॥ શ્રીગણેશાય નમઃ ॥
સિધ્દ મ્હણે નામધારકા । પુઢેં અપૂર્વ ઝાલેં ઐકા ।
યોગેશ્વર કારણિકા । સાંગે સ્ત્રિયાંચે ધર્મ સકળ ॥૧॥
યોગેશ્વર કારણિકા । સાંગે સ્ત્રિયાંચે ધર્મ સકળ ॥૧॥
યોગેશ્વર મ્હણતી સ્ત્રિયેસી । આચાર સ્ત્રિયાંચે પુસસી ।
સાંગેન તુજ વિસ્તારેંસી । ભવસાગર તરાવયા ॥૨॥
સાંગેન તુજ વિસ્તારેંસી । ભવસાગર તરાવયા ॥૨॥
પતિ અસતાં કવણ ધર્મ । અથવા મેલિયા કાય કર્મ ।
ઉભયપક્ષી વિસ્તારોન । સાંગેન ઐકચિત્તે ॥૩॥
ઉભયપક્ષી વિસ્તારોન । સાંગેન ઐકચિત્તે ॥૩॥
કથા સ્કંદપુરાણાંત । કાશીખંડીં વિસ્તૃત ।
સ્ત્રિયાંચે ધર્મ બહુત । એકચિત્તેં ઐકાવે ॥૪॥
સ્ત્રિયાંચે ધર્મ બહુત । એકચિત્તેં ઐકાવે ॥૪॥
અગસ્તિ ઋષિ મહામુનિ । જો કા કાશીભુવનીં ।
લોપમુદ્રા મહાજ્ઞાની । ત્યાચી ભાર્યા પરિયેસા ॥૫॥
લોપમુદ્રા મહાજ્ઞાની । ત્યાચી ભાર્યા પરિયેસા ॥૫॥
પતિવ્રતાશિરોમણિ। દુજી નવ્હતી આણિક કોણી ।
અસતાં તેથેં વર્તમાની । ઝાલે અપૂર્વ પરિયેસા ॥૬॥
અસતાં તેથેં વર્તમાની । ઝાલે અપૂર્વ પરિયેસા ॥૬॥
ત્યા અગસ્તિચ્યા શિષ્યાંત । વિંધ્ય નામેં અસે વિખ્યાત ।
પર્વતરૂપેં અસે વર્તત । હોતા ભૂમીવર દેખા ॥૭॥
પર્વતરૂપેં અસે વર્તત । હોતા ભૂમીવર દેખા ॥૭॥
વિધ્યાચળ મ્હણિજે ગિરી । અપૂર્વ વનેં ત્યાવરી ।
શોભાયમાન મહાશિખરી । બહુ રમ્ય પરિયેસા ॥૮॥
શોભાયમાન મહાશિખરી । બહુ રમ્ય પરિયેસા ॥૮॥
બ્રહ્મર્ષિ નારદમુનિ । હિંડત ગેલા તયે સ્થાનીં ।
સંતોષ પાવલા પાહોનિ । સ્તુતિ કેલી તયે વેળી ॥૯॥
સંતોષ પાવલા પાહોનિ । સ્તુતિ કેલી તયે વેળી ॥૯॥
નારદ મ્હણે વિંધ્યાસી । સર્વાત શ્રેષ્ઠ તૂં હોસી ।
સકળ વૃક્ષ તુજપાસીં । મનોરમ્ય સ્થળ તુઝેં ॥૧૦॥
સકળ વૃક્ષ તુજપાસીં । મનોરમ્ય સ્થળ તુઝેં ॥૧૦॥
પરી એક અસે ઉણેં । મેરુસમાન નવ્હેસી જાણેં સ્થળ સ્વલ્પ યા કારણેં ।
મહત્વ નાહીં પરિયેસા ॥૧૧॥
મહત્વ નાહીં પરિયેસા ॥૧૧॥
ઐસેં મ્હણતાં નારદમુનિ । વિંધ્યાચળ કોપોનિ ।
વાઢતા ઝાલા તે ક્ષણી । મેરુપરી હોઈન મ્હણે ॥૧૨॥
વાઢતા ઝાલા તે ક્ષણી । મેરુપરી હોઈન મ્હણે ॥૧૨॥
વાઢે વિંધ્યાચળ દેખા । સૂર્યમંડળાસંમુખા ।
ક્રમાંતરેં વાઢતાં ઐકા । ગેલા સ્વર્ગભુવનાસી ॥૧૩॥
ક્રમાંતરેં વાઢતાં ઐકા । ગેલા સ્વર્ગભુવનાસી ॥૧૩॥
વિંધ્યાદ્રીચ્યા દક્ષિણ ભાગાસી । અંધકાર અહર્નિશીં ।
સૂર્યરશ્મી ન દિસે કૈશીં । યજ્ઞાદિ કર્મે રાહિલીં ॥૧૪॥
સૂર્યરશ્મી ન દિસે કૈશીં । યજ્ઞાદિ કર્મે રાહિલીં ॥૧૪॥
ઋષિ સમસ્ત મિળોનિ । વિનવૂં આલે ઇંદ્રભુવની ।
વિધ્યાદ્રીચી કરણી । સાંગતે ઝાલે વિસ્તારેં ॥૧૫॥
વિધ્યાદ્રીચી કરણી । સાંગતે ઝાલે વિસ્તારેં ॥૧૫॥
ઇંદ્ર કોપે તયે વેળી । ગેલા તયા બ્રહ્મયાજવળી ।
સાંગિતલા વૃત્તાન્ત સકળી । તયા વિંધ્ય પર્વતાચા ॥૧૬॥
સાંગિતલા વૃત્તાન્ત સકળી । તયા વિંધ્ય પર્વતાચા ॥૧૬॥
બ્રહ્મા મ્હણે ઇંદ્રાસી । આહે કારણ આમ્હાંસી ।
અગસ્તિ અસે પુરીં કાશી । ત્યાસી દક્ષિણ દિશે પાઠવાવેં ॥૧૭॥
