Lord Krishna

ଗୀତଗୋଵିନ୍ଦଂ ସପ୍ତମଃ ସର୍ଗଃ - ନାଗର ନାରଯଣଃ

(Gitagovindam Saptamah Sargah - Nagara Narayana in Odia)

Jayadeva

This text constitutes the seventh canto of the Gita Govinda, a masterpiece of devotional literature composed by the 12th-century poet Jayadeva. It vividly captures the intense pangs of separation experienced by Radha while awaiting Krishna in the forest of Vrindavana. Through poignant lyrical verses and the 'Ashtapadi' structure, Jayadeva explores the profound emotional landscape of divine love. Chanting or meditating upon these verses is considered a transformative spiritual practice that cleanses the heart, evokes deep longing for the Divine, and allows the devotee to participate in the intimate, eternal play of Krishna and Radha.

॥ ସପ୍ତମଃ ସର୍ଗଃ ॥

॥ ନାଗରନାରାଯଣଃ ॥
ଅତ୍ରାନ୍ତରେ ଚ କୁଲଟାକୁଲଵର୍ତ୍ମପାତ-ସଞ୍ଜାତପାତକ ଇଵ ସ୍ଫୁଟଲାଞ୍ଛନଶ୍ରୀଃ ।
ଵୃନ୍ଦାଵନାନ୍ତରମଦୀପଯଦଂଶୁଜାଲୈ-ର୍ଦିକ୍ସୁନ୍ଦରୀଵଦନଚନ୍ଦନବିନ୍ଦୁରିନ୍ଦୁଃ ॥ 40 ॥
ପ୍ରସରତି ଶଶଧରବିମ୍ବେ ଵିହିତଵିଲମ୍ବେ ଚ ମାଧଵେ ଵିଧୁରା ।
ଵିରଚିତଵିଵିଧଵିଲାପଂ ସା ପରିତାପଂ ଚକାରୋଚ୍ଚୈଃ ॥ 41 ॥
॥ ଗୀତଂ 13 ॥
କଥିତସମଯେଽପି ହରିରହହ ନ ଯଯୌ ଵନମ୍ ।
ମମ ଵିଫଲମିଦମମଲରୂପମପି ଯୌଵନମ୍ ॥
ଯାମି ହେ କମିହ ଶରଣଂ ସଖୀଜନଵଚନଵଞ୍ଚିତା ॥ 1 ॥
ଯଦନୁଗମନାଯ ନିଶି ଗହନମପି ଶୀଲିତମ୍ ।
ତେନ ମମ ହୃଦଯମିଦମସମଶରକୀଲିତମ୍ ॥ 2 ॥
ମମ ମରଣମେଵ ଵରମତିଵିତଥକେତନା ।
କିମିହ ଵିଷହାମି ଵିରହାନଲଚେତନା ॥ 3 ॥
ମାମହହ ଵିଧୁରଯତି ମଧୁରମଧୁଯାମିନୀ ।
କାପି ହରିମନୁଭଵତି କୃତସୁକୃତକାମିନୀ ॥ 4 ॥
ଅହହ କଲଯାମି ଵଲଯାଦିମଣୀଭୂଷଣମ୍ ।
ହରିଵିରହଦହନଵହନେନ ବହୁଦୂଷଣମ୍ ॥ 5 ॥
କୁସୁମସୁକୁମାରତନୁମତନୁଶରଲୀଲଯା ।
ସ୍ରଗପି ହୃଦି ହନ୍ତି ମାମତିଵିଷମଶୀଲଯା ॥ 6 ॥
ଅହମିହ ନିଵସାମି ନଗଣିତଵନଵେତସା ।
ସ୍ମରତି ମଧୁସୂଦନୋ ମାମପି ନ ଚେତସା ॥ 7 ॥
