Lord Dattatreya

śrī gurucaritra adhyāya 28

(Shri Gurucharitra Adhyay 28 in English (IAST))

Saraswati Gangadhar

Also known as Gurucharitra · Gurucharitra adhyay 28 · Shri Guru Charitra

Shri Gurucharitra Adhyay 28. Shri Gurucharitra, the central scripture of the Datta sampradaya, written by Saraswati Gangadhar in the fifteenth century. It tells the lives of Shripad Shrivallabha and Shri Nrisimha Saraswati, the first two incarnations of Dattatreya, as a dialogue between Siddha and Namdharak. Traditionally read as a saptaha — the whole book over seven days — most often in the month of Margashirsha. This adhyay is named in its colophon for कर्मविपाककथनं.

#of 197
|| śrīgaṇeśāya namaḥ ||
nāmadhāraka mhaṇe siddhāsī | puḍhīla kathā sāṃga āmhāṃsī |
ulhāsa mājhe mānasī | gurucaritra atigoḍa ||1||
siddha mhaṇe nāmadhārakā | kathā ase ativiśeṣa |
aikatā jātī sarva doṣa | jñānajyotiprakāśe ||2||
śrīguru mhaṇatī patitāsī | āpule pūrvajanma pusasī |
sāṃgena aika pariyesī | cāṃḍālajanma hoṇāra gati ||3||
puṇyapāpāṃcī gati | āpule ārjava bhogitī |
karmavipākī ase khyāti | nīcaśreṣṭhakarmānusārī ||4||
vipra kṣatriya vaiśya śūdra varṇa | yāṃcepāsāva cāṃḍāla varṇa |
upajalā asatā jñātihīna | jātivibhāga karmāparī ||5||
viprastriyepāsī dekhā | śūdra jāya vyabhicārikā |
piṃḍa upaje to cāṃḍālikā | sol̤āvī jātī cāṃḍāla ||6||
he mūl̤a utpattīce lakṣaṇa | nānā doṣāṃce ācaraṇa |
teṇe hīna janma gheṇe | viprādi cārī varṇāṃsī ||7||
yā doṣācā vistāra | sāṃgato kī savistara |
vipre karitā anācā | janma hīnajātī pāve ||8||
guru athavā mātāpitā | sāṃḍoni jāya tattvatāṃ |
cāṃḍālajanma hoya nirutā | soḍitā kulastriyesī ||9||
kuladevatā soḍoni ekā | pūjā karī āṇikā |
to hoya cāṃḍāla dekhā | sadā anṛta bole nara ||10||
sadā jīvahiṃsā karī | kanyāvikraya manoharī |
laṭikeci āpaṇa pramāṇa karī | tohī janme cāṃḍālayonī ||11||
śūdrahaste karī bhojana | aśvavikraya karī brāhmaṇa |
tohī cāṃḍāla hoya jāṇa | sadā śūdrasaṃparkai ||12||
śūdrastrīsī sadā saṃga | nitya ase dāsīyoga |
gṛhabhāṃḍa atal̤atī tyāga | teṇe devapitṛkarme karī ||13||
tohī pāve hīnayonī | jo kā agni-ghālī rānī |
gāyavāsarāṃsī vighaḍoni | vegal̤ī karī tohī | hoya cāṃḍāla ||14||
soḍī āpulyā jananīte | āṇi mārī lekarāte |
vegal̤ī karī āpulyā satte | tohī janme cāṃḍāla ||15||
bailāvarī vipra baise | śūdrānna jevī harṣe |
cāṃḍāla hoya bharavase | aise mhaṇatī śrīguru ||16||
vipra tīrthāsa jāvona | śrāddhādi na karī jāṇa |
parānna pratigraha gheṇe | to hoya cāṃḍāla ||17||
ṣaṭkarmerahita vipra dekhā | kapilā gāīce dugdha aikā |
na karitā abhiṣekā | kṣīrapāna jo karī ||18||
tohī pāve cāṃḍālayonī | tul̤asīpatre oraponi |