અગસ્તિ અસે પુરીં કાશી । ત્યાસી દક્ષિણ દિશે પાઠવાવેં ॥૧૭॥
દક્ષિણ દિશા ભુમીસી । અંધાર પડિલા પરિયેસી ।
યા કારણેં અગસ્તીસી । દક્ષિણ દિશે પાઠવાવેં ॥૧૮॥
યા કારણેં અગસ્તીસી । દક્ષિણ દિશે પાઠવાવેં ॥૧૮॥
અગસ્તીચા શિષ્ય દેખા । વિંધ્યાચલ આહે જો કાં ।
ગુરુ યેતાં સંમુખા । નમિતાં હોઈ દંડવત ॥૧૯॥
ગુરુ યેતાં સંમુખા । નમિતાં હોઈ દંડવત ॥૧૯॥
સાંગેલ અગસ્તિ શિષ્યાસી । વાઢોં નકો મ્હણેલ ત્યાસી ।
ગમન કરિતાં શિખરેસી । ભૂમીસમાન કરીલ ॥૨૦॥
ગમન કરિતાં શિખરેસી । ભૂમીસમાન કરીલ ॥૨૦॥
યા કારણેં તુમ્હી આતાં । કાશીપુરા જાવેં તત્ત્વતાં ।
અગસ્તીતેં નમતાં । દક્ષિણેસી પાઠવાવેં ॥૨૧॥
અગસ્તીતેં નમતાં । દક્ષિણેસી પાઠવાવેં ॥૨૧॥
યેણેંપરી ઇંદ્રાસી । સાંગે બ્રહ્મદેવ હર્ષી ।
નિરોપ ઘેઊન વેગેંસી । નિઘતા ઝાલા અમરનાથ ॥૨૨॥
નિરોપ ઘેઊન વેગેંસી । નિઘતા ઝાલા અમરનાથ ॥૨૨॥
દેવાસહિત ઇંદ્ર દેખા । સવેં બૃહસ્પતિ ઐકા ।
સકળ ઋષિ મિળોનિ દેખા । આલે કાશી ભુવનાસી ॥૨૩॥
સકળ ઋષિ મિળોનિ દેખા । આલે કાશી ભુવનાસી ॥૨૩॥
અગસ્તીચ્યા આશ્રમાસી । પાતલે સમસ્ત ઇંદ્ર ઋષિ ।
દેવગુરુ મહાઋષિ । બૃહસ્પતિ સવેં અસે ॥૨૪॥
દેવગુરુ મહાઋષિ । બૃહસ્પતિ સવેં અસે ॥૨૪॥
દેખોનિયા અગસ્તિ મુનિ । સકળાંતેં અભિવંદોનિ ।
અર્ધ્યપાદ્ય દેઉની । પૂજા કેલી ભક્તીનેં ॥૨૫॥
અર્ધ્યપાદ્ય દેઉની । પૂજા કેલી ભક્તીનેં ॥૨૫॥
દેવ આણિ બૃહસ્પતિ । અગસ્તીચી કરિતી સ્તુતિ ।
આણિક સવેંચિ આણિતી । લોપામુદ્રા પતિવ્રતા ॥૨૬॥
આણિક સવેંચિ આણિતી । લોપામુદ્રા પતિવ્રતા ॥૨૬॥
દેવગુરુ બૃહસ્પતિ । સાંગે પતિવ્રતાખ્યાતિ ।
પૂર્વી પતિવ્રતા બહુતી । લોપમુદ્રાસરી નવ્હતી ॥૨૭॥
પૂર્વી પતિવ્રતા બહુતી । લોપમુદ્રાસરી નવ્હતી ॥૨૭॥
અરુંધતી સાવિત્રી સતી । અનુસયા પતિવ્રતી ।
શાંડિલ્યાચી પત્ની હોતી । પતિવ્રતા વિખ્યાત ॥૨૮॥
શાંડિલ્યાચી પત્ની હોતી । પતિવ્રતા વિખ્યાત ॥૨૮॥
લક્ષ્મી આણિ પાર્વતી । શાંતરૂપા સ્વયંભુપત્ની ।
મેનિકા અતિવિખ્યાતી । હિમવંતાચી પ્રાણેશ્વરી ॥૨૯॥
મેનિકા અતિવિખ્યાતી । હિમવંતાચી પ્રાણેશ્વરી ॥૨૯॥
સુનીતી ધ્રુવાચી માતા । સંજ્ઞાદેવી સુર્યકાંતા ।
સ્વાહાદેવી વિખ્યાતા । યજ્ઞપુરુષપ્રાણેશ્વરી ॥૩૦॥
સ્વાહાદેવી વિખ્યાતા । યજ્ઞપુરુષપ્રાણેશ્વરી ॥૩૦॥
યાંહૂનિ આણિક ખ્યાતા । લોપામુદ્રા પતિવ્રતા ।
ઐકા સમસ્ત દેવગણ મ્હણતાં । બૃહસ્પતિ સાંગતસે ॥૩૧॥
ઐકા સમસ્ત દેવગણ મ્હણતાં । બૃહસ્પતિ સાંગતસે ॥૩૧॥
પતિવ્રતેચેં આચરણ । સાંગે ગુરુ વિસ્તારોન ।
પુરુષ જેવિતાં પ્રસાદ જાણ । મુખ્ય ભોજન સ્ત્રિયેસી ॥૩૨॥
પુરુષ જેવિતાં પ્રસાદ જાણ । મુખ્ય ભોજન સ્ત્રિયેસી ॥૩૨॥
આણિક સેવા ઐશી કરણેં । પુરુષ દેખોનિ ઉભેં રાહણેં ।
આજ્ઞેવિણ બૈસોં નેણે । અવજ્ઞા ન કરણેં પતીચી ॥૩૩॥
આજ્ઞેવિણ બૈસોં નેણે । અવજ્ઞા ન કરણેં પતીચી ॥૩૩॥
દિવસ અખંડ સેવા કરણે અતિથિ યેતાં પૂજા કરણેં ।
પતિનિરોપાવીણ ન જાણેં । દાનધર્મ ન કરાવા ॥૩૪॥
