Lord Dattatreya

શ્રી ગુરુચરિત્ર અધ્યાય 18

(Shri Gurucharitra Adhyay 18 in Gujarati)

Saraswati Gangadhar

Also known as Gurucharitra · Gurucharitra adhyay 18 · Shri Guru Charitra

Shri Gurucharitra Adhyay 18. Shri Gurucharitra, the central scripture of the Datta sampradaya, written by Saraswati Gangadhar in the fifteenth century. It tells the lives of Shripad Shrivallabha and Shri Nrisimha Saraswati, the first two incarnations of Dattatreya, as a dialogue between Siddha and Namdharak. Traditionally read as a saptaha — the whole book over seven days — most often in the month of Margashirsha. This adhyay is named in its colophon for अमरापुरमहिमानं-द्विजदैन्यहरणं.

#of 77
॥ શ્રીગણેશાય નમઃ ॥
શ્રીસરસ્વત્યૈ નમઃ ॥ શ્રીગુરુભ્યો નમઃ ॥
જય જયા સિદ્ધમુનિ । તૂ તારક ભવાર્ણી ।
સુધારસ આમુચે શ્રવણી । પૂર્ણ કેલા દાતારા ॥૧॥
ગુરુચરિત્ર કામધેનુ । ઐકતા ન-ધાયે માઝે મન ।
કાંક્ષીત હોતે અંતઃકરણ । કથામૃત ઐકાવયા ॥૨॥
ધ્યાન લાગલે શ્રીગુરુચરણી । તૃપ્તિ નવ્હે અંતઃકરણી ।
કથામૃત સંજીવની । આણિક નિરોપાવે દાતારા ॥૩॥
યેણેપરી સિદ્ધાસી । વિનવી શિષ્ય ભક્તીસી ।
માથા લાવૂનિ ચરણાંસી । કૃપા ભાકી તયે વેળી ॥૪॥
શિષ્યવચન ઐકોનિ । સંતોષલા સિદ્ધમુનિ ।
સાંગતસે વિસ્તારોનિ । ઐકા શ્રોતે એકચિત્તે ॥૫॥
ઐક શિષ્યા શિકામણી । ધન્ય ધન્ય તુઝી વાણી ।
તુઝી ભક્તિ શ્રીગુરુચરણી । તલ્લીન ઝાલી પરિયેસા ॥૬॥
તુજકરિતા આમ્હાંસી । ચેતન જાહલે પરિયેસીં ।
ગુરુચરિત્ર આદ્યંતેસી । સ્મરણ જાહલે અવધારી ॥૭॥
ભિલ્લવડી સ્થાનમહિમા । નિરોપિલા અનુપમા ।
પુઢીલ ચરિત્ર ઉત્તમા । સાંગેન ઐકા એકચિત્તેં ॥૮॥
ક્વચિત્કાળ તયે સ્થાની । શ્રીગુરુ હોતે ગૌપ્યેનિ ।
પ્રકટ જહાલે મ્હણોનિ । પુઢે નિઘાલે પરિયેસા ॥૯॥
વરુણાસંગમ અસે ખ્યાત । દક્ષિણવારાણસી મ્હણત ।
શ્રીગુરુ આલે અવલોકિત । ભક્તાનુગ્રહ કરાવયા ॥૧૦॥
પુઢેં કૃષ્ણાતટાકાંત । શ્રીગુરૂ તીર્થે પાવન કરીત ।
પંચગંગગાસંગમ ખ્યાત । તેથેં રાહિલે દ્વાદશાબ્દે ॥૧૧॥
અનુપમ્ય તીર્થ મનોહર । જૈસેં અવિમુક્ત કાશીપુર ।
પ્રયાગસમાન તીર્થ થોર । મ્હણોનિ રાહિલે પરિયેસા ॥૧૨॥
કુરવપુર ગ્રામ ગહન । કુરૂક્ષેત્ર તોંચિ જાણ ।
પંચગંગાસંગમ કૃષ્ણા । અત્યોત્ત્મ પરિયેસા ॥૧૩॥
કુરુક્ષેત્રીં જિતકે પુણ્ય । તયાહૂનિ અધિક અસે જાણ ।
