Lord Krishna

jñāneśvarī adhyāya 9

(Dnyaneshwari Adhyay 9 in English (IAST))

Sant Dnyaneshwar

Also known as Dnyaneshwari · Jnaneshwari · Jnaneshwari adhyay 9

Dnyaneshwari Adhyay 9. The Dnyaneshwari — Sant Dnyaneshwar's commentary on the Bhagavad Gita, composed at Nevasa in 1290 when he was in his teens. Its proper name is Bhavarthadipika, and it is the work that made Marathi a language of scripture: the Gita's Sanskrit opened out into ovis of extraordinary beauty, image piled on image, for listeners who knew no Sanskrit at all. This adhyay is named in its colophon for राजविद्याराजगुह्ययोगो.

#of 569
tari avadhāna ekavel̤eṃ dīje | maga sarva sukhāsi pātra hoīje |
heṃ pratijñottara mājheṃ | ughaḍa aikā || 1 ||
pari prauḍhī na boleṃ ho jī | tumhāṃ sarvajñāṃcāṃ samājīṃ |
deyāveṃ avadhāna he mājhī | vinavaṇī salagīcī || 2 ||
kāṃ je lal̤eyāṃce lal̤eṃ saratī | manorathāce manaure puratī |
jarī māhereṃ śrīmaṃteṃ hotī | tumhā aisī || 3 ||
tumaceyā diṭhiveciyā vole | sāsinnale prasannatece mal̤e |
te sāūlī dekhoni lol̤eṃ | śrāṃtu jī mī || 4 ||
prabhū tumhī sukhāmṛtāce ḍoho | mhaṇoni āmhī āpuliyā svecchā volāvoṃ lāhoṃ |
yetha jarī salagī karū bihoṃ | tarī nivo keṃ pāṃ || 5 ||
nātarī bālaka bobaḍāṃ bolīṃ | kāṃ vākuḍāṃ vicukāṃ pāūlīṃ |
teṃ coja karūni māūlī | rijhe jevīṃ || 6 ||
tevī tumhā saṃtāṃcā paḍhiyāvo | kaiseni tari āmhāṃvarī ho |
yā bahuvā āl̤ukiyā jī āhoṃ | salagī karīta || 7 ||
vāṃcūni mājhiye bolatīye yogyate | sarvajña bhavādṛśa śrote |
kāya dhaḍyāvarī sārasvateṃ | paḍhoṃ sikije || 8 ||
avadhārāṃ āvaḍe tesaṇāṃ dhuṃdhuru | pari mahātejīṃ na mirave kāya karūṃ |
amṛtācyā tāṭī vogarūṃ | aisī rasasoya kaiṃcī || 9 ||
aho himakarāsī viṃjaṇe | kī nādāpuḍhe āikavaṇe |
leṇiyāsī leṇeṃ | heṃ kahīṃ āthī || 10 ||
sāṃgā parimal̤eṃ kāya turaṃbāveṃ | sāgareṃ kavaṇe ṭhāyīṃ nāhāveṃ |
heṃ gaganaci āḍeṃ āghaveṃ | aisā pavāḍu kaiṃcā || 11 ||
taiseṃ tumaceṃ avadhāna dhāye | āṇi tumhī mhaṇā heṃ hoye |
aiseṃ vaktṛtva kavaṇā āhe | jeṇe rijhā tumhī || 12 ||
tari viśvapragaṭatiyā gabhastī | hātiveni na kīje āratī |
kāṃ cul̤odakeṃ apāṃpatī | arghyu nedije || 13 ||
prabhu tumhī maheśāciyā mūrtī | āṇi mī dubal̤ā arcitase bhaktī |
mhaṇoni bela jaṟhī gaṃgāvatī | taṟhī svīkārāla kī || 14 ||
bāl̤aka bāpāciye tāṭīṃ rige | rigauni bāpāteṃca jevaūṃ lāge |
kī to saṃtoṣaleni vegeṃ | mukhaci voḍavī || 15 ||
taisā mī tumhāṃpratī | cāvaṭī karitase bāl̤amatī |
tarī tumhīṃ saṃtoṣije aisī jātī | premācī yā || 16 ||
āṇi teṇe āpulepaṇāceni moheṃ | tumhī saṃta ghetale asā bahuve |
mhaṇoni keliye salagīcā nohe | ābhāru tumhāṃ || 17 ||
aho tānheyācī lāgatā jhaṭe | tarī adhikaci pānhā phuṭe |
roṣeṃ prema duṇavaṭe | paḍhiyaṃtayāceni || 18 ||
mhaṇaūni maja leṃkuravāceni boleṃ | tumaceṃ kṛpāl̤ūpaṇa nidaile |
te ceileṃ heṃ jī jāṇavaleṃ | yālāgīṃ boliloṃ mī || 19 ||
eṟhavīṃ cāṃdaṇe pikavijata āhe cepaṇī | kīṃ vārayā dhāpata āhe vāhaṇī |
hāṃ ho gaganāsī gaṃvasaṇī | ghālije kevī || 20 ||
āikāṃ pāṇī vothijāve na lage | navanītīṃ māthulā na rige |
teviṃ lājileṃ vyākhyāna na nige | dekhoni jayāṃte || 21 ||
heṃ aso śabdabrahma jiye bāje | śabda māval̤aleyā nivāṃtu nije |
to gītārthu maṟhāṭiyā bolije | hā pāḍu kāī || 22 ||
pari aisiyāhī maja dhiṃvasā | to puḍhatiyāci yekī āśā |
je dhiṭīṃvā karūni bhavādṛśyāṃ | paḍhiyaṃtā hoāveṃ || 23 ||
pari ātāṃ caṃdrāpāsoni nivavite | jeṃ amṛtāhūni jīvaviteṃ |
teṇeṃ avadhāna kījo vāḍhateṃ | manorathā mājhiyā || 24 ||
kāṃ jaiṃ diṭhivā tumacā varuṣe | taiṃ sakal̤ārthasiddhi matī pike |
eṟhavī koṃbhelā unmeṣu suke | jarī udāsa tumhī || 25 ||
sahajeṃ tarī avadhārā | vaktṛtvā avadhānācā hoya cārā |
tarī doṃdeṃ pelatī akṣarāṃ | prameyācīṃ || 26 ||
artha bolācī vāṭa pāhe | tetha abhiprāvo abhiprāyāteṃ viye |
bhāvācā phulaurā hota jāye | mativarī || 27 ||
mhaṇūni saṃvādācā suvāvo ḍhal̤e | tarī hṛdayākāśa sārasvateṃ vol̤e |
āṇi śrotā duścitā tari vitul̤e | māṃḍalā rasu || 28 ||
aho caṃdrakāṃtu dravatā kīra hoye | pari te hātavaṭī caṃdrī kīṃ āhe |
mhaṇaūni vaktā to vaktāci navhe | śroteni vīṇa || 29 ||
parī ātāṃ āmuteṃ goḍa karāveṃ | aise tāṃdul̤ī kāyasā vinavāve |
sāikhaḍiyāne kāi prārthāveṃ | sūtradhārāteṃ || 30 ||
kāya to bāhuliyāṃciyā kājā nācavī | kīṃ āpuliyeṃ jāṇivecī kal̤ā vāḍhavī |
mhaṇaūni āmhāṃ yā ṭhevāṭhevī | kāya kāja || 31 ||
taṃva guru mhaṇatī kāi jāhaleṃ | heṃ samastahī āmhāṃ pāvaleṃ |
ātāṃ sāṃge jeṃ niropileṃ | nārāyaṇeṃ || 32 ||
yetha saṃtoṣoni nivṛttidāseṃ | jī jī mhaṇaūni ulhāseṃ |
avadhārāṃ śrīkṛṣṇa aise | bolate jāhale || 33 ||
śrī bhagavānuvācaḥ idaṃ tu te guhyatamaṃ pravakṣyāmyanasūyave |
jñānaṃ vijñānasahitaṃ yajjñātvā mokṣase'śubhāt || 1 ||
nātari arjunā heṃ bīja | puḍhatī sāṃgijela tuja |
jeṃ heṃ aṃtaḥkaraṇīṃce guja | jīvaciye || 34 ||
yeṇeṃ māneṃ jīvāceṃ hiyeṃ phoḍāveṃ | maga tuja kāṃ pāṃ maja sāṃgāve |
aiseṃ kāhīṃ svabhāveṃ | kalpiśī jarī || 35 ||
tarī pariyesīṃ prājñā | tūṃ āsthecīca saṃjñā |
boliliye goṣṭīṃcī avajñā | neṇasī karuṃ || 36 ||
mhaṇoni gūḍhapaṇa āpuleṃ moḍo | vari na bolāveṃhī bolāveṃ ghaḍo |
pari āmucice jīvīṃceṃ paḍo | tujhāṃ jīvīṃ || 37 ||
agā thānīṃ kīra dūdha gūḍha | pari thānāsīci navhe kīṃ goḍa |
mhaṇoni saro kāṃ sevitayācī cāḍa | jarī ananya mil̤e || 38 ||
muḍāhūni bīja kāḍhileṃ | maga nirvāl̤aliye bhūmī perileṃ |
tarī teṃ sāṃḍīvikhurīṃ geleṃ | mhaṇoṃ ye kāyī || 39 ||
yālāgīṃ sumanu āṇi śuddhamatī | jo aniṃdaku ananyagatī |
paiṃ gā gaupyahī pari tayāpratī | cāval̤ijeṃ sukheṃ || 40 ||
tari prastuta ātāṃ guṇīṃ ihīṃ | tūṃ vāṃcūni āṇika nāhīṃ |
mhaṇoni guja tarī tujhāṃ ṭhāyīṃ | lapavūṃ naye || 41 ||
ātāṃ kitī nāvānāvā guja | mhaṇatāṃ kānaḍeṃ vāṭela tuja |
tari jñāna sāṃgena sahaja | vijñāneṃsīṃ || 42 ||
pari teṃci aiseni nivāḍeṃ | jaiseṃ bhesal̤aleṃ khareṃ kuḍeṃ |
maga kāḍhije phāḍovāḍeṃ | pārakhūniyāṃ || 43 ||
kāṃ cāṃcūceni sāṃḍaseṃ | khāṃḍije paya pāṇī rājahaṃseṃ |
tuja jñāna vijñāna taiseṃ | vāṃṭūni deūṃ || 44 ||
maga vārayāciyāṃ dhārasāṃ | paḍilā koṃḍā kāṃ nureci jaisā |
āṇi annakaṇācā āpaisā | rāśi joḍe || 45 ||
taiseṃ jeṃ jāṇitaleyāsāṭhīṃ | saṃsāra saṃsārāciye gāṃṭhī |
lāūni baisavī pāṭīṃ | mokṣaśriyecāṃ || 46 ||
rājavidyā rājaguhyaṃ pavitramidamuttamam |
pratyakṣāvagamaṃ dharmyaṃ susukhaṃ kartumavyayam || 2 ||
jeṃ jāṇaṇeyāṃ āghaveyāṃcāṃ gāṃvīṃ | gurutvācī ācāryapadavī |
jeṃ sakal̤a guhyāṃcā gosāvī | pavitrāṃ rāvo || 47 ||
āṇi dharmāceṃ nijadhāma | teṃviṃci uttamāce uttama |
paiṃ jayā yetāṃ nāhīṃ kāma | janmāṃtarāceṃ || 48 ||
moṭakeṃ gurumukheṃ udaijata dise | āṇi hṛdayīṃ svayaṃbhaci ase |
pratyakṣa phāvo lāge taiseṃ | āpaisayā || 49 ||
teviṃci paiṃ gā sukhācāṃ pāuṭīṃ | caḍhatāṃ yeije jayāciyā bheṭī |
maga bheṭalyā kīra miṭhī | bhogaṇeyāhi paḍe || 50 ||
pari bhogāciyā ailīkaḍiliye mere | citta ubheṃ ṭheleṃci sukhā bhare |
aiseṃ sulabha āṇi sopāreṃ | vari parabrahma || 51 ||
paiṃ gā āṇikahī eka yāceṃ | jeṃ hātā āle tarī na vace |
āṇi anubhavitāṃ kāṃhīṃ na vece | vari viṭehi nā || 52 ||
yetha jarī tūṃ tārkikā | aisī hana ghesī śaṃkā |
nā yevaḍhī vastu he lokāṃ | uralī keviṃ pāṃ || 53 ||
ekottareyāciyā vāḍhī | je jal̤atiye āgīṃ ghālitī uḍī |
te anāyāseṃ svagoḍī | sāṃḍitī keviṃ || 54 ||
tari pavitra āṇi ramya | teviṃci sukhopāyeṃci gamya |
āṇi svasukha pari dharmya | vari āpaṇapāṃ joḍe || 55 ||
aisā avaghāci suravāḍu āhe | tarī janāhātīṃ keviṃ uro lāhe |
hā śaṃkecā ṭhāva kīra hoye | pari na dharāvī tuvāṃ || 56 ||
aśraddadhānāḥ puruṣā dharmasyāsya paraṃtapa |
aprāpya māṃ nivartante mṛtyusaṃsāravartmani || 3 ||
pāheṃ pāṃ dūdha pavitra āṇi goḍa | pāsīṃ tvaceciyā padarāāḍa |
pari teṃ avheruni gociḍa | aśuddha kāya neghatī || 57 ||
kāṃ kamalakaṃdā āṇi dardurīṃ | nāṃdaṇuka ekeci gharīṃ |
pari parāgu sevije bhramarīṃ | javal̤ilāṃ cikhaluci ure || 58 ||
nātarī nidaivācāṃ parivarīṃ | lohyā rutaliyā āhāti sahastravarīṃ |
pari tetha baisoni upavāsu karī | kāṃ daridreṃ jiye || 59 ||
taisā hṛdayāmadhyeṃ mī rāmu | asatāṃ sarvasukhācā ārāmu |
kīṃ bhrāṃtāsī kāmu | viṣayāvarī || 60 ||
bahu mṛgajal̤a dekhoni ḍol̤āṃ | thuṃkije amṛtācā gil̤itāṃ gal̤āl̤ā |