પતિનિરોપાવીણ ન જાણેં । દાનધર્મ ન કરાવા ॥૩૪॥
પતીચી સેવા નિરંતરીં । મનીં ભાવિજે હાચિ હરિ ।
શયનકાળી સર્વ રાત્રીં । સેવા કરાવી ભક્તીંસી ॥૩૫॥
શયનકાળી સર્વ રાત્રીં । સેવા કરાવી ભક્તીંસી ॥૩૫॥
પતિ નિદ્રિસ્ત ઝાલ્યાવરી । આપણ શયન કીજે નારી ।
ચોળી તાનવડે ઠેવાવીં દુરી । તેણેં પુરુષશરીર સ્પર્શૂ નયે ॥૩૬॥
ચોળી તાનવડે ઠેવાવીં દુરી । તેણેં પુરુષશરીર સ્પર્શૂ નયે ॥૩૬॥
સ્પર્શે ચોળી પુરુષાસી । હાનિ હોત આયુષ્યાસી ।
ઘેઊં નયે નાંવ ત્યાસી । પતિ-આયુષ્ય ઉણેં હોય ॥૩૭॥
ઘેઊં નયે નાંવ ત્યાસી । પતિ-આયુષ્ય ઉણેં હોય ॥૩૭॥
જાગૃત ન હોતાં પતિ ઐકા । પુઢેં ઉઠીજે સતી દેખા ।
કરણેં સડાસંમાર્જન નિકા । કરણેં નિર્મળ મંગલપ્રદ ॥૩૮॥
કરણેં સડાસંમાર્જન નિકા । કરણેં નિર્મળ મંગલપ્રદ ॥૩૮॥
સ્નાન કરૂનિ ત્વરિત । પૂજૂનિ ઘ્યાવેં પતિતીર્થ ।
ચરણી મસ્તક ઠેવોનિ યથાર્થ । શિવાસમાન ભાવાવેં ॥૩૯॥
ચરણી મસ્તક ઠેવોનિ યથાર્થ । શિવાસમાન ભાવાવેં ॥૩૯॥
અસતાં ગ્રામીં ગૃહીં પુરુષ । સર્વ શૃંગાર કરણેં હર્ષ ।
ગ્રામા ગેલિયા પુરુષ । શૃંગાર આપણ કરું નયે ॥૪૦॥
ગ્રામા ગેલિયા પુરુષ । શૃંગાર આપણ કરું નયે ॥૪૦॥
પતિ નિષ્ઠુર બોલે જરી । આપણ કોપ કદા ન કરી ।
ક્ષમા મ્હણોની ચરણ ધરી । રાગ ન ધરી મનાંત ॥૪૧॥
ક્ષમા મ્હણોની ચરણ ધરી । રાગ ન ધરી મનાંત ॥૪૧॥
પતિ યેતાં બાહેરુની । સામોરી જાય તેક્ષણી ।
સકળ કામેં ત્યજૂનિ । સંમુખ જાય પતિવ્રતા ॥૪૨॥
સકળ કામેં ત્યજૂનિ । સંમુખ જાય પતિવ્રતા ॥૪૨॥
કાય નિરોપ મ્હણોનિ । પુસાવેં ઐસેં વંદોનિ ।
જેં વસે પતીચ્યા મનીં । ત્યાચપરી રહાટે ॥૪૩॥
જેં વસે પતીચ્યા મનીં । ત્યાચપરી રહાટે ॥૪૩॥
પતિવ્રતેચેં ઐસેં લક્ષણ । સાંગેન ઐકા દેવગણ ।
બહિર્દ્વારી જાતાં જાણ । અનેક દોષ પરિયેસા ॥૪૪॥
બહિર્દ્વારી જાતાં જાણ । અનેક દોષ પરિયેસા ॥૪૪॥
બહિર્દ્વારીં જાણેં જરી । પાહૂં નયે નરનારીં ।
સવેંચિ પરતાવેં લવકરી । આપુલે ગુહી અસાવેં ॥૪૫॥
સવેંચિ પરતાવેં લવકરી । આપુલે ગુહી અસાવેં ॥૪૫॥
જરી પાહે બહિદ્વારીં । ઉલૂકયોની જન્મે નારી ।
યાચ પ્રકારે નિર્ધારી । પાતિવ્રત્ય લોપામુદ્રેચેં ॥૪૬॥
યાચ પ્રકારે નિર્ધારી । પાતિવ્રત્ય લોપામુદ્રેચેં ॥૪૬॥
લોપામુદ્રા પતિવ્રતા । બાહેર ન વચે સર્વથા ।
પ્રાતઃકાળ જો કા હોતા । સડાસંમાર્જન કરીતસે ॥૪૭॥
પ્રાતઃકાળ જો કા હોતા । સડાસંમાર્જન કરીતસે ॥૪૭॥
દેવઉપકરણી ઉજળોનિ । ગંધાક્ષતાંદિ કરૂનિ ।
પુષ્પવાતી પંચવર્ણી । રંગમાળા દેવાંસી ॥૪૮॥
પુષ્પવાતી પંચવર્ણી । રંગમાળા દેવાંસી ॥૪૮॥
અનુષ્ઠાનાહૂનિ પતિ યેતાં । સકળ આયતી કરી તત્ત્વતાં ।
ધરોનિ પતીચ્યા ચિત્તા । પતીસવેં રહાટે તી ॥૪૯॥
ધરોનિ પતીચ્યા ચિત્તા । પતીસવેં રહાટે તી ॥૪૯॥
પુરુષાચેં ઉચ્છિષ્ટ ભોજન । મનોભાવેં કરણેં આપણ ।
નસતાં પુરુષ ગ્રામીં જાણ । ઘ્યાવા અતિથિધેનુપ્રસાદ ॥૫૦॥
નસતાં પુરુષ ગ્રામીં જાણ । ઘ્યાવા અતિથિધેનુપ્રસાદ ॥૫૦॥
