গণপতি স্তুতিঃ
হৰিঃ ওঁ
জ্যেষ্ঠৰাজং ব্ৰহ্ম্অণা-ম্ব্ৰহ্মণস্পত আ নঃ শঋণ্ৱন্নূতিভিঃ সীদ সাদ্অনম্ ॥ 2.23.01॥
(ঋষিঃ গৃত্সমদঃ, দেৱতা ব্ৰহ্মণস্পতিঃ, ছন্দঃ জগতী, স্ৱৰঃ নিষাদঃ)
ন ঋতে তৱত্ক্ৰ্ইযতে কি-ঞ্চনাৰে মহামৰ্ক-ম্ম্অঘৱঞ্চিত্ৰম্অৰ্চ ॥ 10.112.09॥
(নভঃপ্ৰভেদনো ৱৈৰুপঃ, ইন্দ্ৰঃ, নিচৃত্ত্ৰিষ্টুপ্, ধৈৱতঃ)
(কুসীদী কাণ্ৱঃ, ইন্দ্ৰঃ, গাযত্ৰী, ষড্জঃ)
(প্ৰথমমণ্ডলে ত্ৰিচত্ৱাৰিংশং সূক্তং 1.43
ঋষিঃ কণ্ৱো ঘৌৰঃ ।
দেৱতা 1, 2, 4-6 ৰুদ্ৰঃ, 3 মিত্ৰাৱৰুণৌ; 7-9 সোমঃ ।
ছন্দঃ 1-4, 7, 8 গাযত্ৰী, 5 ৱিৰাড্গাযত্ৰী, 6 পাদনিচৃদ্গাযত্ৰী, 9 অনুষ্টুপ্ ।
স্ৱৰঃ 1-8 ষড্জঃ, 9 গান্ধাৰঃ ॥)
যথ্আ নো অদ্ইতিঃ কৰত্পশ্ৱে নৃভ্যো যথা গৱ্এ । যথ্আ তোকায্অ ৰুদ্ৰিয্অম্ ॥ 1.043.02॥
যথ্আ নো মিত্ৰো ৱৰ্উণো যথ্আ ৰুদ্ৰশ্চিক্এততি । যথা ৱিশ্ৱ্এ সজোষ্অসঃ ॥ 1.043.03॥
গাথপ্অতি-ম্মেধপ্অতিং ৰুদ্ৰ-ঞ্জল্আষভেষজম্ । তচ্ছংযো-স্সুম্নম্ঈমহে ॥ 1.043.04॥
য-শ্শুক্ৰ ইৱ সূৰ্যো হিৰ্অণ্যমিৱ ৰোচ্অতে । শ্ৰেষ্ঠ্ও দেৱানাং ৱসুঃ ॥ 1.043.05॥
শ-ন্নঃ কৰত্যৰ্ৱ্অতে সুগ-ম্মেষায্অ মেষ্য্এ । নৃভ্যো নাৰ্ইভ্যো গৱ্এ ॥ 1.043.06॥
অস্মে স্ওম শ্ৰিযমধি নি ধ্এহি শতস্য্অ নৃণাম্ । মহি শ্ৰৱ্অস্তুৱিনৃম্ণম্ ॥ 1.043.07॥
মা নঃ সোমপৰিবাধো মাৰ্আতযো জুহুৰন্ত । আ ন্অ ইন্দো ৱাজ্এ ভজ ॥ 1.043.08॥
যাস্ত্এ প্ৰজা অমৃত্অস্য পৰ্অস্মিন্ধাম্অন্নৃতস্য্অ ।
মূৰ্ধা নাভ্আ সোম ৱেন আভূষ্অন্তী-স্সোম ৱেদঃ ॥ 1.043.09॥
ঋষিঃ - কুত্স আঙ্গিৰসঃ । দেৱতা ৰুদ্ৰঃ ।
ছন্দঃ 1 জগতী, 2, 7 নিচৃজ্জগতী, 3, 6, 8, 9 ৱিৰাড্জগতী,