pūjā karī devāṃlāgoni | śāligrāma śūdre bhajaliyā ||19||
na sevīca mātāpitā | tyajī tyāsī na pratipāl̤itā |
cāṃḍāla hoya janmatā | saptajanmī kṛmi hoya ||20||
pahilī eka strī asatā | dujī karoni tisī tyajitā |
hoya janma tyāsī patitā | āṇika sāṃgena eka navala ||21||
śramoni atithī ālā asatā | veda mhaṇavoni anna ghālitā |
janma pāve hā tattvatā | cāṃḍālayonī pariyesā ||22||
yogya viprāṃte niṃditī | āṇika jātī pūjitī |
cāṃḍālayonī jātī | vṛttilopa keliyā ||23||
tal̤ī vihirī phoḍī moḍī | śivālayī pūjā toḍī |
brāhmaṇāṃcī ghare moḍī | tohī janme patitakul̤ī ||24||
svāmistriyesī | śatrumitraviśvāsastrīsī |
jo karī vyābhicārāsī | tohī janme patitāgṛhī ||25||
doghī striyā jayāsī | tyāta ṭhevī prapaṃcesī |
atithi āliyā astamānāsī | grāsa na de tohī patita hoya ||26||
trisaṃdhyāsamayī dekhā | jo vipra jevī avivekā |
bhāka deunī phire nikā | to janme cāṃḍālayonī ||27||
rāje detī bhūmidāna | āpaṇa ghetī hirona |
saṃdhyākālī karī śayana | tohī hoya cāṃḍāla ||28||
vaiśvadevakāli atithīsī | jo karī duṣṭottaresī |
anna na deī tayāsī | kukkuṭajanma hovoni upaje ||29||
gaṃgātīrthāṃcī niṃdā karī | ekādaśī bhojana karī |
svāmīsa soḍī samarī | cāṃḍālayonī tayā janma ||30||
strī saṃbhogī parvaṇīsī | athavā hariharādivaśī |
veda śikavī śūdrāsī | cāṃḍālayonī janma pāve ||31||
mṛtyudivasī na karī śrāddha | kele puṇya sāṃge prasiddha |
vāṭekarāṃsī karī bheda | cāṃḍālayonī janma pāve ||32||
grīṣmakālī araṇyāta | poī ghālitī jñānavaṃta |
tethe vighna jo karī | tohī janme cāṃḍālayonī ||33||
nāḍībheda na kal̤atā vaidyakī | jāṇoni auṣadhe de āṇikī |
to hoya mahāpātakī | cāṃḍālayonīta saṃbhave ||34||
jāraṇa māraṇa mohanādi | maṃtra japatī kubuddhi |
janma cāṃḍāla hoya triśuddhī | vedamārga tyajitā vipre ||35||
śrīgurusī nara mhaṇe koṇa | hariharāte niṃde jāṇa |
anya devatāṃce karī pūjana | to nara patita hoya ||36||
brāhmaṇa kṣatriya vaiśya śūdra | āpule karma tyajūni maṃda |
āṇika karma ācare sadā | tohī hoya cāṃḍāla ||37||
śūdrāpāsūnī maṃtra śike | tyāsī ghaḍatī sarva pātake |
gaṃgodaka kṣīrodake | śvānacarmī ghātale parī ||38||
vidhavā strīśī saṃga karī | śivyā deūna atithi jevavī gharī |
śrāddhadinī piṃḍa na karī | cāṃḍālayonī to janme ||39||
mātā pitā guru dveṣī | to janme cāṃḍālayonīsī |
āṇika janma pāpavaṃśī | upajoni yetī pariyesā ||40||
gurūcī niṃdā karī harṣī | sadā ase vipradveṣī |
vedacarcā karī bahuvaśī | to hoya brahmarākṣasa ||41||
bhaje āpaṇa eka daivata | duje deva niṃdā karīta |
to hoya apasmārita | daridrarūpe pīḍatase ||42||
mātā pitā guru varjona | vegal̤ā hoya strī āpaṇa |
beraḍāce poṭī upajona | rogī hoūna rāhatase ||43||
