Lord Dattatreya

śrī gurucaritra adhyāya 25

(Shri Gurucharitra Adhyay 25 in English (IAST))

Saraswati Gangadhar

Also known as Gurucharitra · Gurucharitra adhyay 25 · Shri Guru Charitra

Shri Gurucharitra Adhyay 25. Shri Gurucharitra, the central scripture of the Datta sampradaya, written by Saraswati Gangadhar in the fifteenth century. It tells the lives of Shripad Shrivallabha and Shri Nrisimha Saraswati, the first two incarnations of Dattatreya, as a dialogue between Siddha and Namdharak. Traditionally read as a saptaha — the whole book over seven days — most often in the month of Margashirsha. This adhyay is named in its colophon for द्विजप्रशंसा.

#of 84
|| śrīgaṇeśāya namaḥ ||
jaya jayājī siddhamunī | tūci guruśiromaṇī |
sākṣī yetase aṃtaḥkaraṇī | bolilā māte paramārtha ||1||
aisā kṛpāl̤u parameśvara | āpaṇa jhālā avatāra |
yerā disatase nara | teci ajñānī pratyakṣa ||2||
tayā trivikramabhāratīsī | dāvile rūpa pratyakṣesī |
puḍhe kathā vartalī kaisī | niropāvī dātārā ||3||
siddha mhaṇe aika bāl̤ā | śrīgurūcī agamya līlā |
sāṃgatā na sare bahu kāl̤ā | sādhāraṇa mī sāṃgatase ||4||
samasta līlā sāṃgatā | vistāra hoīla bahu kathā |
yā kāraṇe kvacitā | niropītase bāl̤akā ||5||
puḍhe apūrva vartale eka | aika śiṣyā nāmadhāraka |
vidurā nāme nagara eka | hotā rājā yavana tethe ||6||
mahākrūra brahmadveṣī | sadā karī jīvahiṃsī |
carcā karavī brāhmaṇāṃsī | veda mhaṇavī āpaṇāpuḍhe ||7||
viprāsī mhaṇe yavana | je kā asatī vidvajjana |
āpulyā sabheta yeūna | veda sarva mhaṇāve ||8||
tyāte dravya deīna bahuta | sarvāmadhye mānyavaṃta |
jo kā sāṃgela vedārtha | viśeṣa tyācī pūjā karū ||9||
aise aikūni jñānī jana | neṇo mhaṇatī veda āpaṇa |
je kā asatī matihīna | kāṃkṣā karitī dravyācī ||10||
jāvoniyā mlecchāpuḍhe | vedaśāstra vācitī gāḍhe |
mleccha manī ase kuḍe | aike artha yajñakāṃḍācā ||11||
mhaṇe vipra yajña karitī | paśuhatyā karaṇe rītī |
āmhā mlecchāte niṃditī | paśu vadhitī mhaṇoniyā ||12||
yeṇeparī brāhmaṇāsī | niṃdā karī bahuvasī |
yogyatā pāhūna dvijavarāṃśī | apāra dravya detase ||13||
yeṇeparī to yavana | deto dravya mhaṇona |
aikate jhāle sakal̤a jana | deśodeśī vipravarga ||14||
vedaśāstrī nipuṇa | dravyāvarī ṭhevunī mana |
bheṭīsī jātī brāhmaṇa | veda mhaṇatī yavanāpuḍhe ||15||
aise maṃdamati vipra | tyāṃcī joḍī yamapura |
madonmatta durācāra | teca iṣṭa kalīce ||16||
yeṇeparī vartamānī | vartata asatā eke dinī |
maṃdabhāgya vipra donī | yevoni bheṭale rāyā ||17||
vedaśāstra abhijñātī | tīna veda jāṇo mhaṇatī |
tayā yavanāpuḍhe kirti | āpalī āpaṇa sāṃgatī ||18||
vipra mhaṇatī rāyāsī | koṇī nāhī āmhāsarasī |
vāda karāvayā vedāṃsī | nasatī cārī rāṣṭrāṃta ||19||
asatī jarī tujhyā nagarī | tvarita yethe pācārī |
āmhāsave veda cārī | carcā karāvī dvijāṃnī ||20||
vipravacana aikoni | rājā paḍalā abhimānī |
āpulyā nagarace vipra āṇoni | samastāte puse to ||21||
rājā mhaṇe samastāṃsī | carcā karāvī tumhī yāṃsī |
je jiṃkitī tarkesī | tyāsī apāra dravya deū mhaṇe ||22||
aikoniyā jñānī jana | mhaṇatī mlecchālāgūna |
āmhā yogyatā nāhī jāṇa | yā brāhmaṇāṃte kevī jiṃkū ||23||