4, 5, 11 ভুৰিক্ত্ৰিষ্টুপ্, 10 নিচৃত্ত্ৰিষ্টুপ্ ।
স্ৱৰঃ 1-3, 6-9 নিষাদঃ, 4, 5, 10, 11 ধৈৱতঃ ॥)
যথা শমস্অদ্দ্ৱিপদে চত্উষ্পদে ৱিশ্ৱ-ম্পুষ্ট-ঙ্গ্ৰাম্এ অস্মিন্ন্অনাতুৰম্ ॥ 1.114.01॥
মৃলা ন্ও ৰুদ্ৰোত নো ময্অস্কৃধি ক্ষযদ্ৱ্ঈৰায নম্অসা ৱিধেম তে ।
যচ্ছ-ঞ্চ যোশ্চ মন্উৰাযেজে পিতা তদ্অশ্যাম তৱ্অ ৰুদ্ৰ প্ৰণ্ঈতিষু ॥ 1.114.02॥
অশ্যাম্অ তে সুমতি-ন্দ্এৱযজ্যয্আ ক্ষযদ্ৱ্ঈৰস্য তৱ্অ ৰুদ্ৰ মীঢ্ৱঃ ।
সুম্নাযন্নিদ্ৱিশ্ও অস্মাকমা চৰাৰ্ইষ্টৱীৰা জুহৱাম তে হৱিঃ ॥ 1.114.03॥
ত্ৱেষং-ৱঁযং ৰুদ্ৰং-য্অঁজ্ঞসাধং-ৱঁঙ্কু-ঙ্কৱিমৱ্অসে নি হ্ৱ্অযামহে ।
আৰে অস্মদ্দৈৱ্যং হেল্ও অস্যতু সুমতিমিদ্ৱযমস্যা ৱ্ৰ়্উণীমহে ॥ 1.114.04॥
দিৱো ৱ্অৰাহম্অৰুষ-ঙ্ক্অপৰ্দিন-ন্ত্ৱেষং ৰূপ-ন্নম্অসা নি হ্ৱ্অযামহে ।
হস্তে বিভ্ৰ্অদ্ভেষজা ৱাৰ্য্আণি শৰ্ম ৱৰ্ম্অ চ্ছৰ্দিৰস্মভ্যং-যংঁসত্ ॥ 1.114.05॥
ৰাস্ৱ্আ চ নো অমৃত মৰ্তভোজ্অনং ত্মন্এ তোকায তন্অযায মৃল ॥ 1.114.06॥
মান্ও মহান্ত্অমুত মান্ও অৰ্ভক-ম্মা ন উক্ষ্অন্তমুত মা ন্অ উক্ষিতম্ ।
মান্ও ৱধীঃ পিতৰং মোত মাতৰং মা নঃ প্ৰিযাস্তন্ৱ্ও ৰুদ্ৰ ৰীৰিষঃ ॥ 1.114.07॥
মা ন্অস্তোকে তন্অযে মা ন্অ আযৌ মা নো গোষু মা নো অশ্ৱ্এষু ৰীৰিষঃ ।
ৱীৰান্মা ন্ও ৰুদ্ৰ ভামিতো ৱ্অধীৰ্হৱিষ্ম্অন্তঃ সদমিত্ত্ৱ্আ হৱামহে ॥ 1.114.08॥
উপ্অতে স্তোম্আন্পশুপা ইৱাক্অৰং ৰাস্ৱ্আ পিতৰ্মৰুতাং সুম্নমস্মে ।
ভদ্ৰা হিত্এ সুমতিৰ্ম্ৰ়্উলযত্তমাথ্আ ৱযমৱ ইত্ত্এ ৱৃণীমহে ॥ 1.114.09॥
আৰে ত্এ গোঘ্নমুত প্ঊৰুষঘ্ন-ঙ্ক্ষয্অদ্ৱীৰ সুম্নমস্মে ত্এ অস্তু ।