તીર્થે અસ્તી અગણ્ય । મ્હણોનિ રાહિલે શ્રીગુરૂ ॥૧૪॥
પંચગંગાનદીતીર । પ્રખ્યાત અસે પુરાણાંતર ।
પાંચ નામે આહેતિ થોર । સાંગેન ઐકા એકચિત્તેં ॥૧૫॥
શિવા ભદ્રા ભોગાવતી । કુંભીનદી સરસ્વતી ।
‘ પંચગંગા’ ઐસી ખ્યાતિ । મહાપાતક સંહારી ॥૧૬॥
ઐસી પ્રખ્યાત પંચગંગા । આલી કૃષ્ણેચિયા સંગા ।
પ્રયાગાહૂનિ અસે ચાંગા । સંગમસ્થાન મનોહર ॥૧૭॥
અમરાપુર મ્હણિજે ગ્રામ । સ્થાન અસે અનુપમ્ય ।
જૈસા પ્રયાગસંગમ । તૈસે સ્થાન મનોહર ॥૧૮॥
વૃક્ષ અસે ઔદુંબર । પ્રત્યક્ષ જાણા કલ્પતરુ ।
દેવ અસે અમરેશ્વર । તયા સંગમા ષટકૂળી ॥૧૯॥
જૈસી વારાણસી પુરી । ગંગાભાગીરથી-તીરી ।
પંચનદીંસંગમ થોરી । તત્સમાન પરિયેસા ॥૨૦॥
અમરેશ્વરસંનિધાની । આહેતિ ચૌસષ્ટ યોગિની ।
શક્તિતીર્થ નિર્ગુણી । પ્રખ્યાત અસે પરિયેસા ॥૨૧॥
અમરેશ્વરલિંગ બરવે । ત્યાસી વંદુનિ સ્વભાવે ।
પુજિતાં નર અમર હોય । વિશ્વનાથ તોચિ જાણા ॥૨૨॥
પ્રયાગી કરિતાં માઘસ્નાન । જેં પુણ્ય હોય સાધન ।
શતગુણ હોય તયાહૂન । એક સ્નાને પરિયેસા ॥૨૩॥
સહજ નદીસંગમાંત । પ્રયાગસમાન અસે ખ્યાત ।
અમરેશ્વર પરબ્રહ્મ વસ્તુ । તયા સ્થાની વાસ અસે ॥૨૪॥
યાકારણેં તિયે સ્થાની । કોટિતીર્થે અસતી નિર્ગુણી ।
વાહે ગંગો દક્ષિણી । વેણીસહિત નિરંતર ॥૨૫॥
અમિત તીર્થે તયા સ્થાની । સાંગતા વિસ્તાર પુરાણીં ।
અષ્ટતીર્થ ખ્યાતિ જીણ । તયા કૃષ્ણાતટાકાંત ॥૨૬॥
ઉત્તર દિશી અસે દેખા વહે કૃષ્ણા પશ્ચિમમુખા ।
‘શુક્લતીર્થ’ નામ ઐકા । બ્રહમ્હત્યાપાપ દૂર ॥૨૭॥
ઔદુંબર સન્મુખેસી । તીની તીર્થે પરિયેસી ।
એકાનંતર એક ધનુષી । તીર્થે અસતી મનોહર ॥૨૮॥
‘પાપવિનાશી’ ‘કામ્યતીર્થ’ । તિસરેં સિધ્દ ‘ વરદતીર્થ ।
અમરેશ્વરસંનિધાર્થ । અનુપમ્ય અસે ભૂમંડળી ॥૨૯॥
પુઢેં સંગમ-ષટ્કુળાંત । પ્રયાગતીર્થ અસે ખ્યાત ।
‘ શાક્તિતીર્થ’ અમરતીર્થ’ । કોટિતીર્થ’ પરિયેસા ॥૩૦॥
તીર્થે અસતી અપરાંપર । સાંગતા અસે વિસ્તાર ।
યાકારણેં શ્રીપાદગુરુ । રાહિલે તેથેં દ્વાદશાબ્દેં ॥૩૧॥
કૃષ્ણા વેણી નદી દોની । પંચગંગા મિળોની ।
સપ્તનદીસંગમ સગુણી । કાય સાંગૂ મહિમા ત્યાચી ॥૩૨॥
બ્રહ્મહત્યાદિ મહાપાતકેં । જળોનિ જાતીં સ્નાનેં એકેં ।
ઐસેં સિધ્દ્સ્થાન નિકેં । સકળાભીષ્ટ હોય તેથેં ॥૩૩॥
કાય સાંગૂં ત્યાંચી મહિમા । આણિક દ્યાવયા નાહીં ઉપમા ।
દર્શનમાતેં હોતી કામ્યા । સ્નાનફળ કાય વર્ણૂ ॥૩૪॥
સાક્ષાત્ કલ્પતરુ । અસે વૃક્ષ ઔદુબરુ ।