toḍilā parisu bāṃdhilā gal̤ā | śuktikālābheṃ || 61 ||
taisīṃ ahaṃmamateciye lavaḍasavaḍī | māteṃ na pavatīci bāpuḍīṃ |
mhaṇoni janmamaraṇācī duthaḍī | ḍahul̤iteṃ ṭhelīṃ || 62 ||
eṟhavīṃ mī tarī kaisā | mukhāpratī bhānu kāṃ jaisā |
kahīṃ nase na dise aisā | vāṇīcā navheṃ || 63 ||
mayā tatamidaṃ sarvaṃ jagadavyaktamūrtinā |
matsthāni sarvabhūtāni na cāhaṃ teṣvavasthitaḥ || 4 ||
mājheyā vistāralepaṇāceni nāṃveṃ | he jagaci nohe āghaveṃ |
jaiseṃ dūdha murāleṃ svabhāveṃ | tari teṃci dahīṃ || 64 ||
kāṃ bījaci jāhaleṃ taru | athavā bhāṃgāraci al̤aṃkāru |
taisā maja ekācā vistāru | teṃ heṃ jaga || 65 ||
heṃ avyaktapaṇeṃ thijaleṃ | teṃci maga viśvākāreṃ vothijaleṃ |
taiseṃ amūrtamūrti miyāṃ vistāraleṃ | trailokya jāṇeṃ || 66 ||
mahadādi dehāṃteṃ | iyeṃ aśeṣeṃhī bhūteṃ |
pari mājhāṃ ṭhāyīṃ biṃbate | jaise jal̤īṃ pheṇa || 67 ||
pari tayā pheṇāṃāṃtu pāhatāṃ | jevīṃ jal̤a na dise paṃḍusutā |
nātarī svapnīṃcī anekatā | ceiliyā nohije || 68 ||
taisīṃ bhūteṃ iyeṃ mājhāṃ ṭhāyīṃ | biṃbatī tayāṃmājī mī nāhīṃ |
iyā upapattī tuja pāhīṃ | sāṃgitaliyā māgāṃ || 69 ||
mhaṇaūni boliliyā bolācā ātiso | na kīje yālāgīṃ heṃ aso |
tarī majāāṃta paiso | diṭhi tujhī || 70 ||
na ca matsthāni bhūtāni paśya me yogamaiśvaram |
bhūtabhṛnna ca bhūtastho mamātmā bhūtabhāvanaḥ ||5||
āmacā prakṛtīpailīkaḍīla bhāvo | jarī kalpanevīṇa lāgasī pāhoṃ |
tarī majamāji bhūteṃ heṃhī vāvo | je mī sarva mhaṇaūni || 71 ||
eṟhavīṃ saṃkalpāciye sāṃjavel̤e | nāveka timirejatī buddhīce ḍol̤e |
mhaṇoni akhaṃḍita pari jhāṃval̤eṃ | bhūtabhinna aiseṃ dekheṃ || 72 ||
teci saṃkalpācī sāṃja jaiṃ lope | taiṃ akhaṃḍitaci āhe svarupeṃ |
jaiseṃ śaṃkā jātakheṃvo lope | sāpapaṇa māl̤eceṃ || 73 ||
eṟhavīṃ tarī bhūmīāṃtūni svayaṃbha | kāya ghaḍegāḍageyāṃce nighatī koṃbha |
pari te kulālamatīce garbha | umaṭale kīṃ || 74 ||
nātarī sāgarīṃcāṃ pāṇīṃ | kāya taṃragāciyā āhātī khāṇī |
te avāṃtara karaṇī | vārayācī navhe || 75 ||
pāheṃ pāṃ kāpasācāṃ poṭīṃ | kāya kāpaḍācī hotī peṭī |
to veḍhitayāciyā diṭhī | kāpaḍa jāhalā || 76 ||
jarī soneṃ leṇeṃ hoūni ghaḍe | tarī tayāceṃ sonepaṇa na moḍe |
yera al̤aṃkāra he varacilīkaḍe | letayāceni bhāveṃ || 77 ||
sāṃgeṃ paḍisādācī pratyuttareṃ | kāṃ ārisāṃ jeṃ āviṣkare |
teṃ āpaleṃ kīṃ sācokāreṃ | tetheṃci hoteṃ || 78 ||
taisī iye nirmal̤e mājhāṃ svarupīṃ | jo bhūtabhāvanā āropī |
tayāsī tayācāṃ saṃkalpīṃ | bhūtābhāsu ase || 79 ||
teci kalpitī prakṛtī pure | āṇi bhūtābhāsu ādhīṃca sare |
maga svarupa ure ekasareṃ | nikhal̤a mājheṃ || 80 ||
heṃ aso āṃgīṃ bharaliyā bhavaṃḍī | jaiśā bhoṃvata disatī araḍīdaraḍī |
taiśī āpuliyā kalpanā akhaṃḍīṃ | gamatī bhūteṃ || 81 ||
teci kalpanā sāṃḍūni pāhīṃ | tari mī bhūtīṃ bhūteṃ mājhiyā ṭhāyīṃ |
heṃ svapnīṃhī pari nāhīṃ | kalpāvayājogeṃ || 82 ||
ātāṃ mī eka bhūtāteṃ dhartā | athavā bhūtāmāji mī asatā |
yā saṃkalpasannipātā | āṃtuliyā boliyā || 83 ||
mhaṇoni pariyesīṃ gā priyottamā | yāparī mī viśveṃsīṃ viśvātmā |
jo iyā laṭakiyā bhūtagrāmā | bhāvyu sadā || 84 ||
raśmīceni ādhāreṃ jaiseṃ | navhateṃci mṛgajal̤a ābhāse |
mājhāṃ ṭhāyīṃ bhūtajāta taiseṃ | āṇi māteṃhī bhāvīṃ || 85 ||
mī ye parīcā bhūtabhāvanu | pari sarva bhūtāṃsi abhinnu |
jaisī prabhā āṇi bhānu | ekaci te || 86 ||
hā āmacā aiśvaryayogu | tuṃvā dekhilā kīṃ cāṃgu |
ātāṃ sāṃgeṃ kāṃhīṃ etha lāgu | bhūtabhedācā ase || 87 ||
yālāgīṃ majapāsūni bhūteṃ | āneṃ navhatī heṃ niruteṃ |
āṇi bhūtāvegal̤iyā māteṃ | kahīṃca na manīṃ ho | 88 ||
yathākāśasthito nityaṃ vāyuḥ sarvatrago mahān |
tathā sarvāṇi bhūtāni matsthānītyupadhāraya || 6 ||
paiṃ gagana jevaḍheṃ jaiseṃ | pavanu gaganīṃ tevaḍhāci ase |
sahajeṃ hālaviliyā vegal̤ā dise | eṟhavīṃ gagana teṃci te || 89 ||
taiseṃ bhūtajāta mājhāṃ ṭhāyīṃ | kalpije tarī ābhāseṃ kāṃhīṃ |
nirvikalpīṃ tari nāhīṃ | tetha mīca mī āghave || 90 ||
mhaṇaūni nāhīṃ āṇi ase | heṃ kalpaneceni sauraseṃ |
je kalpanālopeṃ bhraṃśeṃ | āṇi kalpanesaveṃ hoya || 91 ||
teṃci kalpiteṃ mudala jāye | taiṃ aseṃ nāhīṃ heṃ keṃ āhe |
mhaṇaūni puḍhatī tūṃ pāheṃ | hā aiśvaryayogu || 92 ||
aisiyā pratītibodhasāgarīṃ | tūṃ āpaṇapeyāteṃ kallol̤u eka karīṃ |
maga jaṃva pāhāsī carācarīṃ | taṃva tūci āhāsī || 93 ||
yā jāṇaṇeyācā cevo | tuja ālā nā mhaṇatī devo |
tarī ātāṃ dvaitasvapna vāvo | jāleṃ kīṃ nā || 94 ||
tarī puḍhatī jarī vipāyeṃ | buddhīsi kalpanecī jhoṃpa ye |
tarī abhedabodhu jāye | jaiṃ svapnīṃ paḍije || 95 ||
mhaṇoni ye nidrecī vāṭa moḍe | nikhal̤a udbodhāceṃci āpaṇapeṃ ghaḍe |
aiseṃ varma jeṃ āhe phuḍeṃ | teṃ dāvo ātāṃ || 96 ||
tarī dhanurdharā dhairyā | nikeṃ avadhāna deīṃ bā dhanaṃjayā |
paiṃ sarva bhūtāṃteṃ māyā | kari hari gā || 97 ||
sarvabhūtāni kaunteya prakṛtiṃ yānti māmikām |
kalpakṣaye punastāni kalpādau visṛjāmyaham || 7 ||
jiye nāṃva gā prakṛtī | je dvividha sāṃgitalī tujapratī |
ekī aṣṭadhā bhedavyaktī | dujī jīvarupā || 98 ||
hā prakṛtīvikho āghavā | tuṃvā māgāṃ parisilāse pāṃḍavā |
mhaṇoni aso kāi sāṃgāvā | puḍhatapuḍhatī || 99 ||
tarī ye mājhiye prakṛtī | mahākalpācāṃ aṃtī |
sarva bhūteṃ avyaktīṃ | aikyāsī yetī || 100 ||
grīṣmācāṃ atirasīṃ | sabīje tṛṇeṃ jaisīṃ |
māgutī bhūmīsī | sulīneṃ hotī || 101 ||
kāṃ vārṣiye ḍheṃḍheṃ phiṭe | jevhāṃ śāradīyecā anughaḍu phuṭe |
tevhāṃ ghanajāta āṭe | gaganīṃceṃ gaganīṃ || 102 ||
nātarī ākāśāciye khoṃpe | vāyu nivāṃtuci lope |
kāṃ taraṃgatā hārape | jal̤īṃ jevīṃ || 103 ||
athavā jāginaliye vel̤e | svapna manīṃceṃ manīṃ māval̤e |
taiseṃ prākṛta prakṛtī mil̤e | kalpakṣayīṃ || 104 ||
maga kalpādīṃ puḍhatī | mīci sṛjīṃ aisī vadaṃtī |
tarī iyeviṣayīṃ nirutī | upapattī āika || 105 ||
prakṛtiṃ svāmavaṣṭabhya visṛjāmi punaḥ punaḥ |
bhūtagrāmamimaṃ kṛtsnamavaśaṃ prakṛtervaśāt || 8 ||
tarī heci prakṛti kiriṭī | mī svakīyā sahajeṃ adhiṣṭhīṃ |
tetha taṃtusamavāyapaṭīṃ | jeviṃ viṇāvaṇī dise || 106 ||
maga tiye viṇāvaṇīceni ādhāreṃ | lahānāṃ caukaḍiyāṃ paṭatva bhare |
taisī paṃcātmake ākāreṃ | prakṛtici hoye || 107 ||
jaiseṃ virajaṇiyāceni saṃgeṃ | dūdhaci āṭejoṃ lāge |
taiśī prakṛti āṃgā rige | sṛṣṭipaṇāciyā || 108 ||
bīja jal̤āci javal̤īka lāhe | āṇi teṃci śākhopaśākhīṃ hoye |
taiseṃ maja karaṇeṃ āhe | bhūtāṃce heṃ || 109 ||
agā nagara heṃ rāyeṃ keleṃ | yā mhaṇaṇayā sācapaṇa kīra āleṃ |
pari niruteṃ pāhatāṃ kāya śiṇale | rāyāce hāta || 110 ||
āṇi mī prakṛti adhiṣṭhīṃ teṃ kaiseṃ | jaisā svapnīṃ jo ase |
maga toci praveśe | jāgṛtāvasthe || 111 ||
tari svapnauni jāgṛtī yetāṃ | kāya pāya dukhatī paṃḍusutā |
kīṃ svapnāmājīṃ asatāṃ | pravāsu hoya || 112 ||
yā āghaviyācā abhiprāvo kāyī | je heṃ bhūtasṛṣṭīceṃ kāṃhīṃ |
maja ekahī karaṇeṃ nāhīṃ | aisāci arthu || 113 ||
jaiśī rāyeṃ adhiṣṭhilī prajā | vyāpāre āpulāliyā kājā |
taisā prakṛtisaṃgu mājhā | yera karaṇeṃ teṃ iyeceṃ || 114 ||
pāheṃ pāṃ pūrṇacaṃdrāciye bheṭī | samudra bharateṃ apāra dāṭī |
tetha caṃdrāsi kāya kirīṭī | upakhā paḍe || 115 ||
jaḍa pari javal̤ikā | loha cal̤e tari cal̤o kāṃ |
kavaṇu śīṇu bhrāmakā | sannidhānācā || 116 ||
kiṃbahunā yāparī | mī nijaprakṛti aṃgīkārīṃ |
āṇi bhūtasṛṣṭī ekasarī | prasavoṃci lāge || 117 ||
jo hā bhūtagrāmu āghavā | ase prakṛtiādhīna pāṃḍavā |
jaisī bījāciyā velapālavā | samartha bhūmi || 118 ||
nātari bāl̤ādikāṃ vayasāṃ | gosāvī dehasaṃgu jaisā |
athavā ghanāval̤ī ākāśā | vārṣiyeṃ jevīṃ || 119 ||
kāṃ svapnāsi kāraṇa nidrā | taisī prakṛti he nareṃdrā |
yā aśeṣāhi bhūtasamudrā | gosāviṇī gā || 120 ||
sthāvarā āṇi jaṃgamā | sthūl̤ā athavā sūkṣmā |
he aso bhūtagrāmā | prakṛtici mūl̤a || 121 ||
mhaṇoni bhūteṃ hana sṛjāvīṃ | kāṃ sṛjilīṃ pratipāl̤āvīṃ |
iyeṃ karaṇīṃ na yetī āghavīṃ | āmuciyā āṃgā || 122 ||
jal̤īṃ caṃdrikeciyā pasaratī velī | te vāḍhī caṃdre nāhīṃ vāḍhavilī |
tevi māteṃ pāvoni ṭhelīṃ | durī karmeṃ || 123 ||
na ca māṃ tāni karmāṇi nibadhnanti dhanaṃjaya |
udāsīnavadāsīnamasaktaṃ teṣu karmasu || 9 ||
āṇi suṭaliyā siṃdhujal̤ācā loṭu | na śake dharuṃ saiṃdhavācā ghāṭu |
tevi sakal̤a karmā mīca śevaṭu | tī kāi bāṃdhatī māteṃ || 124 ||
dhūmrarajāṃcī piṃjarī | vājatiyā vāyuteṃ jarī hokārī |
kāṃ sūryabiṃbāmājhārīṃ | āṃdhāre rige || 125 ||
heṃ aso parvatāciye hṛdayīṃceṃ | jeviṃ parjanyadhārāstava na khoṃce |
