Lord Shiva

ശിവ കേശാദി പാദാന്ത വര്ണന സ്തോത്രം

(Shiva Keshadi Padanta Varnana Stotram in Malayalam)

Adi Shankaracharya

This exquisite devotional composition by Adi Shankaracharya presents a vivid, aesthetic portrayal of Lord Shiva, starting from the sacred locks of his hair and descending to his lotus feet. By meticulously detailing the divine physical features of the Lord, the stotra serves as a powerful meditation aid for devotees to visualize his supreme form. Chanting this hymn with devotion is believed to cleanse the mind of worldly attachments, bestow spiritual clarity, and grant the grace of Lord Shiva, leading the seeker toward inner peace, auspiciousness, and the ultimate realization of the divine presence within.

ദേയാസുര്മൂര്ധ്നി രാജത്സരസസുരസരിത്പാരപര്യന്തനിര്യ-
-ത്പ്രാംശുസ്തമ്ബാഃ പിശങ്ഗാസ്തുലിതപരിണതാരക്തശാലീലതാ വഃ ।
ദുര്വാരാപത്തിഗര്തശ്രിതനിഖിലജനോത്താരണേ രജ്ജുഭൂതാ
ഘോരാഘോര്വീരുഹാലീദഹനശിഖിശിഖാഃ ശര്മ ശാര്വാഃ കപര്ദാഃ ॥ 1 ॥
കുര്വന്നിര്വാണമാര്ഗപ്രഗമപരിലസദ്രൂപ്യസോപാനശങ്കാം
ശക്രാരീണാം പുരാണാം ത്രയവിജയകൃതസ്പഷ്ടരേഖായമാണമ് ।
അവ്യാദവ്യാജമുച്ചൈരലികഹിമധരാധിത്യകാന്തസ്ത്രിധോദ്യ-
-ജ്ജാഹ്നവ്യാഭം മൃഡാനീകമിതുരുഡുപരുക്പാണ്ഡരം വസ്ത്രിപുണ്ഡ്രമ് ॥ 2 ॥
ക്രുധ്യദ്ഗൌരീപ്രസാദാനതിസമയപദാങ്ഗുഷ്ഠസങ്ക്രാന്തലാക്ഷാ-
-ബിന്ദുസ്പര്ധി സ്മരാരേഃ സ്ഫടികമണിദൃഷന്മഗ്നമാണിക്യശോഭമ് ।
മൂര്ധ്ന്യുദ്യദ്ദിവ്യസിന്ധോഃ പതിതശഫരികാകാരി വോ മസ്തകം സ്താ-
-ദസ്തോകാപത്തികൃത്യൈ ഹുതവഹകണികാമോക്ഷരൂക്ഷം സദാക്ഷി ॥ 3 ॥
ഭൂത്യൈ ദൃഗ്ഭൂതയോഃ സ്യാദ്യദഹിമഹിമരുഗ്ബിമ്ബയോഃ സ്നിഗ്ധവര്ണോ
