Lord Dattatreya

શ્રી ગુરુચરિત્ર અધ્યાય 30

(Shri Gurucharitra Adhyay 30 in Gujarati)

Saraswati Gangadhar

Also known as Gurucharitra · Gurucharitra adhyay 30 · Shri Guru Charitra

Shri Gurucharitra Adhyay 30. Shri Gurucharitra, the central scripture of the Datta sampradaya, written by Saraswati Gangadhar in the fifteenth century. It tells the lives of Shripad Shrivallabha and Shri Nrisimha Saraswati, the first two incarnations of Dattatreya, as a dialogue between Siddha and Namdharak. Traditionally read as a saptaha — the whole book over seven days — most often in the month of Margashirsha. This adhyay is named in its colophon for प्रेतांगनाशोको.

#of 156
। શ્રીગણેશાય નમઃ ।
શ્રીસરસ્વત્યૈ નમઃ । શ્રીગુરુભ્યો નમઃ ।
નામધારક શિષ્યરાણા । લાગે સિદ્ધાચિયા ચરણા ।
વિનવીતસે કર જોડૂન । ભક્તિભાવેકરૂનિયા ॥૧॥
જય જયા સિદ્ધમુનિ । તૂચિ તારક ભવાર્ણી ।
અજ્ઞાનતિમિર નાસોનિ । જ્યોતિઃસ્વરૂપ તૂચિ હોસી ॥૨॥
અવિદ્યામાયાસાગરી । બુડાલો હોતો મહાપુરી ।
તુઝી કૃપા જાહલી તરી । તારિલે માતે સ્વામિયા ॥૩॥
તુવા દાવિલા નિજ-પંથ । જેણે જોડે પરમાર્થ ।
વિશ્વપાલક ગુરુનાથ । તૂચિ હોસી સ્વામિયા ॥૪॥
ગુરુચરિત્ર સુધારસ । તુવા પાજિલા આમ્હાંસ ।
તૃપ્ત ન હોય ગા માનસ । તૃષા આણિક હોતસે ॥૫॥
તુવા કેલિયા ઉપકારાસી । ઉત્તીર્ણ નવ્હે મી વંશોવંશી ।
નિજસ્વરૂપ આમ્હાંસી । દાવિલે તુમ્હી સિદ્ધમુનિ ॥૬॥
માગે કથા નિરોપિલીસી । અભિનવ જાહલે સૃષ્ટીસી ।
પતિતાકરવી ખ્યાતીસી । વેદ ચારી મ્હણવિલે ॥૭॥
ત્રિવિક્રમ મહામુનેશ્વરાસી । બોધિલે જ્ઞાન પ્રકાશી ।
પુઢે કથા વર્તલી કૈશી । વિસ્તારાવે દાતારા ॥૮॥
ઐકોનિ શિષ્યાચે વચન । સંતોષલા સિદ્ધ આપણ ।
પ્રેમભાવે આલિંગોન । આશ્વાસીતસે તયે વેળી ॥૯॥
ધન્ય ધન્ય શિષ્યમૌળી । તુજ લાધલે અભીષ્ટ સકળી ।
ગુરૂચી કૃપા તાત્કાળી । જાહલી આતા પરિયેસા ॥૧૦॥
ધન્ય ધન્ય તુઝી વાણી । વેધ લાગલા શ્રીગુરુચરણી ।
તૂચિ તરલાસી ભવાર્ણી । સકળાભીષ્ટે સાધતીલ ॥૧૧॥
તુવા પુસિલા વૃત્તાંત । સંતોષ ઝાલા આજિ બહુત ।
શ્રીગુરુમહિમા અસે ખ્યાત । અગમ્ય અસે સાંગતા ॥૧૨॥
એકેક મહિમા સાંગતા । વિસ્તાર હોઈલ બહુ કથા ।
