નારાયણીયં દશક 17 - ધ્રુવચરિતમ્

ઉત્તાનપાદનૃપતેર્મનુનન્દનસ્ય
જાયા બભૂવ સુરુચિર્નિતરામભીષ્ટા ।
અન્યા સુનીતિરિતિ ભર્તુરનાદૃતા સા
ત્વામેવ નિત્યમગતિઃ શરણં ગતાઽભૂત્ ॥1॥

અઙ્કે પિતુઃ સુરુચિપુત્રકમુત્તમં તં
દૃષ્ટ્વા ધ્રુવઃ કિલ સુનીતિસુતોઽધિરોક્ષ્યન્ ।
આચિક્ષિપે કિલ શિશુઃ સુતરાં સુરુચ્યા
દુસ્સન્ત્યજા ખલુ ભવદ્વિમુખૈરસૂયા ॥2॥

ત્વન્મોહિતે પિતરિ પશ્યતિ દારવશ્યે
દૂરં દુરુક્તિનિહતઃ સ ગતો નિજામ્બામ્ ।
સાઽપિ સ્વકર્મગતિસન્તરણાય પુંસાં
ત્વત્પાદમેવ શરણં શિશવે શશંસ ॥3॥

આકર્ણ્ય સોઽપિ ભવદર્ચનનિશ્ચિતાત્મા
માની નિરેત્ય નગરાત્ કિલ પઞ્ચવર્ષઃ ।
સન્દૃષ્ટનારદનિવેદિતમન્ત્રમાર્ગ-
સ્ત્વામારરાધ તપસા મધુકાનનાન્તે ॥4॥

તાતે વિષણ્ણહૃદયે નગરીં ગતેન
શ્રીનારદેન પરિસાન્ત્વિતચિત્તવૃત્તૌ ।
બાલસ્ત્વદર્પિતમનાઃ ક્રમવર્ધિતેન
નિન્યે કઠોરતપસા કિલ પઞ્ચમાસાન્ ॥5॥

તાવત્તપોબલનિરુચ્છ્-વસિતે દિગન્તે
દેવાર્થિતસ્ત્વમુદયત્કરુણાર્દ્રચેતાઃ ।
ત્વદ્રૂપચિદ્રસનિલીનમતેઃ પુરસ્તા-
દાવિર્બભૂવિથ વિભો ગરુડાધિરૂઢઃ ॥6॥

ત્વદ્દર્શનપ્રમદભારતરઙ્ગિતં તં
દૃગ્ભ્યાં નિમગ્નમિવ રૂપરસાયને તે ।
તુષ્ટૂષમાણમવગમ્ય કપોલદેશે
સંસ્પૃષ્ટવાનસિ દરેણ તથાઽઽદરેણ ॥7॥

તાવદ્વિબોધવિમલં પ્રણુવન્તમેન-
માભાષથાસ્ત્વમવગમ્ય તદીયભાવમ્ ।
રાજ્યં ચિરં સમનુભૂય ભજસ્વ ભૂયઃ
સર્વોત્તરં ધ્રુવ પદં વિનિવૃત્તિહીનમ્ ॥8॥

ઇત્યૂચિષિ ત્વયિ ગતે નૃપનન્દનોઽસા-
વાનન્દિતાખિલજનો નગરીમુપેતઃ ।
રેમે ચિરં ભવદનુગ્રહપૂર્ણકામ-
સ્તાતે ગતે ચ વનમાદૃતરાજ્યભારઃ ॥9॥

યક્ષેણ દેવ નિહતે પુનરુત્તમેઽસ્મિન્
યક્ષૈઃ સ યુદ્ધનિરતો વિરતો મનૂક્ત્યા ।
શાન્ત્યા પ્રસન્નહૃદયાદ્ધનદાદુપેતા-
ત્ત્વદ્ભક્તિમેવ સુદૃઢામવૃણોન્મહાત્મા ॥10॥

અન્તે ભવત્પુરુષનીતવિમાનયાતો
માત્રા સમં ધ્રુવપદે મુદિતોઽયમાસ્તે ।
એવં સ્વભૃત્યજનપાલનલોલધીસ્ત્વં
વાતાલયાધિપ નિરુન્ધિ મમામયૌઘાન્ ॥11॥