teviṃ karmajāta prakṛtīceṃ | na lage maja || 126 ||
eṟhavīṃ iye prākṛtīṃ vikārīṃ | eku mīci āhe avadhārīṃ |
pari udāsīnāciyā pari | karīṃ nā karavī || 127 ||
dīpu ṭhevilā parivarīṃ | kavaṇāteṃ niyamī nā nivārī |
āṇi kavaṇa kavaṇiye vyāpārīṃ | rāhāṭe teṃhi neṇe || 128 ||
to jaisā kā sākṣibhūtu | gṛhavyāpārapravṛttihetu |
taisā bhūtakarmīṃ anāsaktu | mī bhūtīṃ aseṃ || 129 ||
hā ekaci abhiprāvo puḍhatapuḍhatī | kāya sāṃgo bahutāṃ upapattīṃ | yetha ekavel̤āṃ subhadrāpatī | yetuleṃ jāṇa pāṃ || 130 ||
mayādhyakṣeṇa prakṛtiḥ sūyate sacarācaram |
hetunānena kaunteya jagadviparivartate || 10 ||
je lokaceṣṭāṃ samastāṃ | jaisā nimittamātra kāṃ savitā |
taisā jagatprabhavīṃ paṃḍusutā | hetu mī jāṇeṃ || 131 ||
kāṃ jeṃ miyāṃ adhiṣṭhiliyā prakṛtī | hotī carācarāciyā saṃbhūtī | mhaṇoni mī hetu heṃ upapattī | ghaḍe yayā || 132 ||
ātāṃ yeṇeṃ ujivaḍeṃ niruteṃ | nyāhāl̤īṃ pāṃ aiśvaryayogāteṃ |
je mājhāṃ ṭhāyīṃ bhūteṃ | parī bhūtīṃ mī naseṃ || 133 ||
athavā bhūteṃ nā mājhāṃ ṭhāyīṃ | āṇi bhūtāṃmāji mī nāhīṃ |
yā khuṇā tuṃ kahī | cukoṃ nako || 134 ||
heṃ sarvasva āmuceṃ gūḍha | pari dāvileṃ tuja ughaḍa |
ātāṃ iṃdriyāṃ deūni kavāḍa | hṛdayīṃ bhogīṃ || 135 ||
hā daṃśu jaṃva naye hātāṃ | taṃva mājheṃ sācokārepaṇa pārthā |
na saṃpaḍe gā sarvathā | jeviṃ bhusīṃ kaṇu || 136 ||
eṟhavīṃ anumānāceni paiseṃ | āvaḍe kīra kal̤aleṃ aiseṃ |
pari mṛgajal̤āceni volāṃśeṃ | kāya bhūmi time || 137 ||
jeṃ jāl̤a jal̤īṃ pāṃgileṃ | tetha caṃdrabiṃba dise āṃtuḍaleṃ |
pari thaḍiye kāḍhūni jhāḍileṃ | tevhāṃ biṃba keṃ sāṃge || 138 ||
taiseṃ bolavari vācābal̤eṃ | vāyāṃci jhakavijatī pratītīce ḍol̤e |
maga sācokāreṃ bodhāvel̤e | āthi nā hoīje || 139 ||
avajānanti māṃ mūḍhā mānuṣīṃ tanumāśritam |
paraṃ bhāvamajānanto mama bhūtamaheśvaram || 11 ||
kiṃbahunā bhavā bihā yā | āṇi sāceṃ cāḍa āthi jarī miyāṃ |
tari tumhīṃ gā upapattī iyā | jatana kīje || 140 ||
eṟhavīṃ vedhalī diṭhī kaval̤eṃ | te cāṃdaṇiyāte mhaṇe piṃval̤eṃ |
teviṃ mājhāṃ svarupīṃ nirmal̤e | dekhāla doṣa || 141 ||
nātarī jvareṃ viṭāl̤ale mukha | te dudhāteṃ mhaṇe kaḍū vikha |
teviṃ amānuṣā mānuṣa | mānāla māteṃ || 142 ||
mhaṇaūni puḍhatī tūṃ dhanaṃjayā | jhaṇeṃ visaṃbasī yā abhiprāyā |
je iyā sthūladṛṣṭī vāyāṃ | jāijela gā || 143 ||
paiṃ sthūladṛṣṭī dekhatī māteṃ | teṃci na dekhaṇeṃ jāṇa niruteṃ |
jaiseṃ svapnīṃceni amṛteṃ | amarā nohije || 144 ||
eṟhavīṃ sthūladṛṣṭī mūḍha | māteṃ jāṇatī kīra dṛḍha |
pari teṃ jāṇaṇeṃci jāṇaṇeyā āḍa | rigoni ṭhāke || 145 ||
jaisā nakṣatrāciyā ābhāsā- | sāṭhīṃ ghātu jhālā tayā haṃsā |
mājīṃ ratnabuddhīciyā āśā | rigoniyāṃ || 146 ||
sāṃge gaṃgā yā buddhī mṛgajal̤a | ṭhākoni āliyāceṃ kavaṇa phal̤a |
kāya surataru mhaṇoni bābul̤a | sevilī karī || 147 ||
hā nil̤ayācā dusarā | yā buddhī hātu ghātalā vikhārā |
kāṃ ratne mhaṇoni gārā | veṃcī jeviṃ || 148 ||
athavā nidhāna heṃ pragaṭaleṃ | mhaṇoni khadirāṃgāra khol̤e bharile |
kāṃ sāulī neṇatāṃ ghātaleṃ | kuhāṃ siṃheṃ || 149 ||
teviṃ mī mhaṇoni prapaṃcīṃ | jihīṃ buḍī didhalī kṛtaniścayācī |
tihīṃ caṃdrāsāṭhīṃ jeviṃ jal̤īṃcī | pratimā dharilī || 150 ||
taisā kṛtaniścaya vāyāṃ gelā | jaisā koṇhī eku kāṃjī pyālā |
maga pariṇāma pāhoṃ lāgalā | amṛtācā || 151 ||
taiseṃ sthūlākārīṃ nāśivaṃte | bharaṃvasā bāṃdhoni citteṃ |
pāhatī maja avināśāteṃ | tarī kaiṃcā diseṃ || 152 ||
kāi paścimasamudrāciyā taṭā | nighijata āhe pūrviliyā vāṭā |
kāṃ koṃḍā kāṃḍatāṃ subhaṭā | kaṇu ātuḍe || 153 ||
taiseṃ vikāraleṃ heṃ sthūl̤a | jāṇitaleyā mī jāṇavataseṃ keval̤a |
kāi pheṇa pitāṃ jal̤a | sevileṃ hoya || 154 ||
mhaṇoni mohileni manodharmeṃ | heṃci mī mānūni saṃbhrameṃ |
maga yethiṃcīṃ jiyeṃ janmakarmeṃ | tiyeṃ majaci mhaṇatī || 155 ||
yetuleni anāmā nāma | maja akriyāsi karma |
videhāsi dehadharma | āropitī || 156 ||
maja ākāraśūnyā ākāru | nirupādhikā upacāru |
maja vidhivivarjitā vyavahāru | ācārādika || 157 ||
maja varṇahīnā varṇu | guṇātītāsi guṇu |
maja acaraṇā caraṇu | apāṇiyā pāṇī || 158 ||
maja ameyā māna | sarvagatāsī sthāna |
jaiseṃ sejemājī vana | nidelā dekhe || 159 ||
taiseṃ aśravaṇā śrotra | maja acakṣūsī netra |
agotrā gotra | arupā rupa || 160 ||
maja avyaktāsi vyaktī | anārtāsī ārtī |
svayaṃtṛptā tṛptī | bhāvitī gā || 161 ||
maja anāvaraṇā prāvaraṇa | bhūṣaṇātītāsi bhūṣaṇa |
maja sakal̤akāraṇā kāraṇa | dekhatī te || 162 ||
maja sahajāteṃ karitī | svaṃyabhāteṃ pratiṣṭhitī |
niraṃtarāte āvhānitī | visarjitī gā || 163 ||
mī sarvadā svataḥsiddhu | to kīṃ bāl̤a taruṇa vṛddhu |
maja ekarupā saṃbaṃdhu | jāṇatī aise || 164 ||
maja advaitāsi dujeṃ | maja akartāyāsi kājeṃ |
mī abhoktā kīṃ bhuṃjeṃ | aiseṃ mhaṇatī || 165 ||
maja akul̤āceṃ kul̤a vānitī | maja nityāceni nidhaneṃ śiṇatī |
maja sarvāṃtarāte kalpitī | ari mitra gā || 166 ||
mī svānaṃdābhirāmu | tayā maja anekāṃ sukhāṃcā kāmu |
avaghācī mī ase samu | kīṃ mhaṇatī ekadeśī || 167 ||
mī ātmā eka carācarīṃ | mhaṇatī ekācā kaiṃpakṣa karīṃ |
āṇi koponi ekāteṃ mārīṃ | heṃci vāḍhavitī || 168 ||
kiṃbahunā aise samasta | je he manuṣyadharma prākṛta |
tayāci nāṃva mī aiseṃ viparīta | jñāna tayāṃceṃ || 169 ||
jaṃva ākāru eka puḍhāṃ dekhatī | taṃva hā deva yeṇeṃ bhāveṃ bhajatī |
maga toci bighaḍaliyā ṭākitī | nāhīṃ mhaṇoni || 170 ||
māteṃ yeṇeṃ yeṇeṃ prakāreṃ | jāṇatī manuṣya aiseni ākāreṃ |
mhaṇaūni jñānaci teṃ āṃdhāreṃ | jñānāsi karī || 171 ||
moghāśā moghakarmāṇo moghajñānā vicetasaḥ |
rākṣasīmāsurīṃ caiva prakṛtiṃ mohinīṃ śritāḥ || 12 ||
yālāgīṃ janmaleci te mogha | jaiseṃ vārṣiyevīṇa megha |
kāṃ mṛgajal̤āce taraṃga | durunīci pāhāve || 172 ||
athavā kolherīce asivāra | nātarīṃ voḍaṃbarīce al̤aṃkāra |
kīṃ gaṃdharvanagarīce āvāra | ābhāsatī kāṃ || 173 ||
sāṃvarī vāḍhinnalyā saral̤ā | vari phal̤a nā āṃtu pokal̤ā |
kāṃ stana jāle gal̤āṃ | śel̤iye jaise || 174 ||
taiseṃ mūrkhāceṃ tayāṃ jiyāleṃ | āṇi dhik karma tayāṃceṃ nipajaleṃ |
jaiseṃ sāṃvarī phal̤a āleṃ | ghepe nā dīje || 175 ||
maga jeṃ kāṃhīṃ te paḍhinnale | teṃ markaṭeṃ nāral̤a toḍile |
kāṃ āṃdhal̤yā hātīṃ paḍileṃ | motī jaiseṃ || 176 ||
kiṃbahunā tayāṃcīṃ śāstreṃ | jaiśī kumārīṃhātī didhalīṃ śastreṃ |
kāṃ aśaucyā maṃtreṃ | bījeṃ kathilīṃ || 177 ||
taiseṃ jñānajāta tayāṃ | āṇi jeṃ kāṃhīṃ ācaraleṃ gā dhanaṃjayā |
teṃ āghaveṃci geleṃ vāyāṃ | je cittahīna || 178 ||
paiṃ tamoguṇācī rākṣasī | je sadbuddhīteṃ grāsī |
vivekācā ṭhāvoci pusī | niśācarī || 179 ||
tiye prakṛtī varapaḍe jāle | mhaṇaūni ciṃteceni kapoleṃ gele |
vari tāmasīyeciye paḍile | mukhāmājīṃ || 180 ||
jetha āśeciye lāl̤e | āṃtu hiṃsā jībha lol̤e |
tevīṃci saṃtoṣāce cākal̤e | akhaṃḍa caghal̤ī || 181 ||
je anarthāce kānaverī | āvāl̤uveṃ cāṭīta nighe bāherī |
je pramādaparvatīṃci darī | sadāci mātalī || 182 ||
jetha dveṣāciyā dāḍhā | khasakhasāṃ jñānācā karitī ragaḍā |
je agastīgavasaṇī mūḍhāṃ | sthūlabuddhī || 183 ||
aise āsuriye prakṛtīcāṃ toṃḍīṃ | je jāle gā bhūtoṃḍīṃ |
te buḍoni gele kuṃḍīṃ | vyāmohācāṃ || 184 ||
evaṃ tamāciye paḍile garte | na pavijatīci vicārāceni hāteṃ |
heṃ aso te gele jetheṃ | te śuddhīci nāhīṃ || 185 ||
mhaṇoni asotu iyeṃ vāyāṇīṃ | kāyaśīṃ mūrkhācīṃ bolaṇīṃ |
vāyāṃ vāḍhavitāṃ vāṇī | śiṇela hana || 186 ||
aiseṃ bolile deveṃ | tetha jī mhaṇitaleṃ pāṃḍaveṃ |
āikeṃ jetha vācā visave | te sādhukathā || 187 ||
mahātmānastu māṃ pārtha daivīṃ prakṛtimāśritāḥ |
bhajantyananyamanaso jñātvā bhūtādimavyayam || 13 ||
tarī jayāṃciye cokhaṭe mānasīṃ | mī hoūni aseṃ kṣetrasaṃnyāsī |
jayāṃ nijeliyāṃteṃ upāsī | vairāgya gā || 188 ||
jayāṃciyā āstheciyā sadbhāvā | āṃtu dharma kari rāṇivā |
jayāṃceṃ mana olāvā | vivekāsī || 189 ||
je jñānagaṃge nāhāle | pūrṇatā jeūni dhāle |
je śāṃtīsi āle | pālava nave || 190 ||
je pariṇāmā nighāle koṃbha | je dhairyamaṃḍapāce staṃbha |
je āṃnadasamudrīṃ kuṃbha | cubakal̤oni bharile || 191 ||
jayāṃ bhaktīcī yetulī prāptī | je kaivalyāteṃ parauteṃ sara mhaṇatī |
jayāṃciye līlemājīṃ nīti | jiyālī dise || 192 ||
je āghavāṃci karaṇīṃ | leile śāṃtīcī leṇīṃ |
jayāṃceṃ citta gavasaṇī | vyāpakā maja || 193 ||
aise je mahānubhāva | je daiviye prakṛtīceṃ daiva |
je jāṇoniyāṃ sarva | svarupa mājhe || 194 ||
