Lord Shiva

ମନୀଷା ପଞ୍ଚକମ୍

(Manisha Panchakam in Odia)

Adi Shankara

Manisha Panchakam is a profound set of five verses composed by Adi Shankaracharya. Legend holds that while in Kashi, Shankara encountered Lord Shiva disguised as an outcaste. When asked to move aside, Shankara realized the divine presence and delivered these verses to illustrate the oneness of the Self. The work emphasizes that the true nature of all beings is the non-dual Brahman, transcending social distinctions of caste or creed. Chanting or contemplating these verses helps dissolve ego-based perceptions, fostering a state of spiritual equanimity, profound wisdom, and the realization of universal consciousness.

ସତ୍ଯାଚାର୍ଯସ୍ଯ ଗମନେ କଦାଚିନ୍ମୁକ୍ତି ଦାଯକମ୍ ।
କାଶୀକ୍ଶେତ୍ରଂ ପ୍ରତି ସହ ଗୌର୍ଯା ମାର୍ଗେ ତୁ ଶ୍ଙ୍କରମ୍ ॥ (ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍)
ଅନ୍ତ୍ଯଵେଷଧରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗଚ୍ଛ ଗଚ୍ଛେତି ଚାବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଶଙ୍କରଃସୋଽପି ଚାଣ୍ଡଲସ୍ତଂ ପୁନଃ ପ୍ରାହ ଶ୍ଙ୍କରମ୍ ॥ (ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍)
ଅନ୍ନମଯାଦନ୍ନମଯମଥଵା ଚୈତନ୍ଯମେଵ ଚୈତନ୍ଯାତ୍ ।
ଯତିଵର ଦୂରୀକର୍ତୁଂ ଵାଞ୍ଛସି କିଂ ବ୍ରୂହି ଗଚ୍ଛ ଗଚ୍ଛେତି ॥ (ଆର୍ଯା ଵୃତ୍ତ)
ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ଵସ୍ତୁନି ନିସ୍ତରଙ୍ଗସହଜାନନ୍ଦାଵବୋଧାମ୍ବୁଧୌ
ଵିପ୍ରୋଽଯଂ ଶ୍ଵପଚୋଽଯମିତ୍ଯପି ମହାନ୍କୋଽଯଂ ଵିଭେଦଭ୍ରମଃ ।
କିଂ ଗଙ୍ଗାମ୍ବୁନି ବିମ୍ବିତେଽମ୍ବରମଣୌ ଚାଣ୍ଡାଲଵୀଥୀପଯଃ
ପୂରେ ଵାଽନ୍ତରମସ୍ତି କାଞ୍ଚନଘଟୀମୃତ୍କୁମ୍ଭଯୋର୍ଵାଽମ୍ବରେ ॥ (ଶାର୍ଦୂଲ ଵିକ୍ରୀଡିତ)
