શ્રીગણેશાય નમઃ ।
નામધારક શિષ્યરાણા ।
લાગે સિદ્ધાચિયા ચરણા વિનવીતસે વચના । ઐકા શ્રોતે એકચિત્તે ॥૧॥
નામધારક શિષ્યરાણા ।
લાગે સિદ્ધાચિયા ચરણા વિનવીતસે વચના । ઐકા શ્રોતે એકચિત્તે ॥૧॥
જયજયાજી સિદ્ધ યોગી । તૂ તારક આમ્હા જગી ।
જ્ઞાનપ્રકાશ કરણેલાગી । દિલે દર્શન ચરણાંચે ॥૨॥
જ્ઞાનપ્રકાશ કરણેલાગી । દિલે દર્શન ચરણાંચે ॥૨॥
ચતુર્વેદ વિસ્તારેસી । શ્રીગુરુ નિરોપિતી વિપ્રાંસી ।
પુઢે કથા વર્તલી કૈસી । વિસ્તારાવી દાતારા ॥૩॥
પુઢે કથા વર્તલી કૈસી । વિસ્તારાવી દાતારા ॥૩॥
શિષ્યવચન ઐકોનિ । સાંગતા ઝાલા વિસ્તારોનિ ।
ઐક શિષ્યા નામકરણી । અનુપમ મહિમા શ્રીગુરૂચી ॥૪॥
ઐક શિષ્યા નામકરણી । અનુપમ મહિમા શ્રીગુરૂચી ॥૪॥
કિતી પ્રકારે વિપ્રાંસી । શ્રીગુરુ સાંગતી હિતાસી ।
ન ઐકતી દ્વિજ તામસી । મ્હણતી વાદ કા પત્ર દેણે ॥૫॥
ન ઐકતી દ્વિજ તામસી । મ્હણતી વાદ કા પત્ર દેણે ॥૫॥
ઐસે ઉત્તર ઐકોનિ કાની । કોપ કરિતી શ્રીગુરુ મનિ ।
જૈસે તુમચે અંતઃકરણી । તૈસે સિદ્ધી પાવવૂ મ્હણતી ॥૬॥
જૈસે તુમચે અંતઃકરણી । તૈસે સિદ્ધી પાવવૂ મ્હણતી ॥૬॥
સર્પાચે પેટારિયાસી । કોરૂ જાતા મૂષક કૈસી ।
જૈસા પતંગ દીપાસી । કરી આપુલા આત્મઘાત ॥૭॥
જૈસા પતંગ દીપાસી । કરી આપુલા આત્મઘાત ॥૭॥
તૈસે વિપ્ર મદોન્મત્ત । શ્રીગુરુ ન ઓળખત ।
બળે આપુલે પ્રાણ દેત । દિવાંધવત્ દ્વિજ દેખા ॥૮॥
બળે આપુલે પ્રાણ દેત । દિવાંધવત્ દ્વિજ દેખા ॥૮॥
ઇતુકે વર્તતા તે અવસરી । શ્રીગુરુ દેખતી નરાસી દૂરી ।
શિષ્યાસી મ્હણતી પાચારી । કવણ જાતો માર્ગસ્થ ॥૯॥
શિષ્યાસી મ્હણતી પાચારી । કવણ જાતો માર્ગસ્થ ॥૯॥
શ્રીગુરુવચન ઐકોનિ । ગેલે સેવક ધાવોનિ ।
ત્યા નરાતે પાચારોનિ । આણિલા ગુરુસન્મુખ ॥૧૦॥
ત્યા નરાતે પાચારોનિ । આણિલા ગુરુસન્મુખ ॥૧૦॥
ગુરુ પુસતી ત્યાસી । જન્મ કવણ જાતીસી ।
તો વૃત્તાન્ત સાંગ મજસી । મ્હણોનિ પુસતી તયે વેળી ॥૧૧॥
તો વૃત્તાન્ત સાંગ મજસી । મ્હણોનિ પુસતી તયે વેળી ॥૧૧॥
શ્રીગુરુવચન ઐકોન । સાંગે આપણ જાતિહીન ।