āmhāmadhye heci śreṣṭha | vipra doghe mahāsubhaṭa |
yāte karoni pragaṭa | māna dyāvā mahārāja ||24||
aise mhaṇatī dvija samasta | aikoni rājā māna deta |
vastre bhūṣaṇe deī vicitra | gajāvarī ārūḍhavile ||25||
ārūḍhavoni hastīvarī | miravā mhaṇe āpulyā nagarī |
nāhī vipra yāṃce sarī | heci rāje viprāṃce ||26||
āpaṇa rājā yavanāṃsī | he duje rāje dvijāṃsī |
aise bhūsura tāmasī | mlecchāpuḍhe veda mhaṇatī ||27||
mahātāmasī te brāhmaṇa | dvijāṃte karūniyā dūṣaṇa |
rāje mhaṇavitī āpaṇa | tayā yavanarājyāṃta ||28||
aise asatā vartamānī | vipra madāṃdhe vyāpūni |
rājāpuḍhe jāvoni | vinavitātī pariyesā ||29||
vipra mhaṇatī rāyāsī | āmhā yogyatā bahuvasī |
na mil̤e ekhādā vādāsī | vṛthā jhāle śikoniyā ||30||
āmuce manī bahu ārtā | karaṇe vāda vedaśāstrī |
niropa deī jāū ātā | vicārū tujhyā rāṣṭrāta ||31||
jarī mil̤ela ekhādā narū | tayāsave carcā karū |
na mil̤e taisā dvijavarū | jayapatra gheū brāhmaṇāce ||32||
rājā mhaṇe tayāsī | jāve rāṣṭrī tvaritesī |
parābhavāve brāhmaṇāsī | mhaṇoni niropa detā jhālā ||33||
yavanāce ājñesī | nighāle dvijavara tāmasī |
paryaṭana karitā rājyāsī | gāvogāvī vicāritī ||34||
gāvogāvī hiṃḍatī | jayapatre lihūna ghetī |
aisī kavaṇā ase śakti | tayāsanmukha ubhe rahāve ||35||
samasta nagare hiṃḍata | puḍhe gele dakṣiṇapaṃtha |
bhīmātīrī ase vikhyāta | kumasī grāma uttama ||36||
tethe hotā mahāmuni | trivikramabhāratī mhaṇunī |
tyāsī yetī veda tinhī | anekaśāstrī abhijña to ||37||
mahāmuni kīrtimaṃta | mhaṇoni sāṃgatī jana samasta |
aikatī dvija madonmatta | gele tayā munīpāsī ||38||
jāvoni mhaṇatī tayāsī | trivedī aise mhaṇavisī |
carcā karāvī āmhaṃsī | athavā dyāve hāripatra ||39||
vipravacana aikoni | mhaṇatase trivikramamuni |
āmhī neṇo veda tinhī | athavā na ye veda eka ||40||
jarī jāṇo vedaśāstra | tarī kā hoto araṇyapātra |
vaṃdana karite rāje sarvatra | tumhāṃsārakhe bhoga karito ||41||
neṇo mhaṇoni araṇyavāsī | veṣa ghetalā mī saṃnyāsī |
āmhī bhikṣuka tāpasī | tumhāṃsamāna navhe jāṇā ||42||
hārī athavā jiṃkūna | nāhī tayācā abhimāna |
tumhī utkṛṣṭa vidvajjana | āmhāsave kāya vāda ||43||
aikoni munīṃce vacana | tavakā ale te brāhmaṇa |
āmhāsave vāda kavaṇa | ghālī aisā tribhuvanī ||44||
hiṃḍata ālo avaghe rāṣṭra | āmhāsamāna nāhī nara |
mhaṇoni dākhavitī jayapatra | asaṃkhyāta pariyesā ||45||
yeṇeparī āpaṇāsī | jayapatra dyāve viśeṣī |
abhimāna asalyā mānasī | karī vāda mhaṇatātī ||46||
anekaparī brāhmaṇāṃsī | sāṃge muni vinayesī |
aikatī nā dvija mahādveṣī | māgatī jayapatra āpule ||47||
trivikrama mahāmuni | āpule vicāra aṃtaḥkaraṇī |
yāte nyāve gāṇagābhuvanī | śikṣā karaṇe dvijāte ||48||
vipra madāṃdhe vyāpile | aneka brāhmaṇa dhikkārile |
tyāte karaṇe upāya bhale | mhaṇoni yojile manāta ||49||
trivikrama mhaṇe viprāsī | calā gāṇagābhuvanāsī |
tethe deīna tumhāṃsī | jayapatra vistāre ||50||
tethe asatī āpule guru | tayāpuḍhe patra deīna nirdhārū |
athavā tumacyā manīṃcā bhārū | śamana karū mhaṇe dekhā ||51||
aiśī nigutī karūni | nighālā trivikrama mahāmuni |
save yetī vipra donī | āṃdlike baisoniyā ||52||
mūḍha brāhmaṇa ajñānī | yatīśvarā cālavoni |