સંકેતમાર્ગે તુજ આતા । નિરોપીતસે પરિયેસી ॥૧૩॥
પુઢે અસતા વર્તમાની । તયા ગાણગગ્રામભુવની ।
મહિમા હોતસે નિત્યનૂતની । પ્રખ્યાતરૂપ હોઊનિયા ॥૧૪॥
ત્રયમૂર્તીચા અવતાર । ઝાલા નૃસિંહસરસ્વતી નર ।
મહિમા ત્યાચી અપરંપારુ । સાંગતા અગમ્ય પરિયેસા ॥૧૫॥
મહિમા તયા ત્રયમૂર્તીચી । સાંગતા શક્તિ આમ્હા કૈચી કાયા ધરૂનિ માનવાચી ।
ચરિત્ર કેલે ભૂમીવરી ॥૧૬॥
તયા સ્થાની અસતા ગુરુ । ખ્યાતિ ઝાલી અપરાંપરુ ।
પ્રકાશત્વ ચારી રાષ્ટ્ર । સમસ્ત યેતી દર્શના ॥૧૭॥
યેતી ભક્ત યાત્રેસી । એકોભાવે ભક્તીસી ।
શ્રીગુરુદર્શનમાત્રેસી । સકળાભીષ્ટ પાવતી ॥૧૮॥
દૈન્ય પુરુષ હોતી શ્રિયાયુક્ત । વાંઝેસી પુત્ર હોય ત્વરિત ।
કુષ્ઠે અસેલ જો પીડિત । સુવર્ણ હોય દેહ ત્યાચા ॥૧૯॥
અક્ષહીના અક્ષ યેતી । બધિર કર્ણી ઐકતી ।
અપસ્મારાદિ રોગ જાતી । શ્રીગુરુચરણદર્શનમાત્રે ॥૨૦॥
પરીસ લાગતા લોહાસી । સુવર્ણ હોય નવલ કાયસી ।
શ્રીગુરુકૃપા હોય જ્યાસી । સકળાભીષ્ટ પાવિજે ॥૨૧॥
ઐસે અસતા વર્તમાની । ઉત્તર દિશે માહુરસ્થાની ।
હોતા વિપ્ર મહાઘની । નામ તયા ’ગોપીનાથ’ ॥૨૨॥
તયા પુત્ર હોઊનિ મરતી । કરી દુઃખ અનેક રીતી ।
દત્તાત્રેયા આરાધિતી । સ્ત્રીપુરુષ દોઘેજણ ॥૨૩॥
પુઢે જાહલા આણિક સુત । તયા નામ ઠેવિતી ’દત્ત’ ।
અસતી આપણ ધનવંત । અતિ પ્રીતી વાઢવિલે ॥૨૪॥
એકચિ પુત્ર તયા ઘરી । અતિ પ્રીતિ તયાવરી ।
ઝાલા પાચ સંવત્સરી । વ્રતબંધ કેલા તયાસી ॥૨૫॥
વર્ષે બારા હોતા તયાસી । વિવાહ કરિતી પ્રીતીસી ।
અતિસુંદર નોવરીસી । વિચારૂનિ પ્રીતિકરે ॥૨૬॥
મદનાચે રતીસરસી । રૂપ દિસે નોવરીસી ।
અતિ પ્રીતિ સાસૂશ્વશુરાસી । મહાપ્રેમે પ્રતિપાળિતી ॥૨૭॥
દંપતી એકચિ વયેસી । અતિ પ્રિય મહા હર્ષી ।
વર્ધતા ઝાલી ષોડશી । વર્ષે તયા પુત્રાસી ॥૨૮॥
દોઘે સુંદર સુલક્ષણ । એકાપરીસ એક પ્રાણ ।
ન વિસંબિતી ક્ષણ ક્ષણ । અતિપ્રિય પરિયેસા ॥૨૯॥
ઐસી પ્રેમે અસતા દેખા । વ્યાધિ આલી ત્યા પુરુષા ।
અનેક ઔષધે દેતા ઐકા । આરોગ્ય નોહે તયાસી ॥૩૦॥
નવચે અન્ન તયાસી । સદા રાહે ઉપવાસી ।
ત્યાચી ભાર્યા પ્રીતીસી । આપણ ન ઘે સદા અન્ન ॥૩૧॥
પુરુષાવરી આપુલા પ્રાણ । કરી નિત્ય ઉપોષણ ।
પતીસ દેતા ઔષધે જાણ । પ્રાશન કરી પરિયેસા ॥૩૨॥
યેણેપરી તીન વર્ષી । ઝાલી વ્યાધિ-ક્ષયાસી ।
પતિવ્રતા સ્ત્રી કૈસી । પુરુષાસવે કષ્ટતસે ॥૩૩॥