માતંગ નામ મ્હણોન । સ્થાન આપુલે બહિર્ગ્રામી ॥૧૨॥
માતંગ નામ મ્હણોન । સ્થાન આપુલે બહિર્ગ્રામી ॥૧૨॥
તૂ કૃપાળૂ સર્વા ભૂતી । મ્હણોનિ પાચારિલે પ્રીતી ।
આપણ ઝાલો ઉદ્ધારગતિ । મ્હણોનિ દંડવત નમન કરી ॥૧૩॥
આપણ ઝાલો ઉદ્ધારગતિ । મ્હણોનિ દંડવત નમન કરી ॥૧૩॥
ઐસે કૃપાળૂ પરમપુરુષ । દૃષ્ટિ કેલી સુધારસ ।
લોહાસી લાગતા પરિસ । સુવર્ણ હોતા કાય વેળ ॥૧૪॥
લોહાસી લાગતા પરિસ । સુવર્ણ હોતા કાય વેળ ॥૧૪॥
તૈસે તયા પતિતાવરી । કૃપા કેલી નરહરી ।
દંડ દેવોનિ શિષ્યા કરી । રેખા સપ્ત કાઢવિલ્યા ॥૧૫॥
દંડ દેવોનિ શિષ્યા કરી । રેખા સપ્ત કાઢવિલ્યા ॥૧૫॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી પતિતાસી । એક રેખા લંઘી રે ઐસી ।
આલા નર વાક્યાસરસી । આલે જ્ઞાન આણિક તયા ॥૧૬॥
આલા નર વાક્યાસરસી । આલે જ્ઞાન આણિક તયા ॥૧૬॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી તયાસી । કવણે કુળી જન્મલાસી ।
પતિત મ્હણે કિરાતવંશી । નામ આપુલે વનરાખા ॥૧૭॥
પતિત મ્હણે કિરાતવંશી । નામ આપુલે વનરાખા ॥૧૭॥
દુસરી રેકા લંઘિતા । જ્ઞાન ઝાલે માગુતા ।
બોલૂ લાગલા અનેક વાર્તા । વિસ્મય કરિતી તયે વેળી ॥૧૮॥
બોલૂ લાગલા અનેક વાર્તા । વિસ્મય કરિતી તયે વેળી ॥૧૮॥
તિસરી રેખા લંઘી મ્હણતી । ત્યાસી ઝાલી જ્ઞાતિસ્મૃતિ ।
મ્હણે ગંગાપુત્ર નિશ્ચિતી । વાસ તટી ગંગેચ્યા ॥૧૯॥
મ્હણે ગંગાપુત્ર નિશ્ચિતી । વાસ તટી ગંગેચ્યા ॥૧૯॥
લંઘિતા રેખા ચવથી । મ્હણે આપણ શૂદ્રજાતી ।
જાત હોતો આપુલે વૃત્તી । સ્વામી માતે પાચારિલે ॥૨૦॥
જાત હોતો આપુલે વૃત્તી । સ્વામી માતે પાચારિલે ॥૨૦॥
લંઘિતા રેખા પાંચવેસી । ઝાલે જ્ઞાન આણિક તયાસી ।
જન્મ ઝાલા વૈશ્યવંશી । નામ આપુલે સોમદત્ત ॥૨૧॥
જન્મ ઝાલા વૈશ્યવંશી । નામ આપુલે સોમદત્ત ॥૨૧॥
સહાવી રેખા લંઘિતાં । મ્હણે આપણ ક્ષત્રિય ખ્યાતા ।
નામ આપુલે વિખ્યાતા । ગોદાવરી મ્હણોનિ ॥૨૨॥
નામ આપુલે વિખ્યાતા । ગોદાવરી મ્હણોનિ ॥૨૨॥
સાતવી રેખા લંઘિતાક્ષણ । અગ્રજાતી વિપ્ર આપણ ।