মৃলা চ্অ নো অধ্ই চ ব্ৰূহি দেৱাধ্আ চ নঃ শৰ্ম্অ যচ্ছ দ্ৱিবৰ্হাঃ ॥ 1.114.10॥
অৱ্ওচাম নম্ও অস্মা অৱস্যৱঃ শৃণোত্উ নো হৱং ৰুদ্ৰো মৰুত্ৱ্আন্ ।
তন্ন্ও মিত্ৰো ৱৰ্উণো মামহন্তামদ্ইতিঃ সিন্ধুঃ পৃথিৱী উত দ্যৌঃ ॥ 1.114.11॥
ঋষিঃ গৃত্সমদঃ । দেৱতা ৰুদ্ৰঃ ।
ছন্দঃ 1, 5, 9, 13-15 নিচৃত্ত্ৰিষ্টুপ্, 3, 6, 10, 11, ৱিৰাট্ত্ৰিষ্টুপ্,
4, 8 ত্ৰিষ্টুপ্, 2, 7 পঙ্ক্তিঃ, 12 ভুৰিক্পঙ্ক্তিঃ ।
স্ৱৰঃ 1, 3-6, 8-11, 13-15 ধৈৱতঃ, 2, 7, 12 পঞ্চমঃ ॥)
অভি ন্ও ৱীৰো অৰ্ৱ্অতি ক্ষমেত প্ৰ জ্আযেমহি ৰুদ্ৰ প্ৰজাভিঃ ॥ 2.033.01॥
ত্ৱাদ্অত্তেভী ৰুদ্ৰ শন্ত্অমেভি-শ্শতং হিম্আ অশীয ভেষজেভিঃ ।
ৱ্য(1)স্মদ্দ্ৱেষ্ও ৱিতৰং-ৱ্যংঁহো ৱ্যম্ঈৱাশ্চাতযস্ৱা ৱিষ্ঊচীঃ ॥ 2.033.02॥
শ্ৰেষ্ঠ্ও জাতস্য্অ ৰুদ্ৰ শ্ৰিযাস্ই তৱস্ত্অমস্তৱসাং-ৱঁজ্ৰবাহো ।
পৰ্ষ্ই ণঃ পাৰমংহ্অস-স্স্ৱস্তি ৱিশ্ৱ্আ অভ্ঈতী ৰপ্অসো যুযোধি ॥ 2.033.03॥
মাত্ৱ্আ ৰুদ্ৰ চুক্ৰুধামা নম্ওভিৰ্মা দুষ্ট্উতী ৱৃষভ মা সহ্ঊতী ।
উন্ন্ও ৱীৰাঁ অৰ্পয ভেষজেভ্ইৰ্ভিষক্ত্অম-ন্ত্ৱা ভিষজাং শৃণোমি ॥ 2.033.04॥
হৱ্ঈমভিৰ্হৱ্অতে যো হৱিৰ্ভিৰৱ স্তোম্এভী ৰুদ্ৰ-ন্দ্ইষীয ।
ঋদূদৰঃ সুহৱো মা ন্ও অস্যৈ বভ্ৰু-স্সুশিপ্ৰ্ও ৰীৰধন্মনাযই ॥ 2.033.05॥
ঘৃণ্ঈৱ চ্ছাযাম্অৰপা অশীযা ৱ্ইৱাসেযং ৰুদ্ৰস্য্অ সুম্নম্ ॥ 2.033.06॥
ক্ৱ(1) স্য ত্এ ৰুদ্ৰ মৃলযাকুৰ্হস্তো যো অস্ত্ই ভেষজো জল্আষঃ ।
অপভৰ্তা ৰপ্অসো দৈৱ্য্অস্যাভী নু ম্আ ৱৃষভ চক্ষমীথাঃ ॥ 2.033.07॥
প্ৰ বভ্ৰৱ্এ ৱৃষভায্অ শ্ৱিতীচে মহো মহীং স্উষ্টুতিম্ঈৰযামি ।
