teṇeṃci moḍāvalā ṭhāye |
ratnīṃ kīṃ ratnakil̤ā ye | jhāṃkol̤ita jaisī || 1614 ||
himavaṃtīṃcīṃ sarovareṃ | caṃdrodayīṃ hotī kāśmīreṃ |
maga sūryāgamīṃ māghāreṃ | dravatva ye || 1615 ||
taisā śarīrāciyā smṛtī | to saṃvādu saṃjaya cittīṃ |
dharī āṇi puḍhatī | teṃci hoya || 1616 ||
tacca saṃsmṛtya saṃsmṛtya rūpamatyadbhutaṃ hareḥ |
vismayo me mahān rājanhṛṣyāmi ca punaḥ punaḥ || 77 ||
maga uṭhoni mhaṇe nṛpā | śrīharīciyā viśvarūpā |
dekhilayā ugā kāṃ pāṃ | asoṃ lāhasī ? || 1617 ||
na dekhaṇeni jeṃ dise | nāhīṃpaṇeṃci jeṃ ase |
visareṃ āṭhave teṃ kaiseṃ | cukaūṃ ātāṃ | || 1618 ||
dekhoni camatkāru | kīje to nāhīṃ paisāru |
majahīsakaṭa mahāpūru | neta āhe || 1619 ||
aisā śrīkṛṣṇārjuna- | saṃvāda saṃgamīṃ snāna |
karūni detase til̤adāna | ahaṃteceṃ || 1620 ||
tetha asaṃvareṃ ānaṃdeṃ | alaukikahī kāṃhīṃ sphuṃde |
śrīkṛṣṇa mhaṇe sadgadeṃ | vel̤ovel̤āṃ || 1621 ||
yā avasthāṃcī kāṃhīṃ | kauravāṃteṃ parī nāhīṃ |
mhaṇauni rāyeṃ teṃ kāṃhīṃ | kalpāveṃ jaṃva || 1622 ||
taṃva jālā sukhalābhu | āpaṇayā karūni svayaṃbhu |
bujhāvilā avaṣṭaṃbhu | saṃjayeṃ teṇeṃ || 1623 ||
tetha koṇī yekī avasarī | hoāvī te karūni durī |
rāvo mhaṇe saṃjayā parī | kaisī tujhī gā ? || 1624 ||
teṇeṃ tūṃteṃ yetheṃ vyāseṃ | baisavileṃ kāsayā uddeśeṃ |
aprasaṃgāmājīṃ aiseṃ | bolasī kāī ? || 1625 ||
rānīṃceṃ rāul̤ā neliyā | dāhī diśā mānī suniyā |
kāṃ rātrī hoya pāhalayā | niśācarāṃ || 1626 ||
jo jethiṃceṃ gaurava neṇeṃ | tayāsi teṃ bhiṃgul̤avāṇeṃ |
mhaṇauni aprasaṃgu teṇeṃ | mhaṇāvā kīṃ to || 1627 ||
maga mhaṇe sāṃgeṃ prastuta | udayaleṃse jeṃ utkal̤ita |
teṃ koṇāsi bā re jaita | deīla śekhīṃ ? || 1628 ||
yeṟhavīṃ viśeṣeṃ bahuteka | āmuceṃ aiseṃ mānasika |
je duryodhanāce adhika | pratāpa sadā || 1629 ||
āṇi yerāṃceni pāḍeṃ | dal̤ahī yāceṃ devhaḍeṃ |
mhaṇauni jaita phuḍeṃ | āṇīla nā teṃ ? || 1630 ||
āmhāṃ taṃva game aiseṃ | mā tujheṃ jyotiṣa kaiseṃ |
teṃ neṇoṃ saṃjayā ase | taiseṃ sāṃga pāṃ || 1631 ||
yatra yogeśvaraḥ kṛṣṇo yatra pārtho dhanurdharaḥ |
tatra śrīrvijayo bhūtirdhruvā nītirmatirmama || 78||
oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre
śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde mokṣasaṃnyāsayogo nāma aṣṭādaśo'dhyāyaḥ || 18 ||
yayā bolā saṃjayo mhaṇe | jī yerayerāṃceṃ mī neṇeṃ |
parī āyuṣya tetheṃ jiṇeṃ | heṃ phuḍeṃ kīṃ gā || 1632 ||
caṃdru tetheṃ caṃdrikā | śaṃbhu tetheṃ aṃbikā |
saṃta tetheṃ vivekā | asaṇeṃ kīṃ jī || 1633 ||
rāvo tetheṃ kaṭaka | saujanya tetheṃ soyarīka |
vanhi tetheṃ dāhaka | sāmarthya kīṃ || 1634 ||
dayā tetheṃ dharmu | dharmu tetheṃ sukhāgamu |
sukhīṃ puruṣottamu | ase jaisā || 1635 ||
vasaṃta tetheṃ vaneṃ | vana tetheṃ sumaneṃ |
