Lord Dattatreya

શ્રી ગુરુચરિત્ર અધ્યાય 22

(Shri Gurucharitra Adhyay 22 in Gujarati)

Saraswati Gangadhar

Also known as Gurucharitra · Gurucharitra adhyay 22 · Shri Guru Charitra

Shri Gurucharitra Adhyay 22. Shri Gurucharitra, the central scripture of the Datta sampradaya, written by Saraswati Gangadhar in the fifteenth century. It tells the lives of Shripad Shrivallabha and Shri Nrisimha Saraswati, the first two incarnations of Dattatreya, as a dialogue between Siddha and Namdharak. Traditionally read as a saptaha — the whole book over seven days — most often in the month of Margashirsha. This adhyay is named in its colophon for वंध्यामहिषीदोहनं.

#of 67
॥ શ્રીગણેશાય નમઃ ॥
નામધારક શિષ્યરાણા । લાગે સિદ્ધાચિયા ચરણા ।
કર જોડોનિયા જાણા । વિનવીતસે પરિયેસા ॥૧॥
જય જયાજી યોગીશ્વરા । શિષ્યજનમનોહરા ।
તૂચિ તારક ભવસાગરા । અજ્ઞાનતિમિરાજ્યોતી તૂ ॥૨॥
તુઝા ચરણસંપર્ક હોતા । ઝાલે જ્ઞાન મજ આતા ।
પરમાર્થવાસના તત્ત્વતાં । ઝાલી તુઝે પ્રસાદે ॥૩॥
દાખવિલી ગુરૂચી સોય । તેણે સકળ જ્ઞાન હોય ।
તૂચિ તારક યોગિરાય । પરમપુરુષા સિદ્ધમુની ॥૪॥
ગુરુચરિત્રકામધેનુ । સાંગિતલે મજ વિસ્તારોનિ ।
અદ્યાપિ ન ધાય માઝે મનુ । આણિક આવડી હોતસે ॥૫॥
માગે તુમ્હી નિરોપિલે । શ્રીગુરુ ગાણગાપુરી આલે ।
પુઢે કૈસે વર્તલે । વિસ્તારાવે દાતારા ॥૬॥
ઐકોનિ શિષ્યાચે વચન । સાંગે સિદ્ધ સંતોષોન ।
મ્હણે શિષ્યા તૂ સગુણ । ગુરુકૃપેચ બાળક ॥૭॥
ધન્ય ધન્ય તુઝે જીવન । ધન્ય ધન્ય તુઝે મન ।
હોસી તૂચિ પૂજ્યમાન । યા સમસ્ત લોકાંત ॥૮॥
તુવા પ્રશ્ન કેલાસી । સંતોષ માઝ્યા માનસી ।
ઉલ્હાસ હોતો સાંગાવયાસી । ગુરુચરિત્રકામધેનુ ॥૯॥
પુઢે વાઢલા અનંત મહિમા । સાંગતાં અસે અનુપમા ।
શ્રીગુરુ આલે ગાણગાભુવની । રાહિલે સંગમી ગુપ્તરૂપે ॥૧૦॥
ભીમા ઉત્તરવાહિનીસી । અમરજાસંગમવિશેષી ।
અશ્વત્થ નારાયણ પરિયેસી । મહાવરદ સ્થાન અસે ॥૧૧॥
અમરજા નદી થોર । સંગમ ઝાલા ભીમાતીર ।