પુરુષદેહ ક્ષીણ ઝાલા । આપણ તયાસરસી અબલા ।
તીર્થ ઘેઊનિ ચરણકમળા । કાળ ક્રમી તયાજવળી ॥૩૪॥
દુર્ગંધિ ઝાલે દેહ ત્યાચે । જવળી ન યેતી વૈદ્ય સાચે ।
પતિવ્રતા સુમન તિચે । ન વિસંબેચિ ક્ષણભરી ॥૩૫॥
જિતુકે અન્ન પતીસી । તિતુકેચિ ગ્રાસ આપણાસી ।
જૈસે ઔષધ દેતી ત્યાસી । આપણ ઘેતસે પરિયેસા ॥૩૬॥
માતાપિતા દાયાદ ગોતી । સમસ્ત તિસી વારિતી ।
પતિવ્રતા જ્ઞાનવંતી । ન ઐકે બોલ કવણાચે ॥૩૭॥
દિવ્યવસ્ત્રાદિ આભરણે । ત્યજિલી સમસ્ત ભૂષણે ।
પુરુષાવરી આપુલા પ્રાણ । કાય સુખ મ્હણતસે ॥૩૮॥
ઉભયતાંચી માતાપિતા । મહાધનિક શ્રીમંતા ।
પુત્રકન્યેસી પાહતા । દુઃખ કરિતી પરિયેસા ॥૩૯॥
અનેક જપાનુષ્ઠાન । મંત્રવિદ્યા મહાહવન ।
અપરિમિત બ્રાહ્મણભોજન । કરવિતાતિ અવધારા ॥૪૦॥
અનેક પરીચે વૈદ્ય યેતી । દિવ્ય રસ-ઔષધે દેતી ।
શમન નવ્હે કવણે રીતી । મહાવ્યાધીને વ્યાપિલે ॥૪૧॥
પુસતી જાણત્યા જ્યોતિષ્યાસિ । પૂજા કરિતી કુળદેવતાંસી ।
કાહી કેલિયા પુત્રાસી । આરોગ્ય નોહે સર્વથા ॥૪૨॥
વૈદ્ય મ્હણતી તયે વેળી । નવ્હે બરવે ત્યાસી અઢળી ।
રાખીલ જરી ચંદ્રમૌળી । મનુષ્યયત્ન નવ્હે આતા ॥૪૩॥
ઐસે ઐકોનિ માતાપિતા । દુઃખે દાટલી કરિતી ચિંતા ।
જય જયા જગન્નાથા । દત્તાત્રેયા ગુરુમૂર્તિ ॥૪૪॥
આરાધોનિયા તુમ્હાંસી । પુત્ર લાધલો સંતોષી ।
પાપરૂપ આપણાસી । નિધાન કેવી રાહો પાહે ॥૪૫॥
એકચિ પુત્ર આમચે વંશી । ત્યાતે જરી ન રાખિસી ।
પ્રાણ દેઊ તયાસરસી । દત્તાત્રેયા સ્વામિયા ॥૪૬॥
ઐસે નાનાપરી દેખા । દુઃખ કરિતી જનનીજનકા ।
વારીતસે પુત્ર ઐકા । માતાપિતા આલિંગોનિ ॥૪૭॥
મ્હણે આપુલે ભોગ સરલે । જિતુકે ઋણ તુમ્હા દિધલે ।
અધિક કૈચે ઘેઊ ભલે । ઋણાનુબંધ ન ચુકેચિ ॥૪૮॥
ઐસે ઐકોનિ માતાપિતા । દોઘે જાહલી મૂર્ચ્છાગતા ।
પુત્રાવરી લોળતા । મહાદુઃખે દાટોનિયા ॥૪૯॥
મ્હણતી તાતા પુત્રરાયા । આમુચીઆશા ઝાલી વાયા ।
પોષિસી આમ્હા મ્હણોનિયા । નિશ્ચય કેલા હોતા આપણ ॥૫૦॥
ઉબગોનિયા આમ્હાંસી । સોડૂનિ કેવી જાઊ પાહસી ।
વૃદ્ધાપ્યપણી આપણાંસી । ધર્મ ઘડે કેવી તુજ ॥૫૧॥
ઐકોનિ માતાપિતાવચન । વિનવીતસે આક્રંદોન ।
કરણી ઈશ્વરાધીન । મનુષ્યયત્ન કાય ચાલે ॥૫૨॥
માતાપિત્યાંચે ઋણ । પુત્રે કરાવે ઉત્તીર્ણ ।
તરીચ પુત્રત્વ પાવણે । નાહી તરી દગડાપરી ॥૫૩॥
માતેને કેલે મજ પોષણ । એકે ઘડીચે સ્તનપાન ।