sadā veda dūṣī āpaṇa | avamānīta brāhmaṇa |
karmabhraṣṭa hoya āpaṇa | mūtrakṛcchrarogī hoya ||44||
lokāṃce varmakarma āpaṇa | sadā karī uccāraṇa |
hradayarogī hoya jāṇa | mahākaṣṭa bhogītase ||45||
garbhapāta karī striyesī | vāṃjha hovoni upaje pariyesī |
putra jhāliyā maratī tvaresī | garbhapāta karū naye ||46||
dharmaśāstrādi purāṇa | sāṃgatā nāyake jāṇa |
āṇika jevitā dṛṣṭi āpaṇa | bahiraṭa hovoni upaje ||47||
patitāsave karī iṣṭatī | gardabhajanma pāvatī |
tyāsī rasa auṣadha ghetī | mṛgayonī janme to ||48||
brahmahatyā kelī jarī | kṣayarogī hoya nirdhārī |
surāpānī ol̤akhā parī | śyāmadaṃta upajela ||49||
aśvavadha govadha karitā | vāṃjha jvarī hoya niścitā |
saveci hoya anutaptatā | doṣa kāhī nāhī tyāsī ||50||
viśvāsaghātakī narāsī | janma hoya aisā tyāsī |
anna jevitā vāṃti urvaśī | annavairī to hoya ||51||
sevaka ekācā cāl̤avona | ghevoni jātī je jana |
tyāsī hoya jāṇa baṃdhana | kārāgṛha bhogītase ||52||
sarpajātī mārī nara | sarpayonī puḍhe nirdhāra |
aise doṣa apāra | ātā taskara prakaraṇa sāṃgena ||53||
striyāṃte corūni gheūni jāya | matihīna janma hoya |
sadā kleśī āpaṇa hoya | aṃtī jāya narakāsī ||54||
suvarṇacorī karī nara | pramehavyādhi hoya nirdhāra |
pustaka coritā nara | aṃdha houni upaje dekhā ||55||
vestracorī karī jarī | śvitrī rogī hoya nirdhārī |
gaṇadravyacorī gharī | brahmāṃḍapurāṇī bolile ase ||57||
paradravya-apahāra dekhā | paradattāpahāra viśeṣā |
paradveṣī nara aikā | dhānya aputrī houni upaje ||58||
annacorī keliyā dekhā | gulmavyādhi hoya aikā |
dhānya karīla taskarikā | raktāṃga hoya durgaṃdha śarīra ||59||
kā ekhādā taila corī | tohī durgaṃdhī pāve śarīrī |
parastrībrahmasva apahārī | brahmarākṣasajanma pāve ||60||
motī māṇika ratne dekhā | corī karī nara aikā |
hīnajātīsī janma nikā | pāve nara avadhārā ||61||
patraśākhādi phal̤e corī | kharūjī hoya aparaṃpārī |
raktāṃgī hoya nirdhārī | gociḍa hoya to nara ||62||
kāṃsya loha karpāsa lavaṇa | taskaritā narā jāṇa |
śvetakuṣṭha hoya nirguṇa | vicāroni rahāṭāve ||63||
devadravyāpahārī dekhā | devakāryanāśa apahāra dekhā |
paṃḍurogī to nikā | phal̤acorī vidrūpī ||64||
paranikṣepacorī karī dekhā | karitā hoya sadā śokā |
dhanataskara uṃṣṭra aikā | janma pāve avadhārā ||65||
phalacorī hoya vanacara | jalacorahī hoya kāval̤ā thora |
gṛhopakaraṇe taskara | kākajanma to pāve ||66||
madhutaskara avadhārī | janma pāve hoya ghārī |
gorasa karī corī | kuṣṭhī hoya pariyesā ||67||
śrīguru mhaṇatī patitāsī | janma pāve aisiyā doṣī |
ātā sāṃgena vyabhicāraprakaraṇesī | śāṃtiparvī bolile ase ||68||
parastrī āliṃgiyā dekhā | śatajanma śvāna nikā |
puḍhe māgutī saptajanmikā | bhogī duḥkhā avadhārā ||69||
