Lord Krishna

જ્ઞાનેશ્વરી અધ્યાય 9

(Dnyaneshwari Adhyay 9 in Gujarati)

Sant Dnyaneshwar

Also known as Dnyaneshwari · Jnaneshwari · Jnaneshwari adhyay 9

Dnyaneshwari Adhyay 9. The Dnyaneshwari — Sant Dnyaneshwar's commentary on the Bhagavad Gita, composed at Nevasa in 1290 when he was in his teens. Its proper name is Bhavarthadipika, and it is the work that made Marathi a language of scripture: the Gita's Sanskrit opened out into ovis of extraordinary beauty, image piled on image, for listeners who knew no Sanskrit at all. This adhyay is named in its colophon for राजविद्याराजगुह्ययोगो.

#of 569
તરિ અવધાન એકવેળેં દીજે । મગ સર્વ સુખાસિ પાત્ર હોઈજે ।
હેં પ્રતિજ્ઞોત્તર માઝેં । ઉઘડ ઐકા ॥ ૧ ॥
પરિ પ્રૌઢી ન બોલેં હો જી । તુમ્હાં સર્વજ્ઞાંચાં સમાજીં ।
દેયાવેં અવધાન હે માઝી । વિનવણી સલગીચી ॥ ૨ ॥
કાં જે લળેયાંચે લળેં સરતી । મનોરથાચે મનૌરે પુરતી ।
જરી માહેરેં શ્રીમંતેં હોતી । તુમ્હા ઐસી ॥ ૩ ॥
તુમચેયા દિઠિવેચિયા વોલે । સાસિન્નલે પ્રસન્નતેચે મળે ।
તે સાઊલી દેખોનિ લોળેં । શ્રાંતુ જી મી ॥ ૪ ॥
પ્રભૂ તુમ્હી સુખામૃતાચે ડોહો । મ્હણોનિ આમ્હી આપુલિયા સ્વેચ્છા વોલાવોં લાહોં ।
યેથ જરી સલગી કરૂ બિહોં । તરી નિવો કેં પાં ॥ ૫ ॥
નાતરી બાલક બોબડાં બોલીં । કાં વાકુડાં વિચુકાં પાઊલીં ।
તેં ચોજ કરૂનિ માઊલી । રિઝે જેવીં ॥ ૬ ॥
તેવી તુમ્હા સંતાંચા પઢિયાવો । કૈસેનિ તરિ આમ્હાંવરી હો ।
યા બહુવા આળુકિયા જી આહોં । સલગી કરીત ॥ ૭ ॥
વાંચૂનિ માઝિયે બોલતીયે યોગ્યતે । સર્વજ્ઞ ભવાદૃશ શ્રોતે ।
કાય ધડ્યાવરી સારસ્વતેં । પઢોં સિકિજે ॥ ૮ ॥
અવધારાં આવડે તેસણાં ધુંધુરુ । પરિ મહાતેજીં ન મિરવે કાય કરૂં ।
અમૃતાચ્યા તાટી વોગરૂં । ઐસી રસસોય કૈંચી ॥ ૯ ॥
અહો હિમકરાસી વિંજણે । કી નાદાપુઢે આઇકવણે ।
લેણિયાસી લેણેં । હેં કહીં આથી ॥ ૧૦ ॥
સાંગા પરિમળેં કાય તુરંબાવેં । સાગરેં કવણે ઠાયીં નાહાવેં ।
હેં ગગનચિ આડેં આઘવેં । ઐસા પવાડુ કૈંચા ॥ ૧૧ ॥
તૈસેં તુમચેં અવધાન ધાયે । આણિ તુમ્હી મ્હણા હેં હોયે ।
ઐસેં વક્તૃત્વ કવણા આહે । જેણે રિઝા તુમ્હી ॥ ૧૨ ॥
તરિ વિશ્વપ્રગટતિયા ગભસ્તી । હાતિવેનિ ન કીજે આરતી ।
કાં ચુળોદકેં અપાંપતી । અર્ઘ્યુ નેદિજે ॥ ૧૩ ॥
પ્રભુ તુમ્હી મહેશાચિયા મૂર્તી । આણિ મી દુબળા અર્ચિતસે ભક્તી ।
મ્હણોનિ બેલ જર઼્હી ગંગાવતી । તર઼્હી સ્વીકારાલ કી ॥ ૧૪ ॥
બાળક બાપાચિયે તાટીં રિગે । રિગૌનિ બાપાતેંચ જેવઊં લાગે ।
કી તો સંતોષલેનિ વેગેં । મુખચિ વોડવી ॥ ૧૫ ॥
તૈસા મી તુમ્હાંપ્રતી । ચાવટી કરિતસે બાળમતી ।
તરી તુમ્હીં સંતોષિજે ઐસી જાતી । પ્રેમાચી યા ॥ ૧૬ ॥
આણિ તેણે આપુલેપણાચેનિ મોહેં । તુમ્હી સંત ઘેતલે અસા બહુવે ।
મ્હણોનિ કેલિયે સલગીચા નોહે । આભારુ તુમ્હાં ॥ ૧૭ ॥
અહો તાન્હેયાચી લાગતા ઝટે । તરી અધિકચિ પાન્હા ફુટે ।
રોષેં પ્રેમ દુણવટે । પઢિયંતયાચેનિ ॥ ૧૮ ॥
મ્હણઊનિ મજ લેંકુરવાચેનિ બોલેં । તુમચેં કૃપાળૂપણ નિદૈલે ।
તે ચેઇલેં હેં જી જાણવલેં । યાલાગીં બોલિલોં મી ॥ ૧૯ ॥
એર઼્હવીં ચાંદણે પિકવિજત આહે ચેપણી । કીં વારયા ધાપત આહે વાહણી ।
હાં હો ગગનાસી ગંવસણી । ઘાલિજે કેવી ॥ ૨૦ ॥
આઇકાં પાણી વોથિજાવે ન લગે । નવનીતીં માથુલા ન રિગે ।
તેવિં લાજિલેં વ્યાખ્યાન ન નિગે । દેખોનિ જયાંતે ॥ ૨૧ ॥
હેં અસો શબ્દબ્રહ્મ જિયે બાજે । શબ્દ માવળલેયા નિવાંતુ નિજે ।
તો ગીતાર્થુ મર઼્હાટિયા બોલિજે । હા પાડુ કાઈ ॥ ૨૨ ॥
પરિ ઐસિયાહી મજ ધિંવસા । તો પુઢતિયાચિ યેકી આશા ।
જે ધિટીંવા કરૂનિ ભવાદૃશ્યાં । પઢિયંતા હોઆવેં ॥ ૨૩ ॥
પરિ આતાં ચંદ્રાપાસોનિ નિવવિતે । જેં અમૃતાહૂનિ જીવવિતેં ।
તેણેં અવધાન કીજો વાઢતેં । મનોરથા માઝિયા ॥ ૨૪ ॥
કાં જૈં દિઠિવા તુમચા વરુષે । તૈં સકળાર્થસિદ્ધિ મતી પિકે ।
એર઼્હવી કોંભેલા ઉન્મેષુ સુકે । જરી ઉદાસ તુમ્હી ॥ ૨૫ ॥
સહજેં તરી અવધારા । વક્તૃત્વા અવધાનાચા હોય ચારા ।
તરી દોંદેં પેલતી અક્ષરાં । પ્રમેયાચીં ॥ ૨૬ ॥
અર્થ બોલાચી વાટ પાહે । તેથ અભિપ્રાવો અભિપ્રાયાતેં વિયે ।
ભાવાચા ફુલૌરા હોત જાયે । મતિવરી ॥ ૨૭ ॥
મ્હણૂનિ સંવાદાચા સુવાવો ઢળે । તરી હૃદયાકાશ સારસ્વતેં વોળે ।
આણિ શ્રોતા દુશ્ચિતા તરિ વિતુળે । માંડલા રસુ ॥ ૨૮ ॥
અહો ચંદ્રકાંતુ દ્રવતા કીર હોયે । પરિ તે હાતવટી ચંદ્રી કીં આહે ।
મ્હણઊનિ વક્તા તો વક્તાચિ નવ્હે । શ્રોતેનિ વીણ ॥ ૨૯ ॥
પરી આતાં આમુતેં ગોડ કરાવેં । ઐસે તાંદુળી કાયસા વિનવાવે ।
સાઇખડિયાને કાઇ પ્રાર્થાવેં । સૂત્રધારાતેં ॥ ૩૦ ॥
કાય તો બાહુલિયાંચિયા કાજા નાચવી । કીં આપુલિયેં જાણિવેચી કળા વાઢવી ।
મ્હણઊનિ આમ્હાં યા ઠેવાઠેવી । કાય કાજ ॥ ૩૧ ॥
તંવ ગુરુ મ્હણતી કાઇ જાહલેં । હેં સમસ્તહી આમ્હાં પાવલેં ।
આતાં સાંગે જેં નિરોપિલેં । નારાયણેં ॥ ૩૨ ॥
યેથ સંતોષોનિ નિવૃત્તિદાસેં । જી જી મ્હણઊનિ ઉલ્હાસેં ।
અવધારાં શ્રીકૃષ્ણ ઐસે । બોલતે જાહલે ॥ ૩૩ ॥
શ્રી ભગવાનુવાચઃ ઇદં તુ તે ગુહ્યતમં પ્રવક્ષ્યામ્યનસૂયવે ।
જ્ઞાનં વિજ્ઞાનસહિતં યજ્જ્ઞાત્વા મોક્ષસેઽશુભાત્ ॥ ૧ ॥
નાતરિ અર્જુના હેં બીજ । પુઢતી સાંગિજેલ તુજ ।
જેં હેં અંતઃકરણીંચે ગુજ । જીવચિયે ॥ ૩૪ ॥
યેણેં માનેં જીવાચેં હિયેં ફોડાવેં । મગ તુજ કાં પાં મજ સાંગાવે ।
ઐસેં કાહીં સ્વભાવેં । કલ્પિશી જરી ॥ ૩૫ ॥
તરી પરિયેસીં પ્રાજ્ઞા । તૂં આસ્થેચીચ સંજ્ઞા ।
બોલિલિયે ગોષ્ટીંચી અવજ્ઞા । નેણસી કરું ॥ ૩૬ ॥
મ્હણોનિ ગૂઢપણ આપુલેં મોડો । વરિ ન બોલાવેંહી બોલાવેં ઘડો ।
પરિ આમુચિચે જીવીંચેં પડો । તુઝાં જીવીં ॥ ૩૭ ॥
અગા થાનીં કીર દૂધ ગૂઢ । પરિ થાનાસીચિ નવ્હે કીં ગોડ ।
મ્હણોનિ સરો કાં સેવિતયાચી ચાડ । જરી અનન્ય મિળે ॥ ૩૮ ॥
મુડાહૂનિ બીજ કાઢિલેં । મગ નિર્વાળલિયે ભૂમી પેરિલેં ।
તરી તેં સાંડીવિખુરીં ગેલેં । મ્હણોં યે કાયી ॥ ૩૯ ॥
યાલાગીં સુમનુ આણિ શુદ્ધમતી । જો અનિંદકુ અનન્યગતી ।
પૈં ગા ગૌપ્યહી પરિ તયાપ્રતી । ચાવળિજેં સુખેં ॥ ૪૦ ॥
તરિ પ્રસ્તુત આતાં ગુણીં ઇહીં । તૂં વાંચૂનિ આણિક નાહીં ।
મ્હણોનિ ગુજ તરી તુઝાં ઠાયીં । લપવૂં નયે ॥ ૪૧ ॥
આતાં કિતી નાવાનાવા ગુજ । મ્હણતાં કાનડેં વાટેલ તુજ ।
તરિ જ્ઞાન સાંગેન સહજ । વિજ્ઞાનેંસીં ॥ ૪૨ ॥
પરિ તેંચિ ઐસેનિ નિવાડેં । જૈસેં ભેસળલેં ખરેં કુડેં ।
મગ કાઢિજે ફાડોવાડેં । પારખૂનિયાં ॥ ૪૩ ॥
કાં ચાંચૂચેનિ સાંડસેં । ખાંડિજે પય પાણી રાજહંસેં ।
તુજ જ્ઞાન વિજ્ઞાન તૈસેં । વાંટૂનિ દેઊં ॥ ૪૪ ॥
મગ વારયાચિયાં ધારસાં । પડિલા કોંડા કાં નુરેચિ જૈસા ।
આણિ અન્નકણાચા આપૈસા । રાશિ જોડે ॥ ૪૫ ॥
તૈસેં જેં જાણિતલેયાસાઠીં । સંસાર સંસારાચિયે ગાંઠી ।
લાઊનિ બૈસવી પાટીં । મોક્ષશ્રિયેચાં ॥ ૪૬ ॥
રાજવિદ્યા રાજગુહ્યં પવિત્રમિદમુત્તમમ્ ।
પ્રત્યક્ષાવગમં ધર્મ્યં સુસુખં કર્તુમવ્યયમ્ ॥ ૨ ॥
જેં જાણણેયાં આઘવેયાંચાં ગાંવીં । ગુરુત્વાચી આચાર્યપદવી ।
જેં સકળ ગુહ્યાંચા ગોસાવી । પવિત્રાં રાવો ॥ ૪૭ ॥
આણિ ધર્માચેં નિજધામ । તેંવિંચિ ઉત્તમાચે ઉત્તમ ।
પૈં જયા યેતાં નાહીં કામ । જન્માંતરાચેં ॥ ૪૮ ॥
મોટકેં ગુરુમુખેં ઉદૈજત દિસે । આણિ હૃદયીં સ્વયંભચિ અસે ।
પ્રત્યક્ષ ફાવો લાગે તૈસેં । આપૈસયા ॥ ૪૯ ॥
તેવિંચિ પૈં ગા સુખાચાં પાઉટીં । ચઢતાં યેઇજે જયાચિયા ભેટી ।
મગ ભેટલ્યા કીર મિઠી । ભોગણેયાહિ પડે ॥ ૫૦ ॥
પરિ ભોગાચિયા ઐલીકડિલિયે મેરે । ચિત્ત ઉભેં ઠેલેંચિ સુખા ભરે ।
ઐસેં સુલભ આણિ સોપારેં । વરિ પરબ્રહ્મ ॥ ૫૧ ॥
પૈં ગા આણિકહી એક યાચેં । જેં હાતા આલે તરી ન વચે ।
આણિ અનુભવિતાં કાંહીં ન વેચે । વરિ વિટેહિ ના ॥ ૫૨ ॥
યેથ જરી તૂં તાર્કિકા । ઐસી હન ઘેસી શંકા ।
ના યેવઢી વસ્તુ હે લોકાં । ઉરલી કેવિં પાં ॥ ૫૩ ॥
એકોત્તરેયાચિયા વાઢી । જે જળતિયે આગીં ઘાલિતી ઉડી ।
તે અનાયાસેં સ્વગોડી । સાંડિતી કેવિં ॥ ૫૪ ॥
તરિ પવિત્ર આણિ રમ્ય । તેવિંચિ સુખોપાયેંચિ ગમ્ય ।
આણિ સ્વસુખ પરિ ધર્મ્ય । વરિ આપણપાં જોડે ॥ ૫૫ ॥
ઐસા અવઘાચિ સુરવાડુ આહે । તરી જનાહાતીં કેવિં ઉરો લાહે ।
હા શંકેચા ઠાવ કીર હોયે । પરિ ન ધરાવી તુવાં ॥ ૫૬ ॥
અશ્રદ્દધાનાઃ પુરુષા ધર્મસ્યાસ્ય પરંતપ ।
અપ્રાપ્ય માં નિવર્તન્તે મૃત્યુસંસારવર્ત્મનિ ॥ ૩ ॥
પાહેં પાં દૂધ પવિત્ર આણિ ગોડ । પાસીં ત્વચેચિયા પદરાઆડ ।
પરિ તેં અવ્હેરુનિ ગોચિડ । અશુદ્ધ કાય નેઘતી ॥ ૫૭ ॥
કાં કમલકંદા આણિ દર્દુરીં । નાંદણુક એકેચિ ઘરીં ।
પરિ પરાગુ સેવિજે ભ્રમરીં । જવળિલાં ચિખલુચિ ઉરે ॥ ૫૮ ॥
નાતરી નિદૈવાચાં પરિવરીં । લોહ્યા રુતલિયા આહાતિ સહસ્ત્રવરીં ।
પરિ તેથ બૈસોનિ ઉપવાસુ કરી । કાં દરિદ્રેં જિયે ॥ ૫૯ ॥
તૈસા હૃદયામધ્યેં મી રામુ । અસતાં સર્વસુખાચા આરામુ ।
કીં ભ્રાંતાસી કામુ । વિષયાવરી ॥ ૬૦ ॥