અતિથીસી ઘાલાવે અન્ન । અથવા ધેનૂતેં પૂજોન ।
ભોજન કરાવેં સગુણ । પતિવ્રતા પરિયેસા ॥૫૧॥
ભોજન કરાવેં સગુણ । પતિવ્રતા પરિયેસા ॥૫૧॥
ગૃહ નિર્મળ નિરંતર કરી । નિરોપાવેગળા ધર્મ ન કરી ।
વ્રતોપવાસ યેણેપરી । નિરોપાવેગળે ન કરી જાણા ॥૫૨॥
વ્રતોપવાસ યેણેપરી । નિરોપાવેગળે ન કરી જાણા ॥૫૨॥
ઉત્સાહ હોતા નગરાત । કધી પાહૂ ન મ્હણત ।
તીર્થયાત્રાવિવાહાર્થ । કધીહી ન વચે પરિયેસા ॥૫૩॥
તીર્થયાત્રાવિવાહાર્થ । કધીહી ન વચે પરિયેસા ॥૫૩॥
પુરુષ સંતોષી અસતા જરી । દુશ્ચિત નસાવી ત્યાચી નારી ।
પુરુષ દુશ્ચિત અસતા જરી । આપણ સંતોષી અસો નયે ॥૫૪॥
પુરુષ દુશ્ચિત અસતા જરી । આપણ સંતોષી અસો નયે ॥૫૪॥
રજસ્વલા ઝાલિયા દેખા । બોલો નયે મૌન્ય નિકા ।
નાયકાવે વેદ ઐકા । મુખ પુરુષા દાખવૂ નયે ॥૫૫॥
નાયકાવે વેદ ઐકા । મુખ પુરુષા દાખવૂ નયે ॥૫૫॥
ઐસે ચારી દિવસાંવરી । આચરાવે તિયે નારી ।
સુસ્નાત હોતા તે અવસરી । પુરુષમુખ અવલોકિજે ॥૫૬॥
સુસ્નાત હોતા તે અવસરી । પુરુષમુખ અવલોકિજે ॥૫૬॥
જરી નસે પુરુષ ભવની । ત્યાચે રૂપ ધ્યાવે મની ।
સૂર્યમંડળ પાહોનિ । ઘરાત જાવે પતિવ્રતે ॥૫૭॥
સૂર્યમંડળ પાહોનિ । ઘરાત જાવે પતિવ્રતે ॥૫૭॥
પુરુષઆયુષ્યવર્ધનાર્થ । હળદીકુંકુમ લાવિજે ખ્યાત ।
સેંદૂર કાજળ કંઠસૂત્ર । ફણી માથા અસાવી ॥૫૮॥
સેંદૂર કાજળ કંઠસૂત્ર । ફણી માથા અસાવી ॥૫૮॥
તાંબૂલ ઘ્યાવે સુવાસિની । અસાવી તિચે માથા વેણી ।
કરી કંકણે તોડર ચરણી । પુરુષાસમીપ યેણેપરી ॥૫૯॥
કરી કંકણે તોડર ચરણી । પુરુષાસમીપ યેણેપરી ॥૫૯॥
ન કરી ઇષ્ટત્વ શેજારણીશી । રજકસ્ત્રીકુંટિણીસી ।
જૈનસ્ત્રીદ્રવ્યહીનેસી । ઇષ્ટત્વ કરિતા હાનિ હોય ॥૬૦॥
જૈનસ્ત્રીદ્રવ્યહીનેસી । ઇષ્ટત્વ કરિતા હાનિ હોય ॥૬૦॥
પુરુષનિંદક સ્ત્રિયેસી । ન બોલાવે તિયેસી ।
બોલતા દોષ ઘડે તિસી । પતિવ્રતાલક્ષણ ॥૬૧॥
બોલતા દોષ ઘડે તિસી । પતિવ્રતાલક્ષણ ॥૬૧॥
સાસૂ શ્વશુર નણંદ વહિની । દીરભાવાતે ત્યજુની ।
રાહતા વેગળેપણી । શ્વાનજન્મ પાવતી ॥૬૨॥
રાહતા વેગળેપણી । શ્વાનજન્મ પાવતી ॥૬૨॥
અંગ ધુવો નયે નગ્નપણે । ઉખળમુસળાવરી ન બૈસણે ।
પાઈ વિવરલ્યાવીણ જાણે । ફિરૂ નયે પતિવ્રતે ॥૬૩॥
પાઈ વિવરલ્યાવીણ જાણે । ફિરૂ નયે પતિવ્રતે ॥૬૩॥
જાતે ઉંબર્યાવરી દેખા । બૈસો નયે વડિલાંસમુખા ।
પતિવ્રતાલક્ષણ ઐકા । યેણેપરી અસાવે ॥૬૪॥
પતિવ્રતાલક્ષણ ઐકા । યેણેપરી અસાવે ॥૬૪॥
પતીસવે વિવાદ । કરિતા પાવે મહાખેદ ।
પતિઅંતઃકરણી ઉદ્વેગ । આપણ કદા કરૂ નયે ॥૬૫॥
પતિઅંતઃકરણી ઉદ્વેગ । આપણ કદા કરૂ નયે ॥૬૫॥
જરી અસે અભાગ્ય પુરુષ । નપુસક જરી અસે દેખ ।
અસે વ્યાધિષ્ઠ અવિવેક । તરી દેવાસમાન માનાવા ॥૬૬॥
અસે વ્યાધિષ્ઠ અવિવેક । તરી દેવાસમાન માનાવા ॥૬૬॥
તૈસા પુરુષ અસેલ જરી । તોચિ માનાવા હરિ ।
ત્યાચે બોલણે રહાટે તરી । પરમેશ્વરા પ્રિય હોય ॥૬૭॥
ત્યાચે બોલણે રહાટે તરી । પરમેશ્વરા પ્રિય હોય ॥૬૭॥
પતીચે મની જી આવડી । તૈસીચ લ્યાવી લેણી લુગડી ।