sumanīṃ pāliṃganeṃ | sāraṃgāṃcīṃ || 1636 ||
guru tetha jñāna | jñānīṃ ātmadarśana |
darśanīṃ samādhāna | āthī jaiseṃ || 1637 ||
bhāgya tetha vilāsu | sukha tetha ullāsu |
heṃ aso tetha prakāśu | sūrya jetheṃ || 1638 ||
taise sakala puruṣārtha | jeṇeṃ svāmī kāṃ sanātha |
to śrīkṛṣṇa rāvo jetha | tetha lakṣmī || 1639 ||
āṇi āpuleni kāṃteṃsīṃ | te jagadaṃbā jayāpāsīṃ |
aṇimādikīṃ kāya dāsī | navhatī tayāteṃ ? || 1640 ||
kṛṣṇa vijayasvarūpa nijāṃgeṃ | to rāhilā ase jeṇeṃ bhāgeṃ |
taiṃ jayo lāgavegeṃ | tetheṃci āhe || 1641 ||
vijayo nāmeṃ arjuna vikhyātu | vijayasvarūpa śrīkṛṣṇanāthu |
śriyesīṃ vijaya niścitu | tetheṃci ase || 1642 ||
tayāciye deśīṃcyā jhāḍīṃ | kalpatarūteṃ hoḍī |
na jiṇāveṃ kāṃ yevaḍhīṃ | māyabāpeṃ asatāṃ ? || 1643 ||
te pāṣāṇahī āghaveṃ | ciṃtāratneṃ kāṃ nohāve ? |
tiye bhūmike kāṃ na yāveṃ | suvarṇatva ? || 1644 ||
tayāciyā gāṃvīṃciyā | nadī amṛteṃ vāhāviyā |
navala kāyi rāyā | vicārīṃ pāṃ || 1645 ||
tayāce bisāṭa śabda | sukheṃ mhaṇoṃ yetī veda |
sadeha saccidānaṃda | kāṃ na vhāve te ? || 1646 ||
paiṃ svargāpavarga donhī | iyeṃ padeṃ jayā adhīnīṃ |
to śrīkṛṣṇa bāpa jananī | kamal̤ā jayā || 1647 ||
mhaṇauni jiyā bāhīṃ ubhā | to lakṣmīyecā vallabhā |
tetheṃ sarvasiddhī svayaṃbhā | yera mī neṇeṃ || 1648 ||
āṇi samudrācā meghu | upayogeṃ tayāhūni cāṃgu |
taisā pārthīṃ āji lāgu | āhe taye || 1649 ||
kanakatvadīkṣāgurū | lohā parisu hoya kīrū |
parī jagā positā vyavahāru | teṃci jāṇeṃ || 1650 ||
yetha gurutvā yetase uṇeṃ | aiseṃ jhaṇeṃ koṇhī mhaṇe |
vanhi prakāśa dīpapaṇeṃ | prakāśī āpulā || 1651 ||
taisā devāciyā śaktī | pārthu devāsīci bahutī |
parī māne iye stutī | gaurava ase || 1652 ||
āṇi putreṃ mī sarva guṇīṃ | jiṇāvā he bāpā śirāṇī |
tarī te śāraṅgapāṇī | phal̤ā ālī || 1653 ||
kiṃbahunā aisā nṛpā | pārthu jālāse kṛṣṇakṛpā |
to jayākaḍe sākṣepā | rīti āhe || 1654 ||
toci gā vijayāsi ṭhāvo | yetha tuja koṇa saṃdeho ? |
tetha na ye tarī vāvo | vijayoci hoya || 1655 ||
mhaṇauni jetha śrī tetheṃ śrīmaṃtu | jetha to paṃḍūcā sutu |
tetha vijaya samastu | abhyudayo tetha || 1656 ||
jarī vyāsāceni sāceṃ | dhire mana tumaceṃ |
tarī yā bolāceṃ | dhruvaci mānā || 1657 ||
jetha to śrīvallabhu | jetha bhaktakadaṃbu |
tetha sukha āṇi lābhu | maṃgal̤ācā || 1658 ||
yā bolā āna hoye | tarī vyāsācā aṃku na vāhe |
aiseṃ gājoni bāheṃ | ubhilī teṇeṃ || 1659 ||
evaṃ bhāratācā āvāṃkā | āṇūni ślokā yekā |
saṃjayeṃ kurunāyakā | didhalā hātīṃ || 1660 ||
jaisā neṇoṃ kevaḍhā vanhī | parī guṇāgrīṃ ṭheūnī |
āṇije sūryācī hānī | nistarāvayā || 1661 ||
taiseṃ śabdabrahma anaṃta | jāleṃ savālakṣa bhārata |
bhāratāceṃ śateṃ sāta | sarvasva gītā || 1662 ||
tayāṃhī sātāṃ śatāṃcā | ityarthu hā śloka śeṣīṃcā |
