Lord Dattatreya

શ્રી ગુરુચરિત્ર અધ્યાય 39

(Shri Gurucharitra Adhyay 39 in Gujarati)

Saraswati Gangadhar

Also known as Gurucharitra · Gurucharitra adhyay 39 · Shri Guru Charitra

Shri Gurucharitra Adhyay 39. Shri Gurucharitra, the central scripture of the Datta sampradaya, written by Saraswati Gangadhar in the fifteenth century. It tells the lives of Shripad Shrivallabha and Shri Nrisimha Saraswati, the first two incarnations of Dattatreya, as a dialogue between Siddha and Namdharak. Traditionally read as a saptaha — the whole book over seven days — most often in the month of Margashirsha. This adhyay is named in its colophon for वृद्धवंध्यासंतानप्राप्ति.

#of 172
॥ શ્રીગણેશાય નમઃ ॥
શ્રીસરસ્વત્યૈ નમઃ ॥ શ્રીગુરુભ્યો નમઃ ॥
સિદ્ધ મ્હણે નામધારકા । પુઢેં અપૂર્વ વર્તલેં ઐકા ।
સાઠી વર્ષે વાંઝેસી એકા । પુત્ર ઝાલા પરિયેસા ॥૧॥
આપસ્તંબ-શાખેસી । બ્રાહ્મણ એક પરિયેસીં ।
શૌનકગોત્ર -પ્રવરેસી । નામ તયા ‘સોમનાથ’ ॥૨॥
‘ગંગા’ નામેં ત્યાચી પત્ની । પતિવ્રતાશિરોમણિ ।
વેદશાસ્ત્રેં આચરણી । આપણ કરી પરિયેસા ॥૩॥
વર્ષેં સાઠી ઝાલીં તિસી । પુત્ર નાહીં તિચે કુશીં ।
વાંઝ મ્હણોનિ ખ્યાતેસી । હોતી તયા ગાણગાપુરીં ॥૪॥
પતિસેવા નિરંતર । કરી ભક્તિપુરસ્સર ।
નિત્ય નેમ અસે થોર । ગુરુદર્શના યેત અસે ॥૫॥
નીરાંજન પ્રતિદિવસીં । આણોનિ કરી શ્રીગુરુસી ।
યેણેંપરી બહુત દિવસીં । વર્તત હોતી પરિયેસા ॥૬॥
ઐસેં અસતાં વર્તમાનીં । સંતુષ્ટ ઝાલે શ્રીગુરુમુનિ ।
પૃચ્છા કરિતી હાંસોનિ । તયા દ્વિજસ્ત્રિયેસી ॥૭॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી તિયેસી । કાય અભીષ્ટ અસે માનસીં ।
આણિત્યેસી પ્રતિદિવસીં । નીરાંજન પરોપરી ॥૮॥
તુઝ્યા મનીંચી વાસના । સાંગે ત્વરિત વિસ્તારુન ।
સિદ્ધિ પાવવીલ નારાયણ । ગૌરીરમણ ગુરુપ્રસાદેં ॥૯॥
ઐકોનિ શ્રીગુરુચેં વચન । કરી સાષ્ટાંગીં નમન ।
વિનવીતસે કર જોડૂન । ‘ અપુત્રસ્ય લોકો નાસ્તિ’ ॥૧૦॥
પુત્રાવિણેં સ્ત્રિયાંસી । પાહોં નયે મુખાસી ।
