॥ సప్తమః సర్గః ॥
॥ నాగరనారాయణః ॥
అత్రాన్తరే చ కులటాకులవర్త్మపాత-సఞ్జాతపాతక ఇవ స్ఫుటలాఞ్ఛనశ్రీః ।
వృన్దావనాన్తరమదీపయదంశుజాలై-ర్దిక్సున్దరీవదనచన్దనబిన్దురిన్దుః ॥ 40 ॥
అత్రాన్తరే చ కులటాకులవర్త్మపాత-సఞ్జాతపాతక ఇవ స్ఫుటలాఞ్ఛనశ్రీః ।
వృన్దావనాన్తరమదీపయదంశుజాలై-ర్దిక్సున్దరీవదనచన్దనబిన్దురిన్దుః ॥ 40 ॥
ప్రసరతి శశధరబిమ్బే విహితవిలమ్బే చ మాధవే విధురా ।
విరచితవివిధవిలాపం సా పరితాపం చకారోచ్చైః ॥ 41 ॥
విరచితవివిధవిలాపం సా పరితాపం చకారోచ్చైః ॥ 41 ॥
॥ గీతం 13 ॥
కథితసమయేఽపి హరిరహహ న యయౌ వనమ్ ।
మమ విఫలమిదమమలరూపమపి యౌవనమ్ ॥
యామి హే కమిహ శరణం సఖీజనవచనవఞ్చితా ॥ 1 ॥
మమ విఫలమిదమమలరూపమపి యౌవనమ్ ॥
యామి హే కమిహ శరణం సఖీజనవచనవఞ్చితా ॥ 1 ॥
యదనుగమనాయ నిశి గహనమపి శీలితమ్ ।
తేన మమ హృదయమిదమసమశరకీలితమ్ ॥ 2 ॥
తేన మమ హృదయమిదమసమశరకీలితమ్ ॥ 2 ॥
మమ మరణమేవ వరమతివితథకేతనా ।
కిమిహ విషహామి విరహానలచేతనా ॥ 3 ॥
కిమిహ విషహామి విరహానలచేతనా ॥ 3 ॥
మామహహ విధురయతి మధురమధుయామినీ ।
కాపి హరిమనుభవతి కృతసుకృతకామినీ ॥ 4 ॥
కాపి హరిమనుభవతి కృతసుకృతకామినీ ॥ 4 ॥
అహహ కలయామి వలయాదిమణీభూషణమ్ ।
హరివిరహదహనవహనేన బహుదూషణమ్ ॥ 5 ॥
హరివిరహదహనవహనేన బహుదూషణమ్ ॥ 5 ॥
కుసుమసుకుమారతనుమతనుశరలీలయా ।
స్రగపి హృది హన్తి మామతివిషమశీలయా ॥ 6 ॥
స్రగపి హృది హన్తి మామతివిషమశీలయా ॥ 6 ॥
అహమిహ నివసామి నగణితవనవేతసా ।
స్మరతి మధుసూదనో మామపి న చేతసా ॥ 7 ॥
స్మరతి మధుసూదనో మామపి న చేతసా ॥ 7 ॥
హరిచరణశరణజయదేవకవిభారతీ ।
వసతు హృది యువతిరివ కోమలకలావతీ ॥ 8 ॥
వసతు హృది యువతిరివ కోమలకలావతీ ॥ 8 ॥
తత్కిం కామపి కామినీమభిసృతః కిం వా కలాకేలిభి-ర్బద్ధో బన్ధుభిరన్ధకారిణి వనోపాన్తే కిము భ్రామ్యతి ।
కాన్తః క్లాన్తమనా మనాగపి పథి ప్రస్థాతుమేవాక్షమః సఙ్కేతీకృతమఞ్జువఞ్జులలతాకుఞ్జేఽపి యన్నాగతః ॥ 42 ॥
కాన్తః క్లాన్తమనా మనాగపి పథి ప్రస్థాతుమేవాక్షమః సఙ్కేతీకృతమఞ్జువఞ్జులలతాకుఞ్జేఽపి యన్నాగతః ॥ 42 ॥
అథాగతాం మాధవమన్తరేణ సఖీమియం వీక్ష్య విషాదమూకామ్ ।
విశఙ్క్మానా రమితం కయాపి జనార్దనం దృష్టవదేతదాహ ॥ 43 ॥
విశఙ్క్మానా రమితం కయాపి జనార్దనం దృష్టవదేతదాహ ॥ 43 ॥
॥ గీతం 14 ॥
స్మరసమరోచితవిరచితవేశా ।
గలితకుసుమదరవిలులితకేశా ॥
కాపి మధురిపుణా విలసతి యువతిరధికగుణా ॥ 1 ॥
గలితకుసుమదరవిలులితకేశా ॥
కాపి మధురిపుణా విలసతి యువతిరధికగుణా ॥ 1 ॥