vyāsaśiṣya saṃjayācā | pūrṇodgāru jo || 1663 ||
yeṇeṃ yekeṃci ślokeṃ | rāhe teṇeṃ asakeṃ |
avidyājātāceṃ nikeṃ | jiṃtaleṃ hoya || 1664 ||
aiseṃ śloka śateṃ sāta | gītecīṃ padeṃ āṃgeṃ vāhata |
padeṃ mhaṇoṃ kīṃ paramāmṛta | gītākāśīṃceṃ || 1665 ||
kīṃ ātmarājāciye sabhe | gīte voḍavale he khāṃbe |
maja śloka pratibhe | aise yeta || 1666 ||
kīṃ gītā he saptaśatī | maṃtrapratipādya bhagavatī |
mohamahiṣā mukti | ānaṃdalī ase || 1667 ||
mhaṇauni maneṃ kāyeṃ vācā | jo sevaku hoīla iyecā |
to svānaṃdāsāmrājyācā | cakravartī karī || 1668 ||
kīṃ avidyātimiraroṃkheṃ | śloka sūryāteṃ paijā jiṃkeṃ |
aise prakāśile gītāmiṣeṃ | rāyeṃ śrīkṛṣṇeṃ || 1669 ||
kīṃ ślokākṣaradrākṣalatā | māṃḍava jālī āhe gītā |
saṃsārapathaśrāṃtā | visaṃvāvayā || 1670 ||
kīṃ sabhāgyasaṃtīṃ bhramarīṃ | kele te ślokakalhārīṃ |
śrīkṛṣṇākhyasarovarīṃ | sāsinnalī he || 1671 ||
kīṃ śloka navhatī āna | game gīteceṃ mahimāna |
vākhāṇite baṃdījana | udaṃḍa jaise || 1672 ||
kīṃ ślokāṃciyā āvārā | sāta śateṃ karūni suṃdarā |
sarvāgama gītāpurā | vasoṃ āle || 1673 ||
kīṃ nijakāṃtā ātmayā | āvaḍī gītā mil̤āvayā |
śloka navhatī bāhyā | pasaru kā jo || 1674 ||
kīṃ gītākamal̤īṃce bhṛṃga | kīṃ he gītāsāgarataraṃga |
kīṃ harīce he turaṃga | gītārathīṃce || 1675 ||
kīṃ śloka sarvatīrtha saṃghātu | ālā śrīgītegaṃge āṃtu |
je arjuna nara siṃhasthu | jālā mhaṇauni || 1676 ||
kīṃ nohe he ślokaśreṇī | aciṃtyacittaciṃtāmaṇī |
kīṃ nirvikalpāṃ lāvaṇī | kalpatarūṃcī || 1677 ||
aisiyā śateṃ sāta ślokāṃ | parī āgal̤ā yekayekā |
ātāṃ koṇa vegal̤ikā | vānāvāṃ pāṃ | || 1678 ||
tānhī āṇi pāraṭhī | iyā kāmadhenūteṃ diṭhī |
sūni jaisiyā goṭhī | kījatī nā || 1679 ||
dīpā āgilu māgilu | sūryu dhākuṭā vaḍīlu |
amṛtasiṃdhu kholu | uthal̤u kāyasā | || 1680 ||
taise pahile sarate | śloka na mhaṇāve gīte |
junīṃ navīṃ pārijāteṃ | āhātī kāī ? || 1681 ||
āṇi ślokā pāḍu nāhīṃ | heṃ kīra samarthu kāī |
yetha vācya vācakahī | bhāgu na dharī || 1682 ||
je iye śāstrīṃ yeku | śrīkṛṣṇaci vācya vācaku |
heṃ prasiddha jāṇe loku | bhalatāhī || 1683 ||
yetheṃ artheṃ teṃci pāṭheṃ | joḍe yevaḍheni dhaṭeṃ |
vācyavācaka yekavaṭeṃ | sādhiteṃ śāstra || 1684 ||
mhaṇauni maja kāṃhīṃ | samarthanīṃ ātāṃ viṣaya nāhīṃ |
gītā jāṇā he vāṅgmayī | śrīmūrti prabhūci || 1685 ||
śāstra vācyeṃ artheṃ phal̤e | maga āpaṇa māval̤e |
taiseṃ navheṃ heṃ sagal̤eṃ | parabrahmaci || 1686 ||
kaisā viśvāciyā kṛpā | karūni mahānaṃda sopā |
arjunavyājeṃ rūpā | āṇilā deveṃ || 1687 ||
cakorāceni nimitteṃ | tinhī bhuvaneṃ saṃtapteṃ |
nivavilīṃ kal̤āṃvateṃ | caṃdreṃ jevīṃ || 1688 ||
kāṃ gautamāceni miṣeṃ | kal̤ikāl̤ajvarītoddeśeṃ |
pāṇiḍhāl̤u girīśeṃ | gaṃgeṃcā kelā || 1689 ||
