॥ સપ્તમઃ સર્ગઃ ॥
॥ નાગરનારાયણઃ ॥
અત્રાન્તરે ચ કુલટાકુલવર્ત્મપાત-સઞ્જાતપાતક ઇવ સ્ફુટલાઞ્છનશ્રીઃ ।
વૃન્દાવનાન્તરમદીપયદંશુજાલૈ-ર્દિક્સુન્દરીવદનચન્દનબિન્દુરિન્દુઃ ॥ 40 ॥
અત્રાન્તરે ચ કુલટાકુલવર્ત્મપાત-સઞ્જાતપાતક ઇવ સ્ફુટલાઞ્છનશ્રીઃ ।
વૃન્દાવનાન્તરમદીપયદંશુજાલૈ-ર્દિક્સુન્દરીવદનચન્દનબિન્દુરિન્દુઃ ॥ 40 ॥
પ્રસરતિ શશધરબિમ્બે વિહિતવિલમ્બે ચ માધવે વિધુરા ।
વિરચિતવિવિધવિલાપં સા પરિતાપં ચકારોચ્ચૈઃ ॥ 41 ॥
વિરચિતવિવિધવિલાપં સા પરિતાપં ચકારોચ્ચૈઃ ॥ 41 ॥
॥ ગીતં 13 ॥
કથિતસમયેઽપિ હરિરહહ ન યયૌ વનમ્ ।
મમ વિફલમિદમમલરૂપમપિ યૌવનમ્ ॥
યામિ હે કમિહ શરણં સખીજનવચનવઞ્ચિતા ॥ 1 ॥
મમ વિફલમિદમમલરૂપમપિ યૌવનમ્ ॥
યામિ હે કમિહ શરણં સખીજનવચનવઞ્ચિતા ॥ 1 ॥
યદનુગમનાય નિશિ ગહનમપિ શીલિતમ્ ।
તેન મમ હૃદયમિદમસમશરકીલિતમ્ ॥ 2 ॥
તેન મમ હૃદયમિદમસમશરકીલિતમ્ ॥ 2 ॥
મમ મરણમેવ વરમતિવિતથકેતના ।
કિમિહ વિષહામિ વિરહાનલચેતના ॥ 3 ॥
કિમિહ વિષહામિ વિરહાનલચેતના ॥ 3 ॥
મામહહ વિધુરયતિ મધુરમધુયામિની ।
કાપિ હરિમનુભવતિ કૃતસુકૃતકામિની ॥ 4 ॥
કાપિ હરિમનુભવતિ કૃતસુકૃતકામિની ॥ 4 ॥
અહહ કલયામિ વલયાદિમણીભૂષણમ્ ।
હરિવિરહદહનવહનેન બહુદૂષણમ્ ॥ 5 ॥
હરિવિરહદહનવહનેન બહુદૂષણમ્ ॥ 5 ॥
કુસુમસુકુમારતનુમતનુશરલીલયા ।
સ્રગપિ હૃદિ હન્તિ મામતિવિષમશીલયા ॥ 6 ॥
સ્રગપિ હૃદિ હન્તિ મામતિવિષમશીલયા ॥ 6 ॥
અહમિહ નિવસામિ નગણિતવનવેતસા ।
સ્મરતિ મધુસૂદનો મામપિ ન ચેતસા ॥ 7 ॥
સ્મરતિ મધુસૂદનો મામપિ ન ચેતસા ॥ 7 ॥
હરિચરણશરણજયદેવકવિભારતી ।
વસતુ હૃદિ યુવતિરિવ કોમલકલાવતી ॥ 8 ॥
વસતુ હૃદિ યુવતિરિવ કોમલકલાવતી ॥ 8 ॥
તત્કિં કામપિ કામિનીમભિસૃતઃ કિં વા કલાકેલિભિ-ર્બદ્ધો બન્ધુભિરન્ધકારિણિ વનોપાન્તે કિમુ ભ્રામ્યતિ ।