પતિ દુશ્ચિત્ત અસતા ઘડી । આપણ શ્રૃંગાર કરૂ નયે ॥૬૮॥
પતિ દુશ્ચિત્ત અસતા ઘડી । આપણ શ્રૃંગાર કરૂ નયે ॥૬૮॥
સોપસ્કાર પાહિજે જરી । ન સાંગાવે આપણ નારી ।
અસતા કન્યા પુત્ર જરી । તયામુખી સાંગાવે ॥૬૯॥
અસતા કન્યા પુત્ર જરી । તયામુખી સાંગાવે ॥૬૯॥
જરી નસેલ જવળી કોણ । વસ્તૂચી દાખવાવી ખૂણ ।
અમુક પાહિજે મ્હણોન । નિર્ધાર કરોનિ ન સાંગિજે ॥૭૦॥
અમુક પાહિજે મ્હણોન । નિર્ધાર કરોનિ ન સાંગિજે ॥૭૦॥
જિતુકે મિળાલે પતીસી । સંતુષ્ટ અસાવે માનસી ।
સમર્થ પાહોનિ કાંક્ષેસી । પતિનિંદા કરૂ નયે ॥૭૧॥
સમર્થ પાહોનિ કાંક્ષેસી । પતિનિંદા કરૂ નયે ॥૭૧॥
તીર્થયાત્રે જાતી લોક । મ્હણૂનિ ન ગાવે કૌતુક ।
પુરુષાચે પાદોદક । તેચિ તીર્થ માનાવે ॥૭૨॥
પુરુષાચે પાદોદક । તેચિ તીર્થ માનાવે ॥૭૨॥
ભાગીરથીસમાન દેખ । પતિચરણતીર્થ અધિક ।
પતિસેવા કરણે મુખ । ત્રયમૂર્તિ સંતુષ્ટતી ॥૭૩॥
પતિસેવા કરણે મુખ । ત્રયમૂર્તિ સંતુષ્ટતી ॥૭૩॥
વ્રત કરણે અસેલ મની । તે પુરુષા કરાવે પુસોનિ ।
આત્મબુદ્ધી કરિતા કોણી । પતિ-આયુષ્ય ઉણે હોય ॥૭૪॥
આત્મબુદ્ધી કરિતા કોણી । પતિ-આયુષ્ય ઉણે હોય ॥૭૪॥
આણિક જાય નરકાપ્રતી । પતિ ઘેવોનિ સાંગાતી ।
ઐસે બોલતી વેદશ્રુતિ । બૃહસ્પતિ સાંગતસે ॥૭૫॥
ઐસે બોલતી વેદશ્રુતિ । બૃહસ્પતિ સાંગતસે ॥૭૫॥
પતીસ ક્રોધે ઉત્તર દેતી । શ્વાનયોની જન્મ પાવતી ।
જંબુક હોવોનિ ભુંકતી । ગ્રામાસન્નિધ યેઊન ॥૭૬॥
જંબુક હોવોનિ ભુંકતી । ગ્રામાસન્નિધ યેઊન ॥૭૬॥
નિત્ય નેમ કરણે નારી । પુરુષ-ઉચ્છિષ્ટ ભોજન કરી ।
પાદ પ્રક્ષાલોનિ તીર્થધારી । ઘેવોનિ તીર્થ જેવાવે ॥૭૭॥
પાદ પ્રક્ષાલોનિ તીર્થધારી । ઘેવોનિ તીર્થ જેવાવે ॥૭૭॥
પતિ પ્રત્યક્ષ શંકર । કામ્ય હોતી મનોહર ।
પાવે તી વૈકુંઠપુર । પતિસહિત સ્વર્ગભુવના ॥૭૮॥
પાવે તી વૈકુંઠપુર । પતિસહિત સ્વર્ગભુવના ॥૭૮॥
જાવો નયે વનભોજનાસી । અથવા શેજારીગૃહાસી ।
ઇષ્ટસોયરે મ્હણોનિ હર્ષી । પ્રતિદિની ન જાવે ॥૭૯॥
ઇષ્ટસોયરે મ્હણોનિ હર્ષી । પ્રતિદિની ન જાવે ॥૭૯॥
આપુલા પુરુષ દુર્બલ કિતી । સમર્થાચી ન કરાવી સ્તુતિ ।
પતિ અસતા અનાચારરીતી । આપણ નિંદા કરૂ નયે ॥૮૦॥
પતિ અસતા અનાચારરીતી । આપણ નિંદા કરૂ નયે ॥૮૦॥
કૈસા તરી આપુલા પતિ । આપણ કરાવી ત્યાચી સ્તુતિ ।
તોચિ મ્હણાવા લક્ષ્મીપતિ । એકભાવે કરોનિયા ॥૮૧॥
તોચિ મ્હણાવા લક્ષ્મીપતિ । એકભાવે કરોનિયા ॥૮૧॥
સાસૂશ્વશુર પુરુષાંપુઢે । નેટે બોલો નયે ગાઢે ।
હાસો નયે ત્યાંપુઢે । પતિ-આયુષ્ય ઉણે હોય ॥૮૨॥
હાસો નયે ત્યાંપુઢે । પતિ-આયુષ્ય ઉણે હોય ॥૮૨॥
સાસૂશ્વશુર ત્યજૂન આપણ । વેગળે અસૂ મ્હણે કવણ ।
ઋક્ષયોની જન્મોન । અરણ્યાત હિંડેલ ॥૮૩॥
ઋક્ષયોની જન્મોન । અરણ્યાત હિંડેલ ॥૮૩॥
પુરુષ કોપે મારી જરી । મની મ્હણે હા મરો નારી ।
જન્મ પાવેલ યોની વ્યાઘ્રી । મહાઘોર અરણ્યાત ॥૮૪॥
જન્મ પાવેલ યોની વ્યાઘ્રી । મહાઘોર અરણ્યાત ॥૮૪॥
પર પુરુષાતે નયની પાહે । ઉપજતા વરડોળી હોય ।