maga vāḍhateni premeṃ | māteṃ bhajatī je mahātme |
pari dujepaṇa manodharmeṃ | śivataleṃ nāhī || 195 ||
aiseṃ mīca hoūni pāṃḍavā | karitī mājhī sevā |
pari navalāvo to sāṃgāvā | ase āika || 196 ||
satataṃ kīrtayanto māṃ yatantaśca dṛḍhavratāḥ ||
namasyantaśca māṃ bhaktyā nityayuktā upāsate || 14 ||
tarī kīrtanāceni naṭanāceṃ | nāśile vyavasāya prāyaścittāṃce |
je nāmaci nāhīṃ pāpāceṃ | aiseṃ keleṃ || 197 ||
yamadamā avakal̤ā āṇilī | tīrtheṃ ṭhāyāvaruni uṭhavilī |
yamalokīṃ khuṃṭilī | rāhāṭī āghavī || 198 ||
yamu mhaṇe kāya yamāveṃ | damu mhaṇe kavaṇāteṃ damāveṃ |
tīrtheṃ mhaṇatī kāya khāveṃ | doṣa okhadāsi nāhīṃ || 199 ||
aise mājheni nāmaghoṣeṃ | nāhīṃ karitī viśvācīṃ duḥkheṃ |
avagheṃ jagaci mahāsukheṃ | dumadumita bharaleṃ || 200 ||
te pāhāṃṭevīṇa pāhāvita | amṛteṃvīṇa jīvavita |
yogeṃvīṇa dāvita | kaivalya ḍol̤āṃ || 201 ||
pari rāyā raṃkā pāḍa dharuṃ | neṇatī sāneyāṃ thorāṃ kaḍasaṇī karuṃ |
ekasareṃ āṃnadāce āvāru | hota jagā || 202 ||
kahīṃ ekādheni vaikuṃṭhā jāveṃ | teṃ tihīṃ vaikuṃṭhaci keleṃ āghaveṃ |
aiseṃ nāmaghoṣagauraveṃ | dhaval̤aleṃ viśva || 203 ||
tejeṃ sūrya taise sojval̤a | pari tohi astave heṃ kiḍāl̤a |
caṃdra saṃpūrṇa ekhāde vel̤a | he sadā purate || 204 ||
megha udāra pari vosare | mhaṇaūni upamesī na pure |
he niḥśaṃkapaṇeṃ sapāṃkhare | paṃcānana || 205 ||
jayāṃce vācepuḍhāṃ bhoje | nāma nācata ase mājheṃ |
jeṃ janmasahastrīṃ vol̤agije | ekavel̤a mukhāsi yāvayā || 206 ||
to mī vaikuṃṭhīṃ naseṃ | eka vel̤a bhānubiṃbīṃhī na diseṃ |
varī yogiyāṃcīṃhī mānaseṃ | umaraḍoni jāya || 207 ||
pari tayāṃpāśīṃ pāṃḍavā | mī hārapalā giṃvasāvā |
jetha nāmaghoṣu baravā | karitī te mājhe || 208 ||
kaise mājhāṃ guṇīṃ dhāle | deśakāl̤āteṃ visarale |
kīrtanasukheṃ jhāle | āpaṇapāṃci || 209 ||
kṛṣṇa viṣṇu hari goviṃda | yā nāmāce nikhal̤a prabaṃdha |
mājī ātmacarcā viśada | udaṃḍa gātī || 210 ||
heṃ bahu aso yāparī | kīrtita māteṃ avadhārīṃ |
eka vicaratī carācarīṃ | pāṃḍukumarā || 211 ||
maga āṇika te arjunā | sāviyā bahuvā jatanā |
paṃcaprāṇā manā | pāḍhāū gheunī || 212 ||
bāherī yamaniyamāṃcī kāṃṭī lāvilī | āṃtu vajrāsanācī paul̤ī pannāsilī |
varī prāṇāyāmāṃcī māṃḍilīṃ | vāhātīṃ yaṃtreṃ || 213 ||
tetha ulhāṭaśaktīceni ulhāṭaśaktīceni | manapavanāceni suravāḍeṃ |
satarāviyeceṃ pāṇiyāṃḍe | bal̤iyāvileṃ || 214 ||
tevhāṃ pratyāhāreṃ khyāti kelī | vikārāṃcī saṃpilī bohalī |
iṃdriyeṃ bāṃdhoni āṇilīṃ | hṛdayāāṃtu || 215 ||
taṃva dhāraṇāvāru dāṭile | mahābhūtāṃteṃ ekavaṭileṃ |
maga caturaṃga sainya nivaṭileṃ | saṃkalpāceṃ || 216 ||
tayāvarī jaita re jaita | mhaṇoni dhyānāceṃ jaita re jaita vājata |
dise tanmayāceṃ jhal̤akata | ekachatra || 217 ||
pāṃṭī samādhiśriyecā aśekhā | ātmānubhavarājyasukhā |
paṭṭābhiṣeku dekhāṃ | samaraseṃ jāhalā || 218 ||
aiseṃ heṃ gahana | arjunā mājheṃ bhajana |
ātāṃ aikeṃ sāṃgena | je karitī eka || 219 ||
tarī donhī pālavaverī | jaisā eka taṃtu aṃbarīṃ |
taisā mīvāṃcūni carācarīṃ | jāṇatī nā || 220 ||
ādi brahmā karunī | śevaṭīṃ maśaka dharunī |
mājī samasta heṃ jāṇonī | svarupa mājheṃ || 221 ||
maga vāḍa dhākuṭeṃ na mhaṇatī | sajīva nirjīva neṇatī |
dekhiliye vastū ujū luṃṭitī | mīci mhaṇoni || 222 ||
āpuleṃ uttamatva nāṭhave | puḍhīla yogyāyogya neṇave |
ekasareṃ vyaktimātrāceni nāṃveṃ | namūṃci āvaḍe || 223 ||
jaiseṃ uṃcīṃ udaka paḍileṃ | teṃ tal̤avaṭavarī ye ugeleṃ |
taiseṃ namije bhūtajāta dekhileṃ | aisā svabhāvoci tayāṃcā || 224 ||
kāṃ phal̤aliyā tarucī śākhā | sahajeṃ bhūmīsī utare dekhā |
taiseṃ jīvamātrāṃ aśekhāṃ | khālāvatī te || 225 ||
akhaṃḍa agarvatā hoūni asatī | tayāṃteṃ vinayo heci saṃpattī |
je jayajayamaṃtreṃ arpitī | mājhāṃci ṭhāyīṃ || 226 ||
namitāṃ mānāpamāna gal̤āle | mhaṇoni avaciteṃ te mīci jahāle |
aise niraṃtara misal̤ale | upāsitī || 227 ||
arjunā he guruvī bhaktī | sāṃgitalī tujapratī |
ātāṃ jñānayajñeṃ yajitī | te bhakta āikeṃ || 228 ||
pari bhajana karitī hātavaṭī | tūṃ jāṇata āhāsi kirīṭī |
je māgāṃ iyā goṣṭī | keliyā āmhīṃ || 229 ||
taṃva āthi jī arjuna mhaṇe | teṃ daivikiyā prasādāceṃ karaṇeṃ |
tari kāya amṛtāceṃ ārogaṇeṃ | pure mhaṇave || 230 ||
yā bolā anaṃteṃ | lāgaṭā dekhileṃ tayāteṃ |
kīṃ sukhāvaleni citteṃ | ḍolatu ase || 231 ||
mhaṇe bhaleṃ keleṃ pārthā | eṟhavīṃ hā anavasaru sarvathā |
pari bolavītase āsthā | tujhī māteṃ || 232 ||
taṃva arjuna mhaṇe heṃ kāyī | cakoreṃvīṇa cāṃdiṇeṃci nāhīṃ |
jaga nivavije hā tayācāṃ ṭhāyīṃ | svabhāvo kīṃ jī || 233 ||
yereṃ cakoreṃ tiyeṃ āpuliye cāḍe | cāṃcu karitī caṃdrākaḍe |
teviṃ āmhī vinavuṃ teṃ thokaḍe | devo kṛpāsiṃdhu || 234 ||
jī megha āpuliye prauḍhī | jagācī ārti davaḍī |
vāṃcūni cātakācī tāhāna kevaḍhī | to varṣāvo pāhunī || 235 ||
pari cul̤ā ekāciyā cāḍe | jeviṃ gaṃgeteṃci ṭhākāveṃ paḍe |
teṃviṃ ārta kā bahu kāṃ thoḍeṃ | tari sāṃgāveṃ devā || 236 ||
tetheṃ deveṃ mhaṇitaleṃ rāheṃ | jo saṃtoṣu āmhāṃ jāhalā āhe |
tayāvarī stuti sāhe | aiseṃ uraleṃ nāhī || 237 ||
paiṃ parisatu āmhāsi nikiyāparī | teṃci vaktṛtvā vaṟhāḍīka karī |
aiseṃ puraskaroni śrīharī | ādarileṃ boloṃ || 238 ||
jñānayajñena cāpyanye yajanto māmupāsate |
ekatvena pṛthaktvena bahudā viśvatomukham || 15 ||
tarī jñānayajñu to evaṃrupu | tetha ādisaṃkalpu hā yūpu |
mahābhūteṃ maṃḍapu | bhedu to paśu || 239 ||
maga pāṃcāṃce je viśeṣa guṇa | athavā iṃdriyeṃ āṇi prāṇa |
heci yajñopacārabharaṇa | ajñāna dhṛta || 240 ||
tetha manabuddhīciyā kuṃḍā- | āṃtu jñānāgni dhaḍaphuḍā |
sāmya teci suhāḍā | vedi jāṇeṃ || 241 ||
savivekamatipāṭava | teci maṃtravidyāgaurava |
śāṃti strukastruva | jīva yajvā || 242 ||
to pratītīceni pātreṃ | vivekamahāmaṃtreṃ |
jñānāgnihotreṃ | bhedu nāśī || 243 ||
tetha ajñāna saroni jāye | āṇi yajitā yajana heṃ ṭhāye |
ātmasamarasīṃ nhāye | avabhṛthīṃ jevhāṃ || 244 ||
tevhāṃ bhūteṃ viṣaya karaṇeṃ | heṃ vegal̤āleṃ kāhīṃ na mhaṇe |
āghaveṃ ekaci aiseṃ jāṇe | ātmabuddhī || 245 ||
jaisā ceilā to arjunā | mhaṇe svapnīṃcī heṃ vicitra senā |
mīci jāhāloṃ hotoṃ nā | nidrāvaśeṃ || 246 ||
ātāṃ senā te senā navhe | heṃ mīca eka āghaveṃ |
aiseṃ ekatveṃ mānave | viśva tayā || 247 ||
maga to jīvu he bhāṣa sare | ābrahma paramātmabodheṃ bhare |
aise bhajatī jñānādhvareṃ | ekatveṃ yeṇeṃ || 248 ||
athavā anādi heṃ aneka | je ānāsārikheṃ ekā eka |
āṇi nāmarupādika | teṃhī viṣama || 249 ||
mhaṇoni viśva bhinna | pari na bhede tayāṃceṃ jñāna |
jaise avayava tarī āna āna | pari ekeci dehīṃce || 250 ||
kāṃ śākhā sāniyā thorā | pari āhāti ekāciye taruvarā |
bahu raśmi pari dinakarā | ekāce jevīṃ || 251 ||
teviṃ nānāvidhā vyaktī | ānāneṃ nāmeṃ ānānī vṛttī |
aiseṃ jāṇatī bhedalāṃ bhūtīṃ | abhedā māteṃ || 252 ||
yeṇeṃ vegal̤ālepaṇeṃ pāṃḍavā | karitī jñānayajñu baravā |
je na bheṃdatīṃ jāṇivā | jāṇate mhaṇauni || 253 ||
nā tarī jedhavāṃ jiye ṭhāyīṃ | dekhatī kāṃ jeṃ jeṃ kāṃhīṃ |
teṃ mīvāṃcūni nāhīṃ | aisāci bodhu || 254 ||
pāheṃ pāṃ buḍabuḍā jeutā jāye | teuteṃ jal̤aci eka tayā āhe |
maga vire athavā rāhe | taṟhī jal̤ācimāji || 255 ||
kāṃ pavaneṃ paramāṇu ucalale | te pṛthvīpaṇāvegal̤e nāhīṃ gele |
āṇi māghauteṃ jarī paḍale | tarī pṛthvīcivarī || 256 ||
taiseṃ bhalatetha bhalateṇeṃ bhāveṃ | bhalateṃhī na ho athavā hoāveṃ |
pari teṃ mī aiseṃ āghaveṃ | hoūni ṭheleṃ || 257 ||
agā he jevhaḍī mājhī vyāpti | tevhaḍīci tayāṃci pratīti |
aise bahudhākārīṃ vartatī | bahuci houni || 258 ||
heṃ bhānubiṃba āvaḍetayā | sanmukha jaiseṃ dhanaṃjayā |
taiseṃ te viśvā yā | samora sadā || 259 ||
agā tayāṃciyā jñānā | pāṭhī poṭa nāhīṃ arjunā |
vāyu jaisā gaganā | sarvāṃgī ase || 260 ||
taisā mī jetulā āghavā | teṃci tuka tayāṃciyā sadbhāvā |
tarī na karitāṃ pāṃḍavā | bhajana jahāleṃ || 261 ||
eṟhavīṃ tarī sakal̤a mīci āheṃ | tarī kavaṇīṃ keṃ upāsilā noheṃ |
etha ekeṃ jāṇaṇevīṇa ṭhāye | aprāptāsī || 262 ||
pari teṃ aso yeṇeṃ uciteṃ | jñānayajñeṃ yajitasāṃte |
upāsitī māteṃ | te sāṃgitale || 263 ||
akhaṃḍa sakal̤a heṃ sakal̤āṃ mukhīṃ | sahaja arpata ase maja ekīṃ |
kīṃ neṇaṇeyāsāṭhīṃ mūrkhīṃ | na pavijeci māteṃ || 264 ||
ahaṃ kraturahaṃ yajñaḥ svadhāhamahamauṣadham |
mantro'hamahamevājyamahamagnirahaṃ hutam || 16 ||