બહુ મૃગજળ દેખોનિ ડોળાં । થુંકિજે અમૃતાચા ગિળિતાં ગળાળા ।
તોડિલા પરિસુ બાંધિલા ગળા । શુક્તિકાલાભેં ॥ ૬૧ ॥
તૈસીં અહંમમતેચિયે લવડસવડી । માતેં ન પવતીચિ બાપુડીં ।
મ્હણોનિ જન્મમરણાચી દુથડી । ડહુળિતેં ઠેલીં ॥ ૬૨ ॥
એર઼્હવીં મી તરી કૈસા । મુખાપ્રતી ભાનુ કાં જૈસા ।
કહીં નસે ન દિસે ઐસા । વાણીચા નવ્હેં ॥ ૬૩ ॥
મયા તતમિદં સર્વં જગદવ્યક્તમૂર્તિના ।
મત્સ્થાનિ સર્વભૂતાનિ ન ચાહં તેષ્વવસ્થિતઃ ॥ ૪ ॥
માઝેયા વિસ્તારલેપણાચેનિ નાંવેં । હે જગચિ નોહે આઘવેં ।
જૈસેં દૂધ મુરાલેં સ્વભાવેં । તરિ તેંચિ દહીં ॥ ૬૪ ॥
કાં બીજચિ જાહલેં તરુ । અથવા ભાંગારચિ અળંકારુ ।
તૈસા મજ એકાચા વિસ્તારુ । તેં હેં જગ ॥ ૬૫ ॥
હેં અવ્યક્તપણેં થિજલેં । તેંચિ મગ વિશ્વાકારેં વોથિજલેં ।
તૈસેં અમૂર્તમૂર્તિ મિયાં વિસ્તારલેં । ત્રૈલોક્ય જાણેં ॥ ૬૬ ॥
મહદાદિ દેહાંતેં । ઇયેં અશેષેંહી ભૂતેં ।
પરિ માઝાં ઠાયીં બિંબતે । જૈસે જળીં ફેણ ॥ ૬૭ ॥
પરિ તયા ફેણાંઆંતુ પાહતાં । જેવીં જળ ન દિસે પંડુસુતા ।
નાતરી સ્વપ્નીંચી અનેકતા । ચેઇલિયા નોહિજે ॥ ૬૮ ॥
તૈસીં ભૂતેં ઇયેં માઝાં ઠાયીં । બિંબતી તયાંમાજી મી નાહીં ।
ઇયા ઉપપત્તી તુજ પાહીં । સાંગિતલિયા માગાં ॥ ૬૯ ॥
મ્હણઊનિ બોલિલિયા બોલાચા આતિસો । ન કીજે યાલાગીં હેં અસો ।
તરી મજાઆંત પૈસો । દિઠિ તુઝી ॥ ૭૦ ॥
ન ચ મત્સ્થાનિ ભૂતાનિ પશ્ય મે યોગમૈશ્વરમ્ ।
ભૂતભૃન્ન ચ ભૂતસ્થો મમાત્મા ભૂતભાવનઃ ।।૫।।
આમચા પ્રકૃતીપૈલીકડીલ ભાવો । જરી કલ્પનેવીણ લાગસી પાહોં ।
તરી મજમાજિ ભૂતેં હેંહી વાવો । જે મી સર્વ મ્હણઊનિ ॥ ૭૧ ॥
એર઼્હવીં સંકલ્પાચિયે સાંજવેળે । નાવેક તિમિરેજતી બુદ્ધીચે ડોળે ।
મ્હણોનિ અખંડિત પરિ ઝાંવળેં । ભૂતભિન્ન ઐસેં દેખેં ॥ ૭૨ ॥
તેચિ સંકલ્પાચી સાંજ જૈં લોપે । તૈં અખંડિતચિ આહે સ્વરુપેં ।
જૈસેં શંકા જાતખેંવો લોપે । સાપપણ માળેચેં ॥ ૭૩ ॥
એર઼્હવીં તરી ભૂમીઆંતૂનિ સ્વયંભ । કાય ઘડેગાડગેયાંચે નિઘતી કોંભ ।
પરિ તે કુલાલમતીચે ગર્ભ । ઉમટલે કીં ॥ ૭૪ ॥
નાતરી સાગરીંચાં પાણીં । કાય તંરગાચિયા આહાતી ખાણી ।
તે અવાંતર કરણી । વારયાચી નવ્હે ॥ ૭૫ ॥
પાહેં પાં કાપસાચાં પોટીં । કાય કાપડાચી હોતી પેટી ।
તો વેઢિતયાચિયા દિઠી । કાપડ જાહલા ॥ ૭૬ ॥
જરી સોનેં લેણેં હોઊનિ ઘડે । તરી તયાચેં સોનેપણ ન મોડે ।
યેર અળંકાર હે વરચિલીકડે । લેતયાચેનિ ભાવેં ॥ ૭૭ ॥
સાંગેં પડિસાદાચી પ્રત્યુત્તરેં । કાં આરિસાં જેં આવિષ્કરે ।
તેં આપલેં કીં સાચોકારેં । તેથેંચિ હોતેં ॥ ૭૮ ॥
તૈસી ઇયે નિર્મળે માઝાં સ્વરુપીં । જો ભૂતભાવના આરોપી ।
તયાસી તયાચાં સંકલ્પીં । ભૂતાભાસુ અસે ॥ ૭૯ ॥
તેચિ કલ્પિતી પ્રકૃતી પુરે । આણિ ભૂતાભાસુ આધીંચ સરે ।
મગ સ્વરુપ ઉરે એકસરેં । નિખળ માઝેં ॥ ૮૦ ॥
હેં અસો આંગીં ભરલિયા ભવંડી । જૈશા ભોંવત દિસતી અરડીદરડી ।
તૈશી આપુલિયા કલ્પના અખંડીં । ગમતી ભૂતેં ॥ ૮૧ ॥
તેચિ કલ્પના સાંડૂનિ પાહીં । તરિ મી ભૂતીં ભૂતેં માઝિયા ઠાયીં ।
હેં સ્વપ્નીંહી પરિ નાહીં । કલ્પાવયાજોગેં ॥ ૮૨ ॥
આતાં મી એક ભૂતાતેં ધર્તા । અથવા ભૂતામાજિ મી અસતા ।
યા સંકલ્પસન્નિપાતા । આંતુલિયા બોલિયા ॥ ૮૩ ॥
મ્હણોનિ પરિયેસીં ગા પ્રિયોત્તમા । યાપરી મી વિશ્વેંસીં વિશ્વાત્મા ।
જો ઇયા લટકિયા ભૂતગ્રામા । ભાવ્યુ સદા ॥ ૮૪ ॥
રશ્મીચેનિ આધારેં જૈસેં । નવ્હતેંચિ મૃગજળ આભાસે ।
માઝાં ઠાયીં ભૂતજાત તૈસેં । આણિ માતેંહી ભાવીં ॥ ૮૫ ॥
મી યે પરીચા ભૂતભાવનુ । પરિ સર્વ ભૂતાંસિ અભિન્નુ ।
જૈસી પ્રભા આણિ ભાનુ । એકચિ તે ॥ ૮૬ ॥
હા આમચા ઐશ્વર્યયોગુ । તુંવા દેખિલા કીં ચાંગુ ।
આતાં સાંગેં કાંહીં એથ લાગુ । ભૂતભેદાચા અસે ॥ ૮૭ ॥
યાલાગીં મજપાસૂનિ ભૂતેં । આનેં નવ્હતી હેં નિરુતેં ।
આણિ ભૂતાવેગળિયા માતેં । કહીંચ ન મનીં હો । ૮૮ ॥
યથાકાશસ્થિતો નિત્યં વાયુઃ સર્વત્રગો મહાન્ ।
તથા સર્વાણિ ભૂતાનિ મત્સ્થાનીત્યુપધારય ॥ ૬ ॥
પૈં ગગન જેવઢેં જૈસેં । પવનુ ગગનીં તેવઢાચિ અસે ।
સહજેં હાલવિલિયા વેગળા દિસે । એર઼્હવીં ગગન તેંચિ તે ॥ ૮૯ ॥
તૈસેં ભૂતજાત માઝાં ઠાયીં । કલ્પિજે તરી આભાસેં કાંહીં ।
નિર્વિકલ્પીં તરિ નાહીં । તેથ મીચ મી આઘવે ॥ ૯૦ ॥
મ્હણઊનિ નાહીં આણિ અસે । હેં કલ્પનેચેનિ સૌરસેં ।
જે કલ્પનાલોપેં ભ્રંશેં । આણિ કલ્પનેસવેં હોય ।। ૯૧ ॥
તેંચિ કલ્પિતેં મુદલ જાયે । તૈં અસેં નાહીં હેં કેં આહે ।
મ્હણઊનિ પુઢતી તૂં પાહેં । હા ઐશ્વર્યયોગુ ॥ ૯૨ ॥
ઐસિયા પ્રતીતિબોધસાગરીં । તૂં આપણપેયાતેં કલ્લોળુ એક કરીં ।
મગ જંવ પાહાસી ચરાચરીં । તંવ તૂચિ આહાસી ॥ ૯૩ ॥
યા જાણણેયાચા ચેવો । તુજ આલા ના મ્હણતી દેવો ।
તરી આતાં દ્વૈતસ્વપ્ન વાવો । જાલેં કીં ના ॥ ૯૪ ॥
તરી પુઢતી જરી વિપાયેં । બુદ્ધીસિ કલ્પનેચી ઝોંપ યે ।
તરી અભેદબોધુ જાયે । જૈં સ્વપ્નીં પડિજે ॥ ૯૫ ॥
મ્હણોનિ યે નિદ્રેચી વાટ મોડે । નિખળ ઉદ્બોધાચેંચિ આપણપેં ઘડે ।
ઐસેં વર્મ જેં આહે ફુડેં । તેં દાવો આતાં ॥ ૯૬ ॥
તરી ધનુર્ધરા ધૈર્યા । નિકેં અવધાન દેઈં બા ધનંજયા ।
પૈં સર્વ ભૂતાંતેં માયા । કરિ હરિ ગા ॥ ૯૭ ॥
સર્વભૂતાનિ કૌન્તેય પ્રકૃતિં યાન્તિ મામિકામ્ ।
કલ્પક્ષયે પુનસ્તાનિ કલ્પાદૌ વિસૃજામ્યહમ્ ॥ ૭ ॥
જિયે નાંવ ગા પ્રકૃતી । જે દ્વિવિધ સાંગિતલી તુજપ્રતી ।
એકી અષ્ટધા ભેદવ્યક્તી । દુજી જીવરુપા ।। ૯૮ ॥
હા પ્રકૃતીવિખો આઘવા । તુંવા માગાં પરિસિલાસે પાંડવા ।
મ્હણોનિ અસો કાઇ સાંગાવા । પુઢતપુઢતી ॥ ૯૯ ॥
તરી યે માઝિયે પ્રકૃતી । મહાકલ્પાચાં અંતી ।
સર્વ ભૂતેં અવ્યક્તીં । ઐક્યાસી યેતી ।। ૧૦૦ ॥
ગ્રીષ્માચાં અતિરસીં । સબીજે તૃણેં જૈસીં ।
માગુતી ભૂમીસી । સુલીનેં હોતી ॥ ૧૦૧ ॥
કાં વાર્ષિયે ઢેંઢેં ફિટે । જેવ્હાં શારદીયેચા અનુઘડુ ફુટે ।
તેવ્હાં ઘનજાત આટે । ગગનીંચેં ગગનીં ॥ ૧૦૨ ॥
નાતરી આકાશાચિયે ખોંપે । વાયુ નિવાંતુચિ લોપે ।
કાં તરંગતા હારપે । જળીં જેવીં ॥ ૧૦૩ ॥
અથવા જાગિનલિયે વેળે । સ્વપ્ન મનીંચેં મનીં માવળે ।
તૈસેં પ્રાકૃત પ્રકૃતી મિળે । કલ્પક્ષયીં ॥ ૧૦૪ ॥
મગ કલ્પાદીં પુઢતી । મીચિ સૃજીં ઐસી વદંતી ।
તરી ઇયેવિષયીં નિરુતી । ઉપપત્તી આઇક ॥ ૧૦૫ ॥
પ્રકૃતિં સ્વામવષ્ટભ્ય વિસૃજામિ પુનઃ પુનઃ ।
ભૂતગ્રામમિમં કૃત્સ્નમવશં પ્રકૃતેર્વશાત્ ॥ ૮ ॥
તરી હેચિ પ્રકૃતિ કિરિટી । મી સ્વકીયા સહજેં અધિષ્ઠીં ।
તેથ તંતુસમવાયપટીં । જેવિં વિણાવણી દિસે ॥ ૧૦૬ ॥
મગ તિયે વિણાવણીચેનિ આધારેં । લહાનાં ચૌકડિયાં પટત્વ ભરે ।
તૈસી પંચાત્મકે આકારેં । પ્રકૃતિચિ હોયે ॥ ૧૦૭ ॥
જૈસેં વિરજણિયાચેનિ સંગેં । દૂધચિ આટેજોં લાગે ।
તૈશી પ્રકૃતિ આંગા રિગે । સૃષ્ટિપણાચિયા ॥ ૧૦૮ ॥
બીજ જળાચિ જવળીક લાહે । આણિ તેંચિ શાખોપશાખીં હોયે ।
તૈસેં મજ કરણેં આહે । ભૂતાંચે હેં ॥ ૧૦૯ ॥
અગા નગર હેં રાયેં કેલેં । યા મ્હણણયા સાચપણ કીર આલેં ।
પરિ નિરુતેં પાહતાં કાય શિણલે । રાયાચે હાત ॥ ૧૧૦ ॥
આણિ મી પ્રકૃતિ અધિષ્ઠીં તેં કૈસેં । જૈસા સ્વપ્નીં જો અસે ।
મગ તોચિ પ્રવેશે । જાગૃતાવસ્થે ॥ ૧૧૧ ॥
તરિ સ્વપ્નૌનિ જાગૃતી યેતાં । કાય પાય દુખતી પંડુસુતા ।
કીં સ્વપ્નામાજીં અસતાં । પ્રવાસુ હોય ॥ ૧૧૨ ॥
યા આઘવિયાચા અભિપ્રાવો કાયી । જે હેં ભૂતસૃષ્ટીચેં કાંહીં ।
મજ એકહી કરણેં નાહીં । ઐસાચિ અર્થુ ॥ ૧૧૩ ॥
જૈશી રાયેં અધિષ્ઠિલી પ્રજા । વ્યાપારે આપુલાલિયા કાજા ।
તૈસા પ્રકૃતિસંગુ માઝા । યેર કરણેં તેં ઇયેચેં ॥ ૧૧૪ ॥
પાહેં પાં પૂર્ણચંદ્રાચિયે ભેટી । સમુદ્ર ભરતેં અપાર દાટી ।
તેથ ચંદ્રાસિ કાય કિરીટી । ઉપખા પડે ॥ ૧૧૫ ॥
જડ પરિ જવળિકા । લોહ ચળે તરિ ચળો કાં ।
કવણુ શીણુ ભ્રામકા । સન્નિધાનાચા ॥ ૧૧૬ ॥
કિંબહુના યાપરી । મી નિજપ્રકૃતિ અંગીકારીં ।
આણિ ભૂતસૃષ્ટી એકસરી । પ્રસવોંચિ લાગે ॥ ૧૧૭ ॥
જો હા ભૂતગ્રામુ આઘવા । અસે પ્રકૃતિઆધીન પાંડવા ।
જૈસી બીજાચિયા વેલપાલવા । સમર્થ ભૂમિ ॥ ૧૧૮ ॥
નાતરિ બાળાદિકાં વયસાં । ગોસાવી દેહસંગુ જૈસા ।
અથવા ઘનાવળી આકાશા । વાર્ષિયેં જેવીં ॥ ૧૧૯ ॥
કાં સ્વપ્નાસિ કારણ નિદ્રા । તૈસી પ્રકૃતિ હે નરેંદ્રા ।
યા અશેષાહિ ભૂતસમુદ્રા । ગોસાવિણી ગા ॥ ૧૨૦ ॥
સ્થાવરા આણિ જંગમા । સ્થૂળા અથવા સૂક્ષ્મા ।
હે અસો ભૂતગ્રામા । પ્રકૃતિચિ મૂળ ॥ ૧૨૧ ॥
મ્હણોનિ ભૂતેં હન સૃજાવીં । કાં સૃજિલીં પ્રતિપાળાવીં ।
ઇયેં કરણીં ન યેતી આઘવીં । આમુચિયા આંગા ॥ ૧૨૨ ॥
જળીં ચંદ્રિકેચિયા પસરતી વેલી । તે વાઢી ચંદ્રે નાહીં વાઢવિલી ।
તેવિ માતેં પાવોનિ ઠેલીં । દુરી કર્મેં ॥ ૧૨૩ ॥
ન ચ માં તાનિ કર્માણિ નિબધ્નન્તિ ધનંજય ।
ઉદાસીનવદાસીનમસક્તં તેષુ કર્મસુ ॥ ૯ ॥
આણિ સુટલિયા સિંધુજળાચા લોટુ । ન શકે ધરું સૈંધવાચા ઘાટુ ।
તેવિ સકળ કર્મા મીચ શેવટુ । તી કાઇ બાંધતી માતેં ॥ ૧૨૪ ॥
ધૂમ્રરજાંચી પિંજરી । વાજતિયા વાયુતેં જરી હોકારી ।
કાં સૂર્યબિંબામાઝારીં । આંધારે રિગે ॥ ૧૨૫ ॥