ઉત્તીર્ણ નવ્હે ભવાર્ણ । જન્માંતરી યેઊનિયા ॥૫૪॥
આપણ જન્મલો તુમચે ઉદરી । કષ્ટ દાવિલે અતિભારી ।
સૌખ્ય ન દેખા કવણેપરી । ઐસા આપણ પાપી દેખા ॥૫૫॥
આતા તુમ્હી દુઃખ ન કરણે । પરમાર્થી દૃષ્ટી દેણે ।
જૈસે કાહી અસેલ હોણે । બ્રહ્માદિકા ન સુટેચિ ॥૫૬॥
યેણેપરી જનનીજનકા । સંભાષીતસે પુત્ર નિકા ।
તેણેપરી સ્ત્રિયેસી દેખા । સાંગતસે પરિયેસા ॥૫૭॥
મ્હણે ઐક પ્રાણેશ્વરી । ઝાલે આમુચે દિવસ સરી ।
મજનિમિત્તે કષ્ટલીસ ભારી । વૃથા ગેલે કષ્ટ તુઝે ॥૫૮॥
પૂર્વજન્મીચે વૈરપણ । તુજસી હોતા માઝા શીણ ।
મ્હણોનિ તૂતે દિધલે જાણ । જન્માંતરીચે કષ્ટ દેખા ॥૫૯॥
તૂ જરી રહાસી આમુચે ઘરી । તુજ પોશિતીલ પરિકરી ।
તુજ વાટેલ કષ્ટ ભારી । જાઈ આપુલે માહેરા ॥૬૦॥
ઐસે તુઝે સુંદરીપણ । ન લાધે આપણ દૈવહીન ।
ન રાહે તુઝે અહેવપણ । માઝે અંગ સ્પર્શતા ॥૬૧॥
ઐકોનિ પતીચે વચન । મૂર્ચ્છા આલી તત્ક્ષણ ।
માથા લાવૂનિયા ચરણા । દુઃખ કરી તયે વેળી ॥૬૨॥
મ્હણે સ્વામી પ્રાણેશ્વરા । તુમ્હી મજ ન અવ્હેરા ।
તુહાંસરી દાતારા । આણિક નાહી ગતિ આપણા ॥૬૩॥
જેથે અસે તુમચા દેહ । સવેચિ અસે આપણ પાહે ।
મની ન કરા સંદેહ । સમાગમી તુમચી આપણ ॥૬૪॥
ઐસે દોઘાંચિયા વચની । ઐકોનિયા જનકજનની ।
દેહ ટાકોનિયા ધરણી । દુઃખ કરિતી તયેવેળી ॥૬૫॥
ઉઠવૂનિયા શ્વશુરાસી । સંબોખીતસે સાસૂસી ।
ન કરા ચિંતા, હો ભરવસી । પતિ આપુલા વાચેલ ॥૬૬॥
વિનવીતસે તયે વેળી । આમ્હા રાખેલ ચંદ્રમૌળી ।
પાઠવા એખાદ્યા સ્થળી । પતિ આપુલા વાચેલ ॥૬૭॥
સાંગતી લોક મહિમા ખ્યાતિ । નરસિંહસરસ્વતી શ્રીગુરુમૂર્તિ ।
ગાણગાપુરી વાસ કરિતી । તયા સ્વામી પહાવે ॥૬૮॥
ત્યાચે દર્શનમાત્રેસી । આરોગ્ય હોઈલ પતીસી ।
આમ્હા પાઠવા ત્વરિતેસી । મ્હણોનિ ચરણા લાગલી ॥૬૯॥
માનવલી ગોષ્ટ સમસ્તાંસી । માતાપિતાશ્વશુરાંસી ।
નિરોપ ઘેઊનિ સકળિકાંસી । નિઘતી ઝાલી તયે વેળી ॥૭૦॥
તયા રોગિયા કરોનિ ડોલી । ઘેવોનિ નિઘાલી તે બાળી ।
વિનવીતસે તયે વેળી । આપલે સાસૂશ્વશુરાંસી ॥૭૧॥
સ્થિર કરૂનિ અંતઃકરણ । સુખે રહાવે દોઘેજણ ।
પતિ અસે માઝા પ્રાણ । રાખીલ માઝે કુળદૈવત ॥૭૨॥
મ્હણોનિ સાસૂશ્વશુરાંસી । નમન કરી પ્રીતીસી ।
આશીર્વાદ દેતી હર્ષી । અહેવપણ સ્થિર હોય ॥૭૩॥
તુઝે દૈવે તરી આતા । આમુચા પુત્ર વાચો વો માતા ।
મ્હણોનિ નિઘાલે બોળવીત । આશીર્વાદ દેતાતિ ॥૭૪॥