parastrīyonī pāhe dṛṣṭīne | janme to aṃdhatvapaṇe |
baṃdhubhāryāsaṃparka karaṇe | gardabhajanma to pāve ||70||
tohī janma soḍoni | nighoni jāya sarpayonī |
punhā narakī jāvoni | nānā kaṣṭa bhogītase ||71||
sakhībhāryāsave aikā | mātulastrī ase viśekhā |
yekhādā karī saṃparkā | śvānayonī janma pāve ||72||
parastriyāṃce vadana | na karāve kadā avalokana |
kubuddhī karitā nirīkṣaṇa | cakṣurogī hoūni upaje ||73||
āpaṇa ase śūdrajāti | viprastrīśī karī rati |
tī doghehī kṛmi hotī | he niścita avadhārā ||74||
sadā śūdrasaṃparka karī | yācī strī vyabhicārī |
janma pāve ho kutarī | mahādoṣa bolilāse ||75||
aise tayā patitāpratī | śrīguru āpaṇa niropitī |
aikata hotā trivikramabhāratī | praśna kelā śrīgurūsī ||76||
svāmī niropile dharma sakal̤a | aikatā hoya mana nirmal̤a |
jarī ghaḍale eka vel̤a | pāpa jāya kavaṇeparī ||77||
śrīguru mhaṇatī trivikramāsī | prāyaścitta ase pāpāsī |
paścāttāpa hoya jyāsī | pāpa nāhī sarvathā ||78||
pāpa ase thora kele | aṃtaḥkaraṇī ase khocale |
tyāsī prāyaścitta bhale | karmavipākī bolile ||79||
prāyaścittāṃcī vidhāne | sāṃgena aikā sthira mane |
aneka ṛṣīṃcī vacane | tī sāṃgena aikā tumhī ||80||
prathama vhāvā brahmadaṃḍa | teṇe hoya pāpakhaṃḍa |
godāne sālaṃkṛta akhaṃḍa | aśakta tarī dravya dyāve ||81||
niṣka athavā ardhaniṣka | sūkṣma pāpa pāva niṣka |
sthūlasūkṣma asela pātaka | teṇe vidhīṃ dravya dyāve ||82||
ajñānakṛta pāpāsī | paścāttāpe śuddhi pariyesī |
gurusevā tatparesī | keliyā guru nivārī ||83||
neṇatā pāpa keliyāsī | prāyaścitta ase pariyesī |
prāṇāyāma dviśatesī | puṇyatīrthī dahā snāne ||84||
tīna guṃjā suvarṇa dyāve | nadī ācarāve dona gāve |
saumya pātaka yāci bhāve | jātī pāpe pariyesī ||85||
strīpuruṣa doghāṃta eka | karitī puṇyapāpa doṣa |
doghehī paḍatī doṣāta | doghe ācarāve prāyaścitta ||86||
āṇika eka ase prakāra | jeṇe pāpa hoya dūra |
gāyatrījapa dahā sahastra | karāvā teṇe vedamaṃtra ||87||
yāce nāva gāyatrīkṛccha | mahādoṣī karī pavitra |
aise karāve vicitra | śrīguru sāṃgatī trivikramāsī ||88||
prājāpatyakṛcchra dekhā | ase vidhi ativiśeṣā |
bhojana karāve mukta ekā | athavā ayācita bhikṣā ||89||
upavāsa karāve tīna divasa | smarāve gurucaraṇāsa |
yeṇe jātī saumya doṣa | je āpaṇāsī sāmānya ||90||
’atikacchra’ ase eka | ekacitte muni aika |
doṣa asatīla sāmānyaka | ajñāneci keliyā ||91||
anna ghyāve saptaviṃśati grāsa | sakāl̤ī bārā rātrī paṃcadaśa |
athavā donī aṣṭa grāsa | ayācita anna dyāve ||92||
aise saumya pātakāsī | vidhi asatī pariyesī |
māsa eka nemesī | aṃjulī eka jevāve ||93||
upavāsa tīna karāve dekhā | prakāra sāṃgena āṇikā |
tīna dina upoṣakā | ghṛtapāraṇe karāve ||94||