ദൈത്യൌഘധ്വംസശംസീ സ്ഫുട ഇവ പരിവേഷാവശേഷോ വിഭാതി ।
സര്ഗസ്ഥിത്യന്തവൃത്തിര്മയി സമുപഗതേതീവ നിര്വൃത്തഗര്വം
ശര്വാണീഭര്തുരുച്ചൈര്യുഗലമഥ ദധദ്വിഭ്രമം തദ്ഭ്രുവോര്വഃ ॥ 4 ॥
യുഗ്മേ രുക്മാബ്ജപിങ്ഗേ ഗ്രഹ ഇവ പിഹിതേ ദ്രാഗ്യയോഃ പ്രാഗ്ദുഹിത്രാ
ശൈലസ്യ ധ്വാന്തനീലാമ്ബരരചിതബൃഹത്കഞ്ചുകോഽഭൂത്പ്രപഞ്ചഃ ।
തേ ത്രൈനേത്രേ പവിത്രേ ത്രിദശവരഘടാമിത്രജൈത്രോഗ്രശസ്ത്രേ
നേത്രേ നേത്രേ ഭവേതാം ദ്രുതമിഹ ഭവതാമിന്ദ്രിയാശ്വാന്വിയന്തുമ് ॥ 5 ॥
ചണ്ഡീവക്ത്രാര്പണേച്ഛോസ്തദനു ഭഗവതഃ പാണ്ഡുരുക്പാണ്ഡുഗണ്ഡ-
-പ്രോദ്യത്കണ്ഡൂം വിനേതും വിതനുത ഇവ യേ രത്നകോണൈര്വിഘൃഷ്ടിമ് ।
ചണ്ഡാര്ചിര്മണ്ഡലാഭേ സതതനതജനധ്വാന്തഖണ്ഡാതിശൌണ്ഡേ
ചാണ്ഡീശേ തേ ശ്രിയേസ്താമധികമവനതാഖണ്ഡലേ കുണ്ഡലേ വഃ ॥ 6 ॥
ഖട്വാങ്ഗോദഗ്രപാണേഃ സ്ഫുടവികടപുടോ വക്ത്രരന്ധ്രപ്രവേശ-
-പ്രേപ്സൂദഞ്ചത്ഫണോരുശ്വസദതിധവലാഹീന്ദ്രശങ്കാം ദധാനഃ ।
യുഷ്മാകം ക്രമവക്ത്രാമ്ബുരുഹപരിലസത്കര്ണികാകാരശോഭഃ
ശശ്വത്ത്രാണായ ഭൂയാദലമതിവിമലോത്തുങ്ഗകോണഃ സ ഘോണഃ ॥ 7 ॥
ക്രുധ്യത്യദ്ധാ യയോഃ സ്വാം തനുമതിലസതോര്ബിമ്ബിതാം ലക്ഷയന്തീ
ഭര്ത്രേ സ്പര്ധാതിനിഘ്നാ മുഹുരിതരവധൂശങ്കയാ ശൈലകന്യാ ।
യുഷ്മാംസ്തൌ ശശ്വദുച്ചൈരബഹുലദശമീശര്വരീശാതിശുഭ്രാ-
-വവ്യാസ്താം ദിവ്യസിന്ധോഃ കമിതുരവനമല്ലോകപാലൌ കപോലൌ ॥ 8 ॥
യോ ഭാസാ ഭാത്യുപാന്തസ്ഥിത ഇവ നിഭൃതം കൌസ്തുഭോ ദ്രഷ്ടുമിച്ഛ-
-ന്സോത്ഥസ്നേഹാന്നിതാന്തം ഗലഗതഗരലം പത്യുരുച്ചൈഃ പശൂനാമ് ।
പ്രോദ്യത്പ്രേമ്ണാ യമാര്ദ്രാ പിബതി ഗിരിസുതാ സമ്പദഃ സാതിരേകാ
ലോകാഃ ശോണീകൃതാന്താ യദധരമഹസാ സോഽധരോ വോ വിധത്താമ് ॥ 9 ॥
അത്യര്ഥം രാജതേ യാ വദനശശധരാദുദ്ഗലച്ചാരുവാണീ-
-പീയൂഷാമ്ഭഃപ്രവാഹപ്രസരപരിലസത്ഫേനബിന്ദ്വാവലീവ ।
ദേയാത്സാ ദന്തപങ്ക്തിശ്ചിരമിഹ ദനുദായാദദൌവാരികസ്യ