કાન્તઃ ક્લાન્તમના મનાગપિ પથિ પ્રસ્થાતુમેવાક્ષમઃ સઙ્કેતીકૃતમઞ્જુવઞ્જુલલતાકુઞ્જેઽપિ યન્નાગતઃ ॥ 42 ॥
કાન્તઃ ક્લાન્તમના મનાગપિ પથિ પ્રસ્થાતુમેવાક્ષમઃ સઙ્કેતીકૃતમઞ્જુવઞ્જુલલતાકુઞ્જેઽપિ યન્નાગતઃ ॥ 42 ॥
અથાગતાં માધવમન્તરેણ સખીમિયં વીક્ષ્ય વિષાદમૂકામ્ ।
વિશઙ્ક્માના રમિતં કયાપિ જનાર્દનં દૃષ્ટવદેતદાહ ॥ 43 ॥
વિશઙ્ક્માના રમિતં કયાપિ જનાર્દનં દૃષ્ટવદેતદાહ ॥ 43 ॥
॥ ગીતં 14 ॥
સ્મરસમરોચિતવિરચિતવેશા ।
ગલિતકુસુમદરવિલુલિતકેશા ॥
કાપિ મધુરિપુણા વિલસતિ યુવતિરધિકગુણા ॥ 1 ॥
ગલિતકુસુમદરવિલુલિતકેશા ॥
કાપિ મધુરિપુણા વિલસતિ યુવતિરધિકગુણા ॥ 1 ॥
હરિપરિરમ્ભણવલિતવિકારા ।
કુચકલશોપરિ તરલિતહારા ॥ 2 ॥
કુચકલશોપરિ તરલિતહારા ॥ 2 ॥
વિચલદલકલલિતાનનચન્દ્રા ।
તદધરપાનરભસકૃતતન્દ્રા ॥ 3 ॥
તદધરપાનરભસકૃતતન્દ્રા ॥ 3 ॥
ચઞ્ચલકુણ્ડલદલિતકપોલા ।
મુખરિતરસનજઘનગલિતલોલા ॥ 4 ॥
મુખરિતરસનજઘનગલિતલોલા ॥ 4 ॥
દયિતવિલોકિતલજ્જિતહસિતા ।
બહુવિધકૂજિતરતિરસરસિતા ॥ 5 ॥
બહુવિધકૂજિતરતિરસરસિતા ॥ 5 ॥
વિપુલપુલકપૃથુવેપથુભઙ્ગા ।
શ્વસિતનિમીલિતવિકસદનઙ્ગા ॥ 6 ॥
શ્વસિતનિમીલિતવિકસદનઙ્ગા ॥ 6 ॥
શ્રમજલકણભરસુભગશરીરા ।
પરિપતિતોરસિ રતિરણધીરા ॥ 7 ॥
પરિપતિતોરસિ રતિરણધીરા ॥ 7 ॥
શ્રીજયદેવભણિતહરિરમિતમ્ ।
કલિકલુષં જનયતુ પરિશમિતમ્ ॥ 8 ॥
કલિકલુષં જનયતુ પરિશમિતમ્ ॥ 8 ॥
વિરહપાણ્ડુમુરારિમુખામ્બુજ-દ્યુતિરિયં તિરયન્નપિ ચેતનામ્ ।
વિધુરતીવ તનોતિ મનોભુવઃ સહૃદયે હૃદયે મદનવ્યથામ્ ॥ 44 ॥
વિધુરતીવ તનોતિ મનોભુવઃ સહૃદયે હૃદયે મદનવ્યથામ્ ॥ 44 ॥
॥ ગીતં 15 ॥
સમુદિતમદને રમણીવદને ચુમ્બનવલિતાધરે ।
મૃગમદતિલકં લિખતિ સપુલકં મૃગમિવ રજનીકરે ॥
રમતે યમુનાપુલિનવને વિજયી મુરારિરધુના ॥ 1 ॥
મૃગમદતિલકં લિખતિ સપુલકં મૃગમિવ રજનીકરે ॥
રમતે યમુનાપુલિનવને વિજયી મુરારિરધુના ॥ 1 ॥
ઘનચયરુચિરે રચયતિ ચિકુરે તરલિતતરુણાનને ।