ଜାଗ୍ରତ୍ସ୍ଵପ୍ନସୁଷୁପ୍ତିଷୁ ସ୍ଫୁଟତରା ଯା ସଂଵିଦୁଜ୍ଜୃମ୍ଭତେ
ଯା ବ୍ରହ୍ମାଦିପିପୀଲିକାନ୍ତତନୁଷୁ ପ୍ରୋତା ଜଗତ୍ସାକ୍ଷିଣୀ ।
ସୈଵାହଂ ନ ଚ ଦୃଶ୍ଯଵସ୍ତ୍ଵିତି ଦୃଢପ୍ରଜ୍ଞାପି ଯସ୍ଯାସ୍ତି ଚେ-
ଚ୍ଚାଣ୍ଡାଲୋଽସ୍ତୁ ସ ତୁ ଦ୍ଵିଜୋଽସ୍ତୁ ଗୁରୁରିତ୍ଯେଷା ମନୀଷା ମମ ॥ 1॥
ବ୍ରହ୍ମୈଵାହମିଦଂ ଜଗଚ୍ଚ ସକଲଂ ଚିନ୍ମାତ୍ରଵିସ୍ତାରିତଂ
ସର୍ଵଂ ଚୈତଦଵିଦ୍ଯଯା ତ୍ରିଗୁଣଯାଽଶେଷଂ ମଯା କଲ୍ପିତମ୍ ।
ଇତ୍ଥଂ ଯସ୍ଯ ଦୃଢା ମତିଃ ସୁଖତରେ ନିତ୍ଯେ ପରେ ନିର୍ମଲେ
ଚାଣ୍ଡାଲୋଽସ୍ତୁ ସ ତୁ ଦ୍ଵିଜୋଽସ୍ତୁ ଗୁରୁରିତ୍ଯେଷା ମନୀଷା ମମ ॥ 2॥
ଶଶ୍ଵନ୍ନଶ୍ଵରମେଵ ଵିଶ୍ଵମଖିଲଂ ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ଵାଚା ଗୁରୋ-
ର୍ନିତ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମ ନିରନ୍ତରଂ ଵିମୃଶତା ନିର୍ଵ୍ଯାଜଶାନ୍ତାତ୍ମନା ।
ଭୂତଂ ଭାଵି ଚ ଦୁଷ୍କୃତଂ ପ୍ରଦହତା ସଂଵିନ୍ମଯେ ପାଵକେ
ପ୍ରାରବ୍ଧାଯ ସମର୍ପିତଂ ସ୍ଵଵପୁରିତ୍ଯେଷା ମନୀଷା ମମ ॥ 3॥
ଯା ତିର୍ଯଙ୍ନରଦେଵତାଭିରହମିତ୍ଯନ୍ତଃ ସ୍ଫୁଟା ଗୃହ୍ଯତେ
ଯଦ୍ଭାସା ହୃଦଯାକ୍ଷଦେହଵିଷଯା ଭାନ୍ତି ସ୍ଵତୋଽଚେତନାଃ ।
ତାଂ ଭାସ୍ଯୈଃ ପିହିତାର୍କମଣ୍ଡଲନିଭାଂ ସ୍ଫୂର୍ତିଂ ସଦା ଭାଵଯ-
ନ୍ଯୋଗୀ ନିର୍ଵୃତମାନସୋ ହି ଗୁରୁରିତ୍ଯେଷା ମନୀଷା ମମ ॥ 4॥
ଯତ୍ସୌଖ୍ଯାମ୍ବୁଧିଲେଶଲେଶତ ଇମେ ଶକ୍ରାଦଯୋ ନିର୍ଵୃତା
ଯଚ୍ଚିତ୍ତେ ନିତରାଂ ପ୍ରଶାନ୍ତକଲନେ ଲବ୍ଧ୍ଵା ମୁନିର୍ନିର୍ଵୃତଃ ।
ଯସ୍ମିନ୍ନିତ୍ଯସୁଖାମ୍ବୁଧୌ ଗଲିତଧୀର୍ବ୍ରହ୍ମୈଵ ନ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍
ଯଃ କଶ୍ଚିତ୍ସ ସୁରେନ୍ଦ୍ରଵନ୍ଦିତପଦୋ ନୂନଂ ମନୀଷା ମମ ॥ 5॥
ଦାସସ୍ତେଽହଂ ଦେହଦୃଷ୍ଟ୍ଯାଽସ୍ମି ଶମ୍ଭୋ
ଜାତସ୍ତେଂଽଶୋ ଜୀଵଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ତ୍ରିଦୃଷ୍ଟେ ।
ସର୍ଵସ୍ଯାଽଽତ୍ମନ୍ନାତ୍ମଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ତ୍ଵମେଵେ-
ତ୍ଯେଵଂ ମେ ଧୀର୍ନିଶ୍ଚିତା ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରୈଃ ॥
॥ ଇତି ଶ୍ରୀମଚ୍ଛଙ୍କରଭଗଵତଃ କୃତୌ ମନୀଷାପଞ୍ଚକଂ ସମ୍ପୂର୍ଣମ୍ ॥

Explore More