હેં અસો પર્વતાચિયે હૃદયીંચેં । જેવિં પર્જન્યધારાસ્તવ ન ખોંચે ।
તેવિં કર્મજાત પ્રકૃતીચેં । ન લગે મજ ॥ ૧૨૬ ॥
એર઼્હવીં ઇયે પ્રાકૃતીં વિકારીં । એકુ મીચિ આહે અવધારીં ।
પરિ ઉદાસીનાચિયા પરિ । કરીં ના કરવી ॥ ૧૨૭ ॥
દીપુ ઠેવિલા પરિવરીં । કવણાતેં નિયમી ના નિવારી ।
આણિ કવણ કવણિયે વ્યાપારીં । રાહાટે તેંહિ નેણે ॥ ૧૨૮ ॥
તો જૈસા કા સાક્ષિભૂતુ । ગૃહવ્યાપારપ્રવૃત્તિહેતુ ।
તૈસા ભૂતકર્મીં અનાસક્તુ । મી ભૂતીં અસેં ॥ ૧૨૯ ॥
હા એકચિ અભિપ્રાવો પુઢતપુઢતી । કાય સાંગો બહુતાં ઉપપત્તીં । યેથ એકવેળાં સુભદ્રાપતી । યેતુલેં જાણ પાં ॥ ૧૩૦ ॥
મયાધ્યક્ષેણ પ્રકૃતિઃ સૂયતે સચરાચરમ્ ।
હેતુનાનેન કૌન્તેય જગદ્વિપરિવર્તતે ॥ ૧૦ ॥
જે લોકચેષ્ટાં સમસ્તાં । જૈસા નિમિત્તમાત્ર કાં સવિતા ।
તૈસા જગત્પ્રભવીં પંડુસુતા । હેતુ મી જાણેં ॥ ૧૩૧ ॥
કાં જેં મિયાં અધિષ્ઠિલિયા પ્રકૃતી । હોતી ચરાચરાચિયા સંભૂતી । મ્હણોનિ મી હેતુ હેં ઉપપત્તી । ઘડે યયા ॥ ૧૩૨ ॥
આતાં યેણેં ઉજિવડેં નિરુતેં । ન્યાહાળીં પાં ઐશ્વર્યયોગાતેં ।
જે માઝાં ઠાયીં ભૂતેં । પરી ભૂતીં મી નસેં ॥ ૧૩૩ ॥
અથવા ભૂતેં ના માઝાં ઠાયીં । આણિ ભૂતાંમાજિ મી નાહીં ।
યા ખુણા તું કહી । ચુકોં નકો ॥ ૧૩૪ ॥
હેં સર્વસ્વ આમુચેં ગૂઢ । પરિ દાવિલેં તુજ ઉઘડ ।
આતાં ઇંદ્રિયાં દેઊનિ કવાડ । હૃદયીં ભોગીં ॥ ૧૩૫ ॥
હા દંશુ જંવ નયે હાતાં । તંવ માઝેં સાચોકારેપણ પાર્થા ।
ન સંપડે ગા સર્વથા । જેવિં ભુસીં કણુ ॥ ૧૩૬ ॥
એર઼્હવીં અનુમાનાચેનિ પૈસેં । આવડે કીર કળલેં ઐસેં ।
પરિ મૃગજળાચેનિ વોલાંશેં । કાય ભૂમિ તિમે ॥ ૧૩૭ ॥
જેં જાળ જળીં પાંગિલેં । તેથ ચંદ્રબિંબ દિસે આંતુડલેં ।
પરિ થડિયે કાઢૂનિ ઝાડિલેં । તેવ્હાં બિંબ કેં સાંગે ॥ ૧૩૮ ॥
તૈસેં બોલવરિ વાચાબળેં । વાયાંચિ ઝકવિજતી પ્રતીતીચે ડોળે ।
મગ સાચોકારેં બોધાવેળે । આથિ ના હોઈજે ॥ ૧૩૯ ॥
અવજાનન્તિ માં મૂઢા માનુષીં તનુમાશ્રિતમ્ ।
પરં ભાવમજાનન્તો મમ ભૂતમહેશ્વરમ્ ॥ ૧૧ ॥
કિંબહુના ભવા બિહા યા । આણિ સાચેં ચાડ આથિ જરી મિયાં ।
તરિ તુમ્હીં ગા ઉપપત્તી ઇયા । જતન કીજે ॥ ૧૪૦ ॥
એર઼્હવીં વેધલી દિઠી કવળેં । તે ચાંદણિયાતે મ્હણે પિંવળેં ।
તેવિં માઝાં સ્વરુપીં નિર્મળે । દેખાલ દોષ ॥ ૧૪૧ ॥
નાતરી જ્વરેં વિટાળલે મુખ । તે દુધાતેં મ્હણે કડૂ વિખ ।
તેવિં અમાનુષા માનુષ । માનાલ માતેં ॥ ૧૪૨ ॥
મ્હણઊનિ પુઢતી તૂં ધનંજયા । ઝણેં વિસંબસી યા અભિપ્રાયા ।
જે ઇયા સ્થૂલદૃષ્ટી વાયાં । જાઇજેલ ગા ॥ ૧૪૩ ॥
પૈં સ્થૂલદૃષ્ટી દેખતી માતેં । તેંચિ ન દેખણેં જાણ નિરુતેં ।
જૈસેં સ્વપ્નીંચેનિ અમૃતેં । અમરા નોહિજે ॥ ૧૪૪ ॥
એર઼્હવીં સ્થૂલદૃષ્ટી મૂઢ । માતેં જાણતી કીર દૃઢ ।
પરિ તેં જાણણેંચિ જાણણેયા આડ । રિગોનિ ઠાકે ॥ ૧૪૫ ॥
જૈસા નક્ષત્રાચિયા આભાસા- । સાઠીં ઘાતુ ઝાલા તયા હંસા ।
માજીં રત્નબુદ્ધીચિયા આશા । રિગોનિયાં ॥ ૧૪૬ ॥
સાંગે ગંગા યા બુદ્ધી મૃગજળ । ઠાકોનિ આલિયાચેં કવણ ફળ ।
કાય સુરતરુ મ્હણોનિ બાબુળ । સેવિલી કરી ॥ ૧૪૭ ॥
હા નિળયાચા દુસરા । યા બુદ્ધી હાતુ ઘાતલા વિખારા ।
કાં રત્ને મ્હણોનિ ગારા । વેંચી જેવિં ॥ ૧૪૮ ॥
અથવા નિધાન હેં પ્રગટલેં । મ્હણોનિ ખદિરાંગાર ખોળે ભરિલે ।
કાં સાઉલી નેણતાં ઘાતલેં । કુહાં સિંહેં ॥ ૧૪૯ ॥
તેવિં મી મ્હણોનિ પ્રપંચીં । જિહીં બુડી દિધલી કૃતનિશ્ચયાચી ।
તિહીં ચંદ્રાસાઠીં જેવિં જળીંચી । પ્રતિમા ધરિલી ॥ ૧૫૦ ॥
તૈસા કૃતનિશ્ચય વાયાં ગેલા । જૈસા કોણ્હી એકુ કાંજી પ્યાલા ।
મગ પરિણામ પાહોં લાગલા । અમૃતાચા ॥ ૧૫૧ ॥
તૈસેં સ્થૂલાકારીં નાશિવંતે । ભરંવસા બાંધોનિ ચિત્તેં ।
પાહતી મજ અવિનાશાતેં । તરી કૈંચા દિસેં ॥ ૧૫૨ ॥
કાઇ પશ્ચિમસમુદ્રાચિયા તટા । નિઘિજત આહે પૂર્વિલિયા વાટા ।
કાં કોંડા કાંડતાં સુભટા । કણુ આતુડે ॥ ૧૫૩ ॥
તૈસેં વિકારલેં હેં સ્થૂળ । જાણિતલેયા મી જાણવતસેં કેવળ ।
કાઇ ફેણ પિતાં જળ । સેવિલેં હોય ॥ ૧૫૪ ॥
મ્હણોનિ મોહિલેનિ મનોધર્મેં । હેંચિ મી માનૂનિ સંભ્રમેં ।
મગ યેથિંચીં જિયેં જન્મકર્મેં । તિયેં મજચિ મ્હણતી ॥ ૧૫૫ ॥
યેતુલેનિ અનામા નામ । મજ અક્રિયાસિ કર્મ ।
વિદેહાસિ દેહધર્મ । આરોપિતી ॥ ૧૫૬ ॥
મજ આકારશૂન્યા આકારુ । નિરુપાધિકા ઉપચારુ ।
મજ વિધિવિવર્જિતા વ્યવહારુ । આચારાદિક ॥ ૧૫૭ ॥
મજ વર્ણહીના વર્ણુ । ગુણાતીતાસિ ગુણુ ।
મજ અચરણા ચરણુ । અપાણિયા પાણી ॥ ૧૫૮ ॥
મજ અમેયા માન । સર્વગતાસી સ્થાન ।
જૈસેં સેજેમાજી વન । નિદેલા દેખે ॥ ૧૫૯ ॥
તૈસેં અશ્રવણા શ્રોત્ર । મજ અચક્ષૂસી નેત્ર ।
અગોત્રા ગોત્ર । અરુપા રુપ ॥ ૧૬૦ ॥
મજ અવ્યક્તાસિ વ્યક્તી । અનાર્તાસી આર્તી ।
સ્વયંતૃપ્તા તૃપ્તી । ભાવિતી ગા ॥ ૧૬૧ ॥
મજ અનાવરણા પ્રાવરણ । ભૂષણાતીતાસિ ભૂષણ ।
મજ સકળકારણા કારણ । દેખતી તે ॥ ૧૬૨ ॥
મજ સહજાતેં કરિતી । સ્વંયભાતેં પ્રતિષ્ઠિતી ।
નિરંતરાતે આવ્હાનિતી । વિસર્જિતી ગા ॥ ૧૬૩ ॥
મી સર્વદા સ્વતઃસિદ્ધુ । તો કીં બાળ તરુણ વૃદ્ધુ ।
મજ એકરુપા સંબંધુ । જાણતી ઐસે ॥ ૧૬૪ ॥
મજ અદ્વૈતાસિ દુજેં । મજ અકર્તાયાસિ કાજેં ।
મી અભોક્તા કીં ભુંજેં । ઐસેં મ્હણતી ॥ ૧૬૫ ॥
મજ અકુળાચેં કુળ વાનિતી । મજ નિત્યાચેનિ નિધનેં શિણતી ।
મજ સર્વાંતરાતે કલ્પિતી । અરિ મિત્ર ગા ॥ ૧૬૬ ॥
મી સ્વાનંદાભિરામુ । તયા મજ અનેકાં સુખાંચા કામુ ।
અવઘાચી મી અસે સમુ । કીં મ્હણતી એકદેશી ॥ ૧૬૭ ॥
મી આત્મા એક ચરાચરીં । મ્હણતી એકાચા કૈંપક્ષ કરીં ।
આણિ કોપોનિ એકાતેં મારીં । હેંચિ વાઢવિતી ॥ ૧૬૮ ॥
કિંબહુના ઐસે સમસ્ત । જે હે મનુષ્યધર્મ પ્રાકૃત ।
તયાચિ નાંવ મી ઐસેં વિપરીત । જ્ઞાન તયાંચેં ॥ ૧૬૯ ॥
જંવ આકારુ એક પુઢાં દેખતી । તંવ હા દેવ યેણેં ભાવેં ભજતી ।
મગ તોચિ બિઘડલિયા ટાકિતી । નાહીં મ્હણોનિ ॥ ૧૭૦ ॥
માતેં યેણેં યેણેં પ્રકારેં । જાણતી મનુષ્ય ઐસેનિ આકારેં ।
મ્હણઊનિ જ્ઞાનચિ તેં આંધારેં । જ્ઞાનાસિ કરી ॥ ૧૭૧ ॥
મોઘાશા મોઘકર્માણો મોઘજ્ઞાના વિચેતસઃ ।
રાક્ષસીમાસુરીં ચૈવ પ્રકૃતિં મોહિનીં શ્રિતાઃ ॥ ૧૨ ॥
યાલાગીં જન્મલેચિ તે મોઘ । જૈસેં વાર્ષિયેવીણ મેઘ ।
કાં મૃગજળાચે તરંગ । દુરુનીચિ પાહાવે ॥ ૧૭૨ ॥
અથવા કોલ્હેરીચે અસિવાર । નાતરીં વોડંબરીચે અળંકાર ।
કીં ગંધર્વનગરીચે આવાર । આભાસતી કાં ॥ ૧૭૩ ॥
સાંવરી વાઢિન્નલ્યા સરળા । વરિ ફળ ના આંતુ પોકળા ।
કાં સ્તન જાલે ગળાં । શેળિયે જૈસે ॥ ૧૭૪ ॥
તૈસેં મૂર્ખાચેં તયાં જિયાલેં । આણિ ધિક્ કર્મ તયાંચેં નિપજલેં ।
જૈસેં સાંવરી ફળ આલેં । ઘેપે ના દીજે ॥ ૧૭૫ ॥
મગ જેં કાંહીં તે પઢિન્નલે । તેં મર્કટેં નારળ તોડિલે ।
કાં આંધળ્યા હાતીં પડિલેં । મોતી જૈસેં ॥ ૧૭૬ ॥
કિંબહુના તયાંચીં શાસ્ત્રેં । જૈશી કુમારીંહાતી દિધલીં શસ્ત્રેં ।
કાં અશૌચ્યા મંત્રેં । બીજેં કથિલીં ॥ ૧૭૭ ॥
તૈસેં જ્ઞાનજાત તયાં । આણિ જેં કાંહીં આચરલેં ગા ધનંજયા ।
તેં આઘવેંચિ ગેલેં વાયાં । જે ચિત્તહીન ॥ ૧૭૮ ॥
પૈં તમોગુણાચી રાક્ષસી । જે સદ્બુદ્ધીતેં ગ્રાસી ।
વિવેકાચા ઠાવોચિ પુસી । નિશાચરી ॥ ૧૭૯ ॥
તિયે પ્રકૃતી વરપડે જાલે । મ્હણઊનિ ચિંતેચેનિ કપોલેં ગેલે ।
વરિ તામસીયેચિયે પડિલે । મુખામાજીં ॥ ૧૮૦ ॥
જેથ આશેચિયે લાળે । આંતુ હિંસા જીભ લોળે ।
તેવીંચિ સંતોષાચે ચાકળે । અખંડ ચઘળી ॥ ૧૮૧ ॥
જે અનર્થાચે કાનવેરી । આવાળુવેં ચાટીત નિઘે બાહેરી ।
જે પ્રમાદપર્વતીંચિ દરી । સદાચિ માતલી ॥ ૧૮૨ ॥
જેથ દ્વેષાચિયા દાઢા । ખસખસાં જ્ઞાનાચા કરિતી રગડા ।
જે અગસ્તીગવસણી મૂઢાં । સ્થૂલબુદ્ધી ॥ ૧૮૩ ॥
ઐસે આસુરિયે પ્રકૃતીચાં તોંડીં । જે જાલે ગા ભૂતોંડીં ।
તે બુડોનિ ગેલે કુંડીં । વ્યામોહાચાં ॥ ૧૮૪ ॥
એવં તમાચિયે પડિલે ગર્તે । ન પવિજતીચિ વિચારાચેનિ હાતેં ।
હેં અસો તે ગેલે જેથેં । તે શુદ્ધીચિ નાહીં ॥ ૧૮૫ ॥
મ્હણોનિ અસોતુ ઇયેં વાયાણીં । કાયશીં મૂર્ખાચીં બોલણીં ।
વાયાં વાઢવિતાં વાણી । શિણેલ હન ॥ ૧૮૬ ॥
ઐસેં બોલિલે દેવેં । તેથ જી મ્હણિતલેં પાંડવેં ।
આઇકેં જેથ વાચા વિસવે । તે સાધુકથા ॥ ૧૮૭ ॥
મહાત્માનસ્તુ માં પાર્થ દૈવીં પ્રકૃતિમાશ્રિતાઃ ।
ભજન્ત્યનન્યમનસો જ્ઞાત્વા ભૂતાદિમવ્યયમ્ ॥ ૧૩ ॥
તરી જયાંચિયે ચોખટે માનસીં । મી હોઊનિ અસેં ક્ષેત્રસંન્યાસી ।
જયાં નિજેલિયાંતેં ઉપાસી । વૈરાગ્ય ગા ॥ ૧૮૮ ॥
જયાંચિયા આસ્થેચિયા સદ્ભાવા । આંતુ ધર્મ કરિ રાણિવા ।
જયાંચેં મન ઓલાવા । વિવેકાસી ॥ ૧૮૯ ॥
જે જ્ઞાનગંગે નાહાલે । પૂર્ણતા જેઊનિ ધાલે ।
જે શાંતીસિ આલે । પાલવ નવે ॥ ૧૯૦ ॥
જે પરિણામા નિઘાલે કોંભ । જે ધૈર્યમંડપાચે સ્તંભ ।
જે આંનદસમુદ્રીં કુંભ । ચુબકળોનિ ભરિલે ॥ ૧૯૧ ॥
જયાં ભક્તીચી યેતુલી પ્રાપ્તી । જે કૈવલ્યાતેં પરૌતેં સર મ્હણતી ।
જયાંચિયે લીલેમાજીં નીતિ । જિયાલી દિસે ॥ ૧૯૨ ॥
જે આઘવાંચિ કરણીં । લેઇલે શાંતીચી લેણીં ।
જયાંચેં ચિત્ત ગવસણી । વ્યાપકા મજ ॥ ૧૯૩ ॥
ઐસે જે મહાનુભાવ । જે દૈવિયે પ્રકૃતીચેં દૈવ ।