tīna divasa ghṛta ghevoni | kṣīra ghyāve divasa tīnī |
tīna divasa vāyu bhakṣoni | punaḥ kṣīra eka divasa ||95||
ekhādā asela aśakta | tayāsī ase eka vrata |
tīl̤a gul̤a lāhyā pīṭha | upavāsa eka karāvā ||96||
pūrṇakṛcchra karā aisī | parṇodaka ghyāve pratidivaśī |
karāve titake upavāsī | paścāttāpe prāśana kīje ||97||
kamala bilva aśvattha | kuśodaka biṃdu nitya |
pāna karāve satya | parṇakṛcchra pariyesā ||98||
āṇika eka prakāra | karī cāṃdrāyaṇa-ācāra |
kukkuṭāṃḍapramāṇa āhāra | grāsa ghyāve vardhamānī ||99||
amāvāsyesī eka grāsa | paurṇimesī paṃcadaśa |
kṛṣṇapakṣī utarata | dusare māsī haviṣyānna ||100||
āpale pāpa pragaṭūni | uccārāve sabhāsthānī |
paścāttāpe jal̤ūni | pāpa jāya avadhārā ||1||
ātā sāṃgena tīrthakṛcchra | yātrā karāvī pavitra |
vārāṇasī śvetaparvata | snānamātre pāpe jātī ||2||
varakaḍa tīrthī geliyāsī | gāyatrījapa sahastresī |
pāpa jāya tvaresī | agastīvacana bolile ase ||3||
samudrasetubaṃdhesī | snāna keliyā pariyesī |
bhrūṇahatyāpāpa nāśī | kṛtaghnādi pātake ||4||
vidhipūrvaka śucīsī | japa koṭī gāyatrīsī |
brahmahatyāpāpa nāśī | aike trivikrama ekacitte ||5||
lakṣa gāyatrī japa keliyā | surāpānapāpa jāya layā |
suvarṇacorī keliyā | sāta lakṣa japāve ||6||
aṣṭa lakṣa gurutalpagāsī | gāyatrī japatā pāpa nāśī |
ātā sāṃgena pariyesī | vedākṣare pāpa dūra ||7||
pavamānasūkta catvārī | paṭhaṇa karitā brahmahatyā dūrī |
iṃdramitra avadhārī | eka māsa japāve ||8||
surāpānādi pātake | jātīla yeṇe sūktake |
śunaḥśepā nāma sūkte | suvarṇaharā pāpa jāya ||9||
pavamānaśannasūkta | paṭhaṇa karitā haviṣyokta |
māsa eka paṭhata | gurutalpagādika haratī ||110||
paṃca māsa sahā māsa | mitāhara karunī puruṣa |
puruṣasūkte karmanāśa | paṃcamahāpāpe nāsatī ||11||
trimadhu mhaṇeje maṃtrasūkta | suvarṇātrīnāsa maṃtra |
japāve nāciketa | samasta pātake prāyaścitta ||12||
nārāyaṇapanna dekhā | japāve bhaktipūrvakā |
nāśī paṃca mahāpātakā | prītipūrvaka japāve ||13||
tripadā nāma gāyatrīsī | japatī je bhaktīsī |
aghamarṣaṇa trirāvṛttesī | sapta janma pāpa jāya ||14||
apāṃmadhya pannāsī | tadviṣṇo nāma sūktesī |
japatī je jana bhaktīsī | sapta janma pāpa jāya ||15||
āṇika ase vidhāna dekhā | ajñānakṛta doṣādikā |
anutapta hovoni viśeṣā | paṃcagavya prāśana kīje ||16||
gomūtra gomaya kṣīra | dadhi ghṛta kuśasāra |
vidhimaṃtre ghyāve nirdhāra | pahile dinī upavāsa ||17||
nīlavarṇa gomūtra | kṛṣṇagomaya pavitra |
tāmra gāyatrīce kṣīra | śvetadhenūce dadhi ghyāve ||18||
kapilā gāīce tūpa barave | aise paṃcagavya barave ghyāve |
ekekāce klapta bhāve | sāṃgena sarva avadhārā ||19||
gomūtra ghyāve pāvaśera| aṃguṣṭhaparva gomaya pavitra |
