Lord Krishna

ഗീതഗോവിന്ദം സപ്തമഃ സര്ഗഃ - നാഗര നാരയണഃ

(Gitagovindam Saptamah Sargah - Nagara Narayana in Malayalam)

Jayadeva

This text constitutes the seventh canto of the Gita Govinda, a masterpiece of devotional literature composed by the 12th-century poet Jayadeva. It vividly captures the intense pangs of separation experienced by Radha while awaiting Krishna in the forest of Vrindavana. Through poignant lyrical verses and the 'Ashtapadi' structure, Jayadeva explores the profound emotional landscape of divine love. Chanting or meditating upon these verses is considered a transformative spiritual practice that cleanses the heart, evokes deep longing for the Divine, and allows the devotee to participate in the intimate, eternal play of Krishna and Radha.

॥ സപ്തമഃ സര്ഗഃ ॥

॥ നാഗരനാരായണഃ ॥
അത്രാന്തരേ ച കുലടാകുലവര്ത്മപാത-സഞ്ജാതപാതക ഇവ സ്ഫുടലാഞ്ഛനശ്രീഃ ।
വൃന്ദാവനാന്തരമദീപയദംശുജാലൈ-ര്ദിക്സുന്ദരീവദനചന്ദനബിന്ദുരിന്ദുഃ ॥ 40 ॥
പ്രസരതി ശശധരബിമ്ബേ വിഹിതവിലമ്ബേ ച മാധവേ വിധുരാ ।
വിരചിതവിവിധവിലാപം സാ പരിതാപം ചകാരോച്ചൈഃ ॥ 41 ॥
॥ ഗീതം 13 ॥
കഥിതസമയേഽപി ഹരിരഹഹ ന യയൌ വനമ് ।
മമ വിഫലമിദമമലരൂപമപി യൌവനമ് ॥
യാമി ഹേ കമിഹ ശരണം സഖീജനവചനവഞ്ചിതാ ॥ 1 ॥
യദനുഗമനായ നിശി ഗഹനമപി ശീലിതമ് ।
തേന മമ ഹൃദയമിദമസമശരകീലിതമ് ॥ 2 ॥
മമ മരണമേവ വരമതിവിതഥകേതനാ ।
കിമിഹ വിഷഹാമി വിരഹാനലചേതനാ ॥ 3 ॥
മാമഹഹ വിധുരയതി മധുരമധുയാമിനീ ।
കാപി ഹരിമനുഭവതി കൃതസുകൃതകാമിനീ ॥ 4 ॥
അഹഹ കലയാമി വലയാദിമണീഭൂഷണമ് ।
ഹരിവിരഹദഹനവഹനേന ബഹുദൂഷണമ് ॥ 5 ॥
കുസുമസുകുമാരതനുമതനുശരലീലയാ ।
സ്രഗപി ഹൃദി ഹന്തി മാമതിവിഷമശീലയാ ॥ 6 ॥
അഹമിഹ നിവസാമി നഗണിതവനവേതസാ ।
