ಕಾಶೀಕ್ಶೇತ್ರಂ ಪ್ರತಿ ಸಹ ಗೌರ್ಯಾ ಮಾರ್ಗೇ ತು ಶ್ಙ್ಕರಮ್ ॥ (ಅನುಷ್ಟುಪ್)
- ಅನುಷ್ಟುಪ್ (anuṣṭup)Anushtup metre
- ಛನ್ದಃ (chandaḥ)metre
- ಸತ್ಯಾಚಾರ್ಯಸ್ಯ (satyācāryasya)of the great teacher (satya:true/great | ācāryasya:of the teacher)
- ಗಮನೇ (gamane)in the going
- ಕದಾಚಿತ್ (kadācit)once
- ಮುಕ್ತಿದಾಯಕಮ್ (muktidāyakam)giver of liberation (mukti:liberation | dāyakam:giver)
- ಕಾಶೀಕ್ಷೇತ್ರಂ (kāśīkṣetram)Kashi field (kāśī:Kashi | kṣetram:field)
- ಪ್ರತಿ (prati)towards
- ಸಹ (saha)with
- ಗೌರ್ಯಾ (gauryā)with Gauri
- ಮಾರ್ಗೇ (mārge)on the path
- ತು (tu)but
- ಶಙ್ಕರಮ್ (śaṅkaram)Shankara
ಶಙ್ಕರಃಸೋಽಪಿ ಚಾಣ್ಡಲಸ್ತಂ ಪುನಃ ಪ್ರಾಹ ಶ್ಙ್ಕರಮ್ ॥ (ಅನುಷ್ಟುಪ್)
- ಅನ್ತ್ಯವೇಷಧರಂ (antyaveṣadharam)dressed as an outcaste (antya:outcaste | veṣadharam:dressed as)
- ದೃಷ್ಟ್ವಾ (dṛṣṭvā)seeing
- ಗಚ್ಛ (gaccha)go
- ಗಚ್ಛ (gaccha)go
- ಇತಿ (iti)thus
- ಚ (ca)and
- ಅಬ್ರವೀತ್ (abravīt)said
- ಶಙ್ಕರಃ (śaṅkaraḥ)Shankara
- ಸಃ (saḥ)he
- ಅಪಿ (api)also
- ಚಾಣ್ಡಲಃ (cāṇḍalaḥ)chandala
- ತಂ (tam)to him
- ಪುನಃ (punaḥ)again
- ಪ್ರಾಹ (prāha)spoke
- ಶಙ್ಕರಮ್ (śaṅkaram)to Shankara
ಯತಿವರ ದೂರೀಕರ್ತುಂ ವಾಞ್ಛಸಿ ಕಿಂ ಬ್ರೂಹಿ ಗಚ್ಛ ಗಚ್ಛೇತಿ ॥ (ಆರ್ಯಾ ವೃತ್ತ)
- ಅನ್ನಮಯಾತ್ (annamayāt)from the food-made (anna:food | maya:made of | āt:from)
- ಅನ್ನಮಯಮ್ (annamayam)food-made (anna:food | maya:made of)
- ಅಥವಾ (athavā)or
- ಚೈತನ್ಯಮ್ (caitanyam)consciousness
- ಏವ (eva)indeed
- ಚೈತನ್ಯಾತ್ (caitanyāt)from consciousness
- ಯತಿವರ (yativara)O great among ascetics (yati:ascetic | vara:great)
- ದೂರೀಕರ್ತುಮ್ (dūrīkartum)to move away (dūrī:away | kartum:to do)
- ವಾಞ್ಛಸಿ (vāñchasi)you desire
- ಕಿಂ (kiṃ)what
- ಬ್ರೂಹಿ (brūhi)tell
- ಗಚ್ಛ (gaccha)go
- ಗಚ್ಛೇತಿ (gaccheti)go, go
ವಿಪ್ರೋಽಯಂ ಶ್ವಪಚೋಽಯಮಿತ್ಯಪಿ ಮಹಾನ್ಕೋಽಯಂ ವಿಭೇದಭ್ರಮಃ ।
ಕಿಂ ಗಙ್ಗಾಮ್ಬುನಿ ಬಿಮ್ಬಿತೇಽಮ್ಬರಮಣೌ ಚಾಣ್ಡಾಲವೀಥೀಪಯಃ