પાપરુપી મહાદોષી । મ્હણતી માતેં સ્વામિયા ॥૧૧॥
જિચે પોટીં નાહીં બાળ । તિચા જન્મ નિર્ફળ ।
વાટ પાહતી ઉભયકુળ । બેચાળીસ પિતૃલોકીં ॥૧૨॥
પિતૃ ચિંતિતી મનાંત । મ્હણતી એખાદી સતી વંશાંત ।
પુત્ર વ્યાલિયા આમ્હાં હિત । તો ઉદ્ધરીલ સકળાંતેં ॥૧૩॥
પુત્રાવિણેં જેં ઘર । તેં સદા અસે અઘોર ।
અરણ્ય નાહીં ત્યાસી દૂર । ‘યથારણ્ય તથા ગૃહ’ ॥૧૪॥
નિત્ય ગંગાસ્નાનાસી । આપણ જાત્યેં પરિયેસીં ।
ઘેઊનિ યેતી બાળકાંસી । સમસ્ત સ્ત્રિયા કવતુકેં ॥૧૫॥
કડે ઘેઊનિયાં બાળા । ખેળવિતાતિ સ્ત્રિયા સકળા ।
તૈસેં નાહીં માઝે કપાળા । મંદભાગ્ય અસેં દેખા ॥૧૬॥
જળો માઝેં વક્ષસ્થળ । કડે ઘ્યાવયા નાહીં બાળ ।
જન્મોનિયાં સંસારીં નિષ્ફળ । નવ્હેં પુરુષ અથવા સતી ॥૧૭॥
પુત્રપૌત્ર અસતી જયાંસી । પરલોક સાધે તયાંસી ।
અધોગતિ નિપુત્રિકાસી । લુપ્તપિંડ હોય સ્વામિયા ॥૧૮॥
આતાં પુરે જન્મ મજ । સાઠી વર્ષેં જાહલીં સહજ ।
આમ્હાં આતાં વર દીજે । પુઢેં ઉત્તમ જન્મ હોય ॥૧૯॥
પુત્રવંતી વ્હાવેં આપણ । અંતઃકરણ હોય પૂર્ણ ।
ઐસા વર દેણેં મ્હણોન । વિનવીતસે તયે વેળીં ॥૨૦॥
ઐકોનિ તિયેચેં વચન । શ્રીગુરુ મ્હણતી હાંસોન ।
પુઢીલ જન્મ જાણેલ કવણ । તૂતેં સ્મરણ કૈંચેં સાંગ ॥૨૧॥
નિત્ય આરતિ આમ્હાંસી । ભક્તિપૂર્વક ભાવેંસીં ।
કરિતાં જાહલોં સંતોષી । કન્યા-પુત્ર હોતીલ તુજ ॥૨૨॥
ઇહજન્મીં તૂતેં જાણ । કન્યા પુત્ર સુલક્ષણ ।
હોતીલ નિગુતીં મ્હણોન । શ્રીગુરુ મ્હણતી તિયેસી ॥૨૩॥
શ્રીગુરુવચન ઐકોનિ । પાલવીં ગાંઠી બાંધી જ્ઞાની ।
વિનવીતસે કર જોડૂનિ । ઐકા સ્વામી કૃપાસિંધુ ॥૨૪॥
સાઠી વર્ષેં જન્માસી । જાહલીં સ્વામી પરિયેસીં ।
હોત નાહીં વિટાળસી । માતેં કૈંચે પુત્ર હોતી ॥૨૫॥
નાના વ્રત નાના તીર્થ । હિંડિન્નલ્યેં પુત્રાર્થ ।
અનેક ઠાયીં અશ્વત્થ- । પૂજા કેલી સ્વામિયા ॥૨૬॥
મજ મ્હણતી સકળૈ જન । કરીં વો અશ્વત્થપ્રદક્ષિણા ।
તેણેં પુરતીલ મનકામના । હોતીલ પુત્ર મ્હણોનિ ॥૨૭॥
અશ્વત્થસેવા બહુકાળ । કરિતાં માઝા જન્મ ગેલા ।
વિશ્વાસ મ્યાં બહુ કેલા । હોતીલ પુત્ર મ્હણોનિ ॥૨૮॥
સાઠી વર્ષેં યેણેંપરી । કષ્ટ કેલે અપરાંપરી ।
સેવા કરિત્યેં અદ્યાપિવરી । અશ્વત્થાચી પ્રદક્ષિણા ॥૨૯॥