toci jāṇivecā udayo jarī hoye | tarī mudala vedu mīci āheṃ |
āṇi to vidhānāteṃ jayā viye | to kratuhī mīci || 265 ||
maga tayā karmāpāsūni baravā | jo sāṃgopāṃgu āghavā |
yajñu pragaṭe pāṃḍavā | tohī mī gā || 266 ||
svāhā mī svadhā | somādi auṣadhī vividhā |
ājya mī samidhā | maṃtru mī havi || 267 ||
hotā mī havana kīje | tetha agni to svarupa mājheṃ |
āṇi hutaka vastū jeṃ jeṃ | tehī mīci || 268 ||
pitāhamasya jagato mātā dhātā pitāmahaḥ |
vedyaṃ pavitramoṃkāra ṛksāma yajureva ca || 17 ||
paiṃ jayāceni aṃgesaṃgeṃ | iye prakṛtīstava aṣṭāṃge |
janma pāvijata ase jageṃ | to pitā mī gā || 269 ||
ardhanārīnaṭeśvarīṃ | jo puruṣa toci nārī |
teviṃ mī carācarīṃ | mātāhī hoya || 270 ||
āṇi jāhāleṃ jaga jetha rāhe | jeṃṇe jita vāḍhata āhe |
teṃ mīci vācūni nohe | āna niruteṃ || 271 ||
iyeṃ prakṛtipuruṣeṃ donhī | upajalīṃ jayāciyā amanamanīṃ |
to pitāmaha tribhuvanīṃ | viśvācā mī || 272 ||
āṇi āghaveyāṃ jāṇaṇeyāṃciyā vāṭā | jayā gāṃvā yetī gā subhaṭā |
je vedāṃciyāṃ cohaṭāṃ | vedya jeṃ mhaṇije || 273 ||
jetha nānā matāṃ bujhāvaṇī jāhālī | ekamekāṃ śāstrāṃcī anol̤akhī phiṭalī |
cukalīṃ jñāneṃ jetha mil̤oṃ ālīṃ | je pavitra mhaṇije || 274 ||
pai brahmabījā jāhalā aṃkuru | ghoṣadhvanīnādākāru |
tayāṃceṃ gā bhuvana jo oṃkāru | tohī mī gā || 275 ||
jayā oṃkārāciye kuśī | akṣareṃ hotī aumakāreṃsīṃ |
jiyeṃ upajata vedeṃsīṃ | uṭhalīṃ tinhīṃ || 276 ||
mhaṇoni ṛgyajuḥsāmu | he tinhī mhaṇe mī ātmārāmu |
eṃva mīci kulakramu | śabdabrahmācā || 277 ||
gatirbhartā prabhuḥ sākṣī nivāsaḥ śaraṇaṃ suhṛt |
prabhavaḥ pralayaḥ sthānaṃ nidhānaṃ bījamavyayam || 18 ||
heṃ carācara āghaveṃ | jiye prakṛtī āṃta sāṭhave |
te śiṇalī jetha visave | te paramagatī mī || 278 ||
āṇi jayāceni prakṛti jiye | jeṇeṃ adhiṣṭhilī viśva viye |
jo yeūni prakṛtī iye | guṇāteṃ bhogī || 279 ||
to viśvaśriyecā bhartā | mīci gā paṃḍusutā |
mī gosāvī samastā | trailokyācā || 280 ||
ākāśeṃ sarvatra vasāveṃ | vāyūneṃ nāvabharī ugeṃ nasāveṃ |
pāvakeṃ dahāveṃ | varṣāveṃ jal̤eṃ || 281 ||
parvatīṃ baisakā na saṃḍāvī | samudrīṃ rekhā nolāṃḍāvī |
pṛthvīyā bhūteṃ vāhāvīṃ | he ājñā mājhī || 282 ||
myā bolavilyā vedu bole | myāṃ cālavilyā sūryu cāle |
myāṃ hālavilyā prāṇu hāle | jo jagāteṃ cāl̤itā || 283 ||
miyāṃci niyamilāsāṃtā | kāl̤u grāsitase bhūtāṃ |
iyeṃ mhaṇiyāgateṃ paṃḍusutā | sakal̤eṃ jayācīṃ || 284 ||
aisā jo samarthu | to mī jagācā nāthu |
āṇi gaganāaisā sākṣibhūtu | tohi mīci || 285 ||
ihīṃ nāmarupīṃ āghavā | jo bharalā ase pāṃḍavā |
āṇi nāmarupāṃhi volhāvā | āpaṇaci jo || 286 ||
jaise jal̤āce kallol̤a | āṇi kallol̤a āthī jal̤a |
aiseni vasavitase sakal̤a | to nivāsu mī || 287 ||
jo maja hoya ananya śaraṇa | tyāceṃ nivārīṃ mī janma maraṇa |
yālāgīṃ śaraṇāgatā śaraṇya | mīci eku || 288 ||
mīci eka anekapaṇeṃ | vegal̤āleni prakṛtīguṇeṃ |
jīta jagāceni prāṇeṃ | vartata ase || 289 ||
jaisā samudra thillara na mhaṇatāṃ | bhalatetha biṃbe savitā |
taisā brahmādi sarvāṃ bhūtā | suhṛda to mī || 290 ||
mīci gā pāṃḍavā | yā tribhuvanāsī volāvā |
sṛṣṭikṣayaprabhāvā | mūl̤a teṃ mī || 291 ||
bīja śākhāṃteṃ prasave | maga teṃ rukhapaṇa bījīṃ sāmāve |
taise saṃkalpeṃ hoya āghaveṃ | pāṭhīṃ saṃkalpīṃ mil̤e || 292 ||
aiseṃ jagāceṃ bīja jo saṃkalpu | avyakta vāsanārupu |
tayā kalpāṃtīṃ jetha nikṣepu | hoya teṃ mī || 293 ||
iyeṃ nāmarupeṃ loṭatī | varṇavyaktī āṭatī |
jātīṃce bheda phiṭatī | jaiṃ ākāśa nāhīṃ || 294 ||
taiṃ saṃkalpu vāsanāsaṃskāra | māghauteṃ racāvayā ākāra |
jetha rāhoni asatī amara | teṃ nidhāna mī || 295 ||
tapāmyahamahaṃ varṣaṃ nigṛhṇāmyutsṛjāmi ca |
amṛtaṃ caiva mṛtyuśca sadasaccāhamarjuna || 19 ||
mī sūryāceni veṣeṃ | tapeṃ taiṃ heṃ śoṣe |
pāṭhīṃ iṃdra hoūni varṣeṃ | taiṃ puḍhatī bhare || 296 ||
agni kāṣṭheṃ khāye | teṃ kāṣṭhaci agni hoye |
tevi marateṃ māriteṃ pāheṃ | svarupa mājheṃ || 297 ||
yālāgīṃ mṛtyūcāṃ bhāgīṃ jeṃ jeṃ | teṃhī paiṃ rupa mājheṃ |
āṇi na marateṃ taṃva sahajeṃ | avināśu mī || 298 ||
ātā bahu boloni sāṃgāveṃ | teṃ ekihel̤āṃ ghe pāṃ āghaveṃ |
tarī satāsatahī jāṇāveṃ | mīci paiṃ gā || 299 ||
mhaṇoni arjunā mī naseṃ | aisā kavaṇu ṭhāva ase |
pari prāṇiyāṃceṃ daiva kaise | je na dekhatī māteṃ || 300 ||
taraṃga pāṇiyeṃvīṇa sukatī | raśmi vātīvīṇa na dekhatī |
taise mīci te mī navhatī | vismo dekhe || 301 ||
heṃ ātabāhera miyāṃ koṃdaleṃ | jaga nikhila mājheṃci votileṃ |
kīṃ kaiseṃ karma tayāṃ āleṃ | je mīṃci nāhī mhaṇatī || 302 ||
pari amṛtakuhāṃ paḍije | kāṃ āpaṇayāteṃ kaḍiye kāḍhije |
aiseṃ āthī kāya kīje | aprāptāsi || 303 ||
grāsā ekā annāsāṭhīṃ | aṃdhu dhāṃvatāhe kirīṭī |
āḍal̤alā ciṃtāmaṇi pāyeṃ loṭī | āṃdhal̤epaṇe || 304 ||
taiseṃ jñāna jaiṃ sāṃḍuni jāye | taiṃ aisī he daśā āhe |
mhaṇoni kīje teṃ keleṃ nohe | jñāneṃvīṇa || 305 ||
āṃdhal̤eyā garuḍāce pāṃkha āhātī | te kavaṇā upegā jātī |
taiseṃ satkarmāce upakhe ṭhātī | jñāneṃvīṇa || 306 ||
traividyā māṃ somapāḥ pūtapāpā yajñairiṣṭvā svargatiṃ prārthayante |
te puṇyamāsādya surendralokamaśnanti divyāndivi devabhogān || 20 ||
dekha pāṃ gā kirīṭī | āśramadharmāciyā rāhāṭī |
vidhimārgā kasavaṭī | je āpaṇaci hotī || 307 ||
yajana karitāṃ kautukeṃ | tihīṃ vedāṃcā māthā tuke |
kriyā phal̤eṃsi ubhī ṭhāke | puḍhāṃ jayāṃ || 308 ||
aise dīkṣita je somapa | je āpaṇaci yajñāceṃ svarupa |
tīṃhīṃ tayā puṇyāceni nāṃveṃ pāpa | joḍileṃ dekheṃ || 309 ||
je śrutitrayāṃte jāṇoni | śatavarī yajña karuni |
yajiliyā māteṃ cukoni | svargu varitī || 310 ||
jaiseṃ kalpatarutal̤avaṭīṃ | baisoni jhol̤iye pāḍī gāṃṭhī |
maga nidaiva nighe kirīṭī | dainyaci karuṃ || 311 ||
taise śatakratūṃ yajileṃ māteṃ | kīṃ īpsitāti svargasukhāṃteṃ |
ātāṃ puṇya kīṃ heṃ niruteṃ | pāpa nohe || 312 ||
mhaṇoni majavīṇa pāvije svargu | to ajñānācā puṇyamārgu |
jñāniye tayāteṃ upasargu | hāni mhaṇatī || 313 ||
eṟhavīṃ tarī narakīṃceṃ duḥkha | pāvoni svargā nāma kīṃ sukha |
vāṃcūni nityānaṃda gā nirdoṣa | teṃ svarupa mājheṃ || 314 ||
maja yetāṃ paiṃ subhaṭā | yā dvividhā gā avhāṃṭā |
svargu naraku yā vāṭā | corāṃciyā || 315 ||
svargā puṇyātmakeṃ pāpeṃ yeīje | pāpātmakeṃ pāpeṃ narakā jāije |
maga māteṃ jeṇeṃ pāvije | teṃ śuddha puṇya || 316 ||
āṇi majacimājīṃ asatāṃ | jeṇeṃ mī dūrī hoya pāṃḍusutā |
teṃ puṇya aiseṃ mhaṇatāṃ | jībha na tuṭe kāī || 317 ||
pari heṃ aso ātāṃ prastuta | aikeṃ yāpari te dīkṣita |
yajuni māteṃ yācita | svargabhogu || 318 ||
maga mī na pavije aiseṃ | jeṃ pāparupa puṇya ase |
teṇeṃ lādhaleni sauraseṃ | svargā yetī || 319 ||
jetha amaratva heṃci siṃhāsana | airāvatāsārikheṃ vāhana |
rājadhānībhuvana | amarāvatī || 320 ||
jetha mahāsiddhīṃcī bhāṃḍāreṃ | amṛtācīṃ koṭhāreṃ |
jiyeṃ gāṃvīṃ khillāreṃ | kāmadhenūṃcīṃ || 321 ||
jetha vol̤age deva pāikā | saighaṃ ciṃtāmaṇīciyā bhūmikā |
vinodavanavāṭikā | surataruṃciyā || 322 ||
gaṃdharvagāna gāṇīṃ | jetha raṃbheaiśiyā nācaṇī |
urvaśī mukhya vilāsinī | aṃtauriyā || 323 ||
madana vol̤age śejāre | jetha caṃdra śiṃpe sāṃbareṃ |
pavanā aiseṃ mhaṇiyāreṃ | dhāṃvaṇeṃ jetha || 324 ||
paiṃ bṛhaspati āpaṇa | aise svastīśriyece brāhmaṇa |
tāṭiyece suragaṇa | vikāra jetheṃ || 325 ||
lokapāl̤arāṃgece | rāuta jiye padīce |
ucaiḥśravā khāṃce | kholaṇiye || 326 ||
heṃ bahu aso je aise | bhoga iṃdrasukhāsarise |
te bhogijatī jaṃva ase | puṇyaleśu || 327 ||
te taṃ bhuktvā svargalokaṃ viśālaṃ kṣīṇe puṇye martyalokaṃ viśanti |
evaṃ trayīdharmamanuprapannā gatāgataṃ kāmakāmā labhante || 21 ||
maga tayā puṇyācī pāuṭī sare | saveṃci iṃdrapaṇācī uṭī utare |
āṇi yeūṃ lāgatī māghāreṃ | mṛtyulokā || 328 ||
jaisā veśyābhogīṃ kavaḍā veṃce | maga dārahī cepūṃ na ye tiyeceṃ |
taiseṃ lājiravāṇeṃ dīkṣitāṃceṃ | kāya sāṃgo || 329 ||
evaṃ thitiyā māteṃ cukale | jīhīṃ puṇyeṃ svarga kāmile |
tayāṃ amarapaṇa teṃ vāvoṃ jāleṃ | ātāṃ mṛtyuloku || 330 ||
māteciyā udarakuharīṃ | pacūni viṣṭhecāṃ dātharīṃ |
ukaḍūni navamāsavarī | janmajanmoni maratī || 331 ||
agā svapnīṃ nidhāna phāve | pari ceiliyā hārape āghaveṃ |
taiseṃ svargasukha jāṇāveṃ | vedajñāceṃ || 332 ||
arjunā vedu jaṟhī jāhalā | tarī māteṃ neṇatāṃ vāyāṃ gelā |
kaṇu sāṃḍūni upaṇilā | koṃḍā jaisā || 333 ||
mhaṇaūni maja ekeṃviṇa | he trayīdharma akāraṇa |