ಪೂರೇ ವಾಽನ್ತರಮಸ್ತಿ ಕಾಞ್ಚನಘಟೀಮೃತ್ಕುಮ್ಭಯೋರ್ವಾಽಮ್ಬರೇ ॥ (ಶಾರ್ದೂಲ ವಿಕ್ರೀಡಿತ)
- ಶಾರ್ದೂಲ (śārdūla)tiger
- ವಿಕ್ರೀಡಿತ (vikrīḍita)playful
- ಛನ್ದ (chanda)metre
- ಕಿಂ (kiṃ)what
- ಗಙ್ಗಾಮ್ಬುನಿ (gaṅgāmbuni)in the Ganga's water (gaṅgā:Ganga | ambuni:in the water)
- ಬಿಮ್ಬಿತೇ (bimbite)reflected
- ಅಮ್ಬರಮಣೌ (ambaramaṇau)in the sky jewel (ambara:sky | maṇau:in the jewel)
- ಚಣ್ಡಾಲವಾಟೀಪಯಃ (caṇḍālavāṭīpayaḥ)ditch water in slum (caṇḍāla:slum | vāṭī:ditch | payaḥ:water)
- ಪೂರೇ (pūre)in the full
- ಚ (ca)and
- ಅನ್ತರಮ್ (antaram)difference
- ಅಸ್ತಿ (asti)is
- ಕಾಞ್ಚನಘಟೀಮೃತ್ಕುಮ್ಭಯೋಃ (kāñcanaghaṭīmṛtkumbhayoḥ)golden pot and mud pot (kāñcana:golden | ghaṭī:pot | mṛt:mud | kumbhayoḥ:of pots)
- ವಾ (vā)or
- ಅಮ್ಬರೇ (ambare)in the sky
- ಪ್ರತ್ಯಗ್ವಸ್ತುನಿ (pratyagvastuni)in the inner self (pratyak:inner | vastuni:in the self)
- ನಿಸ್ತರಙ್ಗ (nistaraṅga)without ripples
- ಸಹಜಾನನ್ದ (sahajānanda)natural bliss (sahaja:natural | ānanda:bliss)
- ಆವಬೋಧ (āvabodha)consciousness
- ಆಮ್ಬುಧೌ (āmbudhau)in the ocean
- ವಿಪ್ರಃ (vipraḥ)Brahmin
- ಅಯಮ್ (ayam)this
- ಶ್ವಪಚಃ (śvapacaḥ)dog-eater
- ಅಯಮ್ (ayam)this
- ಇತಿ (iti)thus
- ಅಪಿ (api)also
- ಮಹಾನ್ (mahān)great
- ಕಃ (kaḥ)what
- ಅಯಮ್ (ayam)this
- ವಿಭೇದಭ್ರಮಃ (vibhedabhramaḥ)delusory distinction (vibheda:distinction | bhramaḥ:delusion)
ಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಪಿಪೀಲಿಕಾನ್ತತನುಷು ಪ್ರೋತಾ ಜಗತ್ಸಾಕ್ಷಿಣೀ ।
ಸೈವಾಹಂ ನ ಚ ದೃಶ್ಯವಸ್ತ್ವಿತಿ ದೃಢಪ್ರಜ್ಞಾಪಿ ಯಸ್ಯಾಸ್ತಿ ಚೇ-
ಚ್ಚಾಣ್ಡಾಲೋಽಸ್ತು ಸ ತು ದ್ವಿಜೋಽಸ್ತು ಗುರುರಿತ್ಯೇಷಾ ಮನೀಷಾ ಮಮ ॥ 1॥
- ಜಾಗ್ರತ್ಸ್ವಪ್ನಸುಷುಪ್ತಿಷು (jāgratsvapnasuṣuptiṣu)in waking, dream, and sleep (jāgrat:waking | svapna:dream | suṣuptiṣu:in sleep)
- ಸ್ಫುಟತರಾ (sphuṭatarā)more distinct
- ಯಾ (yā)which