પુત્ર ન હોતી ઇહ જન્મીં । પુઢેં હોતીલ ઐસે કામીં ।
સેવા કરિતસેં સ્વામી । અશ્વત્થાચી પરિયેસા ॥૩૦॥
આતાં સ્વામી પ્રસન્ન હોસી । ઇહજન્મીં પુત્ર દેસી ।
અન્યથા નોહે બોલાસી । તુમચ્યા સ્વામી નરહરી ॥૩૧॥
સ્વામીંનીં દિધલા માતેં વર । માઝે મનીં હા નિર્ધાર ।
હાસ્ય ન કરી સ્વામી ગુરુ । શકુનગાંઠી બાંધિલી મ્યાં ॥૩૨॥
પુઢીલ જન્મ-કામ્યાસી । કરિત્યેં સેવા અશ્વત્થાસી ।
સ્વામી આતાંચિ વર દેસી । ઇહજન્મીં કન્યા-પુત્ર ॥૩૩॥
અશ્વત્થસેવા બહુ દિવસ । કરિતાં ઝાલે મજ પ્રયાસ ।
કાય દેઈલ આમ્હાંસ । અશ્વત્થ સેવિત્યેં મૂર્ખપણેં ॥૩૪॥
ઐકોનિ તિયેચેં વચન । શ્રીગુરુ મ્હણતી હાંસોન ।
અશ્વત્થસેવા મહાપુણ્ય । વૃથા નોહે પરિયેસા ॥૩૫॥
નિંદા ન કરીં અશ્વત્થાસી । અનંત પુણ્ય પરિયેસીં ।
સેવા કરીં વો આમ્હાંસરસી । તૂતેં પુત્ર હોતીલ ॥૩૬॥
આતાં આમચે વાક્યેંકરી । નિત્ય જાવેં સંગમાતીરીં ।
અમરજા વાહે નિરંતરીં । ભીમરથીસમાગમાંત ॥૩૭॥
તેથેં અશ્વત્થ અસે ગહન । જાતોં આમ્હી અનુષ્ઠાના ।
સેવા કરીં વો એકમનેં । આમ્હાંસહિત અશ્વત્થાચી ॥૩૮॥
અશ્વત્થાચેં મહિમાન । સાંગતસેં પરિપૂર્ણ ।
અશ્વત્થનામ-નારાયણ । આમુચા વાસ તેથેં અસે ॥૩૯॥
ઐકોનિ શ્રીગુરુચેં વચન । વિનવીતસે તે અંગના ।
અશ્વત્થવૃક્ષાચેં મહિમાન । સ્વામી માતેં નિરોપાવેં ॥૪૦॥
કૈસી મહિમા અસે ત્યાસી । સ્વામી સાંગાવેં મજસી ।
સ્થિર હોઈલ માઝેં માનસી । સેવા કરીન ભક્તીનેં ॥૪૧॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી તિયેસી । અશ્વત્થવૃક્ષાસી નિંદા કરિસી ।
મહિમા અસે અપાર ત્યાસી । સમસ્ત દેવ તેથેં વસતી ॥૪૨॥
અશ્વત્થાચેં મહિમાન । અસે બ્રહ્માંડપુરાણીં નિરુપણ ।
નારદમુનીસ વિસ્તારોન । બ્રહ્મદેવાનેં સાંગિતલેં ॥૪૩॥
બ્રહ્મકુમર નારદમુનિ । નિત્ય ગમન ત્રિભુવનીં ।
બ્રહ્મયાસી પુસોનિ । આલા ઋષિ-આશ્રમાસી ॥૪૪॥
નારદાતેં દેખોનિ । અર્ઘ્યપાદ્ય દેવોનિ ।
પૂજા કેલી ઉપચારોનિ । પુસતે ઝાલે તયેવેળીં ॥૪૫॥
ઋષિ મ્હણતી નારદાસી । વિનંતિ એક પરિયેસીં ।
અશ્વત્થમહિમા અસે કૈસી । વિસ્તારાવેં સ્વામિયા ॥૪૬॥
ઋષિવચન ઐકોનિ । સાંગતા જાહલા નારદમુનિ ।
ગેલોં હોતોં આજિચે દિનીં । બ્રહ્મલોકીં હિંડત ॥૪૭॥