પુરુષા વંચૂનિ વિશેષ ખાય । ગ્રામસૂકર હોય તી ॥૮૫॥
પુરુષા વંચૂનિ વિશેષ ખાય । ગ્રામસૂકર હોય તી ॥૮૫॥
તોહી જન્મી સોડોનિ । ઉપજે વાઘુળાચે યોની ।
આપુલી વિષ્ઠા આપણ ભક્ષુની । વૃક્ષાવરી લોંબતસે ॥૮૬॥
આપુલી વિષ્ઠા આપણ ભક્ષુની । વૃક્ષાવરી લોંબતસે ॥૮૬॥
પતિસંમુખ નિષ્ઠુર વચની । ઉત્તર દેતી કોપોનિ ।
ઉપજે મુકી હોઊનિ । સપ્તજન્મ દરિદ્રી ॥૮૭॥
ઉપજે મુકી હોઊનિ । સપ્તજન્મ દરિદ્રી ॥૮૭॥
પુરુષ દુજી પત્ની કરી । તિસી આપણ વૈર ધરી ।
સપ્ત જન્માંવરી । દુર્ભાગ્યતા હોય અવધારા ॥૮૮॥
સપ્ત જન્માંવરી । દુર્ભાગ્યતા હોય અવધારા ॥૮૮॥
પુરુષાવરી દુસરિયા । દૃષ્ટિ જ્યા કરિતી આવડિયા ।
પતિતા ઘરી જન્મ પાવોનિયા । દુઃખે સદા દારિદ્ર્ય ભોગિતી ॥૮૯॥
પતિતા ઘરી જન્મ પાવોનિયા । દુઃખે સદા દારિદ્ર્ય ભોગિતી ॥૮૯॥
પુરુષ યેતા બાહેરુની । સંમુખ જાવે ભામિની ।
ઉદકે પાદ પ્રક્ષાલુની । વિંઝણા વારિજે શ્રમહાર ॥૯૦॥
ઉદકે પાદ પ્રક્ષાલુની । વિંઝણા વારિજે શ્રમહાર ॥૯૦॥
પાદસંવાહન ભક્તીસી । મૃદુ વાક્ય બોલિજે પતીસી ।
પુરુષ હોતા સંતોષી । ત્રિમૂર્તિ સંતોષતી ॥૯૧॥
પુરુષ હોતા સંતોષી । ત્રિમૂર્તિ સંતોષતી ॥૯૧॥
કાય દેતી માતા પિતા । નેદી ઇષ્ટવર્ગ બંધુ ભ્રાતા ।
ઇહપરાચી જોડી દેતા । પુરુષ નારીચા દેવ જાણ ॥૯૨॥
ઇહપરાચી જોડી દેતા । પુરુષ નારીચા દેવ જાણ ॥૯૨॥
ગુરુ દેવ તીર્થે સમસ્તી । સર્વ જાણાવા આપુલા પતિ ।
ઐસા નિશ્ચય જ્યાંચ્યા ચિત્તી । પતિવ્રતા ત્યાચિ જાણા ॥૯૩॥
ઐસા નિશ્ચય જ્યાંચ્યા ચિત્તી । પતિવ્રતા ત્યાચિ જાણા ॥૯૩॥
જીવ અસતા શરીરાસી । પવિત્ર હોય સમસ્તાંસી ।
જીવ જાતા ક્ષણે કૈસી । કદા પ્રેતા નાતળતી ॥૯૪॥
જીવ જાતા ક્ષણે કૈસી । કદા પ્રેતા નાતળતી ॥૯૪॥
તૈસા પતિ પ્રાણ આપલા । પતિ નસતા અશુચિ તિલા ।
યા કારણે પતિચ સકળા । પ્રાણ આપુલા જાણાવા ॥૯૫॥
યા કારણે પતિચ સકળા । પ્રાણ આપુલા જાણાવા ॥૯૫॥
પતિ નસતા સ્ત્રિયેસી । સર્વ અમંગળ પરિયેસી ।
વિધવા મ્હણજે પ્રેતાસરસી । અપત્ય નસતા અધિક જાણ ॥૯૬॥
વિધવા મ્હણજે પ્રેતાસરસી । અપત્ય નસતા અધિક જાણ ॥૯૬॥
ગ્રામાસ જાતા પરિયેસી । વિધવા ભેટતા સંમુખેસી ।
મરણ સાંગે સત્ય ત્યાસી । પુત્રાસી અશુભ નવ્હે જાણા ॥૯૭॥
મરણ સાંગે સત્ય ત્યાસી । પુત્રાસી અશુભ નવ્હે જાણા ॥૯૭॥
માતા વિધવા અસે જરી । પુત્રાસી મંગળ શકુન કરી ।
પુત્રાવિણ વિધવા નારી । નમન તિસી કરૂ નયે ॥૯૮॥
પુત્રાવિણ વિધવા નારી । નમન તિસી કરૂ નયે ॥૯૮॥
તિચ્યા આશીર્વાદે આપણ । મંગળ ન હોય સત્ય જાણ ।
તિચા હો કા શાપ મરણ । તિસી કોણી બોલૂ નયે ॥૯૯॥
તિચા હો કા શાપ મરણ । તિસી કોણી બોલૂ નયે ॥૯૯॥
યા કારણે પતિવ્રતા । બરવે પુરુષાસવે જાતા ।
સર્વ વૈભવ દેહાસહિતા । કેવી જાઈ પરિયેસા ॥૧૦૦॥
સર્વ વૈભવ દેહાસહિતા । કેવી જાઈ પરિયેસા ॥૧૦૦॥
ચંદ્રાસવે ચાંદણી જૈસી । મેઘાસવે વીજ કૈસી ।
માવળતા સવેચિ જાતસે । પતીસવે તૈસે જાવે ॥૧॥
માવળતા સવેચિ જાતસે । પતીસવે તૈસે જાવે ॥૧॥