કુરબકકુસુમં ચપલાસુષમં રતિપતિમૃગકાનને ॥ 2 ॥
કુરબકકુસુમં ચપલાસુષમં રતિપતિમૃગકાનને ॥ 2 ॥
ઘટયતિ સુઘને કુચયુગગગને મૃગમદરુચિરૂષિતે ।
મણિસરમમલં તારકપટલં નખપદશશિભૂષિતે ॥ 3 ॥
મણિસરમમલં તારકપટલં નખપદશશિભૂષિતે ॥ 3 ॥
જિતબિસશકલે મૃદુભુજયુગલે કરતલનલિનીદલે ।
મરકતવલયં મધુકરનિચયં વિતરતિ હિમશીતલે ॥ 4 ॥
મરકતવલયં મધુકરનિચયં વિતરતિ હિમશીતલે ॥ 4 ॥
રતિગૃહજઘને વિપુલાપઘને મનસિજકનકાસને ।
મણિમયરસનં તોરણહસનં વિકિરતિ કૃતવાસને ॥ 5 ॥
મણિમયરસનં તોરણહસનં વિકિરતિ કૃતવાસને ॥ 5 ॥
ચરણકિસલયે કમલાનિલયે નખમણિગણપૂજિતે ।
બહિરપવરણં યાવકભરણં જનયતિ હૃદિ યોજિતે ॥ 6 ॥
બહિરપવરણં યાવકભરણં જનયતિ હૃદિ યોજિતે ॥ 6 ॥
રમયતિ સદૃશં કામપિ સુભૃશં ખલહલધરસોદરે ।
કિમફલમવસં ચિરમિહ વિરસં વદ સખિ વિટપોદરે ॥ 7 ॥
કિમફલમવસં ચિરમિહ વિરસં વદ સખિ વિટપોદરે ॥ 7 ॥
ઇહ રસભણને કૃતહરિગુણને મધુરિપુપદસેવકે ।
કલિયુગચરિતં ન વસતુ દુરિતં કવિનૃપજયદેવકે ॥ 8 ॥
કલિયુગચરિતં ન વસતુ દુરિતં કવિનૃપજયદેવકે ॥ 8 ॥
નાયાતઃ સખિ નિર્દયો યદિ શઠસ્ત્વં દૂતિ કિં દૂયસે સ્વચ્છન્દં બહુવલ્લભઃ સ રમતે કિં તત્ર તે દૂષણમ્ ।
પશ્યાદ્ય પ્રિયસમ્ગમાય દયિતસ્યાકૃષ્યમાણં ગણૈ-રુત્કણ્ઠાર્તિભરાદિવ સ્ફુટદિદં ચેતઃ સ્વયં યાસ્યતિ ॥ 45 ॥
પશ્યાદ્ય પ્રિયસમ્ગમાય દયિતસ્યાકૃષ્યમાણં ગણૈ-રુત્કણ્ઠાર્તિભરાદિવ સ્ફુટદિદં ચેતઃ સ્વયં યાસ્યતિ ॥ 45 ॥
॥ ગીતં 16 ॥
અનિલતરલકુવલયનયનેન ।
તપતિ ન સા કિસલયશયનેન ॥
સખિ યા રમિતા વનમાલિના ॥ 1 ॥
તપતિ ન સા કિસલયશયનેન ॥
સખિ યા રમિતા વનમાલિના ॥ 1 ॥
વિકસિતસરસિજલલિતમુખેન ।
સ્ફુટતિ ન સા મનસિજવિશિખેન ॥ 2 ॥
સ્ફુટતિ ન સા મનસિજવિશિખેન ॥ 2 ॥
અમૃતમધુરમૃદુતરવચનેન ।
જ્વલતિ ન સા મલયજપવનેન ॥ 3 ॥
જ્વલતિ ન સા મલયજપવનેન ॥ 3 ॥
સ્થલજલરુહરુચિકરચરણેન ।