આપણ પુસે સ્વભાવેંસીં । અશ્વત્થમહિમા અસે કૈસી ।
સમસ્ત માનિતી તયાસી । વિષ્ણુસ્વરુપ મ્હણોનિયાં ॥૪૮॥
ઐસા વૃક્ષ અસે જરી । સેવા કરણેં કવણેપરી ।
કૈસા મહિમા સવિસ્તારીં । નિરોપાવેં સ્વામિયા ॥૪૯॥
બ્રહ્મા સાંગે આમ્હાંસી । અશ્વત્થમુળીં આપણ વાસી ।
મધ્યેં વાસ હ્રુષીકેશી । અગ્રીં રુદ્ર વસે જાણા ॥૫૦॥
શાખાપલ્લવીં અધિષ્ઠાનીં । દક્ષિણ શાખે શૂલપાણિ ।
પશ્ચિમ શાખે વિષ્ણુ નિર્ગુણી । આપણ ઉત્તરે વસતસેં ॥૫૧॥
ઇંદ્રાદિ દેવ પરિયેસીં । વસતી પૂર્વશાખેસી ।
ઇત્યાદિ દેવ અહર્નિશીં । સમસ્ત શાખેસી વસતી જાણા ॥૫૨॥
ગોબ્રાહ્મણ સમસ્ત ઋષિ । વેદાદિ યજ્ઞ પરિયેસીં ।
સમસ્ત મૂળાંકુરેસી । અસતી દેખા નિરંતર ॥૫૩॥
સમસ્ત નદીતીર્થેં દેખા । સપ્ત-સાગર લવણાદિકા ।
વસતી જાણા પૂર્વ શાખા । ઐસા અશ્વત્થ વૃક્ષ જાણા ॥૫૪॥
અ-કારશબ્દ મૂળસ્થાન । સ્કંધ શાખા ઉ-કાર જાણ ।
ફળ પુષ્પ મ-કારવર્ણ । અશ્વત્થમુખ અગ્નિકોણીં અસે ॥૫૫॥
એકાદશ રુદ્રાદિક । અષ્ટ વસુ આહેત જે કા ।
જે સ્થાનીં ત્રૈમૂર્તિકા । સમસ્ત દેવ તેથેં વસતી ॥૫૬॥
ઐસા અશ્વત્થનારાયણ । મહિમા વર્ણાવયા શક્ત કવણ ।
કલ્પવૃક્ષ યાચિ કારણ । બ્રહ્મા મ્હણે નારદાસી ॥૫૭॥
નારદ સાંગે ઋષેશ્વરાંસી । ત્રયમૂર્તિ વાસ જ્યા વૃક્ષાશીં ।
કાય મહિમા સાંગોં ત્યાસી । ભજતાં કાય સિદ્ધિ નોહે ? ॥૫૮॥
ઐસેં ઐકોનિ સમસ્ત ઋષિ । વિનવિતાતિ નારદાસી ।
આચારાવયા વિધિ કૈસી । કવણેં રીતીનેં ભજાવેં ॥૫૯॥
પૂર્વીં આમ્હીં એકે દિવસીં । પુસિલેં હોતેં આથર્વણાસી ।
ત્યાણેં સાંગિતલેં આમ્હાંસી । અશ્વત્થસેવા એક રીતીં ॥૬૦॥
તૂં નારદ બ્રહ્મઋષિ । સમસ્ત ધર્મ ઓળખસી ।
વિસ્તાર કરોનિ આમ્હાંસી । વિધિપૂર્વક નિરોપાવેં ॥૬૧॥
નારદ મ્હણે મુનિવરા । ત્યા વ્રતાચિયા વિસ્તારા ।
સાંગેન ઐકા તત્પરા । વિધાન અસે બ્રહ્મવચનીં ॥૬૨॥
આષાઢ-પૌષ-ચૈત્રમાસીં । અસ્તંગત ગુરુશુક્રેસીં ।
ચંદ્રબળ નસતે દિવસીં । કરું નયે પ્રારંભ ॥૬૩॥
યાવ્યતિરિક્ત આણિક માસીં । બરવે પાહોનિયાં દિવસીં ।
પ્રારંભ કરાવા ઉપવાસીં । શુચિર્ભૂત હોઊનિ ॥૬૪॥
ભાનુભૌમવારેસીં । આતળૂં નયે અશ્વત્થાસી ।
ભૃગુવારીં સંક્રાંતિદિવસીં । સ્પર્શૂં નયે પરિયેસા ॥૬૫॥
સંધિરાત્રીં રિક્તાતિથીં । પર્વણીસી વ્યતીપાતીં ।