જે જાણોનિયાં સર્વ । સ્વરુપ માઝે ॥ ૧૯૪ ॥
મગ વાઢતેનિ પ્રેમેં । માતેં ભજતી જે મહાત્મે ।
પરિ દુજેપણ મનોધર્મેં । શિવતલેં નાહી ॥ ૧૯૫ ॥
ઐસેં મીચ હોઊનિ પાંડવા । કરિતી માઝી સેવા ।
પરિ નવલાવો તો સાંગાવા । અસે આઇક ॥ ૧૯૬ ॥
સતતં કીર્તયન્તો માં યતન્તશ્ચ દૃઢવ્રતાઃ ॥
નમસ્યન્તશ્ચ માં ભક્ત્યા નિત્યયુક્તા ઉપાસતે ॥ ૧૪ ॥
તરી કીર્તનાચેનિ નટનાચેં । નાશિલે વ્યવસાય પ્રાયશ્ચિત્તાંચે ।
જે નામચિ નાહીં પાપાચેં । ઐસેં કેલેં ॥ ૧૯૭ ॥
યમદમા અવકળા આણિલી । તીર્થેં ઠાયાવરુનિ ઉઠવિલી ।
યમલોકીં ખુંટિલી । રાહાટી આઘવી ॥ ૧૯૮ ॥
યમુ મ્હણે કાય યમાવેં । દમુ મ્હણે કવણાતેં દમાવેં ।
તીર્થેં મ્હણતી કાય ખાવેં । દોષ ઓખદાસિ નાહીં ॥ ૧૯૯ ॥
ઐસે માઝેનિ નામઘોષેં । નાહીં કરિતી વિશ્વાચીં દુઃખેં ।
અવઘેં જગચિ મહાસુખેં । દુમદુમિત ભરલેં ॥ ૨૦૦ ॥
તે પાહાંટેવીણ પાહાવિત । અમૃતેંવીણ જીવવિત ।
યોગેંવીણ દાવિત । કૈવલ્ય ડોળાં ॥ ૨૦૧ ॥
પરિ રાયા રંકા પાડ ધરું । નેણતી સાનેયાં થોરાં કડસણી કરું ।
એકસરેં આંનદાચે આવારુ । હોત જગા ॥ ૨૦૨ ॥
કહીં એકાધેનિ વૈકુંઠા જાવેં । તેં તિહીં વૈકુંઠચિ કેલેં આઘવેં ।
ઐસેં નામઘોષગૌરવેં । ધવળલેં વિશ્વ ॥ ૨૦૩ ॥
તેજેં સૂર્ય તૈસે સોજ્વળ । પરિ તોહિ અસ્તવે હેં કિડાળ ।
ચંદ્ર સંપૂર્ણ એખાદે વેળ । હે સદા પુરતે ।। ૨૦૪ ॥
મેઘ ઉદાર પરિ વોસરે । મ્હણઊનિ ઉપમેસી ન પુરે ।
હે નિઃશંકપણેં સપાંખરે । પંચાનન ॥ ૨૦૫ ॥
જયાંચે વાચેપુઢાં ભોજે । નામ નાચત અસે માઝેં ।
જેં જન્મસહસ્ત્રીં વોળગિજે । એકવેળ મુખાસિ યાવયા ॥ ૨૦૬ ॥
તો મી વૈકુંઠીં નસેં । એક વેળ ભાનુબિંબીંહી ન દિસેં ।
વરી યોગિયાંચીંહી માનસેં । ઉમરડોનિ જાય ॥ ૨૦૭ ॥
પરિ તયાંપાશીં પાંડવા । મી હારપલા ગિંવસાવા ।
જેથ નામઘોષુ બરવા । કરિતી તે માઝે ॥ ૨૦૮ ॥
કૈસે માઝાં ગુણીં ધાલે । દેશકાળાતેં વિસરલે ।
કીર્તનસુખેં ઝાલે । આપણપાંચિ ।। ૨૦૯ ॥
કૃષ્ણ વિષ્ણુ હરિ ગોવિંદ । યા નામાચે નિખળ પ્રબંધ ।
માજી આત્મચર્ચા વિશદ । ઉદંડ ગાતી ॥ ૨૧૦ ॥
હેં બહુ અસો યાપરી । કીર્તિત માતેં અવધારીં ।
એક વિચરતી ચરાચરીં । પાંડુકુમરા ॥ ૨૧૧ ॥
મગ આણિક તે અર્જુના । સાવિયા બહુવા જતના ।
પંચપ્રાણા મના । પાઢાઊ ઘેઉની ॥ ૨૧૨ ॥
બાહેરી યમનિયમાંચી કાંટી લાવિલી । આંતુ વજ્રાસનાચી પૌળી પન્નાસિલી ।
વરી પ્રાણાયામાંચી માંડિલીં । વાહાતીં યંત્રેં ॥ ૨૧૩ ॥
તેથ ઉલ્હાટશક્તીચેનિ ઉલ્હાટશક્તીચેનિ । મનપવનાચેનિ સુરવાડેં ।
સતરાવિયેચેં પાણિયાંડે । બળિયાવિલેં ॥ ૨૧૪ ॥
તેવ્હાં પ્રત્યાહારેં ખ્યાતિ કેલી । વિકારાંચી સંપિલી બોહલી ।
ઇંદ્રિયેં બાંધોનિ આણિલીં । હૃદયાઆંતુ ॥ ૨૧૫ ॥
તંવ ધારણાવારુ દાટિલે । મહાભૂતાંતેં એકવટિલેં ।
મગ ચતુરંગ સૈન્ય નિવટિલેં । સંકલ્પાચેં ॥ ૨૧૬ ॥
તયાવરી જૈત રે જૈત । મ્હણોનિ ધ્યાનાચેં જૈત રે જૈત વાજત ।
દિસે તન્મયાચેં ઝળકત । એકછત્ર ॥ ૨૧૭ ॥
પાંટી સમાધિશ્રિયેચા અશેખા । આત્માનુભવરાજ્યસુખા ।
પટ્ટાભિષેકુ દેખાં । સમરસેં જાહલા ॥ ૨૧૮ ॥
ઐસેં હેં ગહન । અર્જુના માઝેં ભજન ।
આતાં ઐકેં સાંગેન । જે કરિતી એક ॥ ૨૧૯ ॥
તરી દોન્હી પાલવવેરી । જૈસા એક તંતુ અંબરીં ।
તૈસા મીવાંચૂનિ ચરાચરીં । જાણતી ના ॥ ૨૨૦ ॥
આદિ બ્રહ્મા કરુની । શેવટીં મશક ધરુની ।
માજી સમસ્ત હેં જાણોની । સ્વરુપ માઝેં ॥ ૨૨૧ ॥
મગ વાડ ધાકુટેં ન મ્હણતી । સજીવ નિર્જીવ નેણતી ।
દેખિલિયે વસ્તૂ ઉજૂ લુંટિતી । મીચિ મ્હણોનિ ॥ ૨૨૨ ॥
આપુલેં ઉત્તમત્વ નાઠવે । પુઢીલ યોગ્યાયોગ્ય નેણવે ।
એકસરેં વ્યક્તિમાત્રાચેનિ નાંવેં । નમૂંચિ આવડે ॥ ૨૨૩ ॥
જૈસેં ઉંચીં ઉદક પડિલેં । તેં તળવટવરી યે ઉગેલેં ।
તૈસેં નમિજે ભૂતજાત દેખિલેં । ઐસા સ્વભાવોચિ તયાંચા ॥ ૨૨૪ ॥
કાં ફળલિયા તરુચી શાખા । સહજેં ભૂમીસી ઉતરે દેખા ।
તૈસેં જીવમાત્રાં અશેખાં । ખાલાવતી તે ॥ ૨૨૫ ॥
અખંડ અગર્વતા હોઊનિ અસતી । તયાંતેં વિનયો હેચિ સંપત્તી ।
જે જયજયમંત્રેં અર્પિતી । માઝાંચિ ઠાયીં ॥ ૨૨૬ ॥
નમિતાં માનાપમાન ગળાલે । મ્હણોનિ અવચિતેં તે મીચિ જહાલે ।
ઐસે નિરંતર મિસળલે । ઉપાસિતી ॥ ૨૨૭ ॥
અર્જુના હે ગુરુવી ભક્તી । સાંગિતલી તુજપ્રતી ।
આતાં જ્ઞાનયજ્ઞેં યજિતી । તે ભક્ત આઇકેં ॥ ૨૨૮ ॥
પરિ ભજન કરિતી હાતવટી । તૂં જાણત આહાસિ કિરીટી ।
જે માગાં ઇયા ગોષ્ટી । કેલિયા આમ્હીં ॥ ૨૨૯ ॥
તંવ આથિ જી અર્જુન મ્હણે । તેં દૈવિકિયા પ્રસાદાચેં કરણેં ।
તરિ કાય અમૃતાચેં આરોગણેં । પુરે મ્હણવે ॥ ૨૩૦ ॥
યા બોલા અનંતેં । લાગટા દેખિલેં તયાતેં ।
કીં સુખાવલેનિ ચિત્તેં । ડોલતુ અસે ॥ ૨૩૧ ॥
મ્હણે ભલેં કેલેં પાર્થા । એર઼્હવીં હા અનવસરુ સર્વથા ।
પરિ બોલવીતસે આસ્થા । તુઝી માતેં ॥ ૨૩૨ ॥
તંવ અર્જુન મ્હણે હેં કાયી । ચકોરેંવીણ ચાંદિણેંચિ નાહીં ।
જગ નિવવિજે હા તયાચાં ઠાયીં । સ્વભાવો કીં જી ॥ ૨૩૩ ॥
યેરેં ચકોરેં તિયેં આપુલિયે ચાડે । ચાંચુ કરિતી ચંદ્રાકડે ।
તેવિં આમ્હી વિનવું તેં થોકડે । દેવો કૃપાસિંધુ ॥ ૨૩૪ ॥
જી મેઘ આપુલિયે પ્રૌઢી । જગાચી આર્તિ દવડી ।
વાંચૂનિ ચાતકાચી તાહાન કેવઢી । તો વર્ષાવો પાહુની ॥ ૨૩૫ ॥
પરિ ચુળા એકાચિયા ચાડે । જેવિં ગંગેતેંચિ ઠાકાવેં પડે ।
તેંવિં આર્ત કા બહુ કાં થોડેં । તરિ સાંગાવેં દેવા ॥ ૨૩૬ ॥
તેથેં દેવેં મ્હણિતલેં રાહેં । જો સંતોષુ આમ્હાં જાહલા આહે ।
તયાવરી સ્તુતિ સાહે । ઐસેં ઉરલેં નાહી ॥ ૨૩૭ ॥
પૈં પરિસતુ આમ્હાસિ નિકિયાપરી । તેંચિ વક્તૃત્વા વર઼્હાડીક કરી ।
ઐસેં પુરસ્કરોનિ શ્રીહરી । આદરિલેં બોલોં ॥ ૨૩૮ ॥
જ્ઞાનયજ્ઞેન ચાપ્યન્યે યજન્તો મામુપાસતે ।
એકત્વેન પૃથક્ત્વેન બહુદા વિશ્વતોમુખમ્ ॥ ૧૫ ॥
તરી જ્ઞાનયજ્ઞુ તો એવંરુપુ । તેથ આદિસંકલ્પુ હા યૂપુ ।
મહાભૂતેં મંડપુ । ભેદુ તો પશુ ॥ ૨૩૯ ॥
મગ પાંચાંચે જે વિશેષ ગુણ । અથવા ઇંદ્રિયેં આણિ પ્રાણ ।
હેચિ યજ્ઞોપચારભરણ । અજ્ઞાન ધૃત ॥ ૨૪૦ ॥
તેથ મનબુદ્ધીચિયા કુંડા- । આંતુ જ્ઞાનાગ્નિ ધડફુડા ।
સામ્ય તેચિ સુહાડા । વેદિ જાણેં ॥ ૨૪૧ ॥
સવિવેકમતિપાટવ । તેચિ મંત્રવિદ્યાગૌરવ ।
શાંતિ સ્ત્રુકસ્ત્રુવ । જીવ યજ્વા ।। ૨૪૨ ॥
તો પ્રતીતીચેનિ પાત્રેં । વિવેકમહામંત્રેં ।
જ્ઞાનાગ્નિહોત્રેં । ભેદુ નાશી ॥ ૨૪૩ ॥
તેથ અજ્ઞાન સરોનિ જાયે । આણિ યજિતા યજન હેં ઠાયે ।
આત્મસમરસીં ન્હાયે । અવભૃથીં જેવ્હાં ॥ ૨૪૪ ॥
તેવ્હાં ભૂતેં વિષય કરણેં । હેં વેગળાલેં કાહીં ન મ્હણે ।
આઘવેં એકચિ ઐસેં જાણે । આત્મબુદ્ધી ॥ ૨૪૫ ॥
જૈસા ચેઇલા તો અર્જુના । મ્હણે સ્વપ્નીંચી હેં વિચિત્ર સેના ।
મીચિ જાહાલોં હોતોં ના । નિદ્રાવશેં ॥ ૨૪૬ ॥
આતાં સેના તે સેના નવ્હે । હેં મીચ એક આઘવેં ।
ઐસેં એકત્વેં માનવે । વિશ્વ તયા ॥ ૨૪૭ ॥
મગ તો જીવુ હે ભાષ સરે । આબ્રહ્મ પરમાત્મબોધેં ભરે ।
ઐસે ભજતી જ્ઞાનાધ્વરેં । એકત્વેં યેણેં ॥ ૨૪૮ ॥
અથવા અનાદિ હેં અનેક । જે આનાસારિખેં એકા એક ।
આણિ નામરુપાદિક । તેંહી વિષમ ॥ ૨૪૯ ॥
મ્હણોનિ વિશ્વ ભિન્ન । પરિ ન ભેદે તયાંચેં જ્ઞાન ।
જૈસે અવયવ તરી આન આન । પરિ એકેચિ દેહીંચે ॥ ૨૫૦ ॥
કાં શાખા સાનિયા થોરા । પરિ આહાતિ એકાચિયે તરુવરા ।
બહુ રશ્મિ પરિ દિનકરા । એકાચે જેવીં ॥ ૨૫૧ ॥
તેવિં નાનાવિધા વ્યક્તી । આનાનેં નામેં આનાની વૃત્તી ।
ઐસેં જાણતી ભેદલાં ભૂતીં । અભેદા માતેં ॥ ૨૫૨ ॥
યેણેં વેગળાલેપણેં પાંડવા । કરિતી જ્ઞાનયજ્ઞુ બરવા ।
જે ન ભેંદતીં જાણિવા । જાણતે મ્હણઉનિ ॥ ૨૫૩ ॥
ના તરી જેધવાં જિયે ઠાયીં । દેખતી કાં જેં જેં કાંહીં ।
તેં મીવાંચૂનિ નાહીં । ઐસાચિ બોધુ ॥ ૨૫૪ ॥
પાહેં પાં બુડબુડા જેઉતા જાયે । તેઉતેં જળચિ એક તયા આહે ।
મગ વિરે અથવા રાહે । તર઼્હી જળાચિમાજિ ॥ ૨૫૫ ॥
કાં પવનેં પરમાણુ ઉચલલે । તે પૃથ્વીપણાવેગળે નાહીં ગેલે ।
આણિ માઘૌતેં જરી પડલે । તરી પૃથ્વીચિવરી ॥ ૨૫૬ ॥
તૈસેં ભલતેથ ભલતેણેં ભાવેં । ભલતેંહી ન હો અથવા હોઆવેં ।
પરિ તેં મી ઐસેં આઘવેં । હોઊનિ ઠેલેં ॥ ૨૫૭ ॥
અગા હે જેવ્હડી માઝી વ્યાપ્તિ । તેવ્હડીચિ તયાંચિ પ્રતીતિ ।
ઐસે બહુધાકારીં વર્તતી । બહુચિ હોઉનિ ॥ ૨૫૮ ॥
હેં ભાનુબિંબ આવડેતયા । સન્મુખ જૈસેં ધનંજયા ।
તૈસેં તે વિશ્વા યા । સમોર સદા ॥ ૨૫૯ ॥
અગા તયાંચિયા જ્ઞાના । પાઠી પોટ નાહીં અર્જુના ।
વાયુ જૈસા ગગના । સર્વાંગી અસે ॥ ૨૬૦ ॥
તૈસા મી જેતુલા આઘવા । તેંચિ તુક તયાંચિયા સદ્ભાવા ।
તરી ન કરિતાં પાંડવા । ભજન જહાલેં ॥ ૨૬૧ ॥
એર઼્હવીં તરી સકળ મીચિ આહેં । તરી કવણીં કેં ઉપાસિલા નોહેં ।
એથ એકેં જાણણેવીણ ઠાયે । અપ્રાપ્તાસી ॥ ૨૬૨ ॥
પરિ તેં અસો યેણેં ઉચિતેં । જ્ઞાનયજ્ઞેં યજિતસાંતે ।
ઉપાસિતી માતેં । તે સાંગિતલે ॥ ૨૬૩ ॥
અખંડ સકળ હેં સકળાં મુખીં । સહજ અર્પત અસે મજ એકીં ।
કીં નેણણેયાસાઠીં મૂર્ખીં । ન પવિજેચિ માતેં ॥ ૨૬૪ ॥
અહં ક્રતુરહં યજ્ઞઃ સ્વધાહમહમૌષધમ્ ।
મન્ત્રોઽહમહમેવાજ્યમહમગ્નિરહં હુતમ્ ॥ ૧૬ ॥
તોચિ જાણિવેચા ઉદયો જરી હોયે । તરી મુદલ વેદુ મીચિ આહેં ।