kṣīra pāvaṇe dona śera | dadhi tīna pāva ghyāve ||120||
ghṛta ghyāve pāva śera | titukeci mil̤avāve kuśanīra |
ghetā maṃtra uccāra | vistāroni sāṃgena ||21||
kuśāṃsahita sahā rase | ekekāsī maṃtra pṛthak ase |
prathama maṃtra irāvatī ase | idaṃ viṣṇu dujā dekha ||22||
mānastoka maṃtra tisarā | prajāpati caturtha avadhārā |
paṃcama gāyatrī uccārā | sahāvī vyāhrati praṇavapūrvakā ||23||
aise maṃtroni paṃcagavya | pyāve anutapta ekabhāva |
asthigata carmagata pūrva | pāpe jātī avadhārā ||24||
gāī na mil̤atā ituke jinnasī | kapilā gāya mukhya pariyesī |
darśanamātre doṣa nāśī | kapilā gāī uttama ||25||
paṃcamahāpātaka nāve | brahmahatyā surāpāna jāṇāve |
svarṇasteya gurutalpaga jāṇāve | pācavā tyāsave mil̤ālelā ||26||
caughe pātakī dekhā | pācavā tayā mil̤atā dekhā |
tyāsahita paṃcamahāpātakā | āhetī pāpe pariyesā ||27||
surāpānī brahmaghātakī | suvarṇasteya gurutalpakī |
pācavā mahāghātakī | jo sānukūl̤a mil̤e to ||28||
aise pātaka ghaḍe tyāsī | prāyaścitta pariyesī |
śrīgurusaṃtoṣī | anugrahe punīta ||29||
ekhādā mil̤ela śāstrajña | svadharmācāre abhijña |
tyācyā anugrahe pāpaghna | punīta hoya avadhārā ||130||
aise śrīguru trikramāsī | prāyaścitta sāṃgatī pariyesī |
sakala vipra saṃtoṣī | jñānaprakāśe hotī ||31||
śrīguru mhaṇatī patitāsī | pūrvī tū vipra hotāsī |
mātā pitā guru dūṣī | teṇe hoya cāṃḍālajanma ||32||
ātā sāṃgato aika | snānasaṃgamī māsa eka |
keliyā doṣa jātī niḥśaṃka | punaḥ viprajanma hosī ||33||
patita mhaṇe svāmīsī | tava darśana jāhale āmhāṃsī |
kāval̤ā jātā mānasāsī | rājahaṃsa to hotase ||34||
taisa tava darśanamātre | pavitra jhālī sakal̤a gātre |
tārāve ātā tvā kṛpāpātre | śaraṇāgatāsī ||35||
parisa lāgatā lokhaṃḍāsī | suvarṇa hoya tatkṣaṇesī |
suvarṇa māgutī lohāsī | kevī mil̤e svāmiyā ||36||
tava darśanasudhārasī | āpaṇa jhālo jñānarāśī |
abhimaṃtroni āmhāṃsī | viprāṃmadhye mil̤avāve ||37||
aikoni tayāce vacana | guru bolatī hāsona |
tava deha jātihīna | vipra kevī mhaṇatīla ||38||
patitācyā gṛhāsī | upajoni tū vāḍhalāsī |
brahmatva kevī pāvasī | vipra niṃdā karitīla ||39||
pūrvī aisā viśvāmitra | kṣatriyavaṃśī gādhiputra |
tapobal̤e mhaṇavī pavitra | mhaṇe to vipra āpaṇā ||140||
brahmayācī śata varṣe | tapa kele mahākleśe |
tyāce bal̤e mhaṇavītase | brahmaṛṣī āpaṇā ||41||
iṃdrādi suravarāṃsī | vinavitā jhālā pariyesī |
āpaṇāte brahmarṣi | mhaṇā aise bolatase ||42||
deva mhaṇatī tayāsī | āmhā guru vasiṣṭha ṛṣi |
jarī to bole brahmaṛṣi | tarī āmhī aṃgikārū ||43||
maga tyā vasiṣṭhāsī | vinavī viśvāmitra ṛṣi |
vipra mhaṇā āpaṇāsī | kele tapa bahukāl̤a ||44||
vasiṣṭha mhaṇe viśvāmitra | kṣatriya tapāsa apātra |