ātāṃ māteṃ jāṇoni kāṃhīṃ neṇa | tūṃ sukhiyā hosī || 334 ||
ananyāścintayanto māṃ ye janāḥ paryupāsate |
teṣāṃ nityābhiyuktānāṃ yogakṣemaṃ vahāmyaham || 22 ||
paiṃ sarvabhāveṃsī ukhiteṃ | je vopile maja citteṃ |
jaisā garbhagol̤u udyamāteṃ | koṇāhī neṇe || 335 ||
taisā mīvācūni kāṃhī | āṇika gomaṭeṃci nāhīṃ |
majaci nāma pāhīṃ | jiṇeyā ṭhevileṃ || 336 ||
aise ananyagatikeṃ citteṃ | ciṃtitasāṃte māteṃ |
je upāsitī tayāṃteṃ | mīci sevīṃ || 337 ||
te ekavaṭūni jiye kṣaṇīṃ | anusarale gā mājhiye vāhaṇī |
tevhāṃci tayāṃcī ciṃtavaṇī | majaci paḍalī || 338 ||
maga tīhīṃ jeṃ jeṃ karāve | teṃ majaci paḍileṃ āghaveṃ |
jaiśī ajātapakṣāṃceni jīveṃ | pakṣiṇī jiye || 339 ||
āpulī tahānabhūka neṇe | tānhayā nikeṃ teṃ māulīsīci karaṇeṃ |
taise anusarale je maja prāṇeṃ | tayāṃcena kāisenihi na lajeṃ mī || 340 ||
tayā mājhiyā sāyujyācī cāḍa | tari teṃci puravīṃ koḍa |
kāṃ sevā mhaṇatī tarī āḍa | prema suyeṃ || 341 ||
aisā manīṃ jo jo bhāvo | to to puḍhāṃ puḍhāṃ lāgeṃ tayāṃ devoṃ |
āṇi didhaliyācā nirvāho | tohi mīci karīṃ || 342 ||
hā yogakṣemu āghavā | tayāṃcā majaci paḍilā pāṃḍavā |
jayāṃciyāṃ sarvabhāvāṃ | āśrayo mī || 343 ||
ye'pyanyadevatā bhaktā yajante śraddhayānvitāḥ |
te'pi māmeva kaunteya yajantyavidhipūrvakam || 23 ||
ātāṃ āṇikahī saṃpradāyeṃ | pari māteṃ neṇatī samavāyeṃ |
je agni-iṃdra-sūrya-somāye | mhaṇaūni yajitī || 344 ||
teṃhī kīra māteṃci hoye | kāṃ je heṃ āghaveṃ mīci āheṃ |
pari te bhajatī ujarī navhe | viṣama paḍe || 345 ||
pāhe pāṃ śākhā pallava vṛkṣāce | he kāya navhatī ekāci bījāce |
pari pāṇī gheṇeṃ mul̤āceṃ | teṃ mul̤īṃci ghāpe || 346 ||
kāṃ dahāhīṃ iṃdriyeṃ āhātī | iyeṃ jarī ekeci dehīṃcīṃ hotī |
āṇi ihīṃ sevile viṣayo jātī | ekāci ṭhāyā || 347 ||
tari karoni rasasoya baravī | kānīṃ keviṃ bharāvī |
phuleṃ āṇoni bāṃdhāvīṃ | ḍol̤āṃ keviṃ || 348 ||
to rasu to mukheṃci sevāvā | parimal̤u to ghrāṇeṃci ghyāvā |
taisā mī to yajāvā | mīci mhaṇoni || 349 ||
yera māteṃ neṇoni bhajana | teṃ vāyāṃci gā āneṃāna |
mhaṇoni karmāce ḍol̤e jñāna | teṃ nirdoṣa hoāveṃ || 350 ||
ahaṃ hi sarvayajñānāṃ bhoktā ca prabhureva ca |
na tu māmabhijānanti tattvenātaścyavanti te ||24||
eṟhavīṃ pāheṃ pāṃ paṃḍusutā | yā yajñopahārāṃ samastāṃ |
mīvāṃcūni bhoktā | kavaṇu āhe || 351 ||
mī sakal̤āṃ yajñāṃcā ādi | āṇi yajanā yā mīci avadhi |
kīṃ māteṃ cukoni durbuddhi | devāṃ bhajale || 352 ||
gaṃgece udaka gaṃge jaiseṃ | arpiṃje devapittaroddeśeṃ |
mājhe maja detī taiseṃ | pari ānānīṃ bhāvīṃ || 353 ||
mhaṇaūni te pārthā | māteṃ na pavatīci sarvathā |
maga manīṃ vāhilī je āsthā | tetha āle || 354 ||
yānti devavratā devānpitṝnyānti pitṛvratāḥ |
bhūtāni yānti bhūtejyā yānti madyājino'pi mām || 25 ||
maneṃ vācā karaṇīṃ | jayāṃcīṃ bhajaneṃ devāṃciyā vāhaṇī |
te śarīra jātiyekṣaṇīṃ | devaci jāle || 355 ||
athavā pitarāṃcīṃ vrateṃ | vāhatī jayāṃcīṃ citteṃ |
jīvita saraliyā tayāṃteṃ | pitṛtva varī || 356 ||
kāṃ kṣudradevatādi bhūteṃ | tiyeṃci jayāṃcīṃ paramadaivateṃ |
jīṃhīṃ abhicārikīṃ tayāṃteṃ | upāsileṃ || 357 ||
tayāṃ dehāṃcī javanika phiṭalī | āṇi bhūtatvācī prāptī jāhalī |
evaṃ saṃkalpavaśeṃ phal̤alīṃ | karmeṃ tayāṃ || 358 ||
maga mīci ḍol̤āṃ dekhilā | jīṃhīṃ kānīṃ mīci aikilā |
manīṃ mī bhāvilā | vānilā vācā || 359 ||
sarvāṃgīṃ sarvāṭhāyīṃ | mīci namaskārilā jihīṃ |
dānapuṇyādikeṃ jeṃ kāṃhīṃ | teṃ mājhiyāci moharā || 360 ||
jihīṃ māteṃci adhyayana keleṃ | je āṃtabāhera miyāṃci dhāle |
jayāṃce jīvitva joḍaleṃ | majacilāgīṃ || 361 ||
je ahaṃkāru vāhata āṃgīṃ | āmhī harīce bhūṣāvayālāgīṃ |
je lobhiye ekaci jagīṃ | mājheni lobheṃ || 362 ||
je mājheni kāmeṃ sakāma | je mājheni premeṃ saprema |
je mājhiyā bhulī sabhrama | neṇatī loka || 363 ||
jayāṃcīṃ jāṇatī maja śāstreṃ | mī joḍeṃ jayāceni maṃtreṃ |
aise je ceṣṭāmātreṃ | bhajale maja || 364 ||
te maraṇāailīcakaḍe | maja mil̤oni gele phuḍe |
maga maraṇīṃ āṇikīkaḍe | jātīla keviṃ || 365 ||
mhaṇoni madyājī je jāhāle | te mājhiyā sāyujyā āle |
jihīṃ upacāramiṣeṃ didhaleṃ | āpaṇapeṃ maja || 366 ||
paiṃ arjunā mājhāṃ ṭhāyīṃ | āpaṇapevīṇa saurasu nāhīṃ |
mī upacārīṃ kavaṇāhī | nākal̤eṃ gā || 367 ||
etha jāṇiva karī toci neṇe | āthileṃpaṇa miravī teṃci uṇeṃ |
āmhī jāhaloṃ aiseṃ jo mhaṇe | to kāṃhīṃci navhe || 368 ||
athavā yajñadānādi kirīṭī | kāṃ tapeṃ hana je huṭahuṭī |
te tṛṇā ekāsāṭhīṃ | na sare etha || 369 ||
pāheṃ pāṃ jāṇiveceni bal̤eṃ | koṇhī vedāpāsūni ase āgal̤eṃ |
kīṃ śeṣāhūni toṃḍāgal̤eṃ | bolakeṃ āthī || 370 ||
tohī āṃtharuṇātal̤avaṭī daḍe | yeru neti neti mhaṇoni bahuḍe |
etha sanakādika veḍe | pise jāhale || 371 ||
karitāṃ tāpasāṃcī kaḍasaṇī | kavaṇu javal̤āṃ ṭhevijaila śūl̤apāṇī |
tohi abhimānu sāṃḍūni pāyavaṇī | māthāṃ vāhe || 372 ||
nātarī āthilepaṇeṃ sarisī | kavaṇī āhe lakṣmiyeaisī |
śriyesārikhiyā dāsī | gharīṃ jiyeteṃ || 373 ||
tiyāṃ khel̤atāṃ karitī gharakulī | tayāṃ nāmeṃ amarapureṃ jari ṭhevilīṃ |
tari na hotī kāya bāhulīṃ | iṃdrādika tayāṃcīṃ || 374 ||
tayāṃ nāvaḍoni jevhāṃ moḍatī | tevhāṃ maheṃdrāce raṃka hotī |
tiyāṃ jhāḍāṃ yeute jayāṃ pāhatī | te kalpavṛkṣa || 375 ||
aiseṃ jiyeciyāṃ javal̤ikāṃ | sāmarthya gharīṃciyāṃ pāikāṃ |
te lakṣmī mukhyanāyakā | na maneci etha || 376 ||
maga sarvasveṃ karuni sevā | abhimāna sāṃḍūni pāṃḍavā |
te pāya dhuvāvayāciyā daivā | pātra jāhālī || 377 ||
mhaṇoni thorapaṇa paṟhāṃci sāṃḍije | vyutpatti āghavī visarije |
jaiṃ jagā dhākuṭeṃ hoije | taiṃ javal̤īka mājhī || 378 ||
agā sahastrakiraṇāciye diṭhī | puḍhā caṃdruhī lope kirīṭī |
tetha khadyota kā huṭahuṭī | āpuleni tejeṃ || 379 ||
taiseṃ lakṣmiyeceṃ thorapaṇa na sare | jetha śaṃbhūceṃhī tapa na pure |
tetha yera prākṛta heṃdareṃ | keviṃ jāṇoṃ lāhe || 380 ||
yālāgīṃ śarīrasāṃḍovā kīje | sakal̤aguṇāṃceṃ loṇa utarije |
saṃpattimadu sāṃḍije | kuravaṃḍī karunī || 381 ||
patraṃ puṣpaṃ phalaṃ toyaṃ yo me bhaktyā prayacchati |
tadahaṃ bhaktyupahṛtamaśnāmi prayatātmanaḥ || 26 ||
maga nissīmabhāvaulhāseṃ | maja arpāvayāceni miseṃ |
phal̤a āvaḍe taiseṃ | bhalatayāceṃ ho || 382 ||
bhaktu mājhiyākaḍe dāvī | āṇi mī donhī hāta voḍavīṃ |
maga deṭhuṃ na pheḍitāṃ sevīṃ | ādareṃśī || 383 ||
paiṃ gā bhaktīceni nāṃveṃ | phūla eka maja dyāveṃ |
teṃ lekheṃ tari myāṃ turaṃbāveṃ | pari mukhīṃci ghālīṃ || 384 ||
heṃ aso kāyasīṃ phuleṃ | pānaci eka āvaḍe teṃ jāhaleṃ |
teṃ sājukahī na ho sukaleṃ | bhalataiseṃ || 385 ||
pari sarvabhāveṃ bharaleṃ dekheṃ | āṇi bhukelā amṛteṃ tokhe |
taiseṃ patraci pari teṇeṃ sukheṃ | ārogūṃ lāgeṃ || 386 ||
athavā aiseṃhī eka ghaḍe | je pālāhī pari na joḍe |
tari udakāceṃ taṃva sāṃkaḍeṃ | navhela kīṃ || 387 ||
teṃ bhalatetha nimoleṃ | na joḍitāṃ āhe joḍaleṃ |
teṃci sarvasva karuni arpileṃ | jeṇeṃ maja || 388 ||
teṇeṃ vaikuṭhāpāsoni viśāl̤eṃ | majalāgīṃ kelīṃ rāūl̤eṃ |
kaustubhāhoni nirmal̤eṃ | leṇīṃ didhalīṃ || 389 ||
dūdhācīṃ śejāreṃ | kṣīrābdhīaisīṃ manohare |
majalāgīṃ apāreṃ | sṛjilīṃ teṇeṃ || 390 ||
karpūra caṃdana agaru | aiseyā sugaṃdhācā mahāmeru |
maja hātīṃ lāvilā dinakaru | dīpamāl̤e || 391 ||
garuḍāsārikhīṃ vāhaneṃ | maja surataṃrucīṃ udyāneṃ |
kāmadhenūṃcīṃ godhaneṃ | arpilīṃ teṇeṃ || 392 ||
maja amṛtāhūni suraseṃ | bonīṃ vogarilīṃ bahuvaseṃ |
aisā bhaktāṃceni udakaleśeṃ | paritoṣeṃ gā || 393 ||
heṃ sāṃgāveṃ kāya kirīṭī | tumhīṃci dekhileṃ āpuliyā diṭhī |
mī sudāmayāciyā soḍīṃ gāṭhīṃ | pavhayālāgīṃ || 394 ||
paiṃ bhakti ekī mī jāṇeṃ | tetha sāneṃ thora na mhaṇeṃ |
āmhī bhāvāce pāhuṇe | bhalateyā || 395 ||
yera patra puṣpa phal̤a | teṃ bhajāvayā misa keval̤a |
vāṃcūni āmucā lāga niṣphal̤a | bhaktitatva || 396 ||
mhaṇoni arjunā avadhārīṃ | tūṃ buddhi ekī sopārī karīṃ |
tarī sahajeṃ āpuliyā manomaṃdirīṃ | na visaṃbeṃ māteṃ || 397 ||
yatkaroṣi yadaśnāsi yajjuhoṣi dadāsi yat |
yattapasyasi kaunteya tatkuruṣva madarpaṇam || 27 ||
je je kāṃhīṃ vyāpāra karisī | kāṃ bhoga hana bhogisī |
athavā yajñīṃ yajasī | nānāvidhīṃ || 398 ||
nātarī pātraviśeṣeṃ dāneṃ | kāṃ sevakāṃ desī jīvaneṃ |
tapādi sādhaneṃ | vrateṃ karisī || 399 ||
teṃ kriyājāta āghaveṃ | jeṃ jaiseṃ nipajela svabhāveṃ |
teṃ bhāvanā karoni karāveṃ | mājhiyā moharā || 400 ||