taiseṃ gīteceṃ heṃ dubhateṃ | vatsa karūni pārthāteṃ |
dubhinnalī jagāpurateṃ | śrīkṛṣṇa gāya || 1690 ||
yethe jīveṃ jarī nāhāla | tarī heṃci kīra hoāla |
nātarī pāṭhamiṣeṃ tiṃbāla | jībhaci jarī || 1691 ||
tarī loha ekeṃ aṃśeṃ | jhagaṭaliyā parīseṃ |
yerīkaḍe apaiseṃ | suvarṇa hoya || 1692 ||
taisī pāṭhācī te vāṭī | ślokapāda lāvā nā jaṃva voṭhīṃ |
taṃva brahmatecī puṣṭī | yeīla āṃgā || 1693 ||
nā yeṇesīṃ mukha vāṃkaḍeṃ | karūni ṭhākāla kānavaḍeṃ |
tarī kānīṃhī ghetāṃ paḍe | teci lekha || 1694 ||
je he śravaṇeṃ pāṭheṃ artheṃ | gītā nedī mokṣāārauteṃ |
jaisā samarthu dātā koṇhāteṃ | nāsti na mhaṇe || 1695 ||
mhaṇauni jāṇatayā savā | gītāci yekī sevā |
kāya karāla āghavāṃ | śāstrīṃ yerīṃ || 1696 ||
āṇi kṛṣṇārjunīṃ mokal̤ī | goṭhī cāval̤ilī je nirāl̤ī |
te śrīvyāseṃ kelī karatal̤īṃ | ghevoṃ ye aisī || 1697 ||
bāl̤akāteṃ voraseṃ | māya jaiṃ jevaūṃ baise |
taiṃ tayā ṭhākatī taise | ghāṃsa karī || 1698 ||
kāṃ aphāṭā samīraṇā | āpaiteṃpaṇa śāhāṇā |
keleṃ jaiseṃ viṃjaṇā | nirmūniyāṃ || 1699 ||
taiseṃ śabdeṃ jeṃ na labhe | teṃ ghaḍūniyā anuṣṭubheṃ |
strīśūdrādi pratibhe | sāmāvileṃ || 1700 ||
svātīceni pāṇiyeṃ | na hotī jarī motiyeṃ |
tarī aṃgīṃ suṃdarāṃciye | kāṃ śobhitī tiyeṃ ? || 1701 ||
nādu vādyā na yetāṃ | tarī kāṃ gocaru hotā |
phuleṃ na hotāṃ ghepatā | āmodu kevīṃ ? || 1702 ||
goḍīṃ na hotī pakvānneṃ | tarī kāṃ phāvatī rasaneṃ ? |
darpaṇāvīṇa nayaneṃ | nayanu kāṃ dise ? || 1703 ||
draṣṭā śrīgurumūrtī | na rigatā dṛśyapaṃthīṃ |
tarī kāṃ hyā upāstī | ākal̤atā to ? || 1704 ||
taiseṃ vastu jeṃ asaṃkhyāta | tayā saṃkhyā śateṃ sāta |
na hotī tarī koṇā yetha | phāvoṃ śakateṃ ? || 1705 ||
megha siṃdhūceṃ pāṇī vāhe | tarī jaga tayāteṃci pāhe |
kāṃ je umapa te noheṃ | ṭhākateṃ koṇhā || 1706 ||
āṇi vācā jeṃ na pave | teṃ he śloka na hote barave |
tarī kāneṃ mukheṃ phāve | aiseṃ kāṃ hoteṃ ? || 1707 ||
mhaṇauni śrīvyāsācā hā thoru | viśvā jālā upakāru |
je śrīkṛṣṇa uktī ākāru | graṃthācā kelā || 1708 ||
āṇi toci hā mī ātāṃ | śrīvyāsācīṃ padeṃ pāhatāṃ pāhatāṃ |
āṇilā śravaṇapathā | maṟhāṭhiyā || 1709 ||
vyāsādikāṃce unmekha | rāhāṭatī jetha sāśaṃka |
tetha mīhī raṃka yeka | cāval̤ī karīṃ || 1710 ||
parī gītā īśvaru bhol̤ā | le vyāsoktikusumamāl̤ā |
tarī mājhiyā durvādal̤ā | nā na mhaṇe kīṃ || 1711 ||
āṇi kṣīrasiṃdhūciyā taṭā | pāṇiyā yetī gajaghaṭā |
tetha kāya murakuṭā | vārijata ase ? || 1712 ||
pāṃkha phuṭe pāṃkhirūṃ | nuḍe tarī nabhīṃca sthirū |
gagana ākramī satvarū | to garuḍahī tetha || 1713 ||
rājahaṃsāceṃ cālaṇeṃ | bhūtal̤īṃ jāliyā śāhāṇeṃ |
āṇikeṃ kāya koṇeṃ | cālāvecinā ? || 1714 ||
jī āpuleni avakāśeṃ | agādha jal̤a ghepe kalaśeṃ |
cul̤īṃ cūl̤apaṇa aiseṃ | bharūni na nighe ? || 1715 ||