વેદશાસ્ત્રાદિ વ્યાકરણ । અધ્યાપક નામ આપુલે ॥૨૩॥
વેદશાસ્ત્રાદિ વ્યાકરણ । અધ્યાપક નામ આપુલે ॥૨૩॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી તયાસી । વેદશાસ્ત્રી અભ્યાસ મ્હણસી ।
આલે વિપ્ર ચર્ચેસી । વાદ કરી ત્યાંસવે ॥૨૪॥
આલે વિપ્ર ચર્ચેસી । વાદ કરી ત્યાંસવે ॥૨૪॥
અભિમંત્રોની વિભૂતિ । ત્યાચે સર્વાંગી । પ્રોક્ષિતી ।
પ્રકાશલી જ્ઞાનજ્યોતી । ત્યા નરા પરિયેસા ॥૨૫॥
પ્રકાશલી જ્ઞાનજ્યોતી । ત્યા નરા પરિયેસા ॥૨૫॥
જૈસે માનસસરોવરાસ । વાયસ જાતા હોતી હંસ ।
તૈસા ગુરુહસ્તસ્પર્શ । પતિત ઝાલા જ્ઞાનરાશી ॥૨૬॥
તૈસા ગુરુહસ્તસ્પર્શ । પતિત ઝાલા જ્ઞાનરાશી ॥૨૬॥
નરસિંહસરસ્વતી જગદ્ગુરુ । ત્રયમૂર્તીંચા અવતારુ ।
અજ્ઞાની લોક મ્હણતી નરુ । તેચિ જાતી અધઃપાતા ॥૨૭॥
અજ્ઞાની લોક મ્હણતી નરુ । તેચિ જાતી અધઃપાતા ॥૨૭॥
યેણેપરી પતિતાસી । જ્ઞાન ઝાલે આસમાસી ।
વેદશાસ્ત્ર સાંગેસી । મ્હણો લાગલા તયે વેળી ॥૨૮॥
વેદશાસ્ત્ર સાંગેસી । મ્હણો લાગલા તયે વેળી ॥૨૮॥
જે આલે ચર્ચેસ વિપ્ર । ભયચકિત ઝાલે ફાર ।
જિવ્હા તુટોનિ ઝાલે બધિર । હ્રદયશૂળ તાત્કાળી ॥૨૯॥
જિવ્હા તુટોનિ ઝાલે બધિર । હ્રદયશૂળ તાત્કાળી ॥૨૯॥
વિપ્ર થરથરા કાપતી । શ્રીગુરુચરણી લોળતી ।
આમુચી આતા કાય ગતિ । જગજ્જ્યોતી સ્વામિયા ॥૩૦॥
આમુચી આતા કાય ગતિ । જગજ્જ્યોતી સ્વામિયા ॥૩૦॥
શ્રીગુરુદ્રોહી ઝાલો જાણ । ધિક્કારિલે બ્રાહ્મણ ।
તૂ અવતાર ગૌરીરમણ । ક્ષમા કરણે સ્વામિયા ॥૩૧॥
તૂ અવતાર ગૌરીરમણ । ક્ષમા કરણે સ્વામિયા ॥૩૧॥
વેષ્ટોનિયા માયાપાશી । ઝાલો આપણ મહાતામસી ।
નોળખો તુઝ્યા સ્વરૂપાસી । ક્ષમા કરણે સ્વામિયા ॥૩૨॥
નોળખો તુઝ્યા સ્વરૂપાસી । ક્ષમા કરણે સ્વામિયા ॥૩૨॥
તૂ કૃપાળુ સર્વા ભૂતી । આમુચે દોષ નાણી ચિત્તી ।
આમ્હા દ્યાવી ઉદ્ધારગતિ । મ્હણોનિ ચરણી લાગતી ॥૩૩॥
આમ્હા દ્યાવી ઉદ્ધારગતિ । મ્હણોનિ ચરણી લાગતી ॥૩૩॥
એખાદે સમયી લીલેસી । પર્વત કરસી તૃણાસરસી ।
પર્વત પાહસી કોપેસી । ભસ્મ હોય નિર્ધારી ॥૩૪॥