સહગમન કરણે મુખ્ય જાણ । થોર ધર્મશ્રુતીચે વચન ।
પૂર્વજ બેચાળીસ ઉદ્ધરણ । પતિવ્રતાધર્માને ॥૨॥
પૂર્વજ બેચાળીસ ઉદ્ધરણ । પતિવ્રતાધર્માને ॥૨॥
પુરુષ પ્રેત ઝાલિયાવરી । સહગમના જાતા તે નારી ।
એકેક પાઉલી નિર્ધારી । અશ્વમેઘસહત્રપુણ્ય ॥૩॥
એકેક પાઉલી નિર્ધારી । અશ્વમેઘસહત્રપુણ્ય ॥૩॥
પાપી પુરુષ અસેલ જાણ । ત્યાસી આલે જરી મરણ ।
યમદૂત નેતી બાંધૂન । નરકાપ્રતી પરિયેસા ॥૪॥
યમદૂત નેતી બાંધૂન । નરકાપ્રતી પરિયેસા ॥૪॥
પતિવ્રતા ત્યાચી નારી । જરી સહગમન કરી ।
જૈસી સર્પાસી નેતી ઘારી । તૈસી પતીતે સ્વર્ગા નેઈ ॥૫॥
જૈસી સર્પાસી નેતી ઘારી । તૈસી પતીતે સ્વર્ગા નેઈ ॥૫॥
સહગમન કેલિયાવરી । પાહૂનિ યમદૂત પળતી દૂરી ।
પતીસી સોડોનિ સત્વરી । જાતી યમદૂત આપલે પુરાસી ॥૬॥
પતીસી સોડોનિ સત્વરી । જાતી યમદૂત આપલે પુરાસી ॥૬॥
પતિવ્રતાશિરોમણી । બૈસવિતી વિમાની ।
પાવવિતી સ્વર્ગભુવની । દેવાંગના ઓવાળિતી ॥૭॥
પાવવિતી સ્વર્ગભુવની । દેવાંગના ઓવાળિતી ॥૭॥
યમદૂત ત્વરે પળતી । કાળાચી ન ચાલે ખ્યાતી ।
પતિવ્રતા દેખતાચિ ચિત્તી । ભય વાટે મ્હણતાતી ॥૮॥
પતિવ્રતા દેખતાચિ ચિત્તી । ભય વાટે મ્હણતાતી ॥૮॥
સૂર્ય ભિતો દેખૂન તિયેસી । તપતો તેજે મંદેસી ।
અગ્નિ ભિઉની શાંતીસી । ઉષ્ણ તિસી હોઊ ન શકે ॥૯॥
અગ્નિ ભિઉની શાંતીસી । ઉષ્ણ તિસી હોઊ ન શકે ॥૯॥
નક્ષત્રે ભિતી પાહતા તિયેસી । આપુલે સ્થાન ઘેઈલ ઐસી ।
જાય સ્વર્ગભુવનાસી । પતીસહિત પરિયેસા ॥૧૧૦॥
જાય સ્વર્ગભુવનાસી । પતીસહિત પરિયેસા ॥૧૧૦॥
યેણેપરી સ્વર્ગભુવની । જાય નારી સંતોષોનિ ।
આપુલે પતીસ ઘેઊનિ । રાહે સ્વર્ગી નિરંતર ॥૧૧॥
આપુલે પતીસ ઘેઊનિ । રાહે સ્વર્ગી નિરંતર ॥૧૧॥
તીન કોટિ રોમ તિસી । સ્વદેહ દેતા અગ્નીસી ।
ત્યાચી ફળે અસતી કૈશી । એકચિત્તે ઐકાવે ॥૧૨॥
ત્યાચી ફળે અસતી કૈશી । એકચિત્તે ઐકાવે ॥૧૨॥
એકેક રોમ રોમાસી । સ્વર્ગી રાહે શતકોટિ વર્ષી ।
પુરુષાસવે સ્વાનંદેસી । પતિવ્રતા રાહે તેથે ॥૧૩॥
પુરુષાસવે સ્વાનંદેસી । પતિવ્રતા રાહે તેથે ॥૧૩॥
ઐસે પુણ્ય સહગમનાસી । કન્યા વ્હાવી ઐશી વંશી ।
બેચાળીસ કુળે કૈસી । ઘેઊન જાય સ્વર્ગાતે ॥૧૪॥
બેચાળીસ કુળે કૈસી । ઘેઊન જાય સ્વર્ગાતે ॥૧૪॥
ધન્ય તિચી માતાપિતા । એકવીસ કુળે ઉદ્ધરિતા ।
ધન્ય પુરુષવંશ ખ્યાતા । બેચાળીસ ઉદ્ધરિલે ॥૧૫॥
ધન્ય પુરુષવંશ ખ્યાતા । બેચાળીસ ઉદ્ધરિલે ॥૧૫॥
ઐસે પુણ્ય સહગમનાસી । પતિવ્રતેચ્યા સંગતીસી ।
આણિક સાંગેન વિસ્તારેસી । દેવગુરુ મ્હણતસે ॥૧૬॥
આણિક સાંગેન વિસ્તારેસી । દેવગુરુ મ્હણતસે ॥૧૬॥
અસેલ નારી દુરાચારી । અથવા વ્યાભિચારકર્મ કરી ।
ત્યાચે ફળ અતિઘોરી । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૧૭॥
ત્યાચે ફળ અતિઘોરી । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૧૭॥
ઉભય કુળે બેચાળિસ । જરી અસતીલ સ્વર્ગાસ ।
ત્યાસી ઘેઉનિ નરકાસ । પ્રેમે જાય પરિયેસા ॥૧૮॥
ત્યાસી ઘેઉનિ નરકાસ । પ્રેમે જાય પરિયેસા ॥૧૮॥