ହରିଚରଣଶରଣଜଯଦେଵକଵିଭାରତୀ ।
ଵସତୁ ହୃଦି ଯୁଵତିରିଵ କୋମଲକଲାଵତୀ ॥ 8 ॥
ତତ୍କିଂ କାମପି କାମିନୀମଭିସୃତଃ କିଂ ଵା କଲାକେଲିଭି-ର୍ବଦ୍ଧୋ ବନ୍ଧୁଭିରନ୍ଧକାରିଣି ଵନୋପାନ୍ତେ କିମୁ ଭ୍ରାମ୍ଯତି ।
କାନ୍ତଃ କ୍ଲାନ୍ତମନା ମନାଗପି ପଥି ପ୍ରସ୍ଥାତୁମେଵାକ୍ଷମଃ ସଙ୍କେତୀକୃତମଞ୍ଜୁଵଞ୍ଜୁଲଲତାକୁଞ୍ଜେଽପି ଯନ୍ନାଗତଃ ॥ 42 ॥
ଅଥାଗତାଂ ମାଧଵମନ୍ତରେଣ ସଖୀମିଯଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଵିଷାଦମୂକାମ୍ ।
ଵିଶଙ୍କ୍ମାନା ରମିତଂ କଯାପି ଜନାର୍ଦନଂ ଦୃଷ୍ଟଵଦେତଦାହ ॥ 43 ॥
॥ ଗୀତଂ 14 ॥
ସ୍ମରସମରୋଚିତଵିରଚିତଵେଶା ।
ଗଲିତକୁସୁମଦରଵିଲୁଲିତକେଶା ॥
କାପି ମଧୁରିପୁଣା ଵିଲସତି ଯୁଵତିରଧିକଗୁଣା ॥ 1 ॥
ହରିପରିରମ୍ଭଣଵଲିତଵିକାରା ।
କୁଚକଲଶୋପରି ତରଲିତହାରା ॥ 2 ॥
ଵିଚଲଦଲକଲଲିତାନନଚନ୍ଦ୍ରା ।
ତଦଧରପାନରଭସକୃତତନ୍ଦ୍ରା ॥ 3 ॥
ଚଞ୍ଚଲକୁଣ୍ଡଲଦଲିତକପୋଲା ।
ମୁଖରିତରସନଜଘନଗଲିତଲୋଲା ॥ 4 ॥
ଦଯିତଵିଲୋକିତଲଜ୍ଜିତହସିତା ।
ବହୁଵିଧକୂଜିତରତିରସରସିତା ॥ 5 ॥
ଵିପୁଲପୁଲକପୃଥୁଵେପଥୁଭଙ୍ଗା ।
ଶ୍ଵସିତନିମୀଲିତଵିକସଦନଙ୍ଗା ॥ 6 ॥
ଶ୍ରମଜଲକଣଭରସୁଭଗଶରୀରା ।
ପରିପତିତୋରସି ରତିରଣଧୀରା ॥ 7 ॥
ଶ୍ରୀଜଯଦେଵଭଣିତହରିରମିତମ୍ ।
କଲିକଲୁଷଂ ଜନଯତୁ ପରିଶମିତମ୍ ॥ 8 ॥
ଵିରହପାଣ୍ଡୁମୁରାରିମୁଖାମ୍ବୁଜ-ଦ୍ଯୁତିରିଯଂ ତିରଯନ୍ନପି ଚେତନାମ୍ ।
ଵିଧୁରତୀଵ ତନୋତି ମନୋଭୁଵଃ ସହୃଦଯେ ହୃଦଯେ ମଦନଵ୍ଯଥାମ୍ ॥ 44 ॥
॥ ଗୀତଂ 15 ॥
ସମୁଦିତମଦନେ ରମଣୀଵଦନେ ଚୁମ୍ବନଵଲିତାଧରେ ।
ମୃଗମଦତିଲକଂ ଲିଖତି ସପୁଲକଂ ମୃଗମିଵ ରଜନୀକରେ ॥
ରମତେ ଯମୁନାପୁଲିନଵନେ ଵିଜଯୀ ମୁରାରିରଧୁନା ॥ 1 ॥
ଘନଚଯରୁଚିରେ ରଚଯତି ଚିକୁରେ ତରଲିତତରୁଣାନନେ ।
କୁରବକକୁସୁମଂ ଚପଲାସୁଷମଂ ରତିପତିମୃଗକାନନେ ॥ 2 ॥
ଘଟଯତି ସୁଘନେ କୁଚଯୁଗଗଗନେ ମୃଗମଦରୁଚିରୂଷିତେ ।
ମଣିସରମମଲଂ ତାରକପଟଲଂ ନଖପଦଶଶିଭୂଷିତେ ॥ 3 ॥
ଜିତବିସଶକଲେ ମୃଦୁଭୁଜଯୁଗଲେ କରତଲନଲିନୀଦଲେ ।
ମରକତଵଲଯଂ ମଧୁକରନିଚଯଂ ଵିତରତି ହିମଶୀତଲେ ॥ 4 ॥
ରତିଗୃହଜଘନେ ଵିପୁଲାପଘନେ ମନସିଜକନକାସନେ ।
ମଣିମଯରସନଂ ତୋରଣହସନଂ ଵିକିରତି କୃତଵାସନେ ॥ 5 ॥
ଚରଣକିସଲଯେ କମଲାନିଲଯେ ନଖମଣିଗଣପୂଜିତେ ।
ବହିରପଵରଣଂ ଯାଵକଭରଣଂ ଜନଯତି ହୃଦି ଯୋଜିତେ ॥ 6 ॥
ରମଯତି ସଦୃଶଂ କାମପି ସୁଭୃଶଂ ଖଲହଲଧରସୋଦରେ ।