pari sarvathā āpulāṃ jīvīṃ | keliyācī śaṃkā kāṃhīṃci nuravīṃ |
aisīṃ dhuvoni karme dyāvīṃ | mājhiyāṃ hātīṃ || 401 ||
śubhāśubhaphalairevaṃ mokṣyase karmabandhanaiḥ |
saṃnyāsayogayuktātmā vimukto māmupaiṣyasi || 28 ||
maga agnikuṃḍī bījeṃ ghātalīṃ | tiyeṃ aṃkuradaśe jeviṃ mukalīṃ |
tevi na phal̤atīci maja arpilīṃ | śubhāśubheṃ || 402 ||
agā karme jaiṃ urāveṃ | taiṃ tihīṃ sukhaduḥkhīṃ phal̤āveṃ |
āṇi tayāteṃ bhogāvayā yāveṃ | dehā ekā || 403 ||
teṃ ugāṇileṃ maja karma | tevhāṃci pusileṃ maraṇa janma |
janmāsaveṃ śrama | varacilahī gele || 404 ||
mhaṇaūni arjunā yāpari | pāhecā vel̤u navhela bhārī |
he saṃnyāsayukti sopārī | didhalī tuja || 405 ||
yā dehāciyā bāṃdoḍī na paḍije | sukhaduḥkhāciyā sāgarīṃ na buḍije | sukheṃ sukharupā ghaḍije | mājhiyāci aṃgā || 406 ||
samo'haṃ sarvabhūteṣu na me dveṣyo'sti na priyaḥ |
ye bhajanti tu māṃ bhaktyā mayi te teṣu cāpyaham || 29 ||
to mī pusasī kaisā | tari jo sarvabhūtīṃ sadā sarisā |
jetha āpaparu aisā | bhāgu nāhīṃ || 407 ||
je aisiyā māteṃ jāṇoni | ahaṃkārācā kuruṭhā moḍoni |
je jīveṃ karme karuni | bhajatī māteṃ || 408 ||
te vartata disatī dehīṃ | pari te dehīṃ nā mājhāṃ ṭhāyīṃ |
āṇi mī tayāṃcā hṛdayīṃ | samagra aseṃ || 409 ||
savistara vaṭatva jaiseṃ | bījakaṇikemājīṃ ase |
āṇi bījakaṇu vase | vaṭīṃ jevīṃ || 410 ||
tevīṃ āmhāṃ tayāṃ paraspareṃ | bāherī nāmācīṃci aṃtareṃ |
vāṃcuni āṃtuvaṭa vastuvicāreṃ | mī teci te || 411 ||
ātāṃ jāyāṃceṃ leṇeṃ | jaiseṃ āṃgāvarī āhācavāṇeṃ |
taiseṃ deha dharaṇeṃ | udāsa tayāṃceṃ || 412 ||
parimal̤u nighāliyā pavanāpāṭhīṃ | māgeṃ vosa phūla rāhe deṭhīṃ |
taiseṃ āyuṣyāciye muṭhī | keval̤a deha || 413 ||
yera avaṣṭaṃbhu jo āghavā | to āruḍhoni madbhāvā |
majaci āṃtu pāṃḍavā | paiṭhā jāhalā || 414 ||
api cetsudurācāro bhajate māmananyabhāk |
sādhureva sa mantavyaḥ samyagvyavasito hi saḥ || 30 ||
aiseṃ bhajateni premabhāveṃ | jayāṃ śarīrahī pāṭhīṃ na pave |
teṇeṃ bhalatayā vhāveṃ | jātīciyā || 415 ||
āṇi ācaraṇa pāhātāṃ subhaṭā | to duṣkṛtācā sela vāṃṭā |
pari jīvita vecileṃ cohaṭāṃ | bhaktīciyā kīṃ || 416 ||
agā aṃtīṃciyā matī | sācapaṇa puḍhile gatī |
mhaṇoni jīvita jeṇeṃ bhaktī | didhaleṃ śekhīṃ || 417 ||
to ādhīṃ jarī anācārī | tarī sarvottamuci avadhārīṃ |
jaisā buḍālā mahāpūrīṃ | na maratu nighālā || 418 ||
tayāceṃ jīvita ailathaḍiye āleṃ | mhaṇoni buḍālepaṇa jevīṃ vāyāṃ geleṃ |
tevīṃ nureci pāpa keleṃ | śevaṭaliye bhaktī || 419 ||
yālāgīṃ duṣkṛtī jaṟhī jāhalā | tari anutāpatīrthīṃ nhālā |
nhāūni majaāṃtu ālā | sarvabhāveṃ || 420 ||
tari ātāṃ pavitra tayāceṃci kul̤a | abhijātya teṃci nirmal̤a |
janmaleyā phal̤a | tayāsīca joḍaleṃ || 421 ||
to sakal̤ahī paḍhinnalā | tapeṃ toci tapinnalā |
aṣṭāṃga abhyāsilā | yogu teṇeṃ || 422 ||
heṃ aso bahuta pārthā | to utaralā karme sarvathā |
jayācī akhaṃḍa gā āsthā | majacilāgīṃ || 423 ||
avaghiyā manobuddhīciyā rāhaṭī | bharoni ekaniṣṭheciyā peṭī |
jeṇeṃ majamājīṃ kirīṭī | nikṣepilī || 424 ||
kṣipraṃ bhavati dharmātmā śaśvacchāntiṃ nigacchati |
kaunteya prati jānīhi na me bhaktaḥ praṇaśyati || 31 ||
to ātāṃ avasareṃ majasārikhā hoila | aisāhī bhāva tuja jāila |
hāṃ gā amṛtāāṃta rāhīla | tayā maraṇa kaiceṃ || 425 ||
pai sūrya jo vel̤u nudaije | tayā vel̤ā kīṃ rātra mhaṇije |
tevīṃ mājhiye bhaktīviṇa jeṃ kīje | teṃ mahāpāpa nohe || 426 ||
mhaṇoni tayāciyā cittā | mājhī javal̤īka pāṃḍusutā |
tevhāṃci to tatvatā | svarupa mājheṃ || 427 ||
jaisā dīpeṃ dīpu lāvije | tetha ādīla koṇa heṃ nol̤akhije |
taisā sarvasveṃ jo maja bhaje | to mī hoūni ṭhāke || 428 ||
maga mājhī nitya śāṃtī | tayā daśā teci kāṃtī |
kiṃbahunā jitī | mājheni jīveṃ | 429 ||
etha pārthā puḍhatapuḍhatī | teṃci teṃ sāṃgo kitī |
jarī miyāṃ cāḍa tarī bhaktī | na visaṃbije gā || 430 ||
agā kul̤āciyā cokhaṭapaṇā nalagā | abhijātya jhaṇīṃ ślāghā |
vyutpattīcā vāugā | sosu kāṃ vahāvā || 431 ||
kāṃ rupe vayasā mājā | āthilepaṇeṃ kāṃ gājā |
eka bhāva nāhīṃ mājhā | tarī pālhāl̤a teṃ || 432 ||
kaṇeṃviṇa sopaṭeṃ | kaṇaseṃ lāgalīṃ āthī eka dāṭeṃ |
kāya karāveṃ gomaṭeṃ | vosa nagara || 433 ||
nātarī sarovara āṭaleṃ | rānīṃ duḥkhiyā duḥkhī bheṭaleṃ |
kāṃ vāṃjha phulīṃ phulaleṃ | jhāḍa jaiseṃ || 434 ||
taiseṃ sakal̤a teṃ vaibhava | athavā kul̤ajātīgaurava |
jaiseṃ śarīra āhe sāveva | pari jīvaci nāhīṃ || 435 ||
taiseṃ mājhiye bhaktīviṇa | jal̤o teṃ jiyāleṃpaṇa |
agā pṛthvīvarī pāṣāṇa | nasatī kāī || 436 ||
paiṃ hiṃvarācī dāṭa sāulī | sajjanīṃ jaisī vāl̤ilī |
taisīṃ puṇyeṃ ḍāvalūni gelīṃ | abhaktāṃteṃ || 437 ||
niṃba niṃbol̤iyāṃ moḍoni ālā | tarī to kāul̤iyāṃsīci sukāl̤u jāhalā |
taisā bhaktihīnu vāḍhinnalā | doṣāṃcilāgīṃ || 438 ||
kāṃ ṣaḍrasa khāparīṃ vāḍhile | vāḍhūni cohaṭāṃ rātrī sāṃḍile |
te suṇiyāṃceci aise jhāle | jiyāparī || 439 ||
taiseṃ bhaktīhīnāceṃ jiṇeṃ | jo svapnīṃhī pari sukṛta neṇe |
teṇe saṃsāraduḥkhāsī āvaṃtaṇeṃ | vogarileṃ gā || 440 ||
mhaṇoni kul̤a uttama nohāveṃ | jātī aṃtyāhī vhāveṃ |
vari dehāceni nāṃveṃ | paśūceṃhī lābho || 441 ||
pāheṃ pāṃ sāvajeṃ hātiruṃ dharileṃ | teṇeṃ tayā kākul̤atī māteṃ smarileṃ |
kīṃ tayāceṃ paśutva vāvo jāhaleṃ | pātaliyā māteṃ || 442 ||
māṃ hi pārtha vyapāśritya ye'pi syuḥ pāpayonayaḥ |
striyo vaiśyāstathā śūdrāste'pi yānti parāṃ gatim || 32 ||
agā nāṃveṃ ghetā vokhaṭīṃ | je āghaveyā adhamāṃciye śevaṭīṃ |
tiye pāpayonīhī kirīṭī | janmale je || 443 ||
te pāpayoni mūḍha | mūrkha aise je dagaḍa |
pari mājhāṃ ṭhāyīṃ dṛḍha | sarvabhāveṃ || 444 ||
jayāṃciye vāce mājhe ālāpa | dṛṣṭī bhogī mājheṃci rupa |
jayāṃceṃ mana saṃkalpa | mājhāci vāhe || 445 ||
mājhiyā kīrtīviṇa | jayāṃce rite nāhīṃ śravaṇa |
jayāṃ sarvāṃgīṃ bhūṣaṇa | mājhī sevā || 446 ||
jayāṃceṃ nāva viṣo neṇe | jāṇīva majaci ekāteṃ jāṇe |
jayā aiseṃ lābhe tarī jiṇeṃ | eṟhavīṃ maraṇa || 447 ||
aisā āghavāci pari pāṃḍavā | jihīṃ āpuliyā sarvabhāvā |
jiyāvayālāgīṃ volāvā | mīci kelā || 448 ||
te pāpayonīhī hotu kāṃ | te śrutādhītahī na hotuṃ kāṃ |
pari majasīṃ tukitāṃ tukā | tuṭī nāhīṃ || 449 ||
pāheṃ pāṃ bhakticeni āthilepaṇeṃ | daityīṃ devāṃ āṇileṃ uṇeṃ |
mājheṃ nṛsiṃhatva leṇeṃ | jayāciye mahime || 450 ||
to pralhādu gā majasāṭhīṃ | ghetāṃ bahuteṃ sadā kirīṭī |
kāṃ jeṃ miyāṃ dyāveṃ te goṣṭī | tayāciyā joḍe || 451 ||
eṟhavīṃ daityakul̤a sācokāreṃ | pari iṃdrihī sarī na lāhe upareṃ |
mhaṇoni bhakti gā etha sare | jāti apramāṇa || 452 ||
rājājñecīṃ akṣareṃ āhātī | tiyeṃ cāmā ekā jayā paḍatī |
tayā cāmāsāṭhīṃ joḍatī | sakal̤a vastu || 453 ||
vāṃcūni soneṃ rupeṃ pramāṇa nohe | etha rājājñāci samartha āhe |
teṃci cāma eka jaiṃ lāhe | teṇeṃ vikatī āghavīṃ || 454 ||
taiseṃ uttamatva taiṃci tare | taiṃci sarvajñatā sare |
jaiṃ manobuddhi bhare | mājheni premeṃ || 455 ||
mhaṇoni kul̤a jāti varṇa | heṃ āghaveṃci gā akāraṇa |
etha arjunā mājhepaṇa | sārthaka eka || 456 ||
teṃci bhalateṇeṃ bhāveṃ | mana majāāṃtu yeteṃ hoāveṃ |
āleṃ tarī āghaveṃ | māgīla vāvo || 457 ||
jaise tavaṃci vahāl̤a vohal̤a | jaṃva na pavatī gaṃgājal̤a |
maga hoūni ṭhākatī keval̤a | gaṃgārupa || 458 ||
kāṃ khaira caṃdana kāṣṭheṃ | he vivaṃcanā taṃvaci ghaṭe |
jaṃva na ghāpatī ekavaṭeṃ | agnīmājīṃ || 459 ||
taise kṣatrī vaiśya striyā | kāṃ śūdra aṃtyādi iyā |
jātī taṃvaci vegal̤āliyā | jaṃva na pavatī māteṃ || 460 ||
maga jātī vyaktī paḍe biṃduleṃ | jevhāṃ bhāva hotī maja mīnale |
jaise lavaṇakaṇa ghātale | sāgarāmājīṃ || 461 ||
taṃvavarī nadānadīṃcīṃ nāṃveṃ | taṃvaci pūrvapaścimece yāve |
jaṃva na yetī āghave | samudrāmājīṃ || 462 ||
heṃci kavaṇeṃ ekeṃ miseṃ | citta mājhāṃ ṭhāyīṃ praveśe |
yetuleṃ ho maga āpaiseṃ | mī hoṇe ase || 463 ||
agā varī phoḍāvayāci lāgīṃ | loho mil̤o kāṃ parisācāṃ āṃgīṃ |
kāṃ je mil̤atiye prasaṃgīṃ | soneṃci hoīla || 464 ||
pāheṃ pāṃ vālabhāceni vyājeṃ | tiyā vrajāṃganāṃcīṃ nijeṃ |
maja mīnaliyā kāya mājheṃ | svarupa navhatīci || 465 ||
nātarī bhayāceni miseṃ | māteṃ na pavijeci kāya kaṃseṃ |
kīṃ akhaṃḍa vairavaśeṃ | caidyādikīṃ || 466 ||
agā soyarepaṇeṃci pāṃḍavā | mājheṃ sāyujya yādavāṃ |
kīṃ mamatveṃ vāsudevā- | dikāṃ sakal̤āṃ || 467 ||
nāradā dhruvā akrūrā | śukā hana sanatkumārā |
yāṃ bhaktī mī dhanurdharā | prāpyu jaisā || 468 ||