ദ്യുത്യാ ദീപ്തേന്ദുകുന്ദച്ഛവിരമലതരപ്രോന്നതാഗ്രാ മുദം വഃ ॥ 10 ॥
ന്യക്കുര്വന്നുര്വരാഭൃന്നിഭഘനസമയോദ്ധുഷ്ടമേഘൌഘഘോഷം
സ്ഫൂര്ജദ്വാര്ധ്യുത്ഥിതോരുധ്വനിതമപി പരബ്രഹ്മഭൂതോ ഗഭീരഃ ।
സുവ്യക്തോ വ്യക്തമൂര്തേഃ പ്രകടിതകരണഃ പ്രാണനാഥസ്യ സത്യാഃ
പ്രീത്യാ വഃ സംവിദധ്യാത്ഫലവികലമലം ജന്മ നാദഃ സ നാദഃ ॥ 11 ॥
ഭാസാ യസ്യ ത്രിലോകീ ലസതി പരിലസത്ഫേനബിന്ദ്വര്ണവാന്ത-
-ര്വ്യാമഗ്നേവാതിഗൌരസ്തുലിതസുരസരിദ്വാരിപൂരപ്രസാരഃ ।
പീനാത്മാ ദന്തഭാഭിര്ഭൃശമഹഹഹകാരാതിഭീമഃ സദേഷ്ടാം
പുഷ്ടാം തുഷ്ടിം കൃഷീഷ്ട സ്ഫുടമിഹ ഭവതാമട്ടഹാസോഽഷ്ടമൂര്തേഃ ॥ 12 ॥
സദ്യോജാതാഖ്യമാപ്യം യദുവിമലമുദഗ്വര്തി യദ്വാമദേവം
നാമ്നാ ഹേമ്നാ സദൃക്ഷം ജലദനിഭമഘോരാഹ്വയം ദക്ഷിണം യത് ।
യദ്ബാലാര്കപ്രഭം തത്പുരുഷനിഗദിതം പൂര്വമീശാനസഞ്ജ്ഞം
യദ്ദിവ്യം താനി ശമ്ഭോര്ഭവദഭിലഷിതം പഞ്ച ദദ്യുര്മുഖാനി ॥ 13 ॥
ആത്മപ്രേമ്ണോ ഭവാന്യാ സ്വയമിവ രചിതാഃ സാദരം സാംവനന്യാ
മഷ്യാ തിസ്രഃസുനീലാഞ്ജനനിഭഗരരേഖാഃ സമാഭാന്തി യസ്യാമ് ।
അകല്പാനല്പഭാസാ ഭൃശരുചിരതരാ കമ്ബുകല്പാമ്ബികായാഃ
പത്യുഃ സാത്യന്തമന്തര്വിലസതു സതതം മന്ഥരാ കന്ധരാ വഃ ॥ 14 ॥
വക്ത്രേന്ദോര്ദന്തലക്ഷ്മ്യാശ്ചിരമധരമഹാകൌസ്തുഭസ്യാപ്യുപാന്തേ
സോത്ഥാനാം പ്രാര്ഥയന്യഃ സ്ഥിതിമചലഭുവേ വാരയന്ത്യൈ നിവേശമ് ।
പ്രായുങ്ക്തേവാശിഷോ യഃ പ്രതിപദമമൃതത്വേ സ്ഥിതഃ കാലശത്രോഃ
കാലം കുര്വന്ഗലം വോ ഹൃദയമയമലം ക്ഷാലയേത്കാലകൂടഃ ॥ 15 ॥
പ്രൌഢപ്രേമാകുലായാ ദൃഢതരപരിരമ്ഭേഷു പര്വേന്ദുമുഖ്യാഃ
പാര്വത്യാശ്ചാരുചാമീകരവലയപദൈരങ്കിതം കാന്തിശാലി ।
രങ്ഗന്നാഗാങ്ഗദാഢ്യം സതതമവിഹിതം കര്മ നിര്മൂലയേത്ത-
-ദ്ദോര്മൂലം നിര്മലം യദ്ധൃദി ദുരിതമപാസ്യാര്ജിതം ധൂര്ജടേര്വഃ ॥ 16 ॥
കണ്ഠാശ്ലേഷാര്ഥമാപ്താ ദിവ ഇവ കമിതുഃ സ്വര്ഗസിന്ധോഃ പ്രവാഹാഃ