ગૌપ્ય હોઊન અગોચરુ । રાહિલે શ્રીગુરુ તયા સ્થાની ॥૩૫॥
ભક્તજનતારણાર્થ । હોણાર અસે ખ્યાત ।
રાહિલે તેથેં શ્રીગુરુનાથ । મ્હણોનિ પ્રકટ જાહલે જાણા ॥૩૬॥
અસતા પુઢેં વર્તમાનીં । ભિક્ષા કરાવયા પ્રતિદિનીં ।
અમરાપુર ગ્રામી । જાતી શ્રીગુરુ પરિયેસા ॥૩૭॥
તયા ગ્રામી દ્વિજ એક । અસે વેદભ્યાસક ।
ત્યાચી ભાર્યા પતિસેવક । પતિવ્રતશિરોમણી ॥૩૮॥
સુક્ષીણ અસે તો બ્રાહ્મણ । શુક્લભિક્ષા કરી આપણ ।
કર્મમાર્ગી આચરણ । અસે સાત્વિક વૃત્તીનેં ॥૩૯॥
તયા વિપ્રમંદિરાંત । અસે વેલ ઉન્નત ।
શેંગા નિઘતી નિત્ય બહુત । ત્યાણે ઉદરપૂર્તિ કરી ॥૪૦॥
એખાદે દિવશી ત્યા બ્રાહ્મણાસી । વરો ન મિળે પરિયેસીં ।
તયા શેંગાંતે રાંધોનિ હર્ષી । દિવસ ક્રમી યેણેંપરી ॥૪૧॥
ઐસા તો બ્રાહ્મણ દરિદ્રી । યાચકારણેં ઉદર ભરી ।
પંચમહાયજ્ઞ કુસરી । અતિથિ પૂજી ભક્તીનેં ॥૪૨॥
વર્તતા શ્રીગુરુ એકે દિવસીં । તયા વિપ્રમંદિરાસી ।
ગેલે આપણ ભિક્ષેસી । નેલેં વિપ્રે ભક્તિનેં ॥૪૩॥
ભક્તિપૂર્વક શ્રીગુરૂસી । પૂજા કરી તો ષોડશી ।
ઘેવડે-શેંગા બહુવસી । કેલી હોતી પત્ર-શાકા ॥૪૪॥
ભિક્ષા કરૂન બ્રાહ્મણાસી । આશ્વાસિતી ગુરુ સંતોષી ।
ગેલેં તુઝે દરિદ્ર દોષી । મ્હણોની નિઘતી તયે વેળી ॥૪૫॥
તયા વિપ્રાચે ગૃહાંત । જો કા હોતા વેલ ઉન્નત ।
ઘેવડા નામ વિખ્યાત । આંગણ સર્વ વેષ્ટિલેં અસે ॥૪૬॥
તયા વેલાચેં ઝાડમૂળ શ્રીગુરુમૂર્તિ છેદિતી તાત્કાળ ।
ટાકોનિ દેતી પરિબળેં । ગેલે આપણ સંગમાસી ॥૪૭॥
વિપ્રવનિતા તયે વેળી । દુઃખ કરિતી પુત્ર સકળી ।
મ્હણતી પહા હો દૈવ બળી । કૈસેં અદૃષ્ટ આપુલેં ॥૪૮॥
આમ્હીં તયા યતીશ્વરાસી । કાય ઉપદ્રવ કેલા ત્યાસી ।
આમુચા ગ્રાસ છેદુની કૈસી । ટાકોનિ દિલ્હા ભૂમીવરી ॥૪૯॥
ઐસેપરી તે નારી । દુઃખ કરી નાનાપરી ।
પુરુષ તિચા કોપ કરી । મ્હણે પ્રારબ્ધ પ્રમાણ ॥૫૦॥
મ્હણે સ્ત્રિયેસી તયે વેળી । જેં જેં હોણાર જયા કાળી ।
નિર્માણ કરી ચંદ્રમોળી । તયા આધીન । વિશ્વ જાણ ॥૫૧॥
વિશ્વવ્યાપક નારાયણ । ઉત્પત્તિસ્થિતિલયા કારણ ।
પિપીલિકાદિ સ્થૂળ-જીવન । સમસ્તાં આહાર પુરવીતસે ॥૫૨॥
‘આયુરન્નં પ્રયચ્છતિ’ । ઐસેં બોલે વેદશ્રુતિ ।
પંચાનન આહાર હસ્તી । કેવી કરી પ્રત્યહી ॥૫૩॥
ચૌર્યાયશી લક્ષ જીવરાશી । સ્થૂલ સૂક્ષ્મ સમસ્તાંસી ।
નિર્માણ કેલેં આહારાસી । મગ ઉત્પત્તિ તદનંતરેં ॥૫૪॥
રંકરાયાસી એક દૃષ્ટી । કરુનિ નિક્ષેપણ ।સકૃત અથવા દુષ્કૃત્ય જાણ ।
આપુલેં આપણચિ ભોગણેં । પુઢીલ્યાવરી કાય બોલ ॥૫૬॥