આણિ તો વિધાનાતેં જયા વિયે । તો ક્રતુહી મીચિ ॥ ૨૬૫ ॥
મગ તયા કર્માપાસૂનિ બરવા । જો સાંગોપાંગુ આઘવા ।
યજ્ઞુ પ્રગટે પાંડવા । તોહી મી ગા ॥ ૨૬૬ ॥
સ્વાહા મી સ્વધા । સોમાદિ ઔષધી વિવિધા ।
આજ્ય મી સમિધા । મંત્રુ મી હવિ ॥ ૨૬૭ ॥
હોતા મી હવન કીજે । તેથ અગ્નિ તો સ્વરુપ માઝેં ।
આણિ હુતક વસ્તૂ જેં જેં । તેહી મીચિ ॥ ૨૬૮ ॥
પિતાહમસ્ય જગતો માતા ધાતા પિતામહઃ ।
વેદ્યં પવિત્રમોંકાર ઋક્સામ યજુરેવ ચ ॥ ૧૭ ॥
પૈં જયાચેનિ અંગેસંગેં । ઇયે પ્રકૃતીસ્તવ અષ્ટાંગે ।
જન્મ પાવિજત અસે જગેં । તો પિતા મી ગા ॥ ૨૬૯ ॥
અર્ધનારીનટેશ્વરીં । જો પુરુષ તોચિ નારી ।
તેવિં મી ચરાચરીં । માતાહી હોય ॥ ૨૭૦ ॥
આણિ જાહાલેં જગ જેથ રાહે । જેંણે જિત વાઢત આહે ।
તેં મીચિ વાચૂનિ નોહે । આન નિરુતેં ॥ ૨૭૧ ॥
ઇયેં પ્રકૃતિપુરુષેં દોન્હી । ઉપજલીં જયાચિયા અમનમનીં ।
તો પિતામહ ત્રિભુવનીં । વિશ્વાચા મી ॥ ૨૭૨ ॥
આણિ આઘવેયાં જાણણેયાંચિયા વાટા । જયા ગાંવા યેતી ગા સુભટા ।
જે વેદાંચિયાં ચોહટાં । વેદ્ય જેં મ્હણિજે ॥ ૨૭૩ ॥
જેથ નાના મતાં બુઝાવણી જાહાલી । એકમેકાં શાસ્ત્રાંચી અનોળખી ફિટલી ।
ચુકલીં જ્ઞાનેં જેથ મિળોં આલીં । જે પવિત્ર મ્હણિજે ॥ ૨૭૪ ॥
પૈ બ્રહ્મબીજા જાહલા અંકુરુ । ઘોષધ્વનીનાદાકારુ ।
તયાંચેં ગા ભુવન જો ૐકારુ । તોહી મી ગા ॥ ૨૭૫ ॥
જયા ૐકારાચિયે કુશી । અક્ષરેં હોતી અઉમકારેંસીં ।
જિયેં ઉપજત વેદેંસીં । ઉઠલીં તિન્હીં ॥ ૨૭૬ ॥
મ્હણોનિ ઋગ્યજુઃસામુ । હે તિન્હી મ્હણે મી આત્મારામુ ।
એંવ મીચિ કુલક્રમુ । શબ્દબ્રહ્માચા ॥ ૨૭૭ ॥
ગતિર્ભર્તા પ્રભુઃ સાક્ષી નિવાસઃ શરણં સુહૃત્ ।
પ્રભવઃ પ્રલયઃ સ્થાનં નિધાનં બીજમવ્યયમ્ ॥ ૧૮ ॥
હેં ચરાચર આઘવેં । જિયે પ્રકૃતી આંત સાઠવે ।
તે શિણલી જેથ વિસવે । તે પરમગતી મી ॥ ૨૭૮ ॥
આણિ જયાચેનિ પ્રકૃતિ જિયે । જેણેં અધિષ્ઠિલી વિશ્વ વિયે ।
જો યેઊનિ પ્રકૃતી ઇયે । ગુણાતેં ભોગી ॥ ૨૭૯ ॥
તો વિશ્વશ્રિયેચા ભર્તા । મીચિ ગા પંડુસુતા ।
મી ગોસાવી સમસ્તા । ત્રૈલોક્યાચા ॥ ૨૮૦ ॥
આકાશેં સર્વત્ર વસાવેં । વાયૂનેં નાવભરી ઉગેં નસાવેં ।
પાવકેં દહાવેં । વર્ષાવેં જળેં ॥ ૨૮૧ ॥
પર્વતીં બૈસકા ન સંડાવી । સમુદ્રીં રેખા નોલાંડાવી ।
પૃથ્વીયા ભૂતેં વાહાવીં । હે આજ્ઞા માઝી ॥ ૨૮૨ ॥
મ્યા બોલવિલ્યા વેદુ બોલે । મ્યાં ચાલવિલ્યા સૂર્યુ ચાલે ।
મ્યાં હાલવિલ્યા પ્રાણુ હાલે । જો જગાતેં ચાળિતા ॥ ૨૮૩ ॥
મિયાંચિ નિયમિલાસાંતા । કાળુ ગ્રાસિતસે ભૂતાં ।
ઇયેં મ્હણિયાગતેં પંડુસુતા । સકળેં જયાચીં ॥ ૨૮૪ ॥
ઐસા જો સમર્થુ । તો મી જગાચા નાથુ ।
આણિ ગગનાઐસા સાક્ષિભૂતુ । તોહિ મીચિ ॥ ૨૮૫ ॥
ઇહીં નામરુપીં આઘવા । જો ભરલા અસે પાંડવા ।
આણિ નામરુપાંહિ વોલ્હાવા । આપણચિ જો ॥ ૨૮૬ ॥
જૈસે જળાચે કલ્લોળ । આણિ કલ્લોળ આથી જળ ।
ઐસેનિ વસવિતસે સકળ । તો નિવાસુ મી ॥ ૨૮૭ ॥
જો મજ હોય અનન્ય શરણ । ત્યાચેં નિવારીં મી જન્મ મરણ ।
યાલાગીં શરણાગતા શરણ્ય । મીચિ એકુ ॥ ૨૮૮ ॥
મીચિ એક અનેકપણેં । વેગળાલેનિ પ્રકૃતીગુણેં ।
જીત જગાચેનિ પ્રાણેં । વર્તત અસે ॥ ૨૮૯ ॥
જૈસા સમુદ્ર થિલ્લર ન મ્હણતાં । ભલતેથ બિંબે સવિતા ।
તૈસા બ્રહ્માદિ સર્વાં ભૂતા । સુહૃદ તો મી ॥ ૨૯૦ ॥
મીચિ ગા પાંડવા । યા ત્રિભુવનાસી વોલાવા ।
સૃષ્ટિક્ષયપ્રભાવા । મૂળ તેં મી ॥ ૨૯૧ ॥
બીજ શાખાંતેં પ્રસવે । મગ તેં રુખપણ બીજીં સામાવે ।
તૈસે સંકલ્પેં હોય આઘવેં । પાઠીં સંકલ્પીં મિળે ॥ ૨૯૨ ॥
ઐસેં જગાચેં બીજ જો સંકલ્પુ । અવ્યક્ત વાસનારુપુ ।
તયા કલ્પાંતીં જેથ નિક્ષેપુ । હોય તેં મી ॥ ૨૯૩ ॥
ઇયેં નામરુપેં લોટતી । વર્ણવ્યક્તી આટતી ।
જાતીંચે ભેદ ફિટતી । જૈં આકાશ નાહીં ॥ ૨૯૪ ॥
તૈં સંકલ્પુ વાસનાસંસ્કાર । માઘૌતેં રચાવયા આકાર ।
જેથ રાહોનિ અસતી અમર । તેં નિધાન મી ॥ ૨૯૫ ॥
તપામ્યહમહં વર્ષં નિગૃહ્ણામ્યુત્સૃજામિ ચ ।
અમૃતં ચૈવ મૃત્યુશ્ચ સદસચ્ચાહમર્જુન ॥ ૧૯ ॥
મી સૂર્યાચેનિ વેષેં । તપેં તૈં હેં શોષે ।
પાઠીં ઇંદ્ર હોઊનિ વર્ષેં । તૈં પુઢતી ભરે ॥ ૨૯૬ ॥
અગ્નિ કાષ્ઠેં ખાયે । તેં કાષ્ઠચિ અગ્નિ હોયે ।
તેવિ મરતેં મારિતેં પાહેં । સ્વરુપ માઝેં ॥ ૨૯૭ ॥
યાલાગીં મૃત્યૂચાં ભાગીં જેં જેં । તેંહી પૈં રુપ માઝેં ।
આણિ ન મરતેં તંવ સહજેં । અવિનાશુ મી ॥ ૨૯૮ ॥
આતા બહુ બોલોનિ સાંગાવેં । તેં એકિહેળાં ઘે પાં આઘવેં ।
તરી સતાસતહી જાણાવેં । મીચિ પૈં ગા ॥ ૨૯૯ ॥
મ્હણોનિ અર્જુના મી નસેં । ઐસા કવણુ ઠાવ અસે ।
પરિ પ્રાણિયાંચેં દૈવ કૈસે । જે ન દેખતી માતેં ॥ ૩૦૦ ॥
તરંગ પાણિયેંવીણ સુકતી । રશ્મિ વાતીવીણ ન દેખતી ।
તૈસે મીચિ તે મી નવ્હતી । વિસ્મો દેખે ॥ ૩૦૧ ॥
હેં આતબાહેર મિયાં કોંદલેં । જગ નિખિલ માઝેંચિ વોતિલેં ।
કીં કૈસેં કર્મ તયાં આલેં । જે મીંચિ નાહી મ્હણતી ॥ ૩૦૨ ॥
પરિ અમૃતકુહાં પડિજે । કાં આપણયાતેં કડિયે કાઢિજે ।
ઐસેં આથી કાય કીજે । અપ્રાપ્તાસિ ॥ ૩૦૩ ॥
ગ્રાસા એકા અન્નાસાઠીં । અંધુ ધાંવતાહે કિરીટી ।
આડળલા ચિંતામણિ પાયેં લોટી । આંધળેપણે ॥ ૩૦૪ ॥
તૈસેં જ્ઞાન જૈં સાંડુનિ જાયે । તૈં ઐસી હે દશા આહે ।
મ્હણોનિ કીજે તેં કેલેં નોહે । જ્ઞાનેંવીણ ॥ ૩૦૫ ॥
આંધળેયા ગરુડાચે પાંખ આહાતી । તે કવણા ઉપેગા જાતી ।
તૈસેં સત્કર્માચે ઉપખે ઠાતી । જ્ઞાનેંવીણ ॥ ૩૦૬ ॥
ત્રૈવિદ્યા માં સોમપાઃ પૂતપાપા યજ્ઞૈરિષ્ટ્વા સ્વર્ગતિં પ્રાર્થયન્તે ।
તે પુણ્યમાસાદ્ય સુરેન્દ્રલોકમશ્નન્તિ દિવ્યાન્દિવિ દેવભોગાન્ ॥ ૨૦ ॥
દેખ પાં ગા કિરીટી । આશ્રમધર્માચિયા રાહાટી ।
વિધિમાર્ગા કસવટી । જે આપણચિ હોતી ॥ ૩૦૭ ॥
યજન કરિતાં કૌતુકેં । તિહીં વેદાંચા માથા તુકે ।
ક્રિયા ફળેંસિ ઉભી ઠાકે । પુઢાં જયાં ॥ ૩૦૮ ॥
ઐસે દીક્ષિત જે સોમપ । જે આપણચિ યજ્ઞાચેં સ્વરુપ ।
તીંહીં તયા પુણ્યાચેનિ નાંવેં પાપ । જોડિલેં દેખેં ॥ ૩૦૯ ॥
જે શ્રુતિત્રયાંતે જાણોનિ । શતવરી યજ્ઞ કરુનિ ।
યજિલિયા માતેં ચુકોનિ । સ્વર્ગુ વરિતી ॥ ૩૧૦ ॥
જૈસેં કલ્પતરુતળવટીં । બૈસોનિ ઝોળિયે પાડી ગાંઠી ।
મગ નિદૈવ નિઘે કિરીટી । દૈન્યચિ કરું ॥ ૩૧૧ ॥
તૈસે શતક્રતૂં યજિલેં માતેં । કીં ઈપ્સિતાતિ સ્વર્ગસુખાંતેં ।
આતાં પુણ્ય કીં હેં નિરુતેં । પાપ નોહે ॥ ૩૧૨ ॥
મ્હણોનિ મજવીણ પાવિજે સ્વર્ગુ । તો અજ્ઞાનાચા પુણ્યમાર્ગુ ।
જ્ઞાનિયે તયાતેં ઉપસર્ગુ । હાનિ મ્હણતી ॥ ૩૧૩ ॥
એર઼્હવીં તરી નરકીંચેં દુઃખ । પાવોનિ સ્વર્ગા નામ કીં સુખ ।
વાંચૂનિ નિત્યાનંદ ગા નિર્દોષ । તેં સ્વરુપ માઝેં ॥ ૩૧૪ ॥
મજ યેતાં પૈં સુભટા । યા દ્વિવિધા ગા અવ્હાંટા ।
સ્વર્ગુ નરકુ યા વાટા । ચોરાંચિયા ॥ ૩૧૫ ॥
સ્વર્ગા પુણ્યાત્મકેં પાપેં યેઈજે । પાપાત્મકેં પાપેં નરકા જાઇજે ।
મગ માતેં જેણેં પાવિજે । તેં શુદ્ધ પુણ્ય ॥ ૩૧૬ ॥
આણિ મજચિમાજીં અસતાં । જેણેં મી દૂરી હોય પાંડુસુતા ।
તેં પુણ્ય ઐસેં મ્હણતાં । જીભ ન તુટે કાઈ ॥ ૩૧૭ ॥
પરિ હેં અસો આતાં પ્રસ્તુત । ઐકેં યાપરિ તે દીક્ષિત ।
યજુનિ માતેં યાચિત । સ્વર્ગભોગુ ॥ ૩૧૮ ॥
મગ મી ન પવિજે ઐસેં । જેં પાપરુપ પુણ્ય અસે ।
તેણેં લાધલેનિ સૌરસેં । સ્વર્ગા યેતી ॥ ૩૧૯ ॥
જેથ અમરત્વ હેંચિ સિંહાસન । ઐરાવતાસારિખેં વાહન ।
રાજધાનીભુવન । અમરાવતી ॥ ૩૨૦ ॥
જેથ મહાસિદ્ધીંચી ભાંડારેં । અમૃતાચીં કોઠારેં ।
જિયેં ગાંવીં ખિલ્લારેં । કામધેનૂંચીં ॥ ૩૨૧ ॥
જેથ વોળગે દેવ પાઇકા । સૈઘં ચિંતામણીચિયા ભૂમિકા ।
વિનોદવનવાટિકા । સુરતરુંચિયા ॥ ૩૨૨ ॥
ગંધર્વગાન ગાણીં । જેથ રંભેઐશિયા નાચણી ।
ઉર્વશી મુખ્ય વિલાસિની । અંતૌરિયા ॥ ૩૨૩ ॥
મદન વોળગે શેજારે । જેથ ચંદ્ર શિંપે સાંબરેં ।
પવના ઐસેં મ્હણિયારેં । ધાંવણેં જેથ ॥ ૩૨૪ ॥
પૈં બૃહસ્પતિ આપણ । ઐસે સ્વસ્તીશ્રિયેચે બ્રાહ્મણ ।
તાટિયેચે સુરગણ । વિકાર જેથેં ॥ ૩૨૫ ॥
લોકપાળરાંગેચે । રાઉત જિયે પદીચે ।
ઉચૈઃશ્રવા ખાંચે । ખોલણિયે ।। ૩૨૬ ॥
હેં બહુ અસો જે ઐસે । ભોગ ઇંદ્રસુખાસરિસે ।
તે ભોગિજતી જંવ અસે । પુણ્યલેશુ ॥ ૩૨૭ ॥
તે તં ભુક્ત્વા સ્વર્ગલોકં વિશાલં ક્ષીણે પુણ્યે મર્ત્યલોકં વિશન્તિ ।
એવં ત્રયીધર્મમનુપ્રપન્ના ગતાગતં કામકામા લભન્તે ॥ ૨૧ ॥
મગ તયા પુણ્યાચી પાઉટી સરે । સવેંચિ ઇંદ્રપણાચી ઉટી ઉતરે ।
આણિ યેઊં લાગતી માઘારેં । મૃત્યુલોકા ॥ ૩૨૮ ॥
જૈસા વેશ્યાભોગીં કવડા વેંચે । મગ દારહી ચેપૂં ન યે તિયેચેં ।
તૈસેં લાજિરવાણેં દીક્ષિતાંચેં । કાય સાંગો ॥ ૩૨૯ ॥
એવં થિતિયા માતેં ચુકલે । જીહીં પુણ્યેં સ્વર્ગ કામિલે ।
તયાં અમરપણ તેં વાવોં જાલેં । આતાં મૃત્યુલોકુ ॥ ૩૩૦ ॥
માતેચિયા ઉદરકુહરીં । પચૂનિ વિષ્ઠેચાં દાથરીં ।
ઉકડૂનિ નવમાસવરી । જન્મજન્મોનિ મરતી ॥ ૩૩૧ ॥
અગા સ્વપ્નીં નિધાન ફાવે । પરિ ચેઇલિયા હારપે આઘવેં ।
તૈસેં સ્વર્ગસુખ જાણાવેં । વેદજ્ઞાચેં ॥ ૩૩૨ ॥
અર્જુના વેદુ જર઼્હી જાહલા । તરી માતેં નેણતાં વાયાં ગેલા ।
કણુ સાંડૂનિ ઉપણિલા । કોંડા જૈસા ॥ ૩૩૩ ॥