યેણેપરી પતીસહિત । નિઘતી ઝાલી પતિવ્રતા ।
ક્વચિત્કાળ માર્ગ ક્રમિતા । આલી ગાણગાપુરાસી ॥૭૫॥
માર્ગ ક્રમિતા રોગિયાસી । અધિક જાહલા ત્રિદોષી ।
ઉતરતા ગ્રામપ્રદેશી । અતિસંકટ જાહલે પૈ ॥૭૬॥
વિચારિતા શ્રીગુરૂસી ગેલે હોતે સંગમાસી ।
જાવે મ્હણોનિ દર્શનાસી । નિઘતી ઝાલી તયે વેળી ॥૭૭॥
પતિવ્રતા તયે વેળ । આલી આપુલે પતીજવળ ।
પહાતા જાહલા અંતકાળ । પ્રાણ ગેલા તત્ક્ષણી ॥૭૮॥
આકાંત કરી તે નારી । લોળતસે ધરણીવરી ।
ભોસકૂનિ ઘ્યાવયા ઘેતા સુરી । વારિતી તિયેસી ગ્રામ લોક ॥૭૯॥
આફળી શિરે ભૂમીસી । હાણી ઉરી પાષાણેસી ।
કેશ મોકળે આક્રોશી । પ્રલાપીતસે પરિયેસા ॥૮૦॥
હા હા દેવા કાય કેલે । કા મજ ગાઈસી ગાંજિલે ।
આશા કરૂનિ આલ્યે । રાખિસી પ્રાણ મ્હણોનિ ॥૮૧॥
પૂજેસી જાતા દેઉળાત । પડે દેઊળ કરી ઘાત ।
ઐશી કાની ન ઐકો માત । દૃષ્ટાંત ઝાલા આપણાસી ॥૮૨॥
ઉષ્ણકાળી તાપોનિ નરુ । ઠાકોનિ જાય એખાદા તરુ ।
વૃક્ષચિ પડે આઘાત થોરુ । તયાપરી ઝાલે મજ ॥૮૩॥
તૃષેકરૂનિ પીડિત । જાય મનુષ્ય ગંગેત ।
સંધી સુસરી કરી ઘાત । તયાપરી મજ ઝાલે ॥૮૪॥
વ્યાઘ્રભયે પળે ધેનુ । જાય આધાર મ્હણોનુ ।
તેથેચિ વધિતી યવનુ । તયાપરી ઝાલે મજ ॥૮૫॥
ઐસી પાપી દૈવહીન । આપુલે પતીચા ઘેતલા પ્રાણ ।
માતાપિતરાંસી ત્યજૂન । ઘેવોનિ આલ્યે વિદેશી ॥૮૬॥
યેણેપરી દુઃખ કરીત । પાહૂ આલે જન સમસ્ત ।
સંભાષિતાતિ દુઃખશમતા । અનેકપરીકરૂનિયા ॥૮૭॥
વારિતાતિ નારી સુવાસિની । કા વો દુઃખ કરિસી કામિની ।
વિચાર કરી અંતઃકરણી । હોણાર ન ચુકે સકળિકાંસી ॥૮૮॥
ઐસે મ્હણતા નગરનારી । તિસી દુઃખ ઝાલે ભારી ।
આઠવીતસે પરોપરી । આપુલે જન્મકર્મ સકળ ॥૮૯॥
ઐકા તુમ્હી માયબહિણી । આતા કૈચી વાચૂ પ્રાણી ।
પતીસી આલ્યે ઘેઊનિ । યાચી આશા કરોનિયા ॥૯૦॥
આતા કવણા શરણ જાવે । રાખેલ કોણ મજ જીવે ।
પ્રાણેશ્વરા ત્યજૂનિ જીવે । કેવી વાચૂ મ્હણતસે ॥૯૧॥
બાળપણી ગૌરીસી । પૂજા કેલી શંકરાસી ।
વિવાહ હોતા પરિયેસી । પૂજા કેલી મંગળાગૌરી ॥૯૨॥
અહેવપણાચે આશેની । પૂજા કેલી મ્યા ભવાની ।
સાંગતી માતે સુવાસિની । અનેકપરી વ્રતાદિકે ॥૯૩॥
જે જે સાંગતી માતે વ્રત । કેલી પૂજા અખંડિત ।
સમસ્ત જાહલે આતા વ્યર્થ । રુસલી ગૌરી આપણાવરી ॥૯૪॥
આતા માઝિયે હળદીસી । ચોર પડલે ગળેસરીસી ।
સર્વસ્વ દિધલે વન્હીસી । કંકણ-કંચુકી પરિયેસા ॥૯૫॥