নমস্যা ক্অল্মলীকিনং নম্ওভিৰ্গৃণীমস্ই ত্ৱেষং ৰুদ্ৰস্য নাম্অ ॥ 2.033.08॥
স্থিৰেভিৰঙ্গৈঃ পুৰুৰূপ্অ উগ্ৰো বভ্ৰু-শ্শুক্ৰেভিঃ পিপিশে হিৰ্অণ্যৈঃ ।
ঈশ্আনাদস্য ভুৱ্অনস্য ভূৰেৰ্ন ৱা উ যোষদ্ৰুদ্ৰাদ্অসুৰ্য্অম্ ॥ 2.033.09॥
অৰ্হ্অন্বিভৰ্ষি সায্অকানি ধন্ৱাৰ্হ্অন্নিষ্কং-য্অঁজতং-ৱিঁশ্ৱৰ্ঊপম্ ।
অৰ্হ্অন্নিদ-ন্দ্অযসে ৱিশ্ৱমভ্ৱং ন ৱা ওজ্ঈযো ৰুদ্ৰ ত্ৱদ্অস্তি ॥ 2.033.10॥
মৃলা জ্অৰিত্ৰে ৰ্উদ্ৰ স্তৱ্আনো-ঽন্য-ন্ত্এ অস্মন্নি ৱ্অপন্তু সেনাঃ ॥ 2.033.11॥
কুমাৰশ্চ্ইত্পিতৰং ৱন্দ্অমানং প্ৰত্ই নানাম ৰুদ্ৰোপযন্ত্অম্ ।
ভূৰ্এৰ্দাতাৰং সত্প্অতি-ঙ্গৃণীষে স্তুতস্ত্ৱ-ম্ভ্এষজা ৰ্আস্যস্মে ॥ 2.033.12॥
যাৱ্ও ভেষজা ম্অৰুতঃ শুচ্ঈনি যা শন্ত্অমা ৱৃষণো যা ম্অযোভু ।
যানি মনুৰৱ্ৰ়্উণীতা পিতা নস্তা শ-ঞ্চ যোশ্চ্অ ৰুদ্ৰস্য্অ ৱশ্মি ॥ 2.033.13॥
পৰ্ই ণো হেতী ৰুদ্ৰস্য্অ ৱৃজ্যাঃ পৰ্ই ত্ৱেষস্য্অ দুৰ্মতিৰ্মহী গ্আত্ ।
অৱ্অ স্থিৰা মঘৱ্অদ্ভ্যস্তনুষ্ৱ মীঢ্ৱ্অস্তোকায তন্অযায মৃল ॥ 2.033.14॥
এৱা ব্অভ্ৰো ৱৃষভ চেকিতান যথ্আ দেৱ ন হ্ৰ়্উণীষে ন হংস্ই ।
হৱনশ্ৰুন্ন্ও ৰুদ্ৰেহ ব্ওধি বৃহদ্ৱ্অদেম ৱিদথ্এ সুৱীৰাঃ ॥ 2.033.15॥
ঋষিঃ ভৰদ্ৱাজো বাৰ্হস্পত্যঃ । দেৱতা সোমাৰুদ্ৰৌ ।
ছন্দঃ 1, 2, 4 ত্ৰিষ্টুপ্, 3 নিচৃত্ত্ৰিষ্টুপ্, স্ৱৰঃ ধৈৱতঃ ॥)
দম্এদমে সপ্ত ৰত্না দধ্আনা শ-ন্ন্ও ভূত-ন্দ্ৱিপদে শ-ঞ্চত্উষ্পদে ॥ 6.074.01॥
সোম্আৰুদ্ৰা ৱি ৱ্ৰ়্উহতং ৱিষ্ঊচীমম্ঈৱা যা নো গয্অমাৱিৱেশ্অ ।
আৰে ব্আধেথাং নিৰ্ৰ়্উতি-ম্পৰাচৈৰস্মে ভদ্ৰা সউশ্ৰৱসান্ই সন্তু ॥ 6.074.02॥
সোম্আৰুদ্ৰা যুৱমেতান্যস্মে ৱিশ্ৱ্আ তনূষ্উ ভেষজান্ই ধত্তম্ ।