મ્હણઊનિ મજ એકેંવિણ । હે ત્રયીધર્મ અકારણ ।
આતાં માતેં જાણોનિ કાંહીં નેણ । તૂં સુખિયા હોસી ॥ ૩૩૪ ॥
અનન્યાશ્ચિન્તયન્તો માં યે જનાઃ પર્યુપાસતે ।
તેષાં નિત્યાભિયુક્તાનાં યોગક્ષેમં વહામ્યહમ્ ॥ ૨૨ ॥
પૈં સર્વભાવેંસી ઉખિતેં । જે વોપિલે મજ ચિત્તેં ।
જૈસા ગર્ભગોળુ ઉદ્યમાતેં । કોણાહી નેણે ॥ ૩૩૫ ॥
તૈસા મીવાચૂનિ કાંહી । આણિક ગોમટેંચિ નાહીં ।
મજચિ નામ પાહીં । જિણેયા ઠેવિલેં ॥ ૩૩૬ ॥
ઐસે અનન્યગતિકેં ચિત્તેં । ચિંતિતસાંતે માતેં ।
જે ઉપાસિતી તયાંતેં । મીચિ સેવીં ॥ ૩૩૭ ॥
તે એકવટૂનિ જિયે ક્ષણીં । અનુસરલે ગા માઝિયે વાહણી ।
તેવ્હાંચિ તયાંચી ચિંતવણી । મજચિ પડલી ॥ ૩૩૮ ॥
મગ તીહીં જેં જેં કરાવે । તેં મજચિ પડિલેં આઘવેં ।
જૈશી અજાતપક્ષાંચેનિ જીવેં । પક્ષિણી જિયે ॥ ૩૩૯ ॥
આપુલી તહાનભૂક નેણે । તાન્હયા નિકેં તેં માઉલીસીચિ કરણેં ।
તૈસે અનુસરલે જે મજ પ્રાણેં । તયાંચેન કાઇસેનિહિ ન લજેં મી ॥ ૩૪૦ ॥
તયા માઝિયા સાયુજ્યાચી ચાડ । તરિ તેંચિ પુરવીં કોડ ।
કાં સેવા મ્હણતી તરી આડ । પ્રેમ સુયેં ॥ ૩૪૧ ॥
ઐસા મનીં જો જો ભાવો । તો તો પુઢાં પુઢાં લાગેં તયાં દેવોં ।
આણિ દિધલિયાચા નિર્વાહો । તોહિ મીચિ કરીં ॥ ૩૪૨ ॥
હા યોગક્ષેમુ આઘવા । તયાંચા મજચિ પડિલા પાંડવા ।
જયાંચિયાં સર્વભાવાં । આશ્રયો મી ॥ ૩૪૩ ॥
યેઽપ્યન્યદેવતા ભક્તા યજન્તે શ્રદ્ધયાન્વિતાઃ ।
તેઽપિ મામેવ કૌન્તેય યજન્ત્યવિધિપૂર્વકમ્ ॥ ૨૩ ॥
આતાં આણિકહી સંપ્રદાયેં । પરિ માતેં નેણતી સમવાયેં ।
જે અગ્નિ-ઇંદ્ર-સૂર્ય-સોમાયે । મ્હણઊનિ યજિતી ॥ ૩૪૪ ॥
તેંહી કીર માતેંચિ હોયે । કાં જે હેં આઘવેં મીચિ આહેં ।
પરિ તે ભજતી ઉજરી નવ્હે । વિષમ પડે ॥ ૩૪૫ ॥
પાહે પાં શાખા પલ્લવ વૃક્ષાચે । હે કાય નવ્હતી એકાચિ બીજાચે ।
પરિ પાણી ઘેણેં મુળાચેં । તેં મુળીંચિ ઘાપે ॥ ૩૪૬ ॥
કાં દહાહીં ઇંદ્રિયેં આહાતી । ઇયેં જરી એકેચિ દેહીંચીં હોતી ।
આણિ ઇહીં સેવિલે વિષયો જાતી । એકાચિ ઠાયા ॥ ૩૪૭ ॥
તરિ કરોનિ રસસોય બરવી । કાનીં કેવિં ભરાવી ।
ફુલેં આણોનિ બાંધાવીં । ડોળાં કેવિં ॥ ૩૪૮ ॥
તો રસુ તો મુખેંચિ સેવાવા । પરિમળુ તો ઘ્રાણેંચિ ઘ્યાવા ।
તૈસા મી તો યજાવા । મીચિ મ્હણોનિ ॥ ૩૪૯ ॥
યેર માતેં નેણોનિ ભજન । તેં વાયાંચિ ગા આનેંઆન ।
મ્હણોનિ કર્માચે ડોળે જ્ઞાન । તેં નિર્દોષ હોઆવેં ॥ ૩૫૦ ॥
અહં હિ સર્વયજ્ઞાનાં ભોક્તા ચ પ્રભુરેવ ચ ।
ન તુ મામભિજાનન્તિ તત્ત્વેનાતશ્ચ્યવન્તિ તે ।।૨૪।।
એર઼્હવીં પાહેં પાં પંડુસુતા । યા યજ્ઞોપહારાં સમસ્તાં ।
મીવાંચૂનિ ભોક્તા । કવણુ આહે ॥ ૩૫૧ ॥
મી સકળાં યજ્ઞાંચા આદિ । આણિ યજના યા મીચિ અવધિ ।
કીં માતેં ચુકોનિ દુર્બુદ્ધિ । દેવાં ભજલે ॥ ૩૫૨ ॥
ગંગેચે ઉદક ગંગે જૈસેં । અર્પિંજે દેવપિત્તરોદ્દેશેં ।
માઝે મજ દેતી તૈસેં । પરિ આનાનીં ભાવીં ॥ ૩૫૩ ॥
મ્હણઊનિ તે પાર્થા । માતેં ન પવતીચિ સર્વથા ।
મગ મનીં વાહિલી જે આસ્થા । તેથ આલે ॥ ૩૫૪ ॥
યાન્તિ દેવવ્રતા દેવાન્પિતૄન્યાન્તિ પિતૃવ્રતાઃ ।
ભૂતાનિ યાન્તિ ભૂતેજ્યા યાન્તિ મદ્યાજિનોઽપિ મામ્ ॥ ૨૫ ॥
મનેં વાચા કરણીં । જયાંચીં ભજનેં દેવાંચિયા વાહણી ।
તે શરીર જાતિયેક્ષણીં । દેવચિ જાલે ॥ ૩૫૫ ॥
અથવા પિતરાંચીં વ્રતેં । વાહતી જયાંચીં ચિત્તેં ।
જીવિત સરલિયા તયાંતેં । પિતૃત્વ વરી ॥ ૩૫૬ ॥
કાં ક્ષુદ્રદેવતાદિ ભૂતેં । તિયેંચિ જયાંચીં પરમદૈવતેં ।
જીંહીં અભિચારિકીં તયાંતેં । ઉપાસિલેં ॥ ૩૫૭ ॥
તયાં દેહાંચી જવનિક ફિટલી । આણિ ભૂતત્વાચી પ્રાપ્તી જાહલી ।
એવં સંકલ્પવશેં ફળલીં । કર્મેં તયાં ॥ ૩૫૮ ॥
મગ મીચિ ડોળાં દેખિલા । જીંહીં કાનીં મીચિ ઐકિલા ।
મનીં મી ભાવિલા । વાનિલા વાચા ॥ ૩૫૯ ॥
સર્વાંગીં સર્વાઠાયીં । મીચિ નમસ્કારિલા જિહીં ।
દાનપુણ્યાદિકેં જેં કાંહીં । તેં માઝિયાચિ મોહરા ॥ ૩૬૦ ॥
જિહીં માતેંચિ અધ્યયન કેલેં । જે આંતબાહેર મિયાંચિ ધાલે ।
જયાંચે જીવિત્વ જોડલેં । મજચિલાગીં ॥ ૩૬૧ ॥
જે અહંકારુ વાહત આંગીં । આમ્હી હરીચે ભૂષાવયાલાગીં ।
જે લોભિયે એકચિ જગીં । માઝેનિ લોભેં ॥ ૩૬૨ ॥
જે માઝેનિ કામેં સકામ । જે માઝેનિ પ્રેમેં સપ્રેમ ।
જે માઝિયા ભુલી સભ્રમ । નેણતી લોક ॥ ૩૬૩ ॥
જયાંચીં જાણતી મજ શાસ્ત્રેં । મી જોડેં જયાચેનિ મંત્રેં ।
ઐસે જે ચેષ્ટામાત્રેં । ભજલે મજ ॥ ૩૬૪ ॥
તે મરણાઐલીચકડે । મજ મિળોનિ ગેલે ફુડે ।
મગ મરણીં આણિકીકડે । જાતીલ કેવિં ॥ ૩૬૫ ॥
મ્હણોનિ મદ્યાજી જે જાહાલે । તે માઝિયા સાયુજ્યા આલે ।
જિહીં ઉપચારમિષેં દિધલેં । આપણપેં મજ ॥ ૩૬૬ ॥
પૈં અર્જુના માઝાં ઠાયીં । આપણપેવીણ સૌરસુ નાહીં ।
મી ઉપચારીં કવણાહી । નાકળેં ગા ॥ ૩૬૭ ॥
એથ જાણિવ કરી તોચિ નેણે । આથિલેંપણ મિરવી તેંચિ ઉણેં ।
આમ્હી જાહલોં ઐસેં જો મ્હણે । તો કાંહીંચિ નવ્હે ॥ ૩૬૮ ॥
અથવા યજ્ઞદાનાદિ કિરીટી । કાં તપેં હન જે હુટહુટી ।
તે તૃણા એકાસાઠીં । ન સરે એથ ॥ ૩૬૯ ॥
પાહેં પાં જાણિવેચેનિ બળેં । કોણ્હી વેદાપાસૂનિ અસે આગળેં ।
કીં શેષાહૂનિ તોંડાગળેં । બોલકેં આથી ॥ ૩૭૦ ॥
તોહી આંથરુણાતળવટી દડે । યેરુ નેતિ નેતિ મ્હણોનિ બહુડે ।
એથ સનકાદિક વેડે । પિસે જાહલે ॥ ૩૭૧ ॥
કરિતાં તાપસાંચી કડસણી । કવણુ જવળાં ઠેવિજૈલ શૂળપાણી ।
તોહિ અભિમાનુ સાંડૂનિ પાયવણી । માથાં વાહે ॥ ૩૭૨ ॥
નાતરી આથિલેપણેં સરિસી । કવણી આહે લક્ષ્મિયેઐસી ।
શ્રિયેસારિખિયા દાસી । ઘરીં જિયેતેં ॥ ૩૭૩ ॥
તિયાં ખેળતાં કરિતી ઘરકુલી । તયાં નામેં અમરપુરેં જરિ ઠેવિલીં ।
તરિ ન હોતી કાય બાહુલીં । ઇંદ્રાદિક તયાંચીં ॥ ૩૭૪ ॥
તયાં નાવડોનિ જેવ્હાં મોડતી । તેવ્હાં મહેંદ્રાચે રંક હોતી ।
તિયાં ઝાડાં યેઉતે જયાં પાહતી । તે કલ્પવૃક્ષ ॥ ૩૭૫ ॥
ઐસેં જિયેચિયાં જવળિકાં । સામર્થ્ય ઘરીંચિયાં પાઇકાં ।
તે લક્ષ્મી મુખ્યનાયકા । ન મનેચિ એથ ॥ ૩૭૬ ॥
મગ સર્વસ્વેં કરુનિ સેવા । અભિમાન સાંડૂનિ પાંડવા ।
તે પાય ધુવાવયાચિયા દૈવા । પાત્ર જાહાલી ॥ ૩૭૭ ॥
મ્હણોનિ થોરપણ પર઼્હાંચિ સાંડિજે । વ્યુત્પત્તિ આઘવી વિસરિજે ।
જૈં જગા ધાકુટેં હોઇજે । તૈં જવળીક માઝી ॥ ૩૭૮ ॥
અગા સહસ્ત્રકિરણાચિયે દિઠી । પુઢા ચંદ્રુહી લોપે કિરીટી ।
તેથ ખદ્યોત કા હુટહુટી । આપુલેનિ તેજેં ॥ ૩૭૯ ॥
તૈસેં લક્ષ્મિયેચેં થોરપણ ન સરે । જેથ શંભૂચેંહી તપ ન પુરે ।
તેથ યેર પ્રાકૃત હેંદરેં । કેવિં જાણોં લાહે ॥ ૩૮૦ ॥
યાલાગીં શરીરસાંડોવા કીજે । સકળગુણાંચેં લોણ ઉતરિજે ।
સંપત્તિમદુ સાંડિજે । કુરવંડી કરુની ॥ ૩૮૧ ॥
પત્રં પુષ્પં ફલં તોયં યો મે ભક્ત્યા પ્રયચ્છતિ ।
તદહં ભક્ત્યુપહૃતમશ્નામિ પ્રયતાત્મનઃ ॥ ૨૬ ॥
મગ નિસ્સીમભાવઉલ્હાસેં । મજ અર્પાવયાચેનિ મિસેં ।
ફળ આવડે તૈસેં । ભલતયાચેં હો ॥ ૩૮૨ ॥
ભક્તુ માઝિયાકડે દાવી । આણિ મી દોન્હી હાત વોડવીં ।
મગ દેઠું ન ફેડિતાં સેવીં । આદરેંશી ॥ ૩૮૩ ॥
પૈં ગા ભક્તીચેનિ નાંવેં । ફૂલ એક મજ દ્યાવેં ।
તેં લેખેં તરિ મ્યાં તુરંબાવેં । પરિ મુખીંચિ ઘાલીં ॥ ૩૮૪ ॥
હેં અસો કાયસીં ફુલેં । પાનચિ એક આવડે તેં જાહલેં ।
તેં સાજુકહી ન હો સુકલેં । ભલતૈસેં ॥ ૩૮૫ ॥
પરિ સર્વભાવેં ભરલેં દેખેં । આણિ ભુકેલા અમૃતેં તોખે ।
તૈસેં પત્રચિ પરિ તેણેં સુખેં । આરોગૂં લાગેં ॥ ૩૮૬ ॥
અથવા ઐસેંહી એક ઘડે । જે પાલાહી પરિ ન જોડે ।
તરિ ઉદકાચેં તંવ સાંકડેં । નવ્હેલ કીં ॥ ૩૮૭ ॥
તેં ભલતેથ નિમોલેં । ન જોડિતાં આહે જોડલેં ।
તેંચિ સર્વસ્વ કરુનિ અર્પિલેં । જેણેં મજ ॥ ૩૮૮ ॥
તેણેં વૈકુઠાપાસોનિ વિશાળેં । મજલાગીં કેલીં રાઊળેં ।
કૌસ્તુભાહોનિ નિર્મળેં । લેણીં દિધલીં ॥ ૩૮૯ ॥
દૂધાચીં શેજારેં । ક્ષીરાબ્ધીઐસીં મનોહરે ।
મજલાગીં અપારેં । સૃજિલીં તેણેં ॥ ૩૯૦ ॥
કર્પૂર ચંદન અગરુ । ઐસેયા સુગંધાચા મહામેરુ ।
મજ હાતીં લાવિલા દિનકરુ । દીપમાળે ॥ ૩૯૧ ॥
ગરુડાસારિખીં વાહનેં । મજ સુરતંરુચીં ઉદ્યાનેં ।
કામધેનૂંચીં ગોધનેં । અર્પિલીં તેણેં ॥ ૩૯૨ ॥
મજ અમૃતાહૂનિ સુરસેં । બોનીં વોગરિલીં બહુવસેં ।
ઐસા ભક્તાંચેનિ ઉદકલેશેં । પરિતોષેં ગા ॥ ૩૯૩ ॥
હેં સાંગાવેં કાય કિરીટી । તુમ્હીંચિ દેખિલેં આપુલિયા દિઠી ।
મી સુદામયાચિયા સોડીં ગાઠીં । પવ્હયાલાગીં ॥ ૩૯૪ ॥
પૈં ભક્તિ એકી મી જાણેં । તેથ સાનેં થોર ન મ્હણેં ।
આમ્હી ભાવાચે પાહુણે । ભલતેયા ॥ ૩૯૫ ॥
યેર પત્ર પુષ્પ ફળ । તેં ભજાવયા મિસ કેવળ ।
વાંચૂનિ આમુચા લાગ નિષ્ફળ । ભક્તિતત્વ ॥ ૩૯૬ ॥
મ્હણોનિ અર્જુના અવધારીં । તૂં બુદ્ધિ એકી સોપારી કરીં ।
તરી સહજેં આપુલિયા મનોમંદિરીં । ન વિસંબેં માતેં ॥ ૩૯૭ ॥
યત્કરોષિ યદશ્નાસિ યજ્જુહોષિ દદાસિ યત્ ।
યત્તપસ્યસિ કૌન્તેય તત્કુરુષ્વ મદર્પણમ્ ॥ ૨૭ ॥
જે જે કાંહીં વ્યાપાર કરિસી । કાં ભોગ હન ભોગિસી ।
અથવા યજ્ઞીં યજસી । નાનાવિધીં ॥ ૩૯૮ ॥
નાતરી પાત્રવિશેષેં દાનેં । કાં સેવકાં દેસી જીવનેં ।
તપાદિ સાધનેં । વ્રતેં કરિસી ॥ ૩૯૯ ॥
તેં ક્રિયાજાત આઘવેં । જેં જૈસેં નિપજેલ સ્વભાવેં ।