- ಸಂವಿದುಜ್ಜೃಮ್ಭತೇ (saṃvidujjṛmbhate)consciousness expands (saṃvid:consciousness | ujjṛmbhate:expands)
- ಯಾ (yā)which
- ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಪಿಪೀಲಿಕಾನ್ತತನುಷು (brahmādipipīlikāntatanuṣu)in bodies from Brahma to ant (brahma:Brahma | ādi:beginning with | pipīlikā:ant | anta:ending | tanuṣu:in bodies)
- ಪ್ರೋತಾ (protā)pervades
- ಜಗತ್ಸಾಕ್ಷಿಣೀ (jagatsākṣiṇī)witness of the world (jagat:world | sākṣiṇī:witness)
- ಸೈವ (saiva)that alone
- ಅಹಮ್ (aham)I
- ನ (na)not
- ಚ (ca)and
- ದೃಶ್ಯವಸ್ತು (dṛśyavastu)seen object (dṛśya:seen | vastu:object)
- ಇತಿ (iti)thus
- ದೃಢಪ್ರಜ್ಞಾ (dṛḍhaprajñā)firm conviction (dṛḍha:firm | prajñā:conviction)
- ಅಪಿ (api)even
- ಯಸ್ಯ (yasya)whose
- ಅಸ್ತಿ (asti)is
- ಚೇತ್ (cet)if
- ಚಾಣ್ಡಾಲಃ (cāṇḍālaḥ)outcaste
- ಅಸ್ತು (astu)may be
- ಸ (sa)he
- ತು (tu)but
- ದ್ವಿಜಃ (dvijaḥ)brāhmaṇa
- ಅಸ್ತು (astu)may be
- ಗುರುಃ (guruḥ)teacher
- ಇತಿ (iti)thus
- ಏಷಾ (eṣā)this
- ಮನೀಷಾ (manīṣā)conviction
- ಮಮ (mama)my
ಸರ್ವಂ ಚೈತದವಿದ್ಯಯಾ ತ್ರಿಗುಣಯಾಽಶೇಷಂ ಮಯಾ ಕಲ್ಪಿತಮ್ ।
ಇತ್ಥಂ ಯಸ್ಯ ದೃಢಾ ಮತಿಃ ಸುಖತರೇ ನಿತ್ಯೇ ಪರೇ ನಿರ್ಮಲೇ
ಚಾಣ್ಡಾಲೋಽಸ್ತು ಸ ತು ದ್ವಿಜೋಽಸ್ತು ಗುರುರಿತ್ಯೇಷಾ ಮನೀಷಾ ಮಮ ॥ 2॥
- ಬ್ರಹ್ಮ (brahma)Brahman
- ಏವ (eva)indeed
- ಅಹಮ್ (aham)I am
- ಇದಂ (idaṃ)this
- ಜಗತ್ (jagat)world
- ಚ (ca)and
- ಸಕಲಂ (sakalaṃ)entire
- ಚಿನ್ಮಾತ್ರವಿಸ್ತಾರಿತಂ (cinmātravistāritaṃ)expanded by pure consciousness (cinmātra:pure consciousness | vistāritaṃ:expanded)
- ಸರ್ವಂ (sarvaṃ)all
- ಚ (ca)and
- ಏತತ್ (etat)this
- ಅವಿದ್ಯಯಾ (avidyayā)by ignorance
- ತ್ರಿಗುಣಯಾ (triguṇayā)by the three qualities (tri:three | guṇayā:by qualities)
- ಅಶೇಷಂ (aśeṣaṃ)entirely
- ಮಯಾ (mayā)by me
- ಕಲ್ಪಿತಮ್ (kalpitam)imagined
- ಇತ್ಥಂ (itthaṃ)thus
- ಯಸ್ಯ (yasya)whose
- ದೃಢಾ (dṛḍhā)firm
- ಮತಿಃ (matiḥ)understanding