హరిపరిరమ్భణవలితవికారా ।
కుచకలశోపరి తరలితహారా ॥ 2 ॥
కుచకలశోపరి తరలితహారా ॥ 2 ॥
విచలదలకలలితాననచన్ద్రా ।
తదధరపానరభసకృతతన్ద్రా ॥ 3 ॥
తదధరపానరభసకృతతన్ద్రా ॥ 3 ॥
చఞ్చలకుణ్డలదలితకపోలా ।
ముఖరితరసనజఘనగలితలోలా ॥ 4 ॥
ముఖరితరసనజఘనగలితలోలా ॥ 4 ॥
దయితవిలోకితలజ్జితహసితా ।
బహువిధకూజితరతిరసరసితా ॥ 5 ॥
బహువిధకూజితరతిరసరసితా ॥ 5 ॥
విపులపులకపృథువేపథుభఙ్గా ।
శ్వసితనిమీలితవికసదనఙ్గా ॥ 6 ॥
శ్వసితనిమీలితవికసదనఙ్గా ॥ 6 ॥
శ్రమజలకణభరసుభగశరీరా ।
పరిపతితోరసి రతిరణధీరా ॥ 7 ॥
పరిపతితోరసి రతిరణధీరా ॥ 7 ॥
శ్రీజయదేవభణితహరిరమితమ్ ।
కలికలుషం జనయతు పరిశమితమ్ ॥ 8 ॥
కలికలుషం జనయతు పరిశమితమ్ ॥ 8 ॥
విరహపాణ్డుమురారిముఖామ్బుజ-ద్యుతిరియం తిరయన్నపి చేతనామ్ ।
విధురతీవ తనోతి మనోభువః సహృదయే హృదయే మదనవ్యథామ్ ॥ 44 ॥
విధురతీవ తనోతి మనోభువః సహృదయే హృదయే మదనవ్యథామ్ ॥ 44 ॥
॥ గీతం 15 ॥
సముదితమదనే రమణీవదనే చుమ్బనవలితాధరే ।
మృగమదతిలకం లిఖతి సపులకం మృగమివ రజనీకరే ॥
రమతే యమునాపులినవనే విజయీ మురారిరధునా ॥ 1 ॥
మృగమదతిలకం లిఖతి సపులకం మృగమివ రజనీకరే ॥
రమతే యమునాపులినవనే విజయీ మురారిరధునా ॥ 1 ॥
ఘనచయరుచిరే రచయతి చికురే తరలితతరుణాననే ।
కురబకకుసుమం చపలాసుషమం రతిపతిమృగకాననే ॥ 2 ॥
కురబకకుసుమం చపలాసుషమం రతిపతిమృగకాననే ॥ 2 ॥
ఘటయతి సుఘనే కుచయుగగగనే మృగమదరుచిరూషితే ।
మణిసరమమలం తారకపటలం నఖపదశశిభూషితే ॥ 3 ॥
మణిసరమమలం తారకపటలం నఖపదశశిభూషితే ॥ 3 ॥
జితబిసశకలే మృదుభుజయుగలే కరతలనలినీదలే ।
మరకతవలయం మధుకరనిచయం వితరతి హిమశీతలే ॥ 4 ॥
మరకతవలయం మధుకరనిచయం వితరతి హిమశీతలే ॥ 4 ॥
రతిగృహజఘనే విపులాపఘనే మనసిజకనకాసనే ।
మణిమయరసనం తోరణహసనం వికిరతి కృతవాసనే ॥ 5 ॥
మణిమయరసనం తోరణహసనం వికిరతి కృతవాసనే ॥ 5 ॥
చరణకిసలయే కమలానిలయే నఖమణిగణపూజితే ।
బహిరపవరణం యావకభరణం జనయతి హృది యోజితే ॥ 6 ॥
బహిరపవరణం యావకభరణం జనయతి హృది యోజితే ॥ 6 ॥
రమయతి సదృశం కామపి సుభృశం ఖలహలధరసోదరే ।
కిమఫలమవసం చిరమిహ విరసం వద సఖి విటపోదరే ॥ 7 ॥
కిమఫలమవసం చిరమిహ విరసం వద సఖి విటపోదరే ॥ 7 ॥
ఇహ రసభణనే కృతహరిగుణనే మధురిపుపదసేవకే ।
కలియుగచరితం న వసతు దురితం కవినృపజయదేవకే ॥ 8 ॥
కలియుగచరితం న వసతు దురితం కవినృపజయదేవకే ॥ 8 ॥
నాయాతః సఖి నిర్దయో యది శఠస్త్వం దూతి కిం దూయసే స్వచ్ఛన్దం బహువల్లభః స రమతే కిం తత్ర తే దూషణమ్ ।