તેં ભાવના કરોનિ કરાવેં । માઝિયા મોહરા ॥ ૪૦૦ ॥
પરિ સર્વથા આપુલાં જીવીં । કેલિયાચી શંકા કાંહીંચિ નુરવીં ।
ઐસીં ધુવોનિ કર્મે દ્યાવીં । માઝિયાં હાતીં ॥ ૪૦૧ ॥
શુભાશુભફલૈરેવં મોક્ષ્યસે કર્મબન્ધનૈઃ ।
સંન્યાસયોગયુક્તાત્મા વિમુક્તો મામુપૈષ્યસિ ॥ ૨૮ ॥
મગ અગ્નિકુંડી બીજેં ઘાતલીં । તિયેં અંકુરદશે જેવિં મુકલીં ।
તેવિ ન ફળતીચિ મજ અર્પિલીં । શુભાશુભેં ॥ ૪૦૨ ॥
અગા કર્મે જૈં ઉરાવેં । તૈં તિહીં સુખદુઃખીં ફળાવેં ।
આણિ તયાતેં ભોગાવયા યાવેં । દેહા એકા ॥ ૪૦૩ ॥
તેં ઉગાણિલેં મજ કર્મ । તેવ્હાંચિ પુસિલેં મરણ જન્મ ।
જન્માસવેં શ્રમ । વરચિલહી ગેલે ॥ ૪૦૪ ॥
મ્હણઊનિ અર્જુના યાપરિ । પાહેચા વેળુ નવ્હેલ ભારી ।
હે સંન્યાસયુક્તિ સોપારી । દિધલી તુજ ॥ ૪૦૫ ॥
યા દેહાચિયા બાંદોડી ન પડિજે । સુખદુઃખાચિયા સાગરીં ન બુડિજે । સુખેં સુખરુપા ઘડિજે । માઝિયાચિ અંગા ॥ ૪૦૬ ॥
સમોઽહં સર્વભૂતેષુ ન મે દ્વેષ્યોઽસ્તિ ન પ્રિયઃ ।
યે ભજન્તિ તુ માં ભક્ત્યા મયિ તે તેષુ ચાપ્યહમ્ ॥ ૨૯ ॥
તો મી પુસસી કૈસા । તરિ જો સર્વભૂતીં સદા સરિસા ।
જેથ આપપરુ ઐસા । ભાગુ નાહીં ॥ ૪૦૭ ॥
જે ઐસિયા માતેં જાણોનિ । અહંકારાચા કુરુઠા મોડોનિ ।
જે જીવેં કર્મે કરુનિ । ભજતી માતેં ॥ ૪૦૮ ॥
તે વર્તત દિસતી દેહીં । પરિ તે દેહીં ના માઝાં ઠાયીં ।
આણિ મી તયાંચા હૃદયીં । સમગ્ર અસેં ॥ ૪૦૯ ॥
સવિસ્તર વટત્વ જૈસેં । બીજકણિકેમાજીં અસે ।
આણિ બીજકણુ વસે । વટીં જેવીં ॥ ૪૧૦ ॥
તેવીં આમ્હાં તયાં પરસ્પરેં । બાહેરી નામાચીંચિ અંતરેં ।
વાંચુનિ આંતુવટ વસ્તુવિચારેં । મી તેચિ તે ॥ ૪૧૧ ॥
આતાં જાયાંચેં લેણેં । જૈસેં આંગાવરી આહાચવાણેં ।
તૈસેં દેહ ધરણેં । ઉદાસ તયાંચેં ॥ ૪૧૨ ॥
પરિમળુ નિઘાલિયા પવનાપાઠીં । માગેં વોસ ફૂલ રાહે દેઠીં ।
તૈસેં આયુષ્યાચિયે મુઠી । કેવળ દેહ ॥ ૪૧૩ ॥
યેર અવષ્ટંભુ જો આઘવા । તો આરુઢોનિ મદ્ભાવા ।
મજચિ આંતુ પાંડવા । પૈઠા જાહલા ॥ ૪૧૪ ॥
અપિ ચેત્સુદુરાચારો ભજતે મામનન્યભાક્ ।
સાધુરેવ સ મન્તવ્યઃ સમ્યગ્વ્યવસિતો હિ સઃ ॥ ૩૦ ॥
ઐસેં ભજતેનિ પ્રેમભાવેં । જયાં શરીરહી પાઠીં ન પવે ।
તેણેં ભલતયા વ્હાવેં । જાતીચિયા ॥ ૪૧૫ ॥
આણિ આચરણ પાહાતાં સુભટા । તો દુષ્કૃતાચા સેલ વાંટા ।
પરિ જીવિત વેચિલેં ચોહટાં । ભક્તીચિયા કીં ॥ ૪૧૬ ॥
અગા અંતીંચિયા મતી । સાચપણ પુઢિલે ગતી ।
મ્હણોનિ જીવિત જેણેં ભક્તી । દિધલેં શેખીં ॥ ૪૧૭ ॥
તો આધીં જરી અનાચારી । તરી સર્વોત્તમુચિ અવધારીં ।
જૈસા બુડાલા મહાપૂરીં । ન મરતુ નિઘાલા ॥ ૪૧૮ ॥
તયાચેં જીવિત ઐલથડિયે આલેં । મ્હણોનિ બુડાલેપણ જેવીં વાયાં ગેલેં ।
તેવીં નુરેચિ પાપ કેલેં । શેવટલિયે ભક્તી ॥ ૪૧૯ ॥
યાલાગીં દુષ્કૃતી જર઼્હી જાહલા । તરિ અનુતાપતીર્થીં ન્હાલા ।
ન્હાઊનિ મજઆંતુ આલા । સર્વભાવેં ॥ ૪૨૦ ॥
તરિ આતાં પવિત્ર તયાચેંચિ કુળ । અભિજાત્ય તેંચિ નિર્મળ ।
જન્મલેયા ફળ । તયાસીચ જોડલેં ॥ ૪૨૧ ॥
તો સકળહી પઢિન્નલા । તપેં તોચિ તપિન્નલા ।
અષ્ટાંગ અભ્યાસિલા । યોગુ તેણેં ॥ ૪૨૨ ॥
હેં અસો બહુત પાર્થા । તો ઉતરલા કર્મે સર્વથા ।
જયાચી અખંડ ગા આસ્થા । મજચિલાગીં ॥ ૪૨૩ ॥
અવઘિયા મનોબુદ્ધીચિયા રાહટી । ભરોનિ એકનિષ્ઠેચિયા પેટી ।
જેણેં મજમાજીં કિરીટી । નિક્ષેપિલી ॥ ૪૨૪ ॥
ક્ષિપ્રં ભવતિ ધર્માત્મા શશ્વચ્છાન્તિં નિગચ્છતિ ।
કૌન્તેય પ્રતિ જાનીહિ ન મે ભક્તઃ પ્રણશ્યતિ ॥ ૩૧ ॥
તો આતાં અવસરેં મજસારિખા હોઇલ । ઐસાહી ભાવ તુજ જાઇલ ।
હાં ગા અમૃતાઆંત રાહીલ । તયા મરણ કૈચેં ॥ ૪૨૫ ॥
પૈ સૂર્ય જો વેળુ નુદૈજે । તયા વેળા કીં રાત્ર મ્હણિજે ।
તેવીં માઝિયે ભક્તીવિણ જેં કીજે । તેં મહાપાપ નોહે ॥ ૪૨૬ ॥
મ્હણોનિ તયાચિયા ચિત્તા । માઝી જવળીક પાંડુસુતા ।
તેવ્હાંચિ તો તત્વતા । સ્વરુપ માઝેં ॥ ૪૨૭ ॥
જૈસા દીપેં દીપુ લાવિજે । તેથ આદીલ કોણ હેં નોળખિજે ।
તૈસા સર્વસ્વેં જો મજ ભજે । તો મી હોઊનિ ઠાકે ॥ ૪૨૮ ॥
મગ માઝી નિત્ય શાંતી । તયા દશા તેચિ કાંતી ।
કિંબહુના જિતી । માઝેનિ જીવેં । ૪૨૯ ॥
એથ પાર્થા પુઢતપુઢતી । તેંચિ તેં સાંગો કિતી ।
જરી મિયાં ચાડ તરી ભક્તી । ન વિસંબિજે ગા ॥ ૪૩૦ ॥
અગા કુળાચિયા ચોખટપણા નલગા । અભિજાત્ય ઝણીં શ્લાઘા ।
વ્યુત્પત્તીચા વાઉગા । સોસુ કાં વહાવા ॥ ૪૩૧ ॥
કાં રુપે વયસા માજા । આથિલેપણેં કાં ગાજા ।
એક ભાવ નાહીં માઝા । તરી પાલ્હાળ તેં ॥ ૪૩૨ ॥
કણેંવિણ સોપટેં । કણસેં લાગલીં આથી એક દાટેં ।
કાય કરાવેં ગોમટેં । વોસ નગર ॥ ૪૩૩ ॥
નાતરી સરોવર આટલેં । રાનીં દુઃખિયા દુઃખી ભેટલેં ।
કાં વાંઝ ફુલીં ફુલલેં । ઝાડ જૈસેં ॥ ૪૩૪ ॥
તૈસેં સકળ તેં વૈભવ । અથવા કુળજાતીગૌરવ ।
જૈસેં શરીર આહે સાવેવ । પરિ જીવચિ નાહીં ॥ ૪૩૫ ॥
તૈસેં માઝિયે ભક્તીવિણ । જળો તેં જિયાલેંપણ ।
અગા પૃથ્વીવરી પાષાણ । નસતી કાઈ ॥ ૪૩૬ ॥
પૈં હિંવરાચી દાટ સાઉલી । સજ્જનીં જૈસી વાળિલી ।
તૈસીં પુણ્યેં ડાવલૂનિ ગેલીં । અભક્તાંતેં ॥ ૪૩૭ ॥
નિંબ નિંબોળિયાં મોડોનિ આલા । તરી તો કાઉળિયાંસીચિ સુકાળુ જાહલા ।
તૈસા ભક્તિહીનુ વાઢિન્નલા । દોષાંચિલાગીં ॥ ૪૩૮ ॥
કાં ષડ્રસ ખાપરીં વાઢિલે । વાઢૂનિ ચોહટાં રાત્રી સાંડિલે ।
તે સુણિયાંચેચિ ઐસે ઝાલે । જિયાપરી ॥ ૪૩૯ ॥
તૈસેં ભક્તીહીનાચેં જિણેં । જો સ્વપ્નીંહી પરિ સુકૃત નેણે ।
તેણે સંસારદુઃખાસી આવંતણેં । વોગરિલેં ગા ॥ ૪૪૦ ॥
મ્હણોનિ કુળ ઉત્તમ નોહાવેં । જાતી અંત્યાહી વ્હાવેં ।
વરિ દેહાચેનિ નાંવેં । પશૂચેંહી લાભો ॥ ૪૪૧ ॥
પાહેં પાં સાવજેં હાતિરું ધરિલેં । તેણેં તયા કાકુળતી માતેં સ્મરિલેં ।
કીં તયાચેં પશુત્વ વાવો જાહલેં । પાતલિયા માતેં ॥ ૪૪૨ ॥
માં હિ પાર્થ વ્યપાશ્રિત્ય યેઽપિ સ્યુઃ પાપયોનયઃ ।
સ્ત્રિયો વૈશ્યાસ્તથા શૂદ્રાસ્તેઽપિ યાન્તિ પરાં ગતિમ્ ॥ ૩૨ ॥
અગા નાંવેં ઘેતા વોખટીં । જે આઘવેયા અધમાંચિયે શેવટીં ।
તિયે પાપયોનીહી કિરીટી । જન્મલે જે ॥ ૪૪૩ ॥
તે પાપયોનિ મૂઢ । મૂર્ખ ઐસે જે દગડ ।
પરિ માઝાં ઠાયીં દૃઢ । સર્વભાવેં ॥ ૪૪૪ ॥
જયાંચિયે વાચે માઝે આલાપ । દૃષ્ટી ભોગી માઝેંચિ રુપ ।
જયાંચેં મન સંકલ્પ । માઝાચિ વાહે ॥ ૪૪૫ ॥
માઝિયા કીર્તીવિણ । જયાંચે રિતે નાહીં શ્રવણ ।
જયાં સર્વાંગીં ભૂષણ । માઝી સેવા ॥ ૪૪૬ ॥
જયાંચેં નાવ વિષો નેણે । જાણીવ મજચિ એકાતેં જાણે ।
જયા ઐસેં લાભે તરી જિણેં । એર઼્હવીં મરણ ॥ ૪૪૭ ॥
ઐસા આઘવાચિ પરિ પાંડવા । જિહીં આપુલિયા સર્વભાવા ।
જિયાવયાલાગીં વોલાવા । મીચિ કેલા ॥ ૪૪૮ ॥
તે પાપયોનીહી હોતુ કાં । તે શ્રુતાધીતહી ન હોતું કાં ।
પરિ મજસીં તુકિતાં તુકા । તુટી નાહીં ॥ ૪૪૯ ॥
પાહેં પાં ભક્તિચેનિ આથિલેપણેં । દૈત્યીં દેવાં આણિલેં ઉણેં ।
માઝેં નૃસિંહત્વ લેણેં । જયાચિયે મહિમે ॥ ૪૫૦ ॥
તો પ્રલ્હાદુ ગા મજસાઠીં । ઘેતાં બહુતેં સદા કિરીટી ।
કાં જેં મિયાં દ્યાવેં તે ગોષ્ટી । તયાચિયા જોડે ॥ ૪૫૧ ॥
એર઼્હવીં દૈત્યકુળ સાચોકારેં । પરિ ઇંદ્રિહી સરી ન લાહે ઉપરેં ।
મ્હણોનિ ભક્તિ ગા એથ સરે । જાતિ અપ્રમાણ ॥ ૪૫૨ ॥
રાજાજ્ઞેચીં અક્ષરેં આહાતી । તિયેં ચામા એકા જયા પડતી ।
તયા ચામાસાઠીં જોડતી । સકળ વસ્તુ ॥ ૪૫૩ ॥
વાંચૂનિ સોનેં રુપેં પ્રમાણ નોહે । એથ રાજાજ્ઞાચિ સમર્થ આહે ।
તેંચિ ચામ એક જૈં લાહે । તેણેં વિકતી આઘવીં ॥ ૪૫૪ ॥
તૈસેં ઉત્તમત્વ તૈંચિ તરે । તૈંચિ સર્વજ્ઞતા સરે ।
જૈં મનોબુદ્ધિ ભરે । માઝેનિ પ્રેમેં ॥ ૪૫૫ ॥
મ્હણોનિ કુળ જાતિ વર્ણ । હેં આઘવેંચિ ગા અકારણ ।
એથ અર્જુના માઝેપણ । સાર્થક એક ॥ ૪૫૬ ॥
તેંચિ ભલતેણેં ભાવેં । મન મજાઆંતુ યેતેં હોઆવેં ।
આલેં તરી આઘવેં । માગીલ વાવો ॥ ૪૫૭ ॥
જૈસે તવંચિ વહાળ વોહળ । જંવ ન પવતી ગંગાજળ ।
મગ હોઊનિ ઠાકતી કેવળ । ગંગારુપ ॥ ૪૫૮ ॥
કાં ખૈર ચંદન કાષ્ઠેં । હે વિવંચના તંવચિ ઘટે ।
જંવ ન ઘાપતી એકવટેં । અગ્નીમાજીં ॥ ૪૫૯ ॥
તૈસે ક્ષત્રી વૈશ્ય સ્ત્રિયા । કાં શૂદ્ર અંત્યાદિ ઇયા ।
જાતી તંવચિ વેગળાલિયા । જંવ ન પવતી માતેં ॥ ૪૬૦ ॥
મગ જાતી વ્યક્તી પડે બિંદુલેં । જેવ્હાં ભાવ હોતી મજ મીનલે ।
જૈસે લવણકણ ઘાતલે । સાગરામાજીં ॥ ૪૬૧ ॥
તંવવરી નદાનદીંચીં નાંવેં । તંવચિ પૂર્વપશ્ચિમેચે યાવે ।
જંવ ન યેતી આઘવે । સમુદ્રામાજીં ॥ ૪૬૨ ॥
હેંચિ કવણેં એકેં મિસેં । ચિત્ત માઝાં ઠાયીં પ્રવેશે ।
યેતુલેં હો મગ આપૈસેં । મી હોણે અસે ॥ ૪૬૩ ॥
અગા વરી ફોડાવયાચિ લાગીં । લોહો મિળો કાં પરિસાચાં આંગીં ।
કાં જે મિળતિયે પ્રસંગીં । સોનેંચિ હોઈલ ॥ ૪૬૪ ॥
પાહેં પાં વાલભાચેનિ વ્યાજેં । તિયા વ્રજાંગનાંચીં નિજેં ।
મજ મીનલિયા કાય માઝેં । સ્વરુપ નવ્હતીચિ ॥ ૪૬૫ ॥
નાતરી ભયાચેનિ મિસેં । માતેં ન પવિજેચિ કાય કંસેં ।
કીં અખંડ વૈરવશેં । ચૈદ્યાદિકીં ॥ ૪૬૬ ॥
અગા સોયરેપણેંચિ પાંડવા । માઝેં સાયુજ્ય યાદવાં ।
કીં મમત્વેં વાસુદેવા- । દિકાં સકળાં ॥ ૪૬૭ ॥
નારદા ધ્રુવા અક્રૂરા । શુકા હન સનત્કુમારા ।
યાં ભક્તી મી ધનુર્ધરા । પ્રાપ્યુ જૈસા ॥ ૪૬૮ ॥