- ಸುಖತರೇ (sukhatare)in the supreme bliss (sukha:bliss | tare:supreme)
- ನಿತ್ಯೇ (nitye)eternal
- ಪರೇ (pare)supreme
- ನಿರ್ಮಲೇ (nirmale)immaculate
- ಚಾಣ್ಡಾಲಃ (cāṇḍālaḥ)outcaste
- ಅಸ್ತು (astu)may be
- ಸ (sa)he
- ತು (tu)but
- ದ್ವಿಜಃ (dvijaḥ)brāhmaṇa
- ಅಸ್ತು (astu)may be
- ಗುರುಃ (guruḥ)teacher
- ಇತಿ (iti)thus
- ಏಷಾ (eṣā)this
- ಮನೀಷಾ (manīṣā)conviction
- ಮಮ (mama)my
ರ್ನಿತ್ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮ ನಿರನ್ತರಂ ವಿಮೃಶತಾ ನಿರ್ವ್ಯಾಜಶಾನ್ತಾತ್ಮನಾ ।
ಭೂತಂ ಭಾವಿ ಚ ದುಷ್ಕೃತಂ ಪ್ರದಹತಾ ಸಂವಿನ್ಮಯೇ ಪಾವಕೇ
ಪ್ರಾರಬ್ಧಾಯ ಸಮರ್ಪಿತಂ ಸ್ವವಪುರಿತ್ಯೇಷಾ ಮನೀಷಾ ಮಮ ॥ 3॥
- ಶಶ್ವತ್ (śaśvat)eternal
- ನಶ್ವರಮ್ (naśvaram)perishable
- ಏವ (eva)indeed
- ವಿಶ್ವಮ್ (viśvam)world
- ಅಖಿಲಮ್ (akhilam)entire
- ನಿಶ್ಚಿತ್ಯ (niścitya)having ascertained
- ವಾಚಾ (vācā)by words
- ಗುರೋಃ (guroḥ)of the teacher
- ನಿತ್ಯಮ್ (nityam)always
- ಬ್ರಹ್ಮ (brahma)Brahman
- ನಿರನ್ತರಮ್ (nirantaram)constantly
- ವಿಮೃಶತಾ (vimṛśatā)by contemplating
- ನಿರ್ವ್ಯಾಜಶಾನ್ತಾತ್ಮನಾ (nirvyājaśāntātmanā)with a truly peaceful mind (nirvyāja:without deceit | śānta:peaceful | ātmanā:by the mind)
- ಭೂತಮ್ (bhūtam)past
- ಭಾವಿ (bhāvi)future
- ಚ (ca)and
- ದುಷ್ಕೃತಮ್ (duṣkṛtam)evil deeds
- ಪ್ರದಹತಾ (pradahatā)by burning
- ಸಂವಿನ್ಮಯೇ (saṃvinmaye)in the fire of consciousness (saṃvin:consciousness | maye:in the fire)
- ಪಾವಕೇ (pāvake)fire
- ಪ್ರಾರಬ್ಧಾಯ (prārabdhāya)for destiny
- ಸಮರ್ಪಿತಮ್ (samarpitam)offered
- ಸ್ವವಪುಃ (svavapuḥ)own body
- ಇತಿ (iti)thus
- ಏಷಾ (eṣā)this
- ಮನೀಷಾ (manīṣā)wisdom
- ಮಮ (mama)my
ಯದ್ಭಾಸಾ ಹೃದಯಾಕ್ಷದೇಹವಿಷಯಾ ಭಾನ್ತಿ ಸ್ವತೋಽಚೇತನಾಃ ।
ತಾಂ ಭಾಸ್ಯೈಃ ಪಿಹಿತಾರ್ಕಮಣ್ಡಲನಿಭಾಂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಂ ಸದಾ ಭಾವಯ-
ನ್ಯೋಗೀ ನಿರ್ವೃತಮಾನಸೋ ಹಿ ಗುರುರಿತ್ಯೇಷಾ ಮನೀಷಾ ಮಮ ॥ 4॥
- ಯಾ (yā)which