આપુલેં દૈવ અસતાં ઉણેં । પુઢિલ્યા બોલતી મૂર્ખપણે ।
જે પેરિલેં તોંચિ ભક્ષણેં । કવણાવરી બોલ સાંગે ॥૫૭॥
બોલ ઠેવિસી યતીશ્વરાસી । આપલેં આર્જવ ન વિચારિસી ।
ગ્રાસ હરિતલા મ્હણસી । અવિદ્યાસાગરી બુડોનિ ॥૫૮॥
તો તારક આમ્હાંસી ।મ્હણોનિ આલા ભિક્ષેસી ।
નેલેં આમુચે દરિદ્રદોષી । તોચિ તારીલ આમુતેં ॥૫૯॥
યેણેંપરી સ્ત્રિયેસી । સંભાષી વિપ્ર પરિયેસી ।
કાઢોનિ વેલશાખેસી । ટાકીતા ઝાલા ગંગેત ॥૬૦॥
તયા વેલાચેં મૂળ થોરી । જે કાં હોતેં આપુલે દ્વારી ।
કાઢૂં મ્હણુનિ દ્વિજવરી । ખણિતા ઝાલા તયા વેળીં ॥૬૧॥
કાઢિતાં વેલમૂળાસી । લાધલા કુંભે નિધાનેસી ।
આનંદ જાહલા બહુવસી । ઘેઊનિ ગેલા ઘરાંત ॥૬૨॥
મ્હણતી નવલ કાય વર્તલે । યતીશ્વર આમ્હાં પ્રસન્ન્ન ઝાલે ।
મ્હણોનિ હ્યા વેલા છેદિલેં । નિધાન લાધલેં આમ્હાંસી ॥૬૩॥
નર નવ્હે તો યોગીશ્વર હોઈલ ઈશ્વરીઅવતાર ।
આમ્હાં ભેટલા દૈન્યહર । મ્હણતી ચલા દર્શનાસી ॥૬૪॥
જાઊનિ સંગમા શ્રીગુરુસી । પૂજા કરિતી બહુવસી ।
વૃત્તાંત સાંગતી તયાસી । તયે વેળી પરિયેસા ॥૬૫॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી તયાસી । તુમ્હી ન સાંગણેં કવણાસી ।
પ્રકટ કરિતાં આમ્હાંસી । નસેલ લક્ષ્મી તુમચે ઘરી ॥૬૬॥
ઐસેપરી તયા દ્વિજાસી । સાંગે શ્રીગુરુ પરિયેસી ।
અખંડ લક્ષ્મી તુમચે વંશી । પુત્રપૌત્રી નાંદાલ ॥૬૭॥
ઐસા વર લધોન । ગેલી વનિતા તો બ્રાહ્મણ ।
શ્રીગુરુકૃપા ઐસી જાણ । દર્શનમાત્રે દૈન્ય હરે ॥૬૮॥
જ્યાસી હોય શ્રીગુરુકૃપા । ત્યાસી કૈચેં દૈન્ય પાપ ।
કલ્પવૃક્ષ-આશ્રય કરિતાં બાપા । દૈન્ય કૈંચે તયા ઘરી ॥૬૯॥
દૈવ ઉણા અસેલ જો નરુ । ત્યાણેં આશ્રયાવા શ્રીગુરુ ।
તોચિ ઉતરેલ પૈલપારુ । પૂજ્ય હોય સકળિકાંઈ ॥૭૦॥
જો કોણ ભજેલ શ્રીગુરુ । ત્યાસી લાધેલ ઇહ-પરુ ।
અખંડ લક્ષ્મી ત્યાચે ઘરી । અષ્ટૈશ્વર્યે નાંદતી ॥૭૧॥
સિધ્દ મ્હણે નામધારકાસી । શ્રીગુરુમહિમા અસે ઐસી ।
ભજાવે તુમ્હીં મનોમાનસીં । કામધેનુ તુઝ્યા ઘરીં ॥૭૨॥
ગંગાધરાચા કુમર । સાંગે શ્રીગુરુચરિત્રવિસ્તાર ।
પુઢીલ કથામૃતસાર । ઐકા શ્રોતે એકચિત્તેં ॥૭૩॥
ઇતિ શ્રીગુરુચરિત્રામૃતે પરમકથાકલ્પતરૌ શ્રીનૃસિંહસરસ્વત્યુપાખ્યાને
સિધ્દ-નામધારકસંવાદે અમરાપુરમહિમાનં-દ્વિજદૈન્યહરણં નામ અષ્ટાદશોઽધ્યાયઃ ॥ ૧૮ ॥
॥ શ્રીપાદશ્રીવલ્લભ-નૃસિંહસરસ્વતી-દત્તાત્રેયાર્પણમસ્તુ ॥ શ્રીગુરુદેવ દત્ત ॥ શુભં ભવતુ ॥
॥ ઓવીસંખ્યા ૭૩ ॥

Explore More