taisāci gopīsī kāmeṃ | tayā kaṃsā bhayasaṃbhrameṃ |
yerā ghātakeyāṃ manodharmeṃ | śiśupālādikāṃ || 469 ||
agā mī ekulāṇīceṃ khāgeṃ | maja yevoṃ ye bhalateni mārge |
bhaktī kāṃ viṣayeṃ virāgeṃ | athavā vaireṃ || 470 ||
mhaṇoni pārthā pāhīṃ | praveśāvayā mājhāṃ ṭhāyīṃ |
upāyāṃcī nāhīṃ | keṇi etha || 471 ||
āṇi bhalatiyā jātī janmāveṃ | maga bhajije kāṃ virodhāveṃ |
pari bhakta kāṃ vairiyā vhāveṃ | mājhiyāci || 472 ||
agā kavaṇeṃ eke boleṃ | mājhepaṇa jaṟhī jāhāleṃ |
tarī mī hoṇeṃ āleṃ | hātā niruteṃ || 473 ||
yāpari pāpayonīhī arjunā | kāṃ vaiśya śūdra aṃganā |
māteṃ bhajatāṃ sadanā | mājhiyā yetī || 474 ||
kiṃ punarbrāhmaṇāḥ puṇyā bhaktā rājarṣayastathā |
anityamasukhaṃ lokamimaṃ prāpya bhajasva mām || 33 ||
maga varṇāṃmājīṃ chatracāmara | svarga jayāṃceṃ agrahāra |
maṃtravidyesi māhera | brāhmaṇa je || 475 ||
jetha akhaṃḍa vasije yāgīṃ | je vedāṃcī vajrāṃgī |
jayāciye diṭhīcāṃ utsaṃgīṃ | maṃgal̤a vāḍhe || 476 ||
je pṛthvītal̤īṃce deva | je tapovatāra sāvayava |
sakal̤a tīrthāṃsī daiva | udayaleṃ je || 477 ||
jayāciye āstheciye vole | satkarma pālhāl̤īṃ geleṃ |
saṃkalpeṃ satya jiyāleṃ | jayāṃceni || 478 ||
jayāṃceni gā boleṃ | agnīsi āyuṣyā jāhāleṃ |
mhaṇoni samudreṃ pāṇī āpuleṃ | didhaleṃ yāṃciyā prītī || 479 ||
miyāṃ lakṣmī ḍāvaloni kelī parautī | pheḍoni kaustubha ghetalā hātīṃ |
maga voḍhavilī vakṣasthal̤ācī vākhatī | caraṇarajāṃ || 480 ||
ājhūni pāulāṃcī mudrā | mī hṛdayīṃ vāheṃ gā subhadrā |
je āpuliyā daivasamudrā | jatanelāgīṃ || 481 ||
jayāṃcā kopa subhaṭā | kāl̤āgnirudrācā vasauṭā |
jayāṃcāṃ prasādīṃ phukaṭā | joḍatī siddhī || 482 ||
aise puṇyapūjya je brāhmaṇa | āṇi mājhāṃ ṭhāyīṃ ārtiṃnipuṇa |
ātāṃ māteṃ pāvatī heṃ kavaṇa | samarthaṇeṃ || 483 ||
pāheṃ pāṃ caṃdanāceni aṃgānil̤eṃ | śivatile niṃba hote je javal̤e |
tiṃhīṃ nirjivīṃhī devāṃcī niḍal̤eṃ | baisaṇīṃ kelīṃ || 484 ||
maga to caṃdanu tetha na pave | aiseṃ manīṃ kaiseni dharāveṃ |
athavā pātalā heṃ samarthāveṃ | tevhāṃ kāyi sāca || 485 ||
jetha nivavīla aisiyā āśā | hareṃ caṃdramā ādhā aisā |
vāhijata ase śirasā | niraṃtara || 486 ||
tetha nivavitā āṇi sagal̤ā | parimal̤eṃ caṃdrāhūni āgal̤ā |
to caṃdanu keviṃ avalīl̤ā | sarvāṃgī na baise || 487 ||
kāṃ rathyodakeṃ jiyeciye kāse | lāgaliyā samudra jālīṃ anāyāseṃ |
tiye gaṃgesi kāya anāriseṃ | gatyaṃtara ase || 488 ||
mhaṇoni rājarṣi kāṃ brāhmaṇa | jayāṃ gatī matī mīci śaraṇa |
tayāṃ triśuddhī mīca nirvāṇa | sthitihī mīci || 489 ||
yālāgīṃ śatajarjare nāve | rigoni keviṃ niściṃta hoāveṃ |
kaiseni ughaḍiyā asāveṃ | śastravarṣīṃ || 490 ||
aṃgāvarī paḍatāṃ pāṣāṇa | na suvāveṃ keviṃ voḍaṇa |
rogeṃ dāṭaliyā āṇi udāsapaṇa | vokhadeṃsīṃ || 491 ||
jetha cahūṃkaḍe jal̤ata vaṇavā | tethūni na nigije keviṃ pāṃḍavā |
teviṃ lokā yeūniyā sopadravā | keviṃ na bhajije māteṃ || 492 ||
agā māteṃ na bhajāvayālāgīṃ | kavaṇa bal̤a pāṃ āpulāṃ āṃgīṃ |
kāi gharīṃ kīṃ bhogīṃ | niściṃtī kelī || 493 ||
nātarī vidyā kīṃ vayasā | yāṃ prāṇiyāṃsi hā aisā |
maja na bhajatāṃ bharavasāṃ | sukhācā koṇa || 494 ||
tarī bhogyajāta jetuleṃ | teṃ ekā dehāciyā nikiyā lāgaleṃ |
āṇi yetha deha taṃva ase paḍileṃ | kāl̤ācāṃ toṃḍīṃ || 495 ||
bāpa duḥkhāceṃ keṇeṃ suṭaleṃ | jetha maraṇāce bhare loṭale |
tiye mṛtyulokīṃciye śevaṭile | yeṇeṃ jāhāleṃ hāṭavel̤e || 496 ||
ātāṃ sukheṃsi jīvitā | kaicī grāhikī kījela pāṃḍusutā |
kāya rākhoṃḍī phuṃkitā | dīpu lāge || 497 ||
agā viṣāce kāṃde vāṭunī | jo rasu gheije pil̤unī |
tayā nāma amṛta ṭheunī | jaiseṃ amara hoṇeṃ || 498 ||
teviṃ viṣayāṃceṃ jeṃ sukha | teṃ keval̤a parama duḥkha |
pari kāya kīje mūrkha | na sevitāṃ na sare || 499 ||
kāṃ śīsa khāṃḍūni āpuleṃ | pāyīṃcāṃ khatīṃ bāṃdhileṃ |
taiseṃ mṛtyulokīṃceṃ bhaleṃ | āhe āghaveṃ || 500 ||
mhaṇoni mṛtyulokīṃ sukhācī kahāṇī | aikijela kavaṇācāṃ śravaṇīṃ |
kaiṃcī sukhanidrā āṃtharuṇīṃ | iṃgal̤ācāṃ || 501 ||
jiye lokīcā caṃdra kṣayarogī | jetha udayo hoya astālāgīṃ |
duḥkha leūni sukhācī āṃgī | sal̤ita jagāteṃ || 502 ||
jethe maṃgal̤ācāṃ aṃkurīṃ | saveṃci amaṃgal̤ācī paḍe porī |
mṛtyu udarācāṃ parivarīṃ | garbhu giṃvasī || 503 ||
jeṃ nāhīṃ tayāṃteṃ ciṃtavī | taṃva teṃci neije gaṃdharvīṃ |
geliyācī kavaṇe gāṃvīṃ | śuddhī na labhe || 504 ||
agā giṃvasitāṃ āghavā vāṭī | parataleṃ pāulaci nāhīṃ kirīṭī |
saiṃgha nimāliyāṃciyāci goṭhī | tiṃye purāṇeṃ jethiṃcīṃ || 505 ||
jethīṃciye anityatecī thorī | karitayā brahmayāceṃ āyuṣyaverī |
kaiseṃ nāhīṃ hoṇeṃ avadhārīṃ | nipaṭūniyāṃ || 506 ||
aisī lokīṃcī jiye nāṃdaṇūka | tetha janmale āthi je loka |
tayāṃciye niściṃtīce kautuka | disata ase || 507 ||
paiṃ dṛṣṭādṛṣṭīciye joḍī | lāgīṃ bhāṃḍavala na suṭe kavaḍī |
jetha sarvasveṃ hāni tetha koḍī | veṃcitī gā || 508 ||
jo bahuveṃ viṣayavilāseṃ gupheṃ | to mhaṇatī uvāyeṃ paḍilā sāpeṃ |
jo abhilāṣabhāreṃ daḍape | tayāteṃ sajñāna mhaṇatī || 509 ||
jayāceṃ āyuṣya dhākuṭeṃ hoya | bal̤a prajñā jirauni jāya |
tayāce namaskāritī pāya | vaḍila mhaṇuni || 510 ||
jaṃva jaṃva bāl̤a bal̤iyā vāḍhe | taṃva taṃva bhojeṃ nācatī koḍeṃ |
āyuṣya nimāleṃ āṃtuliyekaḍe | te glānīci nāhīṃ || 511 ||
janmaliyā divasadivaseṃ | hoṃ lāge kāl̤āciyāci aiseṃ |
kīṃ vāḍhatī karitī ulhāseṃ | ubhavitī guḍhiyā || 512 ||
agā mara hā bolu na sāhatī | āṇi meliyā tarī raḍatī |
pari asateṃ jāta na gaṇitī | gahiṃsapaṇeṃ || 513 ||
dardura sāpeṃ gil̤ijatu āhe ubhā | kīṃ to māsiyā veṭāl̤ī jibhā |
taise prāṇiye kavaṇā | vāḍhavitī tṛṣṇā || 514 ||
ahā kaṭā heṃ vokhaṭeṃ | mṛtyulokīṃceṃ upharāṭeṃ |
etha arjunā jarī avacaṭeṃ | janmalāsī tūṃ || 515 ||
tari jhaḍajhaḍoni vahilā nigha | iye bhaktīciye vāṭe lāga |
jiyā pāvasī avyaṃga | nijadhāma mājheṃ || 516 ||
manmanā bhava madbhakto madyājī māṃ namaskuru |
māmevaiṣyasi yuktvaivamātmānaṃ matparāyaṇaḥ || 34 ||
tūṃ mana heṃ mīci karīṃ | mājhāṃ bhajanīṃ prema dharīṃ |
sarvatra namaskārīṃ | maja ekāteṃ || 517 ||
mājheni anusaṃdhāneṃ dekha | saṃkalpu jāl̤aṇeṃ niḥśekha |
madyājī cokha | yāci nāṃva || 518 ||
aisā miyāṃ āthilā hosī | tetha mājhiyāci svarupā pāvasī |
heṃ aṃtaḥkaraṇīṃceṃ tujapāsīṃ | bolijata ase || 519 ||
agā āvaghiyā coriyā āpuleṃ | jeṃ sarvasva āmhī ase ṭhevileṃ |
teṃ pāvoni sukha saṃcale | hoūni ṭhāsī || 520 ||
aiseṃ sāṃval̤eni parabrahmeṃ | bhaktakāmakalpadrumeṃ |
bolileṃ ātmārāmeṃ | saṃjayo mhaṇe || 521 ||
aho aikijata ase kīṃ avadhārā | taṃva iyā bolā nivāṃta mhātārā |
jaisā mhaisā nuṭhī kāṃ purā | taisā ugāci ase || 522 ||
tetha saṃjayeṃ māthā tukilā | ahā amṛtācā pāūsa varṣalā |
kīṃ hā etha asatuci gelā | sejiyā gāṃvā || 523 ||
taṟhī dātāru hā āmucā | mhaṇoni heṃ bolatāṃ mail̤ela vācā |
kāi jhāleṃ yayācā | svabhāvoci aisā || 524 ||
pari bāpa bhāgya mājheṃ | je vṛttāṃtu sāṃgāvayāceni vyājeṃ |
kaisā rakṣiloṃ munirājeṃ | śrīvyāsadeveṃ || 525 ||
yetuleṃ heṃ vāḍeṃ sāyāseṃ | jaṃva bolata ase dṛḍheṃ mānaseṃ |
taṃva na dharaveci āpuliyā aiseṃ | sātvikeṃ keleṃ || 526 ||
citta cākāṭaleṃ āṭu gheta | vācā pāṃgul̤alī jethiṃcī tetha |
āpādakaṃcukita | romāṃca āle || 527 ||
ardhonmīlita ḍol̤e | varṣatāti ānaṃdajal̤eṃ |
āṃtuliyā sukhormīceni bal̤eṃ | bāheri kāṃpe || 528 ||
pai āghavāṃci romamūl̤īṃ | ālī svedakaṇikā nirmal̤ī |
leilā motiyāṃcīṃ kaḍiyāl̤īṃ | āvaḍe taisā || 529 ||
aisā mahāsukhāceni ārtiṃrase | jetha āṭaṇī hoīla jīvadaśe |
tethe nirovileṃ vyāseṃ | teṃ nedīca hoṃ || 530 ||
āṇi kṛṣṇārjunāceṃ bolaṇeṃ | ghoṃ karī āleṃ śravaṇeṃ |
kīṃ dehasmṛtīcā teṇeṃ | vāpasā kelā || 531 ||
tevhāṃ netrīṃceṃ jal̤a visarjī | sarvāṃgīṃcā svedu parimārjī |
tevīṃci avadhāna mhaṇe ho jī | dhṛtarāṣṭrāteṃ || 532 ||
ātāṃ kṛṣṇavākyabījā nivāḍu | āṇi saṃjaya sātvikācā bivaḍu |
mhaṇoni śrotayā hoīla suravāḍu | prameyapikācā || 533 ||
aho al̤umāl̤u avadhāna deyāveṃ | yetuleni ānaṃdāce rāśīvara baisāveṃ |
bāpa śravaṇeṃdriyā daiveṃ | ghātalī māl̤a || 534 ||
mhaṇoni vibhūtīṃcā ṭhāvo | arjunā dāvīla siddhāṃcā rāvo |
to aikā mhaṇe jñānadevo | nivṛttīcā || 535 ||
|| iti śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre
śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde rājavidyārājaguhyayogo nāma navamo'dhyāyaḥ ||

Explore More