લુઠતિ ન સા હિમકરકિરણેન ॥ 4 ॥
લુઠતિ ન સા હિમકરકિરણેન ॥ 4 ॥
સજલજલદસમુદયરુચિરેણ ।
દલતિ ન સા હૃદિ ચિરવિરહેણ ॥ 5 ॥
દલતિ ન સા હૃદિ ચિરવિરહેણ ॥ 5 ॥
કનકનિકષરુચિશુચિવસનેન ।
શ્વસતિ ન સા પરિજનહસનેન ॥ 6 ॥
શ્વસતિ ન સા પરિજનહસનેન ॥ 6 ॥
સકલભુવનજનવરતરુણેન ।
વહતિ ન સા રુજમતિકરુણેન ॥ 7 ॥
વહતિ ન સા રુજમતિકરુણેન ॥ 7 ॥
શ્રીજયદેવભણિતવચનેન ।
પ્રવિશતુ હરિરપિ હૃદયમનેન ॥ 8 ॥
પ્રવિશતુ હરિરપિ હૃદયમનેન ॥ 8 ॥
મનોભવાનન્દન ચન્દનાનિલ પ્રસીદ રે દક્ષિણ મુઞ્ચ વામતામ્ ।
ક્ષણં જગત્પ્રાણ વિધાય માધવં પુરો મમ પ્રાણહરો ભવિષ્યસિ ॥ 46 ॥
ક્ષણં જગત્પ્રાણ વિધાય માધવં પુરો મમ પ્રાણહરો ભવિષ્યસિ ॥ 46 ॥
રિપુરિવ સખીસંવાસોઽયં શિખીવ હિમાનિલો વિષમિવ સુધારશ્મિર્યસ્મિન્દુનોતિ મનોગતે ।
હૃદયમદયે તસ્મિન્નેવં પુનર્વલતે બલાત્ કુવલયદૃશાં વામઃ કામો નિકામનિરઙ્કુશઃ ॥ 47 ॥
હૃદયમદયે તસ્મિન્નેવં પુનર્વલતે બલાત્ કુવલયદૃશાં વામઃ કામો નિકામનિરઙ્કુશઃ ॥ 47 ॥
બાધાં વિધેહિ મલયાનિલ પઞ્ચબાણ પ્રાણાન્ગૃહાણ ન ગૃહં પુનરાશ્રયિષ્યે ।
કિં તે કૃતાન્તભગિનિ ક્ષમયા તરઙ્ગૈ-રઙ્ગાનિ સિઞ્ચ મમ શામ્યતુ દેહદાહઃ ॥ 48 ॥
કિં તે કૃતાન્તભગિનિ ક્ષમયા તરઙ્ગૈ-રઙ્ગાનિ સિઞ્ચ મમ શામ્યતુ દેહદાહઃ ॥ 48 ॥
પ્રાતર્નીલનિચોલમચ્યુતમુરસ્સંવીતપીતામ્બરમ્
રધાયાશ્કિતં વિલોક્ય હસતિ સ્વૈરં સખીમણ્ડલે ।
વ્રીડાચઞ્ચલમઞ્ચલં નયનયોરાધાય રાધાનને
સ્વાદુસ્મેરમુખોઽયમસ્તુ જગદાનન્દાય નન્દાત્મજઃ॥(કસ્મિંશ્ચન પાઠાન્તરે ઇદં પદ્યં વિદ્યતે)
॥
રધાયાશ્કિતં વિલોક્ય હસતિ સ્વૈરં સખીમણ્ડલે ।
વ્રીડાચઞ્ચલમઞ્ચલં નયનયોરાધાય રાધાનને
સ્વાદુસ્મેરમુખોઽયમસ્તુ જગદાનન્દાય નન્દાત્મજઃ॥(કસ્મિંશ્ચન પાઠાન્તરે ઇદં પદ્યં વિદ્યતે)
॥
ઇતિ ગીતગોવિન્દે વિપ્રલબ્ધાવર્ણને નાગનારાયણો નામ સપ્તમઃ સર્ગઃ ॥