કોઠે ગેલે માઝે પુણ્ય । વૃથા પૂજિલા ગૌરીરમણ ।
કૈસે કેલે મજ નિર્વાણ । ઐકા માયબહિણી હો ॥૯૬॥
કેવી રાહૂ આતા આપણ । પતિ હોતા માઝા પ્રાણ ।
લોકાંસરિસા નોહે જાણ । પ્રાણેશ્વર પરિયેસા ॥૯૭॥
ઐસે નાનાપરી દેખા । કરી પતિવ્રતા દુઃખા ।
પતીચ્યા પાહૂનિયા મુખા । આણિક દુઃખ અધિક કરી ॥૯૮॥
આલિંગોનિ પ્રેતાસિ । રોદન કરી બહુવસી ।
આઠવી આપુલે પૂર્વ દિવસી । પૂર્વસ્નેહ તયે વેળી ॥૯૯॥
મ્હણે પુરુષા પ્રાણેશ્વરા । કૈસે માઝે ત્યજિલે કરા ।
ઉબગ આલા તુમ્હા થોરા । મ્હણોનિ માતે ઉપેક્ષિલે ॥૧૦૦॥
કૈસી આપણ દૈવહીન । તટાકી ખાપર લાગતા ભિન્ન ।
હોતાસિ તૂ નિધાન । આયુષ્ય તુઝે ઉણે જહાલે ॥૧॥
તુમચે માતાપિતયાંસી । સાંડૂનિ આણિલે પરદેશી ।
જેણેપરી શ્રાવણાસી । વધિલે રાયે દશરથે ॥૨॥
તૈસી તુમચી જનકજનની । તુમ્હા આણિલે ત્યજૂનિ ।
તુમચી વાર્તા ઐકોનિ । પ્રાણ ત્યજિતીલ દોઘેજણ ॥૩॥
તીન હત્યા ભરવસી । ઘડલ્યા મજ પાપિણીસી ।
વૈરિણી હોય મી તુમ્હાંસી । પતિઘાતકી આપણ સત્ય ॥૪॥
ઐશી પાપિણી ચાંડાળી । નિંદા કરિતી લોક સકળી ।
પ્રાણે ઘેતલા મીચિ બળી । પ્રાણેશ્વરા દાતારા ॥૫॥
સ્ત્રી નવ્હે મી તુમચી વૈરી । જૈસી તિખટ શસ્ત્ર સુરી ।
વેધિલી તુમચે શરીરી । ઘેતલા પ્રાણ આપણચિ ॥૬॥
માતાપિતા બંધુ સકળી । જરી અસતી તુમ્હાજવળી ।
મુખ પાહતી અંતકાળી । ત્યાંસિ વિઘ્ન આપણ કેલે ॥૭॥
માઝ્યા વૃદ્ધ સાસૂસાસર્યાત । હોતી તુમચી આસ ।
પુરલા નાહી ત્યાંચા સોસ । ત્યાતે સાંડોનિ કેવી જાતા ॥૮॥
એકચિ ઉદરી તુમ્હી ત્યાસી । ઉબગલેતિ પોસાવયાસી ।
આમ્હા કોઠે ઠેવૂનિ જાસી । પ્રાણેશ્વરા દાતારા ॥૯॥
આતા આપણ કોઠે જાવે । કવણ માતે પોસીલ જીવે ।
ન સાંગતા આમ્હાંસી બરવે । નિઘોનિ ગેલાસી પ્રાણેશ્વરા ॥૧૧૦॥
તૂ માઝા પ્રાણેશ્વરુ । તુઝે મમત્વ કેવી વિસરૂ ।
લોકાસમાન નવ્હસી નરુ । પ્રતિપાળિલે પ્રીતિભાવે ॥૧૧॥
કધી નેણે પૃથક્શયન । વામહસ્ત-ઉસેવીણ ।
ફુટતસે અંતઃકરણ । કેવી વાચો પ્રાણેશ્વરા ॥૧૨॥
કિતી આઠવૂ તુઝે ગુણ । પતિ નવ્હસી માઝા પ્રાણ ।
સોડોનિ જાતોસિ નિર્વાણ । કવણેપરી વાચૂ મી ॥૧૩॥
આતા કવણ થાર્ય જાણે । કવણ ઘેતીલ મજ પોસણે ।
’બાલવિધવા’ મ્હણોનિ જન । નિંદાપવાદ ઠેવિતી ॥૧૪॥
એકહી બુદ્ધિ મજ ન સાંગતા । ત્યજિલા આત્મા પ્રાણનાથા ।
કોઠે જાવે આપણ આતા । કેશવપન કરૂનિ ॥૧૫॥
તુઝે પ્રેમ હોતે ભરલ્યે । માતાપિતયાતે વિસરલ્યે ।