દુર્દિનાદિ વૈધૃતીં । અપરાણ્હસમયીં સ્પર્શૂં નયે ॥૬૬॥
અનૃત-દ્યૂતકર્મભેષીં । નિંદા-પાખાંડ-વર્જેસીં ।
પ્રાતર્મૌની હોવોનિ હર્ષીં । આરંભાવેં પરિયેસા ॥૬૭॥
સચૈલ સ્નાન કરુનિ । નિર્મળ વસ્ત્ર નેસોનિ ।
વૃક્ષાખાલીં જાઊનિ । ગોમયલિપ્ત કરાવેં ॥૬૮॥
સ્વસ્તિકાદિ શંખપદ્મેસીં । ઘાલાવી રંગમાળા પરિયેસીં ।
પંચવર્ણ ચૂર્ણેસીં । ભરાવેં તેથેં પદ્માંત ॥૬૯॥
માગુતી સ્નાન કરુનિ । શ્વેત વસ્ત્ર નેસોનિ ।
ગંગા યમુના કલશ દોની । આણોનિ ઠેવણેં પદ્માંવરી ॥૭૦॥
પૂજા કરાવી કલશાંસી । પુણ્યાહવાચનકર્મેંસીં ।
સંકલ્પાવેં વિધીંસીં । કામ્યાર્થ આપુલેં ઉચ્ચારાવેં ॥૭૧॥
મગ કલશ ઘેવોનિ । સાત વેળાં ઉદક આણોનિ ।
સ્નપન કરાવેં જાણોનિ । અશ્વત્થ વૃક્ષાસી અવધારા ॥૭૨॥
પુનરપિ કરુનિયાં સ્નાન । મગ કરાવેં વૃક્ષપૂજન ।
પુરુષસૂક્ત મ્હણોન । પૂજા કરાવી ષોડશોપચારેં ॥૭૩॥
મનીં ધ્યાવી વિષ્ણુમૂર્તિ । અષ્ટભુજા આહેતિ ખ્યાતી ।
શંખ-ચક્ર-વરદ-હસ્તીં । અભય-હસ્ત અસે જાણા ॥૭૪॥
ખડ્ગ-ખેટક એકે કરીં । ધનુષ્ય-બાણ સવિસ્તારીં ।
અષ્ટભુજી યેણેંપરી । ધ્યાવા વિષ્ણુ નારાયણ ॥૭૫॥
પીતાંબર પાંઘરુણ । સદા લક્ષ્મી-સન્નિધાન ।
ઐસી મૂર્તિ ધ્યાઊન । પૂજા કરણેં વૃક્ષાસી ॥૭૬॥
ત્રૈમૂર્તીચેં અસેં સ્થાન । શિવશક્તીવિણેં નાહીં જાણ ।
સમસ્તાંતેં આવાહનોન । ષોડશોપચારેં પૂજાવેં ॥૭૭॥
વસ્ત્રેં અથવા સુતેસીં । વેષ્ટાવેં તયા વૃક્ષાસી ।
પુનરપિ સંકલ્પેસીં । પ્રદક્ષિણા કરાવ્યા ॥૭૮॥
મનસા-વાચા-કર્મણેસીં । ભક્તિપૂર્વક ભાવેંસીં ।
પ્રદક્ષિણા કરાવ્યા હર્ષીં । પુરુષસૂક્ત મ્હણત દેખા ॥૭૯॥
અથવા સહસ્ત્રનામેંસીં । કરાવ્યા પ્રદક્ષિણા હર્ષીં ।
અથવા કરાવ્યા મૌન્યેંસીં । ત્યાચેં ફળ અમિત અસે ॥૮૦॥
ચાલે જૈસી સ્ત્રી ગર્ભિણી । ઉદકકુંભ ઘેઉની ।
તૈસે મંદ ગતીંનીં । પ્રદક્ષિણા કરાવ્યા શુદ્ધભાવેં ॥૮૧॥
પદોપદીં અશ્વમેધ । પુણ્ય જોડે ફળપ્રદ ।
પ્રદક્ષિણાસમાપ્તમધ્ય । નમસ્કાર કરાવા ॥૮૨॥
બ્રહ્મહત્યાદિ પાપાંસી । પ્રાયશ્ચિત્ત નાહીં પરિયેસીં ।
પ્રદક્ષિણા દ્વિલક્ષાંસીં । બ્રહ્મહત્યા પાપ જાય ॥૮૩॥
ત્રિમૂર્તિ વસતી જયા સ્થાનીં । ફલ કાય સાંગૂં પ્રદક્ષિણીં ।