অৱ্অ স্যত-ম্মুঞ্চতং যন্নো অস্ত্ই তনূষ্উ বদ্ধ-ঙ্কৃতমেন্ও অস্মত্ ॥ 6.074.03॥
তিগ্মায্উধৌ তিগ্মহ্এতী সুশেৱৌ সোম্আৰুদ্ৰাৱিহ সু ম্ৰ়্উলত-ন্নঃ ।
প্ৰন্ও মুঞ্চতং ৱৰ্উণস্য পাশ্আদ্গোপাযত-ন্ন-স্সুমনস্যম্আনা ॥ 6.074.04॥
ঋষিঃ ৱসিষ্ঠঃ । দেৱতা ৰুদ্ৰঃ ।
ছন্দঃ 1 ৱিৰাড্জগতী, 2 নিচৃত্ত্ৰিষ্টুপ্, 3 নিচৃত্ জগতী, 4 স্ৱৰাট্পঙ্ক্তিঃ ।
স্ৱৰঃ 1, 3, নিষদঃ, 2 ধৈৱতঃ, 4 পঞ্চমঃ ॥)
অষ্আল্হায সহ্অমানায ৱেধস্এ তিগ্মায্উধায ভৰতা শৃণোত্উ নঃ ॥ 7.046.01॥
স হি ক্ষয্এণ ক্ষম্য্অস্য জন্ম্অনঃ সাম্ৰ্আজ্যেন দিৱ্যস্য চেত্অতি ।
অৱন্নৱ্অন্তীৰুপ্অ নো দুৰ্অশ্চৰানমীৱো ৰ্উদ্ৰ জাস্উ নো ভৱ ॥ 7.046.02॥
যাত্এ দিদ্যুদৱ্অসৃষ্টা দিৱস্পৰ্ই ক্ষ্মযা চৰ্অতি পৰি সা ৱ্ৰ়্উণক্তু নঃ ।
সহস্ৰ-ন্তে স্ৱপিৱাত ভেষজা মা ন্অস্তোকেষু তন্অযেষু ৰীৰিষঃ ॥ 7.046.03॥
মান্ও ৱধী ৰুদ্ৰ মা পৰ্আ দা মা ত্এ ভূম প্ৰস্ইতৌ হীলিতস্য্অ ।
আন্ও ভজ বৰ্হিষ্ই জীৱশংসে যূয-ম্প্আত স্ৱস্তিভিঃ সদ্আ নঃ ॥ 7.046.04॥
অস্মে ৰুদ্ৰা মেহনা পৰ্ৱ্অতাসো ৱৃত্ৰহত্যে ভৰ্অহূতৌ সজোষাঃ ।
য-শ্শংস্অতে স্তুৱতে ধায্ই পজ্ৰ ইন্দ্ৰ্অজ্যেষ্ঠা অস্মাঁ অৱন্তু দেৱাঃ ॥ 8.063.12॥
ত্ৱম্অগ্নে ৰুদ্ৰো অস্উৰো মহো দিৱস্ত্ৱং শৰ্ধো মাৰ্উত-ম্পৃক্ষ ঈশিষে ।
ত্ৱং-ৱাঁতইৰৰুণৈৰ্য্আসি শঙ্গযস্ত্ৱ-ম্পূষা ৱ্ইধতঃ প্আসি নু ত্মন্আ ॥ 2.001.06॥
(আঙ্গিৰস-শ্শৌনহোত্ৰো ভাৰ্গৱো গৃত্সমদঃ, অগ্নিঃ, ভুৰি-ক্ত্ৰিষ্টুপ্, ধৈৱতঃ)
অগ্নি-ম্পুৰা ত্অনযিত্নোৰচিত্তাদ্ধিৰ্অণ্যৰূপমৱ্অসে কৃণুধ্ৱম্ ॥ 4.003.01॥