divaṭīcyā āṃgīṃ thorī | tarī te bahu teja dharī |
vātī āpuliyā parī | āṇīca kīṃ nā ? || 1716 ||
jī samudrāceni paiseṃ | samudrīṃ ākāśa ābhāse |
thillarīṃ thillarā{ai}seṃ | biṃbeci paiṃ || 1717 ||
tevīṃ vyāsādika mahāmatī | vāvaroṃ yetī iye graṃthīṃ |
mā āmhī ṭhākoṃ he yukti | na mil̤e kīra ? || 1718 ||
jiye sāgarīṃ jal̤acareṃ | saṃcaratī maṃdarākāreṃ |
tetha dekhoni śaphareṃ yereṃ | pohoṃ na lāhatī ? || 1719 ||
aruṇa āṃgājaval̤ike | mhaṇauni sūryāteṃ dekheṃ |
mā bhūtal̤īṃcī na dekhe | muṃgī kāī ? || 1720 ||
yālāgīṃ āmhāṃ prākṛtāṃ | deśikāreṃ baṃdheṃ gītā |
mhaṇaṇeṃ heṃ anucitā | kāraṇa nohe || 1721 ||
āṇi bāpu puḍhāṃ jāye | te gheta pāulācī soye |
bāl̤a ye tarī na lāhe | pāvoṃ kāyī ? || 1722 ||
taisā vyāsācā māgovā ghetu | bhāṣyakārāteṃ vāṭa pusatu |
ayogyahī mī na pavatu | keṃ jāīna ? || 1723 ||
āṇi pṛthvī jayāciyā kṣamā | nubage sthāvara jaṃgamā |
jayāceni amṛteṃ caṃdramā | nivavī jaga || 1724 ||
jayāceṃ āṃgika asikeṃ | teja lāhoni arkeṃ |
āṃdhārāceṃ sāvāikeṃ | loṭijata āhe || 1725 ||
samudrā jayāceṃ toya | toyā jayāceṃ mādhurya |
mādhuryā sauṃdarya | jayāceni || 1726 ||
pavanā jayāceṃ bal̤a | ākāśa jeṇeṃ paghal̤a |
jñāna jeṇeṃ ujval̤a | cakravartī || 1727 ||
veda jeṇeṃ subhāṣa | sukha jeṇeṃ sollāsa |
heṃ aso rūpasa | viśva jeṇeṃ || 1728 ||
to sarvopakārī samarthu | sadguru śrīnivṛttināthu |
rāhāṭata ase majahī āṃtu | righoniyāṃ || 1729 ||
ātāṃ āyatī gītā jagīṃ | mī sāṃgeṃ maṟhāṭhiyā bhaṃgīṃ |
yetha keṃ vismayālāgīṃ | ṭhāvo āhe || 1730 ||
śrīguruceni nāṃveṃ mātī | ḍoṃgarīṃ jayāpāsīṃ hotī |
teṇeṃ kol̤iyeṃ trijagatīṃ | yekavada kelī || 1731 ||
caṃdaneṃ vedhalīṃ jhāḍeṃ | jālīṃ caṃdanāceni pāḍeṃ |
vasiṣṭheṃ māṃnilī kīṃ bhāṃḍe | bhānūsīṃ śāṭī || 1732 ||
mā mī tava cittāthilā | āṇi śrīguru aisā dādulā |
jo diṭhīveni āpulā | baisavī padīṃ || 1733 ||
ādhīṃci dekhaṇī diṭhī | varī sūrya puravī pāṭhī |
taiṃ na dise aisī goṭhī | keṃhī āhe ? || 1734 ||
mhaṇauni mājheṃ nitya nave | śvāsośvāsahī prabaṃdha hoāve |
śrīgurukṛpā kāya nohe | jñānadevo mhaṇe || 1735 ||
yākāraṇeṃ miyāṃ | śrīgītārthu maṟhāṭhiyā |
kelā lokāṃ yayā | diṭhīcā viṣo || 1736 ||
parī maṟhāṭhe bolaraṃgeṃ | kaval̤itāṃ paiṃ gītāṃgeṃ |
taiṃ gātayāceni pāṃgeṃ | yekāḍhatāṃ nohe || 1737 ||
mhaṇauni gītā gāvoṃ mhaṇe | teṃ gāṇiveṃ hotī leṇeṃ |
nā mokal̤e tarī uṇeṃ | gītāhī āṇita || 1738 ||
suṃdara āṃgīṃ leṇeṃ na sūye | taiṃ to mokal̤ā śṛṃgāru hoye |
nā leileṃ tarī āhe | taiseṃ keṃ ucita ? || 1739 ||
kāṃ motiyāṃcī jaisī jātī | sonayāhī māna detī |
nātarī mānavitī | aṃgeṃci saḍīṃ || 1740 ||
nānā guṃphilīṃ kāṃ mokal̤īṃ | uṇīṃ na hotī parīmal̤īṃ |
vasaṃtāgamīṃcīṃ vāṭol̤īṃ | mogarīṃ jaisīṃ || 1741 ||