સમસ્ત પાપા હોય ધુણી । ગુરુતલ્પાદિ પાપ જાય ॥૮૪॥
નાના વ્યાધિ હરતી દોષ । પ્રદક્ષિણા કરિતાં હોય સુરસ ।
કોટિ ઋણ અસે જ્યાસ । પરિહરત પરિયેસા ॥૮૫॥
જન્મ મૃત્યુ જરા જાતી । સંસારભય નાશ હોતી ।
ગ્રહદોષ બાધોં ન શકતી । સહસ્ત્ર પ્રદક્ષિણા કેલિયા ॥૮૬॥
પુત્રકામ્ય અસે જ્યાસી । ત્યાતેં ફલ હોય ભરંવસીં ।
મનોવાક્કાયકર્મેંસીં । એકોભાવેં કરાવેં ॥૮૭॥
ચતુર્વિધ પુરુષાર્થ । દેતા હોય તો અશ્વત્થ ।
પુત્રકામ્ય હોય ત્વરિત । ન કરા અનુમાન ઋષી હો ॥૮૮॥
શનિવારીં વૃક્ષ ધરોનિ । જપાવેં મૃત્યુંજય-મંત્રાનીં ।
કાળમૃત્યુ જિંકોનિ । રાહતી નર અવધારા ॥૮૯॥
ત્યાસી અપમૃત્યુ ન બાધતી । પૂર્ણાયુષી હોતી નિશ્ચિતીં ।
શનિગ્રહ ન પીડિતી । પ્રાર્થાવેં અશ્વત્થાસી ॥૯૦॥
શનિનામ ઘેવોનિ । ઉચ્ચારાવેં આપુલે જિવ્હેનીં ।
બભ્રુ-પિંગળ મ્હણોનિ । કોણસ્થ-કૃષ્ણ મ્હણાવેં ॥૯૧॥
અંતક-યમ-મહારૌદ્રી । મંદ-શનૈશ્વર-સૌરિ ।
જપ કરાવા યેણેંપરી । શનિપીડા ન હોય ॥૯૨॥
ઐસેં દૃઢ કરોનિ મના । અશ્વત્થ સેવિતાં હોય કામના ।
પુત્રકામ્ય તત્ક્ષણા । હોય નિરુતેં અવધારા ॥૯૩॥
અમાવસ્યા-ગુરુવારેંસી । અશ્વત્થછાયા-જળેંસીં ।
સ્નાન કરિતાં નરાસી । બ્રહ્મહત્યા પાપ જાય ॥૯૪॥
અશ્વત્થતળીં બ્રાહ્મણાસી । અન્ન દેતાં એકાસી ।
કોટિ બ્રાહ્મણાં પરિયેસીં । ભોજન દિલ્હેં ફળ અસે ॥૯૫॥
અશ્વત્થતળીં બૈસોન । એકદાં મંત્ર જપતાં ક્ષણ ।
ફળેં હોતીલ અનેકગુણ । વેદપઠણ કેલિયાચેં ॥૯૬॥
નર એખાદા અશ્વત્થાસીં । સ્થાપના કરી ભક્તીંસીં ।
આપુલે પિતૃ-બેચાળિસી । સ્વર્ગીં સ્થાપી પરિયેસા ॥૯૭॥
છેદિતાં અશ્વત્થવૃક્ષાસી । મહાપાપ પરિયેસીં ।
પિતૃસહિત નરકાસી । જાય દેખા તો નર ॥૯૮॥
અશ્વત્થાતળીં બૈસોન । હોમ કરિતાં મહાયજ્ઞ ।
અક્ષય સુકૃત અસે જાણ । પુત્રકામ્ય ત્વરિત હોય ॥૯૯॥
ઐસા અશ્વત્થમહિમા । નારદાપ્રતિ સાંગે બ્રહ્મા ।
મ્હણોનિ ઐકતી ઋષિસ્તોમ । તયા નારદાપાસોનિ ॥૧૦૦॥
નારદ મ્હણે ઋષેશ્વરાસી । પ્રદક્ષિણેચ્યા દહાવે અંશીં ।
હવન કરાવેં વિશેષીં । આગમોક્ત વિધાનપૂર્વક ॥૧॥
હવનાચે દહાવે અંશીં । બ્રાહ્મણભોજન કરાવેં હર્ષીં ।
બ્રહ્મચર્ય હવિષ્યાન્નેંસીં । વ્રત આપણ કરાવેં ॥૨॥
યેણેંપરી આચરોન । મગ કરાવેં ઉદ્યાપન ।