deha ṭākoni maga pavitra | viprakul̤ī janmāve ||45||
maga tujhā hoīla vratabaṃdha | hoīla gāyatrīprabodha |
tadhī tuvā hosī śuddha | brahmaṛṣi nāma tujhe ||46||
kāhī kelyā na mhaṇe vipra | maga kopalā viśvāmitra |
vasiṣṭhāce śata putra | māritā jhālā taye vel̤ī ||47||
brahmajñānī vasiṣṭha ṛṣi | navhe kadā tāmasī |
athavā na mhaṇe brahmaṛṣi | tayā viśvāmitrāsī ||48||
vartatā aise eke divasī | viśvāmitra kopesī |
hātī gheunī parvatāsī | ghālū ālā vasiṣṭhāvarī ||49||
vicāra karīta māgutī manī | jarī vadhīna vasiṣṭhamuni |
āpaṇāte na mhaṇe koṇī | brahmaṛṣi mhaṇoniyā ||150||
iṃdrādi deva samasta ṛṣi | mhaṇatī vasiṣṭhavākyāsarasī |
āpaṇa mhaṇo brahmaṛṣi | anyathā nāhī mhaṇoniyā ||51||
aiśā vasiṣṭhamunīsa | māritā yāsī phāra doṣa |
mhaṇoni ṭākī girivarāsa | bhūmīvarī pariyesā ||52||
anutapta jhālā aṃtaḥkaraṇī | vasiṣṭhe te ol̤akhūni |
brahmaṛṣi mhaṇoni | pācārile taye vel̤ī ||53||
saṃtoṣoni viśvāmitra | mhaṇe bola bolilā pavitra |
mhaṇe gharī annamātra | tumhī ghyāve svāmiyā ||54||
saṃtoṣoni vasiṣṭha | tayālāgī bolata |
mhaṇe śarīra he nibhrāṃta | sūryakiraṇī pacavāve ||55||
viśvāmitre aṃgikārile | sūryakiraṇe dehā jāl̤ile |
sahastrakiraṇī tāpale | deha sarva bhasma jhālā ||56||
viśvāmitra mahāmuni | atisāmarthya anuṣṭhānī |
pahilā deha jāl̤oni | nūtana deha dhariyelā ||57||
brahmarṣi tethona | viśvāmitra jhālā jāṇa |
sakal̤āṃsī mānya | mahārāja ||58||
maga mhaṇatī sakal̤a muni | viśvāmitra brahmajñānī |
brahmaṛṣī mhaṇoni | jhālā tribhuvanī prakhyāta ||59||
yā kāraṇe tava deha | visarjāvā janma iha |
anutapta tava bhāva | brahmakula bhāvisī ||160||
aise tyā patitāsī | bodhitā guru pariyesī |
lādhale sukha tyāsī | tyācyā mānasī na ye kāhī ||61||
nidhāna sāpaḍe daridryāsī | to kā sāṃḍīla saṃtoṣī |
amṛta sāpaḍatā rogyāsī | kā sāṃḍīla jīvitva ||62||
ekhāde ḍhora upavāsī | pāve tṛṇabiḍhārāsī |
tethoni jāvayā tyāsī | mana navhe sarvathā ||63||
taise tyā patitāsī | lāgale dhyāna gurūsī |
na jāya āpulyā maṃdirāsī | vipra āpaṇā mhaṇatase ||64||
ituke hotā te avasarī | ālī tyāṃcī putranārī |
mhaṇo lāgale apasmārī | mhaṇoni ālo dhāvata ||65||
javal̤a yetā striyesī | sparśo nako mhaṇe tisī |
kopekaroni mārāvayāsī | jāta ase to patita ||66||
duḥkha karī tī bhāryā | durunī name gurupāyā |
pati māte soḍoniyā | jāto ātā kāya karū ||67||
kanyā putra maja bahuta | tayā koṇa pāl̤ita |
āmhā sāṃḍoni jāto kimartha | sāṃgā tayāsī svāmiyā ||68||
jarī na sāṃgāla svāmī tyāsī | tyajīna prāṇa putrāsarasī |
yeravī āpaṇāte koṇa poṣī | anātha mī svāmiyā ||69||
aikoni tiyece vacana | guru bolatī hāsona |
tyā narāte bolāvūna | sāṃgatātī pariyesā ||170||
guru mhaṇatī patitāsī | jāve āpulyā gharāsī |