પ્રયાગાસમાન અસે ક્ષેત્ર । અષ્ટતીર્થે અસતી તેતેહ ॥૧૨॥
તયા તીર્થાંચે મહિમાન । અપાર અસે આખ્યાન ।
પુઢે તુજ વિસ્તારોન । સાંગેન ઐક શિષ્યોત્તમા ॥૧૩॥
તયા સ્થાની શ્રીગુરુમૂર્તિ । હોતી ગૌપ્ય અતિપ્રીતી ।
તીર્થમહિમા કરણે ખ્યાતિ । ભક્તજનતારણાર્થ ॥૧૪॥
સમસ્ત તીર્થે શ્રીગુરુચરણી । ઐસે બોલતી વેદપુરાણી ।
ત્યાસી કાયસે તીર્થ ગહની । પ્રકાશ કરી ક્ષેત્રાંસી ॥૧૫॥
ભક્તજનતારણાર્થ । તીર્થે હિંડે શ્રીગુરુનાથ ।
ગૌપ્ય હોતી કલિયુગાત । પ્રકટ કેલી ગુરુનાથે ॥૧૬॥
તેથીલ મહિમા અનુક્રમેસી । સાંગો પુઢે વિસ્તારેસી ।
પ્રકટ ઝાલે શ્રીગુરૂ કૈસી । સાંગેન ઐકા એકચિત્તે ॥૧૭॥
ઐસા સંગમ મનોહર । તેથે વસતી શ્રીગુરુવર ।
ત્રિમૂર્તીંચા અવતાર । ગૌપ્ય હોય કવણેપરી ॥૧૮॥
સહસ્ત્ર કિરણે સૂર્યાસી । કેવી રાહવેલ ગૌપ્યેસી ।
આપોઆપ પ્રકાશી । હોય સહજ ગુણ તયાચે ॥૧૯॥
વસતી રાની સંગમાસી । જાતી નિત્ય ભિક્ષેસી ।
તયા ગાણગાપુરાસી । માધ્યાહ્નકાળી પરિયેસા ॥૨૦॥
તયા ગ્રામી દ્વિજવર । અસતી એકશત ઘર ।
હોતે પૂર્વી અગ્રહાર । વેદપાઠક બ્રાહ્મણ અસતી ॥૨૧॥
તયા સ્થાની વિપ્ર એક । રાહત અસે સુક્ષીણ દેખ ।
ભાર્યા ત્યાચી પતિસેવક । પતિવ્રતાશિરોમણી ॥૨૨॥
વર્તત અસતા દરિદ્રદોષી । અસે એક વાંઝ મહિષી ।
વેસણ ઘાતલી તિયેસી । દંતહીન અતિવૃદ્ધ ॥૨૩॥
નદીતીરી મળિયાસી । ક્ષારમૃત્તિકા વહાવયાસી ।
નિત્ય દ્રવ્ય દેતી ત્યાસી । મૃત્તિકા ક્ષાર વહાવયા ॥૨૪॥
તેણે દ્રવ્યે વરો ઘેતી । યેણે રીતી કાળ ક્રમિતી ।
શ્રીગુરુનાથ અતિપ્રીતી । યેતી ભિક્ષેસી ત્યાચે ઘરા ॥૨૫॥
વિપ્ર લોક નિંદા કરિતી । કૈચા આલા યતિ મ્હણતી ।
આમ્હી બ્રાહ્મણ અસો શ્રોતી । ન યે ભિક્ષા આમુચે ઘરી ॥૨૬॥
નિત્ય આમુચે ઘરી દેખા । વિશેષ અન્ન અનેક શાકા ।
અસે ત્યજુની યતિ ઐકા । જાતો દરિદ્રિયાચે ઘરી ॥૨૭॥
ઐસે બોલતી વિપ્ર સમસ્ત । ભક્તવત્સલ શ્રીગુરુનાથ ।
પ્રપંચરહિત પરમાર્થ । કરણે અસે આપુલ્યા મની ॥૨૮॥
પાહે પા વિદુરાચ્યા ઘરા । પ્રીતી કૈસી શાર્ઙગધરા ।
દુર્યોધનરાજદ્વારા । કધી ન વચે પરિયેસા ॥૨૯॥
સાત્ત્વિકબુદ્ધી જે વર્તતી । શ્રીગુરૂચી ત્યાંસી અતિપ્રીતિ ।