taisā gāṇiveteṃ miravī | gītevīṇahī raṃgu dāvīṃ |
to lābhācā prabaṃdhu oṃvī | kelā miyāṃ || 1742 ||
teṇeṃ ābālasubodheṃ | ovīyeceni prabaṃdheṃ |
brahmarasasusvādeṃ | akṣareṃ guṃthilīṃ || 1743 ||
ātāṃ caṃdanācyā taruvarīṃ | parīmal̤ālāgīṃ phulavarīṃ |
pārukhaṇeṃ jiyāparī | lāgenā kīṃ || 1744 ||
taisā prabaṃdhu hā śravaṇīṃ | lāgatakheṃvo samādhi āṇī |
aikiliyāhī vākhāṇī | kāya vyasana na lavī ? || 1745 ||
pāṭha karitāṃ vyājeṃ | pāṃḍityeṃ yetī veṣaje |
taiṃ amṛtāteṃ neṇije | phāvaliyā || 1746 ||
taiseṃni āitepaṇeṃ | kavitva jāleṃ heṃ upeṇeṃ |
manana nididhyāsa śravaṇeṃ | jiṃtileṃ ātāṃ || 1747 ||
he svānaṃdabhogācī sela | bhalatayasīci deīla |
sarveṃdriyāṃ poṣavīla | śravaṇākaravīṃ || 1748 ||
caṃdrāteṃ āṃgavaṇeṃ | bhogūni cakora śāhāṇe |
parī phāve jaiseṃ cāṃdiṇeṃ | bhalatayāhī || 1749 ||
taiseṃ adhyātmaśāstrīṃ yiye | aṃtaraṃgaci adhikāriye |
parī loku vākcāturyeṃ | hoīla sukhiyā || 1750 ||
aiseṃ śrīnivṛttināthāceṃ | gaurava āhe jī sāceṃ |
graṃthu nohe heṃ kṛpeceṃ | vaibhava tiye || 1751 ||
kṣīrasiṃdhu parisarīṃ | śaktīcyā karṇakuharīṃ |
neṇoṃ kaiṃ śrītripurārīṃ | sāṃgitaleṃ jeṃ || 1752 ||
teṃ kṣīrakallol̤āāṃtu | makarodarīṃ guptu |
hotā tayācā hātu | paiṭheṃ jāleṃ || 1753 ||
to matsyeṃdra saptaśṛṃgīṃ | bhagnāvayavā cauraṃgī |
bheṭalā kīṃ to sarvāṃgīṃ | saṃpūrṇa jālā || 1754 ||
maga samādhi avyutthayā | bhogāvī vāsanā yayā |
te mudrā śrīgorakṣarāyā | didhalī mīnīṃ || 1755 ||
teṇeṃ yogābjinīsarovaru | viṣayavidhvaṃsaikavīru |
tiye padīṃ kāṃ sarveśvaru | abhiṣekilā || 1756 ||
maga tihīṃ teṃ śāṃbhava | advayānaṃdavaibhava |
saṃpādileṃ saprabhava | śrīgahinīnāthā || 1757 ||
teṇeṃ kal̤ikal̤itu bhūtāṃ | ālā dekhoni nirutā |
te ājñā śrīnivṛttināthā | didhalī aisī || 1758 ||
nā ādiguru śaṃkarā\- | lāgoni śiṣyaparaṃparā |
bodhācā hā saṃsarā | jālā jo āmuteṃ || 1759 ||
to hā tūṃ gheūni āghavā | kal̤īṃ gil̤itayāṃ jīvāṃ |
sarva prakārīṃ dhāṃvā | karīṃ pāṃ vegīṃ || 1760 ||
ādhīṃca taṃva to kṛpāl̤u | varī guruājñecā bolū |
jālā jaisā varṣākāl̤ū | khaval̤aṇeṃ meghāṃ || 1761 ||
maga ārtāceni voraseṃ | gītārthagraṃthanamiseṃ |
varṣalā śāṃtaraseṃ | to hā graṃthu || 1762 ||
tetha puḍhāṃ mī bāpiyā | māṃḍalā ārtī āpuliyā |
kīṃ yāsāṭhīṃ yevaḍhiyā | āṇiloṃ yaśā || 1763 ||
evaṃ gurukrameṃ lādhaleṃ | samādhidhana jeṃ āpuleṃ |
teṃ graṃtheṃ bodhauni didhaleṃ | gosāvī maja || 1764 ||
vāṃcūni paḍhe nā vācī | nā sevāhī jāṇeṃ svāmīcī |
aiśiyā maja graṃthācī | yogyatā keṃ ase ? || 1765 ||
parī sācaci gurunātheṃ | nimitta karūni māteṃ |
prabaṃdhavyājeṃ jagāteṃ | rakṣileṃ jāṇā || 1766 ||
taṟhī purohitaguṇeṃ | mī boliloṃ pureṃ uṇeṃ |
teṃ tumhīṃ māulīpaṇeṃ | upasāhijo jī || 1767 ||