(ৱামদেৱঃ, অগ্নিঃ, নিচৃত্ত্ৰিষ্টুপ্, ধৈৱতঃ)
তৱ্অ শ্ৰিযে মৰুত্ও মৰ্জযন্ত ৰুদ্ৰ যত্তে জন্ইম চাৰ্উ চিত্ৰম্ ।
পদং-যঁদ্ৱিষ্ণ্ওৰুপম-ন্নিধাযি তেন্অ পাসি গুহ্যং নাম গোন্আম্ ॥ 5.003.03॥
ভুৱ্অনস্য পিতৰ-ঙ্গীৰ্ভিৰাভী ৰুদ্ৰ-ন্দিৱ্আ ৱৰ্ধয্আ ৰুদ্ৰমক্তৌ ।
বৃহন্ত্অমৃষ্ৱমজৰং সুষুম্নমৃধ্অগ্ঘুৱেম কৱিন্এষিতাসঃ ॥ 6.049.10॥ ঋজিশ্ৱাঃ, ৱিশ্ৱে দেৱাঃ, ত্ৰিষ্টুপ্, ধৈৱতঃ)
যক্ষ্ৱ্আ মহে সউমনসায্অ ৰুদ্ৰ-ন্নম্ওভিৰ্দেৱমস্উৰ-ন্দুৱস্য ॥ 5.042.11॥
(অগ্নিঃ, ৱিশ্ৱে দেৱাঃ, নিচৃত্ত্ৰিষ্টুপ্, ধৈৱতঃ)
অয-ম্মে হস্তো ভগ্অৱানয-ম্মে ভগ্অৱত্তৰঃ ।
অয-ম্ম্এ ৱিশ্ৱভ্এষজো-ঽযং শিৱাভ্ইমৰ্শনঃ ॥ 10.060.12॥
(বন্ধ্ৱাদযো গৌপাযনাঃ, হস্তঃ, নিচৃদনুষ্টুপ্, গান্ধাৰঃ)
ত্ৰ্য্অম্বকং-যঁজামহে সুগন্ধি-ম্পুষ্টিৱৰ্ধ্অনম্ ।
উৰ্ৱাৰুকম্ইৱ বন্ধ্অনান্মৃত্যোৰ্ম্উক্ষীয মামৃত্আত্ ॥ 7.059.12॥
শান্তি পাঠমন্ত্ৰঃ
তন্ন্ও ৰুদ্ৰঃ প্ৰচোদয্আত্ ॥
ব্ৰহ্মাধ্ইপতিৰ্ব্ৰহ্মণো-ঽধ্ইপতিৰ্বহ্ম্আ শিৱো ম্এ-ঽস্তু সদাশিৱোম্ ॥
নিৱ্অৰ্তযাম্যায্উষে-ঽন্নাদ্য্আয প্ৰজন্অনায ৰাযস্পোষ্আয সুপ্ৰজাস্ত্ৱায্অ সুৱীৰ্য্আয ॥
যদ্ভদ্ৰ-ন্তন্ন আসুৱ ॥
ৱনস্পত্অযঃ শান্তিৰ্ৱিশ্ৱ্এদেৱা-শ্শান্তিৰ্ব্ৰহ্ম শান্তিঃ সৰ্ৱ শান্তিঃ শান্ত্ইৰেৱ শান্তিঃ সা মা শান্ত্ইৰেধি ॥
সৰ্ৱেষামেৱৈনমেতদ্ ৱেদানা ৰসেনাভিষিঞ্চতি ॥
কালাগ্নিৰুদ্ৰায্অ নীলকণ্ঠায্অ মৃত্যুঞ্জযায্অ সৰ্ৱেশ্ৱৰায্অ সদাশিৱায্অ শ্ৰীমন্মহাদেৱায নমঃ ॥
যদক্ষৰপদভ্ৰষ্ট-ম্মাত্ৰাহীন-ঞ্চ যদ্ভৱেত্ ।
তত্সৰ্ৱ-ঙ্ক্ষম্যতা-ন্দেৱ প্ৰসীদ পৰমেশ্ৱৰ ॥
ইতি শ্ৰীঋগ্ৱেদীয পঞ্চৰুদ্ৰং সমাপ্তা ।