putrakalaśa kṣobhatā doṣī | tūte kevī gati hoya ||71||
yā saṃsārī janmoniyā | saṃtoṣavāve iṃdriyā |
maga pāve dharmakāyā | tarīca tare bhavārṇava ||72||
yā kāraṇe pūrvīca jāṇā | na karāvī āpaṇa aṃganā |
karoni tisī tyajitā jāṇā | mahādoṣa bolije ||73||
sūrya-bhūmī-sākṣīsī | tuvā varile striyesī |
tīsa tyāgitā mahādoṣī | tūte navhe gati jāṇa ||74||
śrīguruvacana aikona | vinavītase kara joḍūna |
kevī hoū jātihīna | jñāna hovoni māgutī ||75||
śrīguru manī vicāritī | yāce aṃgī ase vibhūti |
prakṣāl̤āve lubdhakā-hātī | ajñānatva pāvela ||76||
aise manī vicārūni | sāṃgatī śiṣyāsī bolāvoni |
ekā lubdhakā pācāroni | āṇā atitvaresī ||77||
tayā grāmī dvija eka | karī udīma vāṇika |
tayāte pācāritī aika | tayā patitāsannidha ||78||
śrīguru mhaṇatī tyāsī | udaka ghevoni hastesī |
snapana karī gā patitāsī | hoya āsakta saṃsārī ||79||
ājñā hotā brāhmaṇa | ālā udaka gheūna |
tyāvarī ghālitā tatkṣaṇa | gelī vibhūti dhuvoni ||80||
vibhūti dhūtā patitāce | jhāle ajñāna mana tyāce |
mukha pāhatā strī-putrāṃce | dhāvata gelā tyājaval̤ī ||81||
āliṃgoniyā putrāsī | bhrāṃti mhaṇe tyāsī |
kā ālo yā sthal̤āsī | tumhī ālā kavaṇa kāryā ||82||
aisā manī vismaya karīta | nighoni gharā gelā patita |
sāṃgitalā vṛttānta | vismaya sarva karitātī ||83||
ituke jhāle kautuka | pahātī nagaraloka |
vismaya karitī sakal̤ika | mhaṇatī abhinava kāya jhāle ||84||
trivikramabhāratī muni | jo kā hotā gurusannidhānī |
pusatase vinavoni | aikā śrote ekacitte ||85||
trivikrama mhaṇe śrīgurūsī | hoto saṃdeha mānasī |
niropa dyāvā kṛpesī | vinaṃtī eka avadhārā ||86||
mahāpatita jātihīna jāṇa | tayāte didhale divyajñāna |
aṃga dhutā tatkṣaṇa | gele jñāna kevī tyāce ||87||
vistāroni āmhāṃsī | niropāve kṛpesī |
mhaṇoni lāgalā caraṇāṃsī | bhāvabhakti karoniyā ||88||
aise putra trivikrama yati | śrīguru tayā niropitī |
tyāce aṃgācī vibhūti | dhutā gele jñāna tyāce ||89||
aise vibhūtīce mahimāna | māhātmya ase pāvana |
sāṃca hoya brahma pūrṇa | bhasmamahimā apāra ||190||
guruvacana aikoni | vinavītase trivikrama muni |
deva guruśiromaṇi | bhasmamahimā niropāvā ||91||
siddha mhaṇe śiṣyāsī | bhasmamahimā pariyesī |
guru sāṃgatā vistāresī | ekacitte avadhārā ||92||
mhaṇoni sarasvatigaṃgādhara | gurucaritravistāra |
aikatā hoya manohara | sakal̤ābhīṣṭe sādhatī ||93||
puḍhīla kathā pāvana | sāṃge siddha vistārona |
mahārāṣṭrabhāṣekarūna | sāṃge sarasvatī gurudāsa ||94||
iti śrīgurucaritraparamakathākalpatarau śrīnṛsiṃhasarasvatyupākhyāne
siddhanāmadhārakasaṃvāde karmavipākakathanaṃ nāma aṣṭāviṃśo'dhyāyaḥ ||28||
|| ovīsaṃkhyā ||195||
||śrīgurudattātreyārpaṇamastu||

Explore More