śabda kaisā ghaḍije | prameyīṃ kaiseṃ pāṃ caḍhijeṃ |
al̤aṃkāru mhaṇije | kāya teṃ neṇeṃ || 1768 ||
sāyikhaḍeyāceṃ bāhuleṃ | cālavityā sūtrāceni cāle |
taisā māteṃ dāvīta bole | svāmī to mājhā || 1769 ||
yālāgīṃ mī guṇadoṣa\- | viṣīṃ kṣamāvinā viśeṣa |
je mī saṃjāta graṃthaloṃ dekha | ācāryeṃ kīṃ || 1770 ||
āṇi tumhāṃ saṃtāṃciye sabhe | jeṃ uṇīveṃsī ṭhāke ubheṃ |
teṃ pūrṇa nohe tarī taiṃ lobheṃ | tumhāṃsīci kopeṃ || 1771 ||
sivataliyāhī parīseṃ | lohatvāciye avadase |
na mukije āyaseṃ | taiṃ kavaṇā bolu | || 1772 ||
vohal̤eṃ heṃci karāveṃ | je gaṃgeceṃ āṃga ṭhākāveṃ |
magahī gaṃgā jarī nohāveṃ | taiṃ to kāya karī ? || 1773 ||
mhaṇauni bhāgyayogeṃ bahuveṃ | tumhāṃ saṃtāṃceṃ mī pāye |
pātaloṃ ātāṃ keṃ lāhe | uṇeṃ jagīṃ | || 1774 ||
aho jī mājheni svāmī | maja saṃta joḍuni tumhīṃ |
didhaleti teṇeṃ sarvakāmīṃ | parīpūrṇa jāloṃ || 1775 ||
pāhā pāṃ māteṃ tumhāṃ sāṃgaḍeṃ | māhera teṇeṃ suravāḍeṃ |
graṃthāceṃ āl̤iyāḍeṃ | siddhī geleṃ || 1776 ||
jī kanakāceṃ nikhal̤a | votūṃ yeīla bhūmaṃḍal̤a |
ciṃtāratnīṃ kul̤ācal̤a | nirmūṃ yetī || 1777 ||
sātāṃhī ho sāgarāṃteṃ | sopeṃ bharitāṃ amṛteṃ |
duvāḍa nohe tārāṃteṃ | caṃdra karitāṃ || 1778 ||
kalpatarūce ārāma | lāvitāṃ nāhīṃ viṣama |
parī gītārthāceṃ varma | nivaḍūṃ na ye || 1779 ||
to mī yeku sarva mukā | boloni maṟhāṭhiyā bhākhā |
karī ḍol̤evarī lokāṃ | ghevoṃ ye aiseṃ jeṃ || 1780 ||
hā graṃthasāgaru yevhaḍhā | utaroni pailīkaḍā |
kīrtivijayācā dheṃḍā | nāce jo kāṃ || 1781 ||
gītārthācā āvāru | kalaśeṃsīṃ mahāmeru |
racūni mājīṃ śrīguru\- | liṃga jeṃ pūjīṃ || 1782 ||
gītā niṣkapaṭa māya | cukoni tānheṃ hiṃḍe jeṃ vāya |
teṃ māyapūtā bheṭī hoya | hā dharma tumacā || 1783 ||
tumhāṃ sajjanāṃceṃ keleṃ | ākal̤unī jī mī boleṃ |
jñānadeva mhaṇe theṃkuleṃ | taiseṃ noheṃ || 1784 ||
kāya bahu boloṃ sakal̤āṃ | mel̤aviloṃ janmaphal̤ā |
graṃthasiddhīcā sohal̤ā | dāvilā jo hā || 1785 ||
miyāṃ jaisajaisiyā āśā | kelā tumacā bharaṃvasā |
te puravūni jī bahuvasā | āṇiloṃ sukhā || 1786 ||
majalāgīṃ graṃthācī svāmī | dujīṃ sṛṣṭī je he kelī tumhī |
teṃ pāhoni hāṃsoṃ āmhīṃ | viśvāmitrāteṃhī || 1787 ||
je asoni triśaṃkudoṣeṃ | dhātayāhī āṇāveṃ voseṃ |
teṃ nāsateṃ kīje kīṃ aiseṃ | nirmāveṃ nāhīṃ || 1788 ||
śaṃbhū upamanyuceni moheṃ | kṣīrasāgarūhī kelā āhe |
yetha tohī upame sarī nohe | je viṣagarbha kīṃ || 1789 ||
aṃdhakāru niśācarāṃ | gil̤itāṃ sūryeṃ carācarāṃ |
dhāṃvā kelā tarī kharā | tāunī kīṃ to || 1790 ||
tātaliyāhī jagākāraṇeṃ | caṃdreṃ veṃcileṃ cāṃdaṇeṃ |
tayā sadoṣā kevīṃ mhaṇe | sārikheṃ heṃ || 1791 ||
mhaṇauni tumhīṃ maja saṃtīṃ | graṃtharūpa jo hā trijagatīṃ |
upayoga kelā to puḍhatī | nirupama jī || 1792 ||
kiṃbahunā tumaceṃ keleṃ | dharmakīrtana heṃ siddhī neleṃ |