କିମଫଲମଵସଂ ଚିରମିହ ଵିରସଂ ଵଦ ସଖି ଵିଟପୋଦରେ ॥ 7 ॥
ଇହ ରସଭଣନେ କୃତହରିଗୁଣନେ ମଧୁରିପୁପଦସେଵକେ ।
କଲିଯୁଗଚରିତଂ ନ ଵସତୁ ଦୁରିତଂ କଵିନୃପଜଯଦେଵକେ ॥ 8 ॥
ନାଯାତଃ ସଖି ନିର୍ଦଯୋ ଯଦି ଶଠସ୍ତ୍ଵଂ ଦୂତି କିଂ ଦୂଯସେ ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦଂ ବହୁଵଲ୍ଲଭଃ ସ ରମତେ କିଂ ତତ୍ର ତେ ଦୂଷଣମ୍ ।
ପଶ୍ଯାଦ୍ଯ ପ୍ରିଯସମ୍ଗମାଯ ଦଯିତସ୍ଯାକୃଷ୍ଯମାଣଂ ଗଣୈ-ରୁତ୍କଣ୍ଠାର୍ତିଭରାଦିଵ ସ୍ଫୁଟଦିଦଂ ଚେତଃ ସ୍ଵଯଂ ଯାସ୍ଯତି ॥ 45 ॥
॥ ଗୀତଂ 16 ॥
ଅନିଲତରଲକୁଵଲଯନଯନେନ ।
ତପତି ନ ସା କିସଲଯଶଯନେନ ॥
ସଖି ଯା ରମିତା ଵନମାଲିନା ॥ 1 ॥
ଵିକସିତସରସିଜଲଲିତମୁଖେନ ।
ସ୍ଫୁଟତି ନ ସା ମନସିଜଵିଶିଖେନ ॥ 2 ॥
ଅମୃତମଧୁରମୃଦୁତରଵଚନେନ ।
ଜ୍ଵଲତି ନ ସା ମଲଯଜପଵନେନ ॥ 3 ॥
ସ୍ଥଲଜଲରୁହରୁଚିକରଚରଣେନ ।
ଲୁଠତି ନ ସା ହିମକରକିରଣେନ ॥ 4 ॥
ସଜଲଜଲଦସମୁଦଯରୁଚିରେଣ ।
ଦଲତି ନ ସା ହୃଦି ଚିରଵିରହେଣ ॥ 5 ॥
କନକନିକଷରୁଚିଶୁଚିଵସନେନ ।
ଶ୍ଵସତି ନ ସା ପରିଜନହସନେନ ॥ 6 ॥
ସକଲଭୁଵନଜନଵରତରୁଣେନ ।
ଵହତି ନ ସା ରୁଜମତିକରୁଣେନ ॥ 7 ॥
ଶ୍ରୀଜଯଦେଵଭଣିତଵଚନେନ ।
ପ୍ରଵିଶତୁ ହରିରପି ହୃଦଯମନେନ ॥ 8 ॥
ମନୋଭଵାନନ୍ଦନ ଚନ୍ଦନାନିଲ ପ୍ରସୀଦ ରେ ଦକ୍ଷିଣ ମୁଞ୍ଚ ଵାମତାମ୍ ।
କ୍ଷଣଂ ଜଗତ୍ପ୍ରାଣ ଵିଧାଯ ମାଧଵଂ ପୁରୋ ମମ ପ୍ରାଣହରୋ ଭଵିଷ୍ଯସି ॥ 46 ॥
ରିପୁରିଵ ସଖୀସଂଵାସୋଽଯଂ ଶିଖୀଵ ହିମାନିଲୋ ଵିଷମିଵ ସୁଧାରଶ୍ମିର୍ଯସ୍ମିନ୍ଦୁନୋତି ମନୋଗତେ ।
ହୃଦଯମଦଯେ ତସ୍ମିନ୍ନେଵଂ ପୁନର୍ଵଲତେ ବଲାତ୍ କୁଵଲଯଦୃଶାଂ ଵାମଃ କାମୋ ନିକାମନିରଙ୍କୁଶଃ ॥ 47 ॥
ବାଧାଂ ଵିଧେହି ମଲଯାନିଲ ପଞ୍ଚବାଣ ପ୍ରାଣାନ୍ଗୃହାଣ ନ ଗୃହଂ ପୁନରାଶ୍ରଯିଷ୍ଯେ ।
କିଂ ତେ କୃତାନ୍ତଭଗିନି କ୍ଷମଯା ତରଙ୍ଗୈ-ରଙ୍ଗାନି ସିଞ୍ଚ ମମ ଶାମ୍ଯତୁ ଦେହଦାହଃ ॥ 48 ॥
ପ୍ରାତର୍ନୀଲନିଚୋଲମଚ୍ଯୁତମୁରସ୍ସଂଵୀତପୀତାମ୍ବରମ୍
ରଧାଯାଶ୍କିତଂ ଵିଲୋକ୍ଯ ହସତି ସ୍ଵୈରଂ ସଖୀମଣ୍ଡଲେ ।
ଵ୍ରୀଡାଚଞ୍ଚଲମଞ୍ଚଲଂ ନଯନଯୋରାଧାଯ ରାଧାନନେ
ସ୍ଵାଦୁସ୍ମେରମୁଖୋଽଯମସ୍ତୁ ଜଗଦାନନ୍ଦାଯ ନନ୍ଦାତ୍ମଜଃ॥ (କସ୍ମିଂଶ୍ଚନ ପାଠାନ୍ତରେ ଇଦଂ ପଦ୍ଯଂ ଵିଦ୍ଯତେ)
ଇତି ଗୀତଗୋଵିନ୍ଦେ ଵିପ୍ରଲବ୍ଧାଵର୍ଣନେ ନାଗନାରାଯଣୋ ନାମ ସପ୍ତମଃ ସର୍ଗଃ ॥

Explore More