āpaṇa baisale sukhāsanī | mhaṇoni alpāyuṣī jhāle ||53||
pāvale tayā gāṇagāpurā | je kā sthāna guruvarā |
ramya sthāna bhīmātīrā | vāsa narasiṃhasarasvatī ||54||
namana karūni śrīgurūsī | vinavī muni bhaktīsī |
kṛpāmūrti vyomakeśī | bhaktavatsalā paramapuruṣā ||55||
jaya jayājī jagadguru | nirguṇa tūci nirvikāru |
trayamūrtīcā avatāru | anāthāṃcā rakṣaka ||56||
darśana hotā tujhe caraṇa | uddhare saṃsārā bhavārṇa |
neṇatī mūḍha ajñānajana | adhogatīce te iṣṭa ||57||
sadagadita kaṃṭha jhālā | romāṃca aṃgī uṭhalā |
netrī bāṣpa ānaṃda jhālā | māthā ṭhevī caraṇāvarī ||58||
namana karitāṃci manīśvarāte | uṭhavile śrīgurunāthe |
āliṃgoni karuṇāvaktre | pusatātī vṛttānta ||59||
śrīguru pusatī trivikramāsī | āleta kavaṇe kāryāsī |
vistāroni āmhāṃsī | niropāve munivarā ||60||
śrīguruce vacana aikoni | sāṃgatase trivikramamuni |
madonmatta vipra donī | āle asatī carcesī ||61||
vedaśāstrādi mīmāṃse | mhaṇatī carcā karū harṣe |
veda cārī jivhāgrī vase | mhaṇatī mūḍha vipra donī ||62||
jarī na karā carcesī | patra māgatī hārīsī |
anekāparī tayāṃsī | sāṃgatā na aikatī unmatta ||63||
mhaṇoni ālo tumhāṃjaval̤ī | tumhī śrīguru caṃdramaul̤ī |
tumace vākya ase bal̤ī | teṇeparī niropāve ||64||
munivacana aikoni | śrīguru mhaṇatī hāsyavadanī |
āle hote vipra donī | tyāte pusatī vṛttānta ||65||
śrīguru mhaṇatī viprāṃsī | kavaṇa āletī kāryāsī |
vāda kāyasā āmhāṃsī | lābha kāya vāde tumhā ||66||
āmhī tāpasī saṃnyāsī | āmhā hārī kāyasī |
kāya thorī tumhāṃsī | jaya hotā yatīsave ||67||
śrīguruvacana aikoni | bolatātī vipra donī |
ālo pṛthvī hiṃḍoni | samasta vipra jiṃkīta ||68||
navhe koṇī sanmukha | vedacarcāparāṅmukha |
mhaṇoni patre aneka | kāḍhoniyā dākhavilī ||69||
yeṇeparī āmhāṃsī | patra detā kā sāyāsī |
kopa ālā trivikramāsī | ghevoni ālā tumhāṃjaval̤ī ||70||
jarī asāla sābhimāna | tumhāṃsahita doghejaṇa |
vedaśāstrādi vyākaraṇa | carcā karū mhaṇatī vipra ||71||
āmhī jāṇo veda cārī | na hotī koṇī āmhāṃsarī |
tumhī doghe yatīśvarī | kāya jāṇāla vedānta ||72||
śrīguru mhaṇatī viprāṃsī | garve nāśa samastāṃsī |
devadānavādikāṃsī | garve mṛtyu lādhalā jāṇā ||73||
garve bal̤īsī kāya jhāle | bāṇāsurāsī phal̤a āle |
laṃkānātha kaurava gele | vaivasvatakṣetrāsī ||74||
kavaṇa jāṇe vedānta | brahmādikā na kal̤e aṃta |
veda asatī anaṃta | garva vṛthā tumhī karitā ||75||
vicārāla āpule hita | tarī sāṃḍā sarva bhrāṃta |
kāya jāṇatā vedānta | caturvedī mhaṇavitā ||76||
śrīgurūce vacana aikoni | garve dāṭale bahu manī |
jāṇo āmhī veda tīnhī | sāṃga saṃhitā pariyesā ||77||
yeṇeparī śrīgurūsī | bolatī brāhmaṇa pariyesī |
siddha mhaṇe nāmadhārakāsī | apūrva puḍhe vartale ||78||
veda cārī ādi aṃtī | śrīguru brāhmaṇāṃ niropitī |
sāṃgena aikā ekacittī | mhaṇe sarasvatīgaṃgādhara ||79||
iti śrīgurucaritrāmṛta | trivikramamuni vikhyāta |
vipra jayapatra māgata | te caritra varṇile ||80||
iti śrīgurucaritraparamakathākalpatarau śrīnṛsiṃhasarasvatyupākhyāne
siddhanāmadhārakasaṃvāde dvijapraśaṃsā nāma paṃcaviśo'dhyāyaḥ ||25||
|| ovīsaṃkhyā ||80||
||śrīgurudattātreyārpaṇamastu||

Explore More