તૈસાચિ ગોપીસી કામેં । તયા કંસા ભયસંભ્રમેં ।
યેરા ઘાતકેયાં મનોધર્મેં । શિશુપાલાદિકાં ।। ૪૬૯ ॥
અગા મી એકુલાણીચેં ખાગેં । મજ યેવોં યે ભલતેનિ માર્ગે ।
ભક્તી કાં વિષયેં વિરાગેં । અથવા વૈરેં ॥ ૪૭૦ ॥
મ્હણોનિ પાર્થા પાહીં । પ્રવેશાવયા માઝાં ઠાયીં ।
ઉપાયાંચી નાહીં । કેણિ એથ ॥ ૪૭૧ ॥
આણિ ભલતિયા જાતી જન્માવેં । મગ ભજિજે કાં વિરોધાવેં ।
પરિ ભક્ત કાં વૈરિયા વ્હાવેં । માઝિયાચિ ॥ ૪૭૨ ॥
અગા કવણેં એકે બોલેં । માઝેપણ જર઼્હી જાહાલેં ।
તરી મી હોણેં આલેં । હાતા નિરુતેં ।। ૪૭૩ ॥
યાપરિ પાપયોનીહી અર્જુના । કાં વૈશ્ય શૂદ્ર અંગના ।
માતેં ભજતાં સદના । માઝિયા યેતી ॥ ૪૭૪ ॥
કિં પુનર્બ્રાહ્મણાઃ પુણ્યા ભક્તા રાજર્ષયસ્તથા ।
અનિત્યમસુખં લોકમિમં પ્રાપ્ય ભજસ્વ મામ્ ॥ ૩૩ ॥
મગ વર્ણાંમાજીં છત્રચામર । સ્વર્ગ જયાંચેં અગ્રહાર ।
મંત્રવિદ્યેસિ માહેર । બ્રાહ્મણ જે ॥ ૪૭૫ ॥
જેથ અખંડ વસિજે યાગીં । જે વેદાંચી વજ્રાંગી ।
જયાચિયે દિઠીચાં ઉત્સંગીં । મંગળ વાઢે ॥ ૪૭૬ ॥
જે પૃથ્વીતળીંચે દેવ । જે તપોવતાર સાવયવ ।
સકળ તીર્થાંસી દૈવ । ઉદયલેં જે ॥ ૪૭૭ ॥
જયાચિયે આસ્થેચિયે વોલે । સત્કર્મ પાલ્હાળીં ગેલેં ।
સંકલ્પેં સત્ય જિયાલેં । જયાંચેનિ ॥ ૪૭૮ ॥
જયાંચેનિ ગા બોલેં । અગ્નીસિ આયુષ્યા જાહાલેં ।
મ્હણોનિ સમુદ્રેં પાણી આપુલેં । દિધલેં યાંચિયા પ્રીતી ॥ ૪૭૯ ॥
મિયાં લક્ષ્મી ડાવલોનિ કેલી પરૌતી । ફેડોનિ કૌસ્તુભ ઘેતલા હાતીં ।
મગ વોઢવિલી વક્ષસ્થળાચી વાખતી । ચરણરજાં ॥ ૪૮૦ ॥
આઝૂનિ પાઉલાંચી મુદ્રા । મી હૃદયીં વાહેં ગા સુભદ્રા ।
જે આપુલિયા દૈવસમુદ્રા । જતનેલાગીં ॥ ૪૮૧ ॥
જયાંચા કોપ સુભટા । કાળાગ્નિરુદ્રાચા વસૌટા ।
જયાંચાં પ્રસાદીં ફુકટા । જોડતી સિદ્ધી ॥ ૪૮૨ ॥
ઐસે પુણ્યપૂજ્ય જે બ્રાહ્મણ । આણિ માઝાં ઠાયીં આર્તિંનિપુણ ।
આતાં માતેં પાવતી હેં કવણ । સમર્થણેં ॥ ૪૮૩ ॥
પાહેં પાં ચંદનાચેનિ અંગાનિળેં । શિવતિલે નિંબ હોતે જે જવળે ।
તિંહીં નિર્જિવીંહી દેવાંચી નિડળેં । બૈસણીં કેલીં ॥ ૪૮૪ ॥
મગ તો ચંદનુ તેથ ન પવે । ઐસેં મનીં કૈસેનિ ધરાવેં ।
અથવા પાતલા હેં સમર્થાવેં । તેવ્હાં કાયિ સાચ ॥ ૪૮૫ ॥
જેથ નિવવીલ ઐસિયા આશા । હરેં ચંદ્રમા આધા ઐસા ।
વાહિજત અસે શિરસા । નિરંતર ॥ ૪૮૬ ॥
તેથ નિવવિતા આણિ સગળા । પરિમળેં ચંદ્રાહૂનિ આગળા ।
તો ચંદનુ કેવિં અવલીળા । સર્વાંગી ન બૈસે ॥ ૪૮૭ ॥
કાં રથ્યોદકેં જિયેચિયે કાસે । લાગલિયા સમુદ્ર જાલીં અનાયાસેં ।
તિયે ગંગેસિ કાય અનારિસેં । ગત્યંતર અસે ॥ ૪૮૮ ॥
મ્હણોનિ રાજર્ષિ કાં બ્રાહ્મણ । જયાં ગતી મતી મીચિ શરણ ।
તયાં ત્રિશુદ્ધી મીચ નિર્વાણ । સ્થિતિહી મીચિ ॥ ૪૮૯ ॥
યાલાગીં શતજર્જરે નાવે । રિગોનિ કેવિં નિશ્ચિંત હોઆવેં ।
કૈસેનિ ઉઘડિયા અસાવેં । શસ્ત્રવર્ષીં ॥ ૪૯૦ ॥
અંગાવરી પડતાં પાષાણ । ન સુવાવેં કેવિં વોડણ ।
રોગેં દાટલિયા આણિ ઉદાસપણ । વોખદેંસીં ॥ ૪૯૧ ॥
જેથ ચહૂંકડે જળત વણવા । તેથૂનિ ન નિગિજે કેવિં પાંડવા ।
તેવિં લોકા યેઊનિયા સોપદ્રવા । કેવિં ન ભજિજે માતેં ॥ ૪૯૨ ॥
અગા માતેં ન ભજાવયાલાગીં । કવણ બળ પાં આપુલાં આંગીં ।
કાઇ ઘરીં કીં ભોગીં । નિશ્ચિંતી કેલી ॥ ૪૯૩ ॥
નાતરી વિદ્યા કીં વયસા । યાં પ્રાણિયાંસિ હા ઐસા ।
મજ ન ભજતાં ભરવસાં । સુખાચા કોણ ॥ ૪૯૪ ॥
તરી ભોગ્યજાત જેતુલેં । તેં એકા દેહાચિયા નિકિયા લાગલેં ।
આણિ યેથ દેહ તંવ અસે પડિલેં । કાળાચાં તોંડીં ॥ ૪૯૫ ॥
બાપ દુઃખાચેં કેણેં સુટલેં । જેથ મરણાચે ભરે લોટલે ।
તિયે મૃત્યુલોકીંચિયે શેવટિલે । યેણેં જાહાલેં હાટવેળે ॥ ૪૯૬ ॥
આતાં સુખેંસિ જીવિતા । કૈચી ગ્રાહિકી કીજેલ પાંડુસુતા ।
કાય રાખોંડી ફુંકિતા । દીપુ લાગે ॥ ૪૯૭ ॥
અગા વિષાચે કાંદે વાટુની । જો રસુ ઘેઇજે પિળુની ।
તયા નામ અમૃત ઠેઉની । જૈસેં અમર હોણેં ॥ ૪૯૮ ॥
તેવિં વિષયાંચેં જેં સુખ । તેં કેવળ પરમ દુઃખ ।
પરિ કાય કીજે મૂર્ખ । ન સેવિતાં ન સરે ॥ ૪૯૯ ॥
કાં શીસ ખાંડૂનિ આપુલેં । પાયીંચાં ખતીં બાંધિલેં ।
તૈસેં મૃત્યુલોકીંચેં ભલેં । આહે આઘવેં ॥ ૫૦૦ ॥
મ્હણોનિ મૃત્યુલોકીં સુખાચી કહાણી । ઐકિજેલ કવણાચાં શ્રવણીં ।
કૈંચી સુખનિદ્રા આંથરુણીં । ઇંગળાચાં ॥ ૫૦૧ ॥
જિયે લોકીચા ચંદ્ર ક્ષયરોગી । જેથ ઉદયો હોય અસ્તાલાગીં ।
દુઃખ લેઊનિ સુખાચી આંગી । સળિત જગાતેં ॥ ૫૦૨ ॥
જેથે મંગળાચાં અંકુરીં । સવેંચિ અમંગળાચી પડે પોરી ।
મૃત્યુ ઉદરાચાં પરિવરીં । ગર્ભુ ગિંવસી ॥ ૫૦૩ ॥
જેં નાહીં તયાંતેં ચિંતવી । તંવ તેંચિ નેઇજે ગંધર્વીં ।
ગેલિયાચી કવણે ગાંવીં । શુદ્ધી ન લભે ॥ ૫૦૪ ॥
અગા ગિંવસિતાં આઘવા વાટી । પરતલેં પાઉલચિ નાહીં કિરીટી ।
સૈંઘ નિમાલિયાંચિયાચિ ગોઠી । તિંયે પુરાણેં જેથિંચીં ॥ ૫૦૫ ॥
જેથીંચિયે અનિત્યતેચી થોરી । કરિતયા બ્રહ્મયાચેં આયુષ્યવેરી ।
કૈસેં નાહીં હોણેં અવધારીં । નિપટૂનિયાં ॥ ૫૦૬ ॥
ઐસી લોકીંચી જિયે નાંદણૂક । તેથ જન્મલે આથિ જે લોક ।
તયાંચિયે નિશ્ચિંતીચે કૌતુક । દિસત અસે ॥ ૫૦૭ ॥
પૈં દૃષ્ટાદૃષ્ટીચિયે જોડી । લાગીં ભાંડવલ ન સુટે કવડી ।
જેથ સર્વસ્વેં હાનિ તેથ કોડી । વેંચિતી ગા ॥ ૫૦૮ ॥
જો બહુવેં વિષયવિલાસેં ગુફેં । તો મ્હણતી ઉવાયેં પડિલા સાપેં ।
જો અભિલાષભારેં દડપે । તયાતેં સજ્ઞાન મ્હણતી ॥ ૫૦૯ ॥
જયાચેં આયુષ્ય ધાકુટેં હોય । બળ પ્રજ્ઞા જિરૌનિ જાય ।
તયાચે નમસ્કારિતી પાય । વડિલ મ્હણુનિ ॥ ૫૧૦ ॥
જંવ જંવ બાળ બળિયા વાઢે । તંવ તંવ ભોજેં નાચતી કોડેં ।
આયુષ્ય નિમાલેં આંતુલિયેકડે । તે ગ્લાનીચિ નાહીં ॥ ૫૧૧ ॥
જન્મલિયા દિવસદિવસેં । હોં લાગે કાળાચિયાચિ ઐસેં ।
કીં વાઢતી કરિતી ઉલ્હાસેં । ઉભવિતી ગુઢિયા ॥ ૫૧૨ ॥
અગા મર હા બોલુ ન સાહતી । આણિ મેલિયા તરી રડતી ।
પરિ અસતેં જાત ન ગણિતી । ગહિંસપણેં ॥ ૫૧૩ ॥
દર્દુર સાપેં ગિળિજતુ આહે ઉભા । કીં તો માસિયા વેટાળી જિભા ।
તૈસે પ્રાણિયે કવણા । વાઢવિતી તૃષ્ણા ॥ ૫૧૪ ॥
અહા કટા હેં વોખટેં । મૃત્યુલોકીંચેં ઉફરાટેં ।
એથ અર્જુના જરી અવચટેં । જન્મલાસી તૂં ॥ ૫૧૫ ॥
તરિ ઝડઝડોનિ વહિલા નિઘ । ઇયે ભક્તીચિયે વાટે લાગ ।
જિયા પાવસી અવ્યંગ । નિજધામ માઝેં ॥ ૫૧૬ ॥
મન્મના ભવ મદ્ભક્તો મદ્યાજી માં નમસ્કુરુ ।
મામેવૈષ્યસિ યુક્ત્વૈવમાત્માનં મત્પરાયણઃ ॥ ૩૪ ॥
તૂં મન હેં મીચિ કરીં । માઝાં ભજનીં પ્રેમ ધરીં ।
સર્વત્ર નમસ્કારીં । મજ એકાતેં ॥ ૫૧૭ ॥
માઝેનિ અનુસંધાનેં દેખ । સંકલ્પુ જાળણેં નિઃશેખ ।
મદ્યાજી ચોખ । યાચિ નાંવ ॥ ૫૧૮ ॥
ઐસા મિયાં આથિલા હોસી । તેથ માઝિયાચિ સ્વરુપા પાવસી ।
હેં અંતઃકરણીંચેં તુજપાસીં । બોલિજત અસે ॥ ૫૧૯ ॥
અગા આવઘિયા ચોરિયા આપુલેં । જેં સર્વસ્વ આમ્હી અસે ઠેવિલેં ।
તેં પાવોનિ સુખ સંચલે । હોઊનિ ઠાસી ॥ ૫૨૦ ॥
ઐસેં સાંવળેનિ પરબ્રહ્મેં । ભક્તકામકલ્પદ્રુમેં ।
બોલિલેં આત્મારામેં । સંજયો મ્હણે ॥ ૫૨૧ ॥
અહો ઐકિજત અસે કીં અવધારા । તંવ ઇયા બોલા નિવાંત મ્હાતારા ।
જૈસા મ્હૈસા નુઠી કાં પુરા । તૈસા ઉગાચિ અસે ॥ ૫૨૨ ॥
તેથ સંજયેં માથા તુકિલા । અહા અમૃતાચા પાઊસ વર્ષલા ।
કીં હા એથ અસતુચિ ગેલા । સેજિયા ગાંવા ॥ ૫૨૩ ॥
તર઼્હી દાતારુ હા આમુચા । મ્હણોનિ હેં બોલતાં મૈળેલ વાચા ।
કાઇ ઝાલેં યયાચા । સ્વભાવોચિ ઐસા ॥ ૫૨૪ ॥
પરિ બાપ ભાગ્ય માઝેં । જે વૃત્તાંતુ સાંગાવયાચેનિ વ્યાજેં ।
કૈસા રક્ષિલોં મુનિરાજેં । શ્રીવ્યાસદેવેં ॥ ૫૨૫ ॥
યેતુલેં હેં વાડેં સાયાસેં । જંવ બોલત અસે દૃઢેં માનસેં ।
તંવ ન ધરવેચિ આપુલિયા ઐસેં । સાત્વિકેં કેલેં ॥ ૫૨૬ ॥
ચિત્ત ચાકાટલેં આટુ ઘેત । વાચા પાંગુળલી જેથિંચી તેથ ।
આપાદકંચુકિત । રોમાંચ આલે ॥ ૫૨૭ ॥
અર્ધોન્મીલિત ડોળે । વર્ષતાતિ આનંદજળેં ।
આંતુલિયા સુખોર્મીચેનિ બળેં । બાહેરિ કાંપે ॥ ૫૨૮ ॥
પૈ આઘવાંચિ રોમમૂળીં । આલી સ્વેદકણિકા નિર્મળી ।
લેઇલા મોતિયાંચીં કડિયાળીં । આવડે તૈસા ॥ ૫૨૯ ॥
ઐસા મહાસુખાચેનિ આર્તિંરસે । જેથ આટણી હોઈલ જીવદશે ।
તેથે નિરોવિલેં વ્યાસેં । તેં નેદીચ હોં ॥ ૫૩૦ ॥
આણિ કૃષ્ણાર્જુનાચેં બોલણેં । ઘોં કરી આલેં શ્રવણેં ।
કીં દેહસ્મૃતીચા તેણેં । વાપસા કેલા ॥ ૫૩૧ ॥
તેવ્હાં નેત્રીંચેં જળ વિસર્જી । સર્વાંગીંચા સ્વેદુ પરિમાર્જી ।
તેવીંચિ અવધાન મ્હણે હો જી । ધૃતરાષ્ટ્રાતેં ।। ૫૩૨ ॥
આતાં કૃષ્ણવાક્યબીજા નિવાડુ । આણિ સંજય સાત્વિકાચા બિવડુ ।
મ્હણોનિ શ્રોતયા હોઈલ સુરવાડુ । પ્રમેયપિકાચા ॥ ૫૩૩ ॥
અહો અળુમાળુ અવધાન દેયાવેં । યેતુલેનિ આનંદાચે રાશીવર બૈસાવેં ।
બાપ શ્રવણેંદ્રિયા દૈવેં । ઘાતલી માળ ॥ ૫૩૪ ॥
મ્હણોનિ વિભૂતીંચા ઠાવો । અર્જુના દાવીલ સિદ્ધાંચા રાવો ।
તો ઐકા મ્હણે જ્ઞાનદેવો । નિવૃત્તીચા ॥ ૫૩૫ ॥
॥ ઇતિ શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતાસૂપનિષત્સુ બ્રહ્મવિદ્યાયાં યોગશાસ્ત્રે
શ્રીકૃષ્ણાર્જુનસંવાદે રાજવિદ્યારાજગુહ્યયોગો નામ નવમોઽધ્યાયઃ ॥

Explore More