పశ్యాద్య ప్రియసమ్గమాయ దయితస్యాకృష్యమాణం గణై-రుత్కణ్ఠార్తిభరాదివ స్ఫుటదిదం చేతః స్వయం యాస్యతి ॥ 45 ॥
పశ్యాద్య ప్రియసమ్గమాయ దయితస్యాకృష్యమాణం గణై-రుత్కణ్ఠార్తిభరాదివ స్ఫుటదిదం చేతః స్వయం యాస్యతి ॥ 45 ॥
॥ గీతం 16 ॥
అనిలతరలకువలయనయనేన ।
తపతి న సా కిసలయశయనేన ॥
సఖి యా రమితా వనమాలినా ॥ 1 ॥
తపతి న సా కిసలయశయనేన ॥
సఖి యా రమితా వనమాలినా ॥ 1 ॥
వికసితసరసిజలలితముఖేన ।
స్ఫుటతి న సా మనసిజవిశిఖేన ॥ 2 ॥
స్ఫుటతి న సా మనసిజవిశిఖేన ॥ 2 ॥
అమృతమధురమృదుతరవచనేన ।
జ్వలతి న సా మలయజపవనేన ॥ 3 ॥
జ్వలతి న సా మలయజపవనేన ॥ 3 ॥
స్థలజలరుహరుచికరచరణేన ।
లుఠతి న సా హిమకరకిరణేన ॥ 4 ॥
లుఠతి న సా హిమకరకిరణేన ॥ 4 ॥
సజలజలదసముదయరుచిరేణ ।
దలతి న సా హృది చిరవిరహేణ ॥ 5 ॥
దలతి న సా హృది చిరవిరహేణ ॥ 5 ॥
కనకనికషరుచిశుచివసనేన ।
శ్వసతి న సా పరిజనహసనేన ॥ 6 ॥
శ్వసతి న సా పరిజనహసనేన ॥ 6 ॥
సకలభువనజనవరతరుణేన ।
వహతి న సా రుజమతికరుణేన ॥ 7 ॥
వహతి న సా రుజమతికరుణేన ॥ 7 ॥
శ్రీజయదేవభణితవచనేన ।
ప్రవిశతు హరిరపి హృదయమనేన ॥ 8 ॥
ప్రవిశతు హరిరపి హృదయమనేన ॥ 8 ॥
మనోభవానన్దన చన్దనానిల ప్రసీద రే దక్షిణ ముఞ్చ వామతామ్ ।
క్షణం జగత్ప్రాణ విధాయ మాధవం పురో మమ ప్రాణహరో భవిష్యసి ॥ 46 ॥
క్షణం జగత్ప్రాణ విధాయ మాధవం పురో మమ ప్రాణహరో భవిష్యసి ॥ 46 ॥
రిపురివ సఖీసంవాసోఽయం శిఖీవ హిమానిలో విషమివ సుధారశ్మిర్యస్మిన్దునోతి మనోగతే ।
హృదయమదయే తస్మిన్నేవం పునర్వలతే బలాత్ కువలయదృశాం వామః కామో నికామనిరఙ్కుశః ॥ 47 ॥
హృదయమదయే తస్మిన్నేవం పునర్వలతే బలాత్ కువలయదృశాం వామః కామో నికామనిరఙ్కుశః ॥ 47 ॥
బాధాం విధేహి మలయానిల పఞ్చబాణ ప్రాణాన్గృహాణ న గృహం పునరాశ్రయిష్యే ।
కిం తే కృతాన్తభగిని క్షమయా తరఙ్గై-రఙ్గాని సిఞ్చ మమ శామ్యతు దేహదాహః ॥ 48 ॥
కిం తే కృతాన్తభగిని క్షమయా తరఙ్గై-రఙ్గాని సిఞ్చ మమ శామ్యతు దేహదాహః ॥ 48 ॥
ప్రాతర్నీలనిచోలమచ్యుతమురస్సంవీతపీతామ్బరమ్
రధాయాశ్కితం విలోక్య హసతి స్వైరం సఖీమణ్డలే ।
వ్రీడాచఞ్చలమఞ్చలం నయనయోరాధాయ రాధాననే
స్వాదుస్మేరముఖోఽయమస్తు జగదానన్దాయ నన్దాత్మజః॥(కస్మింశ్చన పాఠాన్తరే ఇదం పద్యం విద్యతే)
॥
రధాయాశ్కితం విలోక్య హసతి స్వైరం సఖీమణ్డలే ।
వ్రీడాచఞ్చలమఞ్చలం నయనయోరాధాయ రాధాననే
స్వాదుస్మేరముఖోఽయమస్తు జగదానన్దాయ నన్దాత్మజః॥(కస్మింశ్చన పాఠాన్తరే ఇదం పద్యం విద్యతే)
॥
ఇతి గీతగోవిన్దే విప్రలబ్ధావర్ణనే నాగనారాయణో నామ సప్తమః సర్గః ॥