પર્વત પાહસી કોપેસી । ભસ્મ હોય નિર્ધારી ॥૩૪॥
તૂચિ સૃષ્ટિ સ્થાપિસી । તૂચિ સર્વાંચે પોષણ કરિસી ।
તૂચિ કર્તા પ્રળયાસી । ત્રિમૂર્તિ જગદ્ગુરુ ॥૩૫॥
તૂચિ કર્તા પ્રળયાસી । ત્રિમૂર્તિ જગદ્ગુરુ ॥૩૫॥
તુઝા મહિમા વર્ણાવયાસી । મતિ નાહી આમ્હાંસી ।
ઉદ્ધરાવે દીનાસી । શરણાગતા વરપ્રદા ॥૩૬॥
ઉદ્ધરાવે દીનાસી । શરણાગતા વરપ્રદા ॥૩૬॥
ઐસે વિપ્ર વિનવિતી । શ્રીગુરુ ત્યાસી નિરોપ દેતી ।
તુમ્હી ક્ષોભવિલા ભારતી । ત્રિવિક્રમ મહામુનિ ॥૩૭॥
તુમ્હી ક્ષોભવિલા ભારતી । ત્રિવિક્રમ મહામુનિ ॥૩૭॥
આણિક કેલે બહુત દોષી । નિંદિલે સર્વ વિપ્રાંસી ।
પાવાલ જન્મ બ્રહ્મરાક્ષસી । આપુલી જોડી ભોગાવી ॥૩૮॥
પાવાલ જન્મ બ્રહ્મરાક્ષસી । આપુલી જોડી ભોગાવી ॥૩૮॥
આપુલે આર્જવ આપણાપાસી । ભોગિજે પુણ્યપાપાસી ।
નિષ્કૃતિ ન હોતા ક્રિયમાણાસી । ગતિ નાહી પરિયેસા ॥૩૯॥
નિષ્કૃતિ ન હોતા ક્રિયમાણાસી । ગતિ નાહી પરિયેસા ॥૩૯॥
શ્રીગુરુવચન ઐકોનિ । લાગતી વિપ્ર દોઘે ચરણી ।
કધી ઉદ્ધરો ભવાર્ણવી । મ્હણોનિયા વિનવિતી ॥૪૦॥
કધી ઉદ્ધરો ભવાર્ણવી । મ્હણોનિયા વિનવિતી ॥૪૦॥
શ્રીગુરુનાથ કૃપામૂર્તિ । ત્યા વિપ્રાંતે નિરોપ દેતી ।
બ્રહ્મરાક્ષસ વ્હાલ પ્રખ્યાતિ । સંવત્સર બારાપર્યંત ॥૪૧॥
બ્રહ્મરાક્ષસ વ્હાલ પ્રખ્યાતિ । સંવત્સર બારાપર્યંત ॥૪૧॥
અનુતપ્ત ઝાલિયા કારણ । શાંતિરૂપ અસાલ જાણ ।
જો કા શુકનારાયણ । પ્રથમ વાક્ય મ્હણતસા ॥૪૨॥
જો કા શુકનારાયણ । પ્રથમ વાક્ય મ્હણતસા ॥૪૨॥
તુમચે પાપ શુદ્ધ હોતા । દ્વિજ યેઈલ પર્યટતા ।
પુઢીલ વાક્ય તુમ્હા સાંગતા । ઉદ્ધારગતિ હોઈલ ॥૪૩॥
પુઢીલ વાક્ય તુમ્હા સાંગતા । ઉદ્ધારગતિ હોઈલ ॥૪૩॥
આતા જાવે ગંગેસી । સ્થાન બરવે બૈસાવયાસી ।
મ્હણોનિ નિરોપિતી ત્યાસી । ગેલે વિપ્ર તે વેળી ॥૪૪॥
મ્હણોનિ નિરોપિતી ત્યાસી । ગેલે વિપ્ર તે વેળી ॥૪૪॥
નિઘતા ગ્રામાબાહેરી । હ્રદયશૂલ અપરંપારી ।
જાતા ક્ષણ નદીતીરી । વિપ્ર પંચત્વ પાવલે ॥૪૫॥
જાતા ક્ષણ નદીતીરી । વિપ્ર પંચત્વ પાવલે ॥૪૫॥
આપણ કેલ્યા કર્માસી । પ્રયત્ન નાહી આણિકાસી ।