- ತಿರ್ಯಙ್ನರದೇವತಾಭಿಃ (tiryaṅnaradevatābhiḥ)by animals, humans, gods (tiryañc:animals | nara:humans | devatābhiḥ:by gods)
- ಅಹಮಿತಿ (ahamiti)as 'I' (aham:I | iti:thus)
- ಅನ್ತಃ (antaḥ)within
- ಸ್ಫುಟಾ (sphuṭā)clearly
- ಗೃಹ್ಯತೇ (gṛhyate)is perceived
- ಯದ್ಭಾಸಾ (yadbhāsā)by whose light (yat:whose | bhāsā:light)
- ಹೃದಯಾಕ್ಷದೇಹವಿಷಯಾಃ (hṛdayākṣadehaviṣayāḥ)heart, senses, body objects (hṛdaya:heart | akṣa:senses | deha:body | viṣayāḥ:objects)
- ಭಾನ್ತಿ (bhānti)shine
- ಸ್ವತಃ (svataḥ)by themselves
- ಅಚೇತನಾಃ (acetanaḥ)insentient
- ತಾಂ (tāṃ)that
- ಭಾಸ್ಯೈಃ (bhāsyaiḥ)by illuminations
- ಪಿಹಿತಾರ್ಕಮಣ್ಡಲನಿಭಾಮ್ (pihitārkamaṇḍalanibhām)like sun behind clouds (pihita:covered | arka:sun | maṇḍala:circle | nibhām:like)
- ಸ್ಫೂರ್ತಿಂ (sphūrtiṃ)manifestation
- ಸದಾ (sadā)always
- ಭಾವಯನ್ (bhāvayan)meditating
- ಯೋಗೀ (yogī)yogi
- ನಿರ್ವೃತಮಾನಸಃ (nirvṛtamānasaḥ)with peaceful mind (nirvṛta:peaceful | mānasaḥ:mind)
- ಹಿ (hi)indeed
- ಗುರುಃ (guruḥ)guru
- ಇತಿ (iti)thus
- ಏಷಾ (eṣā)this
- ಮನೀಷಾ (manīṣā)conviction
- ಮಮ (mama)my
ಯಚ್ಚಿತ್ತೇ ನಿತರಾಂ ಪ್ರಶಾನ್ತಕಲನೇ ಲಬ್ಧ್ವಾ ಮುನಿರ್ನಿರ್ವೃತಃ ।
ಯಸ್ಮಿನ್ನಿತ್ಯಸುಖಾಮ್ಬುಧೌ ಗಲಿತಧೀರ್ಬ್ರಹ್ಮೈವ ನ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್
ಯಃ ಕಶ್ಚಿತ್ಸ ಸುರೇನ್ದ್ರವನ್ದಿತಪದೋ ನೂನಂ ಮನೀಷಾ ಮಮ ॥ 5॥
- ಯತ್ (yat)which
- ಸೌಖ್ಯಾಮ್ಬುಧಿ (saukhyāmbudhi)ocean of bliss (saukhya:bliss | ambudhi:ocean)
- ಲೇಶಲೇಶತ (leśaleśata)tiny droplet (leśa:droplet | leśata:tiny)
- ಇಮೇ (ime)these
- ಶಕ್ರಾದಯಃ (śakrādayaḥ)Indra and others (śakra:Indra | ādayaḥ:and others)
- ನಿರ್ವೃತಾ (nirvṛtā)contented
- ಯತ್ (yat)which
- ಚಿತ್ತೇ (citte)in the mind
- ನಿತರಾಂ (nitarāṃ)completely
- ಪ್ರಶಾನ್ತಕಲನೇ (praśāntakalane)in utter quiet (praśānta:quiet | kalane:in the state of)
- ಲಬ್ಧ್ವಾ (labdhvā)having gained
- ಮುನಿಃ (muniḥ)sage
- ನಿರ್ವೃತಃ (nirvṛtaḥ)contented