અંગાવરી રોમ કિતી । તિતુકી કોટિ વર્ષે ખ્યાતી ।
નરકામધ્યે પંચે નિરુતી । તિચે ફળ ઐસે અસે ॥૧૯॥
નરકામધ્યે પંચે નિરુતી । તિચે ફળ ઐસે અસે ॥૧૯॥
ભૂમિદેવી ઐસે મ્હણે । પતિવ્રતેચ્યા પવિત્ર ચરણે ।
આપણાવરી ચાલતા ક્ષણે । પુનીત મી મ્હણતસે ॥૧૨૦॥
આપણાવરી ચાલતા ક્ષણે । પુનીત મી મ્હણતસે ॥૧૨૦॥
સૂર્ય ચંદ્ર ઐસે મ્હણતી । આપલી કિરણે જ્યોતી ।
જરી પતિવ્રતેવરી પડતી । તરી આપણ પાવન હોઊ ॥૨૧॥
જરી પતિવ્રતેવરી પડતી । તરી આપણ પાવન હોઊ ॥૨૧॥
વાયુ આણિ વરુણ । પતિવ્રતેચિયા સ્પર્શાકારણે ।
પાવન હોઊ મ્હણોન । સ્પર્શે પુનીત હોતી તે ॥૨૨॥
પાવન હોઊ મ્હણોન । સ્પર્શે પુનીત હોતી તે ॥૨૨॥
ઘરોઘરી સ્ત્રિયા અસતી । કાય કરાવી લાવણ્યસંપત્તિ ।
જિચેનિ વંશ ઉદ્ધરતી । તૈસી સ્ત્રી અસાવી કી ॥૨૩॥
જિચેનિ વંશ ઉદ્ધરતી । તૈસી સ્ત્રી અસાવી કી ॥૨૩॥
જ્યાચે ઘરી પતિવ્રતા । દૈવે આગળા તો તત્ત્વતા ।
કરાવે સુકૃત જન્મશતા । તરીચ લાભે તૈશી સતી ॥૨૪॥
કરાવે સુકૃત જન્મશતા । તરીચ લાભે તૈશી સતી ॥૨૪॥
ચતુર્વિધ પુરુષાર્થ દેખા । સ્ત્રિયેચ્યા સંગતી લાઘે લોકા ।
પતિવ્રતા સતી અધિકા । પુણ્યાનુસાર લાભે જના ॥૨૫॥
પતિવ્રતા સતી અધિકા । પુણ્યાનુસાર લાભે જના ॥૨૫॥
જ્યાચે ઘરી નાહી સતી । પુણ્યે ત્યાસી કાહી ન ઘડતી ।
યજ્ઞાદિ કર્મે ખ્યાતિ । સતી અસતા હોતી જાણ ॥૨૬॥
યજ્ઞાદિ કર્મે ખ્યાતિ । સતી અસતા હોતી જાણ ॥૨૬॥
સતી નસે જ્યાચે ઘરી । ત્યાસી અરણ્ય નાહી દૂરી ।
વૃથા જન્મોનિ સંસારી । કર્મબાહ્ય તોચિ જાણા ॥૨૭॥
વૃથા જન્મોનિ સંસારી । કર્મબાહ્ય તોચિ જાણા ॥૨૭॥
ઐસી સતી મિળે જ્યાસી । સમસ્ત પુણ્ય હોય ત્યાસી ।
પુત્રસંતાન પરલોકાસી । સાધન હોય સતીચેનિ ॥૨૮॥
પુત્રસંતાન પરલોકાસી । સાધન હોય સતીચેનિ ॥૨૮॥
સ્ત્રિયેવીણ અસેલ નર । તયાસી ન સાધે કર્માચાર ।
કર્મહીન દેવ પિતર । કર્માર્હ નવ્હે કદા ॥૨૯॥
કર્મહીન દેવ પિતર । કર્માર્હ નવ્હે કદા ॥૨૯॥
પુણ્ય જોદે ગંગાસ્નાની । ત્યાહૂનિ પતિવ્રતાદર્શની ।
મહાપાપી હોય પાવન । સપ્ત જન્મ પુનીત ॥૧૩૦॥
મહાપાપી હોય પાવન । સપ્ત જન્મ પુનીત ॥૧૩૦॥
પતિવ્રતેચા આચાર । સાંગે પતિવ્રતેસી યોગેશ્વર ।
મ્હણે સરસ્વતીગંગાધર । સાંગે બૃહસ્પતિ દેવગુરુ ॥૩૧॥
મ્હણે સરસ્વતીગંગાધર । સાંગે બૃહસ્પતિ દેવગુરુ ॥૩૧॥
સિદ્ધ મ્હણે નામધારકાસી । ગુરુચરિત્ર પુણ્યરાશી ।
ઐકતા પાવતી સદ્ગતીસી । મ્હણે સરસ્વતીગંગાધર ॥૩૨॥
ઐકતા પાવતી સદ્ગતીસી । મ્હણે સરસ્વતીગંગાધર ॥૩૨॥
ઇતિ શ્રીગુરુચરિત્રામૃત । પતિવ્રતાનિરૂપણ વિખ્યાત ।
ઐકતા હોય પુનીત । જે જે ચિંતિલે પાવિજે ॥૩૩॥
ઐકતા હોય પુનીત । જે જે ચિંતિલે પાવિજે ॥૩૩॥
ઇતિ શ્રીગુરુચરિત્રપરમકથાકલ્પતરૌ શ્રીનૃસિંહસરસ્વત્યુપાખ્યાને
સિદ્ધનામધારકસંવાદે પતિવ્રતાખ્યાનં નામ એકત્રિંશોઽધ્યાયઃ ॥૩૧॥
સિદ્ધનામધારકસંવાદે પતિવ્રતાખ્યાનં નામ એકત્રિંશોઽધ્યાયઃ ॥૩૧॥
॥ ઓવીસંખ્યા ॥૧૩૩॥
॥શ્રીગુરુદત્તાત્રેયાર્પણમસ્તુ॥