yetha mājheṃ jī uraleṃ | pāīkapaṇa || 1793 ||
ātāṃ viśvātmakeṃ deveṃ | yeṇeṃ vāgyajñeṃ toṣāveṃ |
toṣoni maja dyāveṃ | pasāyadāna heṃ || 1794 ||
je khal̤āṃcī vyaṃkaṭī sāṃḍo | tayāṃ satkarmīṃ ratī vāḍho |
bhūtāṃ paraspareṃ paḍo | maitra jīvāceṃ || 1795 ||
duritāceṃ timira jāvo | viśva svadharmasūryeṃ pāho |
jo jeṃ vāṃchīla to teṃ lāho | prāṇijāta || 1796 ||
varṣata sakal̤amaṃgal̤īṃ | īśvaraniṣṭhāṃcī māṃdiyāl̤ī |
anavarata bhūmaṃḍal̤īṃ | bheṭatu bhūtāṃ || 1797 ||
calāṃ kalpatarūṃce arava | cetanā ciṃtāmaṇīceṃ gāṃva |
bolate je arṇava | pīyūṣāce || 1798 ||
caṃdrame je alāṃchana | mārtaṃḍa je tāpahīna |
te sarvāṃhī sadā sajjana | soyare hotu || 1799 ||
kiṃbahunā sarvasukhīṃ | pūrṇa hoūni tihīṃ lokīṃ |
bhajijo ādipurukhīṃ | akhaṃḍita || 1800 ||
āṇi graṃthopajīviye | viśeṣīṃ lokīṃyeṃ |
dṛṣṭādṛṣṭa vijayeṃ | hoāveṃ jī || 1801 ||
tetha mhaṇe śrīviśveśarāvo | hā hoīla dānapasāvo |
yeṇeṃ vareṃ jñānadevo | sukhiyā jhālā || 1802 ||
aiseṃ yugīṃ parī kal̤īṃ | āṇi mahārāṣṭramaṃḍal̤īṃ |
śrīgodāvarīcyā kūlīṃ | dakṣiṇaliṃgīṃ || 1803 ||
tribhuvanaikapavitra | anādi paṃcakrośa kṣetra |
jetha jagāceṃ jīvanasūtra | śrīmahālayā ase || 1804 ||
tetha yaduvaṃśavilāsu | jo sakal̤akal̤ānivāsu |
nyāyāteṃ poṣī kṣitīśu | śrīrāmacaṃdru || 1805 ||
tetha maheśānvayasaṃbhūteṃ | śrīnivṛttināthasuteṃ |
keleṃ jñānadeveṃ gīte | deśīkāra leṇeṃ || 1806 ||
evaṃ bhāratācyā gāṃvīṃ | bhīṣmanāma prasiddha parvīṃ |
śrīkṛṣṇārjunīṃ baravī | goṭhī je kelī || 1807 ||
jeṃ upaniṣadāṃceṃ sāra | sarva śāstrāṃceṃ māhera |
paramahaṃsīṃ sarovara | sevije jeṃ || 1808 ||
tiyeṃ gītecā kalaśu | saṃpūrṇa hā aṣṭādaśu |
mhaṇe nivṛttidāsu | jñānadevo || 1809 ||
puḍhatī puḍhatī puḍhatī | iyā graṃthapuṇyasaṃpattī |
sarvasukhīṃ sarvabhūtīṃ | saṃpūrṇa hoīje || 1810 ||
śake bārāśateṃ bārottareṃ | taiṃ ṭīkā kelī jñāneśvareṃ |
saccidānaṃdabābā ādareṃ | lekhaku jāhalā || 1811 ||
iti śrī jñānadevaviracitāyāṃ bhāvārthadīpikāyāṃ aṣṭādaśodhyāyaḥ ||
śrīśake paṃdharāśeṃ sāhottarīṃ | tāraṇanāmasaṃvatsarīṃ |
ekājanārdaneṃ atyādarīṃ | gītā-jñāneśvarī pratiśuddha kelī || 1 ||
graṃtha pūrvīṃca atiśuddha | parī pāṭhāṃtarīṃ śuddha abaddha |
to śodhūniyāṃ evaṃvidha | pratiśuddha siddhajñāneśvarī || 2 ||
namo jñāneśvarā niṣkalaṃkā | jayācī gītecī vācitāṃ ṭīkā |
jñāna hoya lokāṃ | atibhāvikāṃ graṃthārthiyāṃ || 3 ||
bahukāl̤aparvaṇī gomaṭī | bhādrapadamāsa kapilāṣaṣṭhī |
pratiṣṭhānīṃ godātaṭīṃ | lekhanakāmāṭhī saṃpūrṇa jālī || 4 ||
jñāneśvarīpāṭhīṃ | jo oṃvī karīla maṟhāṭī |
teṇeṃ amṛtāce tāṭīṃ | jāṇa naroṭī ṭhevilī || 5 ||
|| śrīkṛṣṇārpaṇamastu ||
|| śubhaṃ bhavatu ||
|| śrī paramātmane namaḥ ||
|| tatsat brahmārpaṇamastu ||

Explore More