શક્ત્યનુસાર સૌવર્ણ । અશ્વત્થવૃક્ષ કરાવા ॥૩॥
તો દ્યાવા બ્રાહ્મણાસી । વિધિપૂર્વક પરિયેસીં ।
શ્વેતધેનુ સવત્સેંસીં । બ્રાહ્મણાતેં દાન દ્યાવી ॥૪॥
વૃક્ષાતળીં તિળરાશી । કરાવી યથાનુશક્તીસીં ।
શ્વેતવસ્ત્ર ઝાંકોનિ હર્ષીં । સુક્ષીણ બ્રાહ્મણાસી દાન દ્યાવેં ॥૫॥
ઐસેં અશ્વત્થવિધાન । સાંગે નારદ ઋષિજના ।
યેણેંપરી આચરોન । સકળાભીષ્ટ લાધલે ॥૬॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી વાંઝ સતીસી । અશ્વત્થમહિમા આહે ઐસી ।
ભાવભક્તિ અસે જ્યાસી । ત્યાતેં હોય ફલશ્રુતિ ॥૭॥
આચાર કરીં વો યેણેંપરી । સંશય અંતઃકરણીં ન ધરીં ।
વૃક્ષ અસે ભીમાતીરીં । જેથેં અમરજાસંગમ ॥૮॥
તેંચિ આમુચેં અસે સ્થાન । સેવા કરીં વો એકોમનેં ।
હોઈલ તુઝી મનકામના । કન્યા પુત્ર તુજ હોતીલ ॥૯॥
ઐકોનિ શ્રીગુરુચેં વચન । નમન કરી તે અંગના ।
વિનવીતસે કર જોડૂનિ । ભાવભક્તીકરોનિયાં ॥૧૧૦॥
આપણ વાંઝ વર્ષેં સાઠી । કૈંચે પુત્ર આપુલે પોટીં ।
વાક્ય અસે તુમચેં શેવટીં । મ્હણોનિ આપણ અંગીકારીન ॥૧૧॥
ગુરુવાક્ય મ્હણજે કામધેનુ । ઐસેં બોલતી વેદપુરાણ ।
આતાં નાહીં અનુમાન । કરીન સેવા સ્વામિયા ॥૧૨॥
ચાડ નાહીં અશ્વત્થાસી । નિર્ધાર તુમચે બોલાસી ।
સેવા કરીન તુમચી ઐસી । મ્હણોનિ ચરણીં લાગલી ॥૧૩॥
ઐસા નિરોપ ઘેવોનિ । જાવોનિ વનિતા સંગમસ્થાનીં ।
ષટ્કૂલાંત ન્હાઊનિ । સેવા કરી અશ્વત્થાચી ॥૧૪॥
શ્રીગુરુનિરોપ જેણેંપરી । તૈસી સેવા કરી તે નારી ।
યેણેંપરી તીન રાત્રીં । આરાધિલેં પરિયેસા ॥૧૫॥
શ્રીગુરુસહિત અશ્વત્થાસી । પૂજા કરિતાં તિસરે દિવસીં ।
સ્વપ્ન જાહલેં તિયેસી । સાંગેન ઐકા એકચિત્તેં ॥૧૬॥
સ્વપ્નામધ્યેં વિપ્ર એક । યેવોનિ દેતો તિસી ભાક ।
કામ્ય ઝાલેં તુઝેં ઐક । સાંગેન એક કરીં મ્હણે ॥૧૭॥
જાઊનિ ગાણગાપુરાંત । તેથેં અસે શ્રીગુરુનાથ ।
પ્રદક્ષિણા કરીં હો સાત । નમન કરીં તૂં ભક્તીંસીં ॥૧૮॥
જેં કાય દેતીલ તુજસી । ભક્ષણ કરીં વો વેગેંસીં ।
નિર્ધાર ધરુનિ માનસીં । ત્વરિત જાવેં મ્હણે વિપ્ર ॥૧૯॥
ઐસેં દેખોનિ સુષુપ્તીંત । સવેંચિ ઝાલી તે જાગૃત ।
કલ્પવૃક્ષ અસે અશ્વત્થ । કલ્પિલેં ફળ ત્વરિત હોય ॥૧૨૦॥
સેવા કરુનિ ચવથે દિવશીં । આલી આપણ મઠાસી ।