ઐસે વિપ્ર તામસી । આત્મઘાતકી તેચિ જાણા ॥૪૬॥
ઐસે વિપ્ર તામસી । આત્મઘાતકી તેચિ જાણા ॥૪૬॥
શ્રીગુરુવચન યેણેપરી । અન્યથા નવ્હે નિર્ધારી ।
ઝાલે રાક્ષસ દ્વિજવરી । બારા વર્ષી ગતિ પાવલે ॥૪૭॥
ઝાલે રાક્ષસ દ્વિજવરી । બારા વર્ષી ગતિ પાવલે ॥૪૭॥
વિપ્ર પાઠવિલે ગંગેસી । માગે કથા વર્તલી કૈસી ।
નામધારક શિષ્યાસી । સિદ્ધ સાંગે અવધારા ॥૪૮॥
નામધારક શિષ્યાસી । સિદ્ધ સાંગે અવધારા ॥૪૮॥
પતિત ઝાલા મહાજ્ઞાની । જાતિસ્મરણ સપ્તજન્મી ।
પૂર્વાપાર વિપ્ર મ્હણોનિ । નિર્ધાર કેલા મનાત ॥૪૯॥
પૂર્વાપાર વિપ્ર મ્હણોનિ । નિર્ધાર કેલા મનાત ॥૪૯॥
નમન કરૂનિ શ્રીગુરૂસી । વિનવી પતિત ભક્તીસી ।
અજ્ઞાનમાયા તિમિરાસી । જ્યોતિરૂપ જગદ્ગુરુ ॥૫૦॥
અજ્ઞાનમાયા તિમિરાસી । જ્યોતિરૂપ જગદ્ગુરુ ॥૫૦॥
વિપ્ર હોતો પૂર્વી આપણ । કેવી ઝાલો જાતિહીન ।
સાંગાવે જી વિસ્તારોન । ત્રિકાળજ્ઞાન અંતરસાક્ષી ॥૫૧॥
સાંગાવે જી વિસ્તારોન । ત્રિકાળજ્ઞાન અંતરસાક્ષી ॥૫૧॥
જન્માંતરી આપણ દેખ । પાપ કેલે મહાદોષ ।
કી વિરોધિલે વિનાયક । નૃસિંહસરસ્વતી સાંગ પા ॥૫૨॥
કી વિરોધિલે વિનાયક । નૃસિંહસરસ્વતી સાંગ પા ॥૫૨॥
ઐસે વચન ઐકોનિ । સાંગતી ગુરુ પ્રકાશૂનિ ।
મ્હણોનિ સાંગતી સિદ્ધમુનિ । નામધારક શિષ્યાસી ॥૫૩॥
મ્હણોનિ સાંગતી સિદ્ધમુનિ । નામધારક શિષ્યાસી ॥૫૩॥
મ્હણોનિ સરસ્વતીગંગાધર । સાંગે ગુરુચરિત્રવિસ્તાર ।
પુઢીલ કથા ઐકતા નર । પતિત હોય બ્રહ્મજ્ઞાની ॥૫૪॥
પુઢીલ કથા ઐકતા નર । પતિત હોય બ્રહ્મજ્ઞાની ॥૫૪॥
ઐસી પુણ્યપાવન કથા । ઐકતા ઉદ્ધાર અનાથા ।
પાવે ચતુર્વિધ પુરુષાર્થા । નિશ્ચયેસી જાણ પા ॥૫૫॥
પાવે ચતુર્વિધ પુરુષાર્થા । નિશ્ચયેસી જાણ પા ॥૫૫॥
ઇતિ શ્રીગુરુચરિત્રપરમકથાકલ્પતરૌ શ્રીનૃસિંહસરસ્વત્યુપાખ્યાને
સિદ્ધનામધારકસંવાદે મદોન્મત્તવિપ્રશાપકથનં નામ સપ્તવિંશોઽધ્યાયઃ ॥૨૭॥
સિદ્ધનામધારકસંવાદે મદોન્મત્તવિપ્રશાપકથનં નામ સપ્તવિંશોઽધ્યાયઃ ॥૨૭॥
॥ ઓવીસંખ્યા ॥૫૫॥
॥ શ્રીગુરુદત્તાત્રેયાર્પણમસ્તુ ॥