സ്മരതി മധുസൂദനോ മാമപി ന ചേതസാ ॥ 7 ॥
ഹരിചരണശരണജയദേവകവിഭാരതീ ।
വസതു ഹൃദി യുവതിരിവ കോമലകലാവതീ ॥ 8 ॥
തത്കിം കാമപി കാമിനീമഭിസൃതഃ കിം വാ കലാകേലിഭി-ര്ബദ്ധോ ബന്ധുഭിരന്ധകാരിണി വനോപാന്തേ കിമു ഭ്രാമ്യതി ।
കാന്തഃ ക്ലാന്തമനാ മനാഗപി പഥി പ്രസ്ഥാതുമേവാക്ഷമഃ സങ്കേതീകൃതമഞ്ജുവഞ്ജുലലതാകുഞ്ജേഽപി യന്നാഗതഃ ॥ 42 ॥
അഥാഗതാം മാധവമന്തരേണ സഖീമിയം വീക്ഷ്യ വിഷാദമൂകാമ് ।
വിശങ്ക്മാനാ രമിതം കയാപി ജനാര്ദനം ദൃഷ്ടവദേതദാഹ ॥ 43 ॥
॥ ഗീതം 14 ॥
സ്മരസമരോചിതവിരചിതവേശാ ।
ഗലിതകുസുമദരവിലുലിതകേശാ ॥
കാപി മധുരിപുണാ വിലസതി യുവതിരധികഗുണാ ॥ 1 ॥
ഹരിപരിരമ്ഭണവലിതവികാരാ ।
കുചകലശോപരി തരലിതഹാരാ ॥ 2 ॥
വിചലദലകലലിതാനനചന്ദ്രാ ।
തദധരപാനരഭസകൃതതന്ദ്രാ ॥ 3 ॥
ചഞ്ചലകുണ്ഡലദലിതകപോലാ ।
മുഖരിതരസനജഘനഗലിതലോലാ ॥ 4 ॥
ദയിതവിലോകിതലജ്ജിതഹസിതാ ।
ബഹുവിധകൂജിതരതിരസരസിതാ ॥ 5 ॥
വിപുലപുലകപൃഥുവേപഥുഭങ്ഗാ ।
ശ്വസിതനിമീലിതവികസദനങ്ഗാ ॥ 6 ॥
ശ്രമജലകണഭരസുഭഗശരീരാ ।
പരിപതിതോരസി രതിരണധീരാ ॥ 7 ॥
ശ്രീജയദേവഭണിതഹരിരമിതമ് ।
കലികലുഷം ജനയതു പരിശമിതമ് ॥ 8 ॥
വിരഹപാണ്ഡുമുരാരിമുഖാമ്ബുജ-ദ്യുതിരിയം തിരയന്നപി ചേതനാമ് ।
വിധുരതീവ തനോതി മനോഭുവഃ സഹൃദയേ ഹൃദയേ മദനവ്യഥാമ് ॥ 44 ॥
॥ ഗീതം 15 ॥
സമുദിതമദനേ രമണീവദനേ ചുമ്ബനവലിതാധരേ ।
മൃഗമദതിലകം ലിഖതി സപുലകം മൃഗമിവ രജനീകരേ ॥
രമതേ യമുനാപുലിനവനേ വിജയീ മുരാരിരധുനാ ॥ 1 ॥
ഘനചയരുചിരേ രചയതി ചികുരേ തരലിതതരുണാനനേ ।
കുരബകകുസുമം ചപലാസുഷമം രതിപതിമൃഗകാനനേ ॥ 2 ॥
ഘടയതി സുഘനേ കുചയുഗഗഗനേ മൃഗമദരുചിരൂഷിതേ ।
മണിസരമമലം താരകപടലം നഖപദശശിഭൂഷിതേ ॥ 3 ॥
ജിതബിസശകലേ മൃദുഭുജയുഗലേ കരതലനലിനീദലേ ।
മരകതവലയം മധുകരനിചയം വിതരതി ഹിമശീതലേ ॥ 4 ॥
രതിഗൃഹജഘനേ വിപുലാപഘനേ മനസിജകനകാസനേ ।
മണിമയരസനം തോരണഹസനം വികിരതി കൃതവാസനേ ॥ 5 ॥
ചരണകിസലയേ കമലാനിലയേ നഖമണിഗണപൂജിതേ ।
ബഹിരപവരണം യാവകഭരണം ജനയതി ഹൃദി യോജിതേ ॥ 6 ॥