ക്രാന്ത്യൈ സംസാരസിന്ധോഃ സ്ഫടികമണിമഹാസങ്ക്രമാകാരദീര്ഘാഃ ।
തിര്യഗ്വിഷ്കമ്ഭഭൂതാസ്ത്രിഭുവനവസതേര്ഭിന്നദൈത്യേഭദേഹാ
ബാഹാ വസ്താ ഹരസ്യ ദ്രുതമിഹ നിവഹാനംഹസാം സംഹരന്തു ॥ 17 ॥
വക്ഷോ ദക്ഷദ്വിഷോഽലം സ്മരഭരവിനമദ്ദക്ഷജാക്ഷീണവക്ഷോ-
-ജാന്തര്നിക്ഷിപ്തശുമ്ഭന്മലയജമിലിതോദ്ഭാസി ഭസ്മോക്ഷിതം യത് ।
ക്ഷിപ്രം തദ്രൂക്ഷചക്ഷുഃ ശ്രുതിഗണഫണരത്നൌഘഭാഭീക്ഷ്ണശോഭം
യുഷ്മാകം ശശ്വദേനഃ സ്ഫടികമണിശിലാമണ്ഡലാഭം ക്ഷിണോതു ॥ 18 ॥
മുക്താമുക്തേ വിചിത്രാകുലവലിലഹരീജാലശാലിന്യവാഞ്ച-
-ന്നാഭ്യാവര്തേ വിലോലദ്ഭുജഗവരയുതേ കാലശത്രോര്വിശാലേ ।
യുഷ്മച്ചിത്തത്രിധാമാ പ്രതിനവരുചിരേ മന്ദിരേ കാന്തിലക്ഷ്മ്യാഃ
ശേതാം ശീതാംശുഗൌരേ ചിരതരമുദരക്ഷീരസിന്ധൌ സലീലമ് ॥ 19 ॥
വൈയാഘ്രീ യത്ര കൃത്തിഃ സ്ഫുരതി ഹിമഗിരേര്വിസ്തൃതോപത്യകാന്തഃ
സാന്ദ്രാവശ്യായമിശ്രാ പരിത ഇവ വൃതാ നീലജീമൂതമാലാ ।
ആബദ്ധാഹീന്ദ്രകാഞ്ചീഗുണമതിപൃഥുലം ശൈലജാക്രീഡഭൂമി-
-സ്തദ്വോ നിഃശ്രേയസേ സ്യാജ്ജഘനമതിഘനം ബാലശീതാംശുമൌലേഃ ॥ 20 ॥
പുഷ്ടാവഷ്ടമ്ഭഭൂതൌ പൃഥുതരജഘനസ്യാപി നിത്യം ത്രിലോക്യാഃ
സമ്യഗ്വൃത്തൌ സുരേന്ദ്രദ്വിരദവരകരോദാരകാന്തിം ദധാനൌ ।
സാരാവൂരൂ പുരാരേഃ പ്രസഭമരിഘടാഘസ്മരൌ ഭസ്മശുഭ്രൌ
ഭക്തൈരത്യാര്ദ്രചിത്തൈരധികമവനതൌ വാഞ്ഛിതം വോ വിധത്താമ് ॥ 21 ॥
ആനന്ദായേന്ദുകാന്തോപലരചിതസമുദ്ഗായിതേ യേ മുനീനാം
ചിത്താദര്ശം നിധാതും വിദധതി ചരണേ താണ്ഡവാകുഞ്ചനാനി ।
കാഞ്ചീഭോഗീന്ദ്രമൂര്ധ്നാം പ്രതിമുഹുരുപധാനായമാനേ ക്ഷണം തേ
കാന്തേ സ്താമന്തകാരേര്ദ്യുതിവിജിതസുധാഭാനുനീ ജാനുനീ വഃ ॥ 22 ॥
മഞ്ജീരീഭൂതഭോഗിപ്രവരഗണഫണാമണ്ഡലാന്തര്നിതാന്ത-
-വ്യാദീര്ഘാനര്ഘരത്നദ്യുതികിസലയതേ സ്തൂയമാനേ ദ്യുസദ്ഭിഃ ।
ബിഭ്രത്യൌ വിഭ്രമം വഃ സ്ഫടികമണിബൃഹദ്ദണ്ഡവദ്ഭാസിതേ യേ
ജങ്ഘേ ശങ്ഖേന്ദുശുഭ്രേ ഭൃശമിഹ ഭവതാം മാനസേ ശൂലപാണേഃ ॥ 23 ॥