ઇહ સૌખ્ય અપરા ગતિ । દેતો આપલ્યા ભક્તાંસી ॥૩૦॥
ઐસા કૃપાળૂ પરમ પુરુષ । ભક્તાવરી પ્રેમ હર્ષ ।
ત્યાસી દુર્બળ કાય દોષ । રંકા રાજ્ય દેઉ શકે ॥૩૧॥
જરી કોપે એખાદ્યાસી । ભસ્મ કરીલ પરિયેસી ।
વર દેતા દરિદ્રિયાસી । રાજ્ય હોય ક્ષિતીચે ॥૩૨॥
બ્રહ્મદેવે આપુલ્યા કરે । લિહિલી અસતી દુષ્ટ અક્ષરે ।
શ્રીગુરુચરણસંપર્કે । દુષ્ટાક્ષરે તી શુભ હોતી ॥૩૩॥
ઐસે બ્રીદ શ્રીગુરુચે । વર્ણૂ ન શકે માઝે વાચે ।
થોર પુણ્ય ત્યા બ્રાહ્મણાચે । શ્રીગુરુ જાતી તયા ઘરા ॥૩૪॥
વર્તત અસતા એકે દિવસી । ન મિળે વરૂ ત્યા બ્રાહ્મણાસી ।
ઘરી અસે વાંઝ મહિષી । નેલી નાહી મૃત્તિકેસી ॥૩૫॥
તયા વિપ્રમંદિરાસી । શ્રીગુરુ આલે ભિક્ષેસી ।
મહા ઉષ્ણ વૈશાખમાસી । માધ્યાહ્નકાળી પરિયેસા ॥૩૬॥
ઐસે શ્રીગુરુકૃપામૂર્તિ । ગેલે દ્વિજગૃહાપ્રતી ।
વિપ્ર ગેલા યાચકવૃત્તી । વનિતા ત્યાચી ઘરી અસે ॥૩૭॥
ભિક્ષા મ્હણતા શ્રીગુરુનાથ । પતિવ્રતા આલી ધાવત ।
સાષ્ટાંગી દંડવત । કરિતી ઝાલી તયે વેળી ॥૩૮॥
નમન કરૂનિ શ્રીગુરૂસી । વિનવીતસે ભક્તીસી ।
આપલા પતી યાચકવૃત્તીસી । ગેલા અસે અવધારા ॥૩૯॥
ઉત્કૃષ્ટ ધાન્ય ઘરી બહુત । ઘેવોનિ યેતિલ પતી ત્વરિત ।
તવવરી સ્વામી બૈસા મ્હણત । પિઢે ઘાતલે બૈસાવયા ॥૪૦॥
શ્રીગુરુમૂર્તિ હાસ્યવદન । બૈસતે ઝાલે શુભાસન ।
તિયે વિપ્રસ્ત્રિયેસી વચન । બોલતી ક્ષીર કા વો ન ઘાલિસી ॥૪૧॥
તુઝે દ્વારી અસતા મહિષી । ક્ષીર કાહો ન ઘાલિસી ભિક્ષેસી ।
આમ્હાતે તૂ કા ચાળવિસી । નાહી વરૂ મ્હણોનિયા ॥૪૨॥
શ્રીગુરુવચન ઐકોન । વિપ્રવનિતા કરી નમન ।
વાંઝ મહિષી દંતહીન । વૃદ્ધત્વ ઝાલે તિયેસી ॥૪૩॥
ઉપજતાંચી આમુચે ઘરી । વાંઝ ઝાલી દગડાપરી ।
ગાભા ન વાચે કવણેપરી । રેડા મ્હણોનિ પોશિતો ॥૪૪॥
યાચિ કારણે તિયેસી । વેસણ ઘાતલી પરિયેસી ।
વાહતાતી મૃત્તિકેસી । તેણે આમુચા યોગક્ષેમ ॥૪૫॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી તિયેસી । મિથ્યા બોલસી આમ્હાંસી ।
ત્વરિત જાવોનિયા મહિષીસી । દુહૂનિ આણી ક્ષીર આમ્હા ॥૪૬॥
ઐસે વચન ઐકોનિ । વિશ્વાસ ઝાલા તિચે મની ।
કાષ્ઠપાત્ર ઘેવોનિ । ગેલી ઐકા દોહાવયા ॥૪૭॥
શ્રીગુરુવચન ઐકોન । વિપ્રવનિતા જાતા ક્ષણ ।