- ಯಸ್ಮಿನ್ (yasmin)in which
- ನಿತ್ಯಸುಖಾಮ್ಬುಧೌ (nityasukhāmbudhau)eternal ocean of bliss (nitya:eternal | sukha:bliss | ambudhau:in the ocean)
- ಗಲಿತಧೀಃ (galitadhīḥ)dissolved intellect (galita:dissolved | dhīḥ:intellect)
- ಬ್ರಹ್ಮೈವ (brahmaiva)verily Brahman (brahma:Brahman | eva:verily)
- ನ (na)not
- ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ (brahmavid)knower of Brahman (brahma:Brahman | vid:knower)
- ಯಃ (yaḥ)who
- ಕಶ್ಚಿತ್ (kaścit)some rare one
- ಸ (sa)he
- ಸುರೇನ್ದ್ರವನ್ದಿತಪದಃ (surendravanditapadaḥ)whose feet are worshipped by Indra (surendra:Indra | vandita:worshipped | padaḥ:feet)
- ನೂನಂ (nūnaṃ)indeed
- ಮನೀಷಾ (manīṣā)conviction
- ಮಮ (mama)my
ಜಾತಸ್ತೇಂಽಶೋ ಜೀವದೃಷ್ಟ್ಯಾ ತ್ರಿದೃಷ್ಟೇ ।
ಸರ್ವಸ್ಯಾಽಽತ್ಮನ್ನಾತ್ಮದೃಷ್ಟ್ಯಾ ತ್ವಮೇವೇ-
ತ್ಯೇವಂ ಮೇ ಧೀರ್ನಿಶ್ಚಿತಾ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರೈಃ ॥
- ದಾಸಃ (dāsaḥ)servant
- ತೇ (te)your
- ಅಹಮ್ (aham)I
- ದೇಹದೃಷ್ಟ್ಯಾ (dehadṛṣṭyā)from the perspective of the body (deha:body | dṛṣṭyā:from the perspective)
- ಅಸ್ಮಿ (asmi)am
- ಶಂಭೋ (śambho)O Shambhu
- ಜಾತಃ (jātaḥ)born
- ತೇ (te)your
- ಅಂಶಃ (aṃśaḥ)part
- ಜೀವದೃಷ್ಟ್ಯಾ (jīvadṛṣṭyā)from the perspective of the individual soul (jīva:individual soul | dṛṣṭyā:from the perspective)
- ತ್ರಿದೃಷ್ಟೇ (tridṛṣṭe)O three-eyed one
- ಸರ್ವಸ್ಯ (sarvasya)of all
- ಆತ್ಮನಾ (ātmanā)by the Self
- ಆತ್ಮದೃಷ್ಟ್ಯಾ (ātmadṛṣṭyā)from the perspective of the Self (ātma:Self | dṛṣṭyā:from the perspective)
- ತ್ವಮೇವ (tvameva)you alone
- ಇತಿ (iti)thus
- ಏವಮ್ (evam)thus
- ಮೇ (me)my
- ಧೀಃ (dhīḥ)understanding
- ನಿಶ್ಚಿತಾ (niścitā)firmly established
- ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರೈಃ (sarvaśāstraiḥ)by all the scriptures (sarva:all | śāstraiḥ:by the scriptures)