ત્યાંચે ઘરા નાહી ગેલ્યે । બોલાવની નિત્ય યેતી ॥૧૬॥
કેવી જાઊ ત્યાંચ્યા ઘરા । ઉપેક્ષિતીલ પ્રાણેશ્વરા ।
દૈન્યવૃત્તી દાતારા । ચિત્તવૃત્તિ કેવી ધરૂ ॥૧૭॥
જવવરી હોતાસી તૂ છત્ર । સર્વા ઠાયી મી પવિત્ર ।
માનિતી સકળ ઇષ્ટમિત્ર । આતા નિંદા કરતીલ ॥૧૮॥
સાસૂશ્વશુરાપાશી જાણે । મજ દેખતા ત્યાહી મરણે ।
ગૃહ જહાલે અરણ્ય । તુમ્હાવિણે પ્રાણેશ્વરા ॥૧૯॥
ઘેવોનિ આલ્યે આરોગ્યાસી । યેથે ઠેવૂનિ તુમ્હાંસી ।
કેવી જાઊ ઘરાસી । રાક્ષસી મી પાપીણ ॥૧૨૦॥
ઐસે નાનાપરી તે નારી । દુઃખ કરી અપરાંપરી ।
ઇતુકે હોતા અવસરી । આલા તેથે સિદ્ધ એક ॥૨૧॥
ભસ્માંકિત જટાધારી । રુદ્રાક્ષમાળાભૂષણ-અળંકારી ।
ત્રિશૂળ ધરિલા અસે કરી । યેઊનિ જવળી ઉભા ઠેલા ॥૨૨॥
સંભાષીતસે તયા વેળી । કા વો પ્રલાપિસી સ્થૂળી ।
જૈસે લિહિલે કપાળી । તયાપરી હોતસે ॥૨૩॥
પૂર્વજન્મીચે તપફળ । ભોગણે આપણ હે અઢળ ।
વાયા રડસી નિર્ફળ । શોક આતા કરૂ નકો ॥૨૪॥
દિવસ આઠ જરી તૂ રડસી । ન યે પ્રાણ પ્રેતાસી ।
જૈસે લિહિલે લલાટેસી । તયાપરી ઘડેલ જાણ ॥૨૫॥
મૂઢપણે દુઃખ કરિસી । સમસ્તા મરણ તૂ જાણસી ।
કવણ વાચલા અસે ધરિત્રીસી । સાંગ આમ્હા મ્હણતસે ॥૨૬॥
આપુલા મ્હણસી પ્રાણેશ્વરુ । કોઠે ઉપજલા તો નરુ ।
તુઝા જન્મ ઝાલા યેરુ । કવણ તુઝી માતાપિતા ॥૨૭॥
પૂર યેતા ગંગેત । નાનાપરીચી કાષ્ઠે વાહત ।
યેઊનિ એકે ઠાયી મિળત । ફાકતી આણિક ચહૂકડે ॥૨૮॥
પાહે પા એકા વૃક્ષાવરી । યેતી પક્ષી અપરાંપરી ।
ક્રમોનિ પ્રહર ચારી । જાતી માગુતી ચહૂકડે ॥૨૯॥
તૈસા હા સંસાર જાણ નારી । કવણ વાચલા અસે સ્થિરી ।
માયામોહે કલત્રપુત્રી । પતિ મ્હણસી આપુલા ॥૧૩૦॥
ગંગેમધ્યે જૈસા ફેન । તેણેપરી દેહ જાણ ।
સ્થિર નોહે યાચિ કારણ । શોક વૃથા કરૂ નકો ॥૩૧॥
પંચભૂતાત્મક દેહ । તત્સંબંધી ગુણ પાહે ।
આપુલે કર્મ કૈસે આહે । તૈસા ગુણ ઉદ્ભવે ॥૩૨॥
ગુણાનુબંધે કર્મે ઘડતી । કર્માસારિખી દુઃખ-પ્રાપ્તિ ।
માયામોહાચિયા રીતી । માયામયસંબંધે ॥૩૩॥
માયાસંબંધે માયાગુણ । ઉપજે સત્ત્વ-રજ-તમોગુણ ।
યેણેચિ તીન્હિ દેહ જાણ । ત્રિગુણાત્મક દેહ હા ॥૩૪॥
હા સંસાર વર્તમાન । સમસ્ત કર્માચે અધીન ।
સુખદુઃખ આપુલે ગુણ । ભોગિજે આપુલે આર્જવ ॥૩૫॥
કલ્પકોટી દિવસવરી । દેવાસ આયુષ્ય આહે જરી ।
ત્યાસી કાળ ન ચુકે સરી । મનુષ્યાચા કવણ પાડ ॥૩૬॥