രമയതി സദൃശം കാമപി സുഭൃശം ഖലഹലധരസോദരേ ।
കിമഫലമവസം ചിരമിഹ വിരസം വദ സഖി വിടപോദരേ ॥ 7 ॥
ഇഹ രസഭണനേ കൃതഹരിഗുണനേ മധുരിപുപദസേവകേ ।
കലിയുഗചരിതം ന വസതു ദുരിതം കവിനൃപജയദേവകേ ॥ 8 ॥
നായാതഃ സഖി നിര്ദയോ യദി ശഠസ്ത്വം ദൂതി കിം ദൂയസേ സ്വച്ഛന്ദം ബഹുവല്ലഭഃ സ രമതേ കിം തത്ര തേ ദൂഷണമ് ।
പശ്യാദ്യ പ്രിയസമ്ഗമായ ദയിതസ്യാകൃഷ്യമാണം ഗണൈ-രുത്കണ്ഠാര്തിഭരാദിവ സ്ഫുടദിദം ചേതഃ സ്വയം യാസ്യതി ॥ 45 ॥
॥ ഗീതം 16 ॥
അനിലതരലകുവലയനയനേന ।
തപതി ന സാ കിസലയശയനേന ॥
സഖി യാ രമിതാ വനമാലിനാ ॥ 1 ॥
വികസിതസരസിജലലിതമുഖേന ।
സ്ഫുടതി ന സാ മനസിജവിശിഖേന ॥ 2 ॥
അമൃതമധുരമൃദുതരവചനേന ।
ജ്വലതി ന സാ മലയജപവനേന ॥ 3 ॥
സ്ഥലജലരുഹരുചികരചരണേന ।
ലുഠതി ന സാ ഹിമകരകിരണേന ॥ 4 ॥
സജലജലദസമുദയരുചിരേണ ।
ദലതി ന സാ ഹൃദി ചിരവിരഹേണ ॥ 5 ॥
കനകനികഷരുചിശുചിവസനേന ।
ശ്വസതി ന സാ പരിജനഹസനേന ॥ 6 ॥
സകലഭുവനജനവരതരുണേന ।
വഹതി ന സാ രുജമതികരുണേന ॥ 7 ॥
ശ്രീജയദേവഭണിതവചനേന ।
പ്രവിശതു ഹരിരപി ഹൃദയമനേന ॥ 8 ॥
മനോഭവാനന്ദന ചന്ദനാനില പ്രസീദ രേ ദക്ഷിണ മുഞ്ച വാമതാമ് ।
ക്ഷണം ജഗത്പ്രാണ വിധായ മാധവം പുരോ മമ പ്രാണഹരോ ഭവിഷ്യസി ॥ 46 ॥
രിപുരിവ സഖീസംവാസോഽയം ശിഖീവ ഹിമാനിലോ വിഷമിവ സുധാരശ്മിര്യസ്മിന്ദുനോതി മനോഗതേ ।
ഹൃദയമദയേ തസ്മിന്നേവം പുനര്വലതേ ബലാത് കുവലയദൃശാം വാമഃ കാമോ നികാമനിരങ്കുശഃ ॥ 47 ॥
ബാധാം വിധേഹി മലയാനില പഞ്ചബാണ പ്രാണാന്ഗൃഹാണ ന ഗൃഹം പുനരാശ്രയിഷ്യേ ।
കിം തേ കൃതാന്തഭഗിനി ക്ഷമയാ തരങ്ഗൈ-രങ്ഗാനി സിഞ്ച മമ ശാമ്യതു ദേഹദാഹഃ ॥ 48 ॥
പ്രാതര്നീലനിചോലമച്യുതമുരസ്സംവീതപീതാമ്ബരമ്
രധായാശ്കിതം വിലോക്യ ഹസതി സ്വൈരം സഖീമണ്ഡലേ ।
വ്രീഡാചഞ്ചലമഞ്ചലം നയനയോരാധായ രാധാനനേ
സ്വാദുസ്മേരമുഖോഽയമസ്തു ജഗദാനന്ദായ നന്ദാത്മജഃ॥ (കസ്മിംശ്ചന പാഠാന്തരേ ഇദം പദ്യം വിദ്യതേ)
ഇതി ഗീതഗോവിന്ദേ വിപ്രലബ്ധാവര്ണനേ നാഗനാരായണോ നാമ സപ്തമഃ സര്ഗഃ ॥

Explore More