દુભલી ક્ષીર સંતોષોન । ભરણે દોન તયે વેળી ॥૪૮॥
વિસ્મય કરી વિપ્રવનિતા । મ્હણે ઈશ્વર હા તત્ત્વતા ।
યાચે વાક્ય પરિસતા । કાય નવલ મ્હણતસે ॥૪૯॥
ક્ષીર ઘેવોનિ ઘરાત । આલી પતિવ્રતા ત્વરિત ।
તાપવિતી ઝાલી અગ્નીત । સવેચિ વિનવી પરિયેસા ॥૫૦॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી તિયેસી । ઘાલી હો ક્ષીર ભિક્ષેસી ।
જાણે આમ્હા સ્વસ્થાનાસી । મ્હણોનિ નિરોપિતી તયે વેળી ॥૫૧॥
પરિસોનિ સ્વામીચે વચન । ઘેવોનિ આલી ક્ષીરભરણ ।
કેલે ગુરુનાથે પ્રાશન । અતિસંતોષે કરૂનિયા ॥૫૨॥
સંતોષોનિ શ્રીગુરુમૂર્તિ । વર દેતી અતિપ્રીતી ।
તુઝે ઘરી અખંડિતી । લક્ષ્મી રાહે નિરંતર ॥૫૩॥
પુત્રપૌત્રી શ્રિયાયુક્ત । તુમ્હી નાંદાલ નિશ્ચિત ।
મ્હણોનિ નિઘાલે ત્વરિત । સંગમસ્થાનાસી આપુલ્યા ॥૫૪॥
શ્રીગુરુ ગેલે સંગમાસી । આલા વિપ્ર ઘરાસી ।
ઐકતા ઝાલા વિસ્તારેસી । મહિમા શ્રીગુરુમૂર્તીચા ॥૫૫॥
મ્હણે અભિનવ ઝાલે થોર । હોઈલ ઈશ્વરી અવતાર ।
આમુચ્યા દૃષ્ટી દિસે નર । પરમપુરુષ તોચિ સત્ય ॥૫૬॥
વિપ્ર મ્હણે સ્ત્રિયેસ । આમુચે ગેલે દરિદ્રદોષ ।
ભેટ જાહલી શ્રીગુરુવિશેષ । સકળાભીષ્ટે સાધલી ॥૫૭॥
મ્હણોનિ મની નિર્ધાર કરિતી । ભેટી જાઊ કૈચા યતિ ।
હાતી ઘેવોનિ આરતી । ગેલે દંપતી સંગમાસી ॥૫૮॥
ભક્તિપૂર્વક શ્રીગુરૂસી । ગંધાક્ષતાધૂપદીપેસી ।
નૈવેદ્યતાંબૂલપ્રદક્ષિણેસી । પૂજા કરિતી સદ્ભાવે ॥૫૯॥
યેણેપરી દ્વિજવર । લાધતા જાહલા જૈસા વર ।
કન્યાપુત્ર લક્ષ્મી સ્થિર । પૂર્ણ આયુષ્ય ઝાલે જાણ ॥૬૦॥
સિદ્ધ મ્હણે શિષ્યાસી । શ્રીગુરુકૃપા હોય જ્યાસી ।
દૈન્ય કૈસે ત્યા નરાસી । અષ્ટૈશ્વર્યૈ ભોગીતસે ॥૬૧॥
મ્હણે સરસ્વતીગંગાધર । સાંગે ગુરુચરિત્રવિસ્તાર ।
ઐકતા હોય મનોહર । દૈન્યાવેગળા હોય ત્વરિત ॥૬૨॥
ઇતિશ્રીગુરુચરિત્રામૃત । વંધ્યા મહિષી દુગ્ધ દેત ।
નિશ્ચયાચે બળે સત્ય । ભાગ્ય આલે વિપ્રાસી ॥૬૩॥
ઇતિ શ્રીગુરુચરિત્રપરમકથાકલ્પતરૌ શ્રીનૃસિંહસરસ્વત્યુપાખ્યાને
સિદ્ધનામધારકસંવાદે વંધ્યામહિષીદોહનં નામ દ્વાવિંશોઽધ્યાયઃ ॥૨૨॥
॥ ઓવીસંખ્યા ॥૬૩॥
॥શ્રીગુરુદત્તાત્રેયાર્પણમસ્તુ॥

Explore More