કાળ સમસ્તાંસી કારણ । કર્માધીન દેહ-ગુણ ।
સ્થિર કલ્પિતા સાધારણ । પંચભૂત દેહાસી ॥૩૭॥
કાળ-કર્મ-ગુણાધીન । પંચભૂતાત્મક દેહ જાણ ।
ઉપજતા સંતોષ નકો મના । મેલિયા દુઃખ ન કરાવે ॥૩૮॥
જધી ગર્ભ હોતા નરુ । જાણિજે નશ્ય મ્હણોનિ પ્રખ્યાત થોરુ ।
ત્યાચે જૈસે ગુણકર્મ-વિવરુ । તૈસે મરણ જન્મ પરિયેસા ॥૩૯॥
કોણા મૃત્યુ પૂર્વવયસી । કવણા મૃત્યુ વૃદ્ધાપ્યેસી ।
જૈસે આર્જવ અસે જ્યાસી । તયાપરી ઘડે જાણા ॥૧૪૦॥
પૂર્વજન્માર્જવાસરસી । ભોગણે હોય સુખદુઃખઅંશી ।
કલત્ર-પુત્ર-પતિ હર્ષી । પાપપુણ્યાંશે જાણા ॥૪૧॥
આયુષ્ય સુખદુઃખ જાણા । સમસ્ત પાપવશ્ય-પુણ્ય ।
લલાટી લિહિલે અસે બ્રહ્માને । અઢળ જાણ વિદ્વજ્જના ॥૪૨॥
એખાદે સમયી કર્માસી । લંઘિજેલ પુણ્યવશી ।
દેવદાનવમનુષ્યાંસી । કાળ ન ચુકે ભરવસે ॥૪૩॥
સંસાર મ્હણજે સ્વપ્નાપરી । ઇંદ્રજાલ-ગારુડીસરી ।
મિથ્યા જાણ તયાપરી । દુઃખ આપણ કરૂ નયે ॥૪૪॥
શતસહસ્ત્રકોટિ જન્મી । તૂ કવણાચી કોણ હોતીસ ગૃહિણી ।
વાયા દુઃખ કરિસી ઝણી । મૂર્ખપણેકરૂનિયા ॥૪૫॥
પંચભૂતાત્મક શરીર । ત્વચા માંસ શિરા રુધિર ।
મેદ મજ્જા અસ્થિ નર । વિષ્ઠા-મૂત્ર-શ્ર્લેષ્મસંબંધી ॥૪૬॥
ઐશા શરીરઅઘોરાત । પાહતા કાય અસે સ્વાર્થ ।
મલ મૂત્ર ભરલે રક્ત । તયાકારણે શોક કા કરિસી ॥૪૭॥
વિચાર પાહે પુઢે આપુલા । કોણેપરી માર્ગ અસે ભલા ।
સંસારસાગર પાહિજે તરલા । તૈસા માર્ગ પાહે બાળે ॥૪૮॥
યેણેપરી તિયેસી । બોધિતા ઝાલા તાપસી ।
જ્ઞાન ઝાલે તિયેસી । સાંડી શોક તયાવેળી ॥૪૯॥
કર જોડોનિ તયે વેળી । માથા ઠેવિનિ ચરણકમળી ।
વિનવીતસે કરુનાબહાળી । ઉદ્ધરી સ્વામી મ્હણોનિયા ॥૧૫૦॥
કવણ માર્ગ આપણાસી । જૈસા સ્વામી નિરોપ દેસી ।
જનક જનની તૂ આમ્હાસી । તારી તારી મ્હણતસે ॥૫૧॥
કવણેપરી તરેન આપણ । હા સંસાર ભવાર્ણ ।
તુઝા નિરોપ કરીન । મ્હણોનિ ચરણા લાગલી ॥૫૨॥
ઐકોનિ તિયેચે વચન । સાંગે યોગી પ્રસન્નવદન ।
બોલતસે વિસ્તારૂન । આચરણ સ્ત્રિયાંચે ॥૫૩॥
મ્હણોનિ સરસ્વતી ગંગાધર । સાંગે ગુરુચરિત્રવિસ્તાર ।
ઐકતા સમસ્ત પાપ દૂર । સકળાભીષ્ટે સાધતી ॥૧૫૪॥
ઇતિ શ્રીગુરુચરિત્રામૃતે પરમકથાકલ્પતરૌ શ્રીનૃસિંહસરસ્વત્યુપાખ્યાને
સિદ્ધનામધારકસંવાદે પ્રેતાંગનાશોકો નામ ત્રિંશત્તમોઽધ્યાયઃ ॥૩૦॥
॥ શ્રીગુરુદત્તાત્રેયાર્પણમસ્તુ ॥ શ્રીગુરુદેવ દત્ત ॥

Explore More