അസ്തോകസ്തോമശസ്ത്രൈരപചിതിമമലാം ഭൂരിഭാവോപഹാരൈഃ
കുര്വദ്ഭിഃ സര്വദോച്ചൈഃ സതതമഭിവൃതൌ ബ്രഹ്മവിദ്ദേവലാദ്യൈഃ ।
സമ്യക്സമ്പൂജ്യമാനാവിഹ ഹൃദി സരസീവാനിശം യുഷ്മദീയേ
ശര്വസ്യ ക്രീഡതാം തൌ പ്രപദവരബൃഹത്കച്ഛപാവച്ഛഭാസൌ ॥ 24 ॥
യാഃ സ്വസ്യൈകാംശപാതാദതിബഹലഗലദ്രക്തവക്ത്രം പ്രണുന്ന-
-പ്രാണം പ്രാക്രോശയന്പ്രാങ്നിജമചലവരം ചാലയന്തം ദശാസ്യമ് ।
പാദാങ്ഗുല്യോ ദിശന്തു ദ്രുതമയുഗദൃശഃ കല്മഷപ്ലോഷകല്യാഃ
കല്യാണം ഫുല്ലമാല്യപ്രകരവിലസിതാ വഃ പ്രണദ്ധാഹിവല്ല്യഃ ॥ 25 ॥
പ്രഹ്വപ്രാചീനബര്ഹിഃപ്രമുഖസുരവരപ്രസ്ഫുരന്മൌലിസക്ത-
-ജ്യായോരത്നോത്കരോസ്രൈരവിരതമമലാ ഭൂരിനീരാജിതാ യാ ।
പ്രോദഗ്രാഗ്രാ പ്രദേയാത്തതിരിവ രുചിരാ താരകാണാം നിതാന്തം
നീലഗ്രീവസ്യ പാദാമ്ബുരുഹവിലസിതാ സാ നഖാലീ സുഖം വഃ ॥ 26 ॥
സത്യാഃ സത്യാനനേന്ദാവപി സവിധഗതേ യേ വികാസം ദധാതേ
സ്വാന്തേ സ്വാം തേ ലഭന്തേ ശ്രിയമിഹ സരസീവാമരാ യേ ദധാനാഃ ।
ലോലം ലോലമ്ബകാനാം കുലമിവ സുധിയാം സേവതേ യേ സദാ സ്താം
ഭൂത്യൈ ഭൂത്യൈണപാണേര്വിമലതരരുചസ്തേ പദാമ്ഭോരുഹേ വഃ ॥ 27 ॥
യേഷാം രാഗാദിദോഷാക്ഷതമതി യതയോ യാന്തി മുക്തിം പ്രസാദാ-
-ദ്യേ വാ നമ്രാത്മമൂര്തിദ്യുസദൃഷിപരിഷന്മൂര്ധ്നി ശേഷായമാണാഃ ।
ശ്രീകണ്ഠസ്യാരുണോദ്യച്ചരണസരസിജപ്രോത്ഥിതാസ്തേ ഭാവാഖ്യാ-
-ത്പാരാവാരാച്ചിരം വോ ദുരിതഹതികൃതസ്താരയേയുഃ പരാഗാഃ ॥ 28 ॥
ഭൂമ്നാ യസ്യാസ്തസീമ്നാ ഭുവനമനുസൃതം യത്പരം ധാമ ധാമ്നാം
സാമ്നാമാമ്നായതത്ത്വം യദപി ച പരമം യദ്ഗുണാതീതമാദ്യമ് ।
യച്ചാംഹോഹന്നിരീഹം ഗഹനമിതി മുഹുഃ പ്രാഹുരുച്ചൈര്മഹാന്തോ
മാഹേശം തന്മഹോ മേ മഹിതമഹരഹര്മോഹരോഹം നിഹന്തു ॥ 29 ॥
ഇതി ശ്രീമത്പരമഹംസപരിവ്രാജകാചാര്യസ്യ ശ്രീഗോവിന്ദഭഗവത്പൂജ്യപാദശിഷ്യസ്യ ശ്രീമച്ഛങ്കരഭഗവതഃ കൃതൌ ശ്രീ ശിവ കേശാദിപാദാന്തവര്ണന സ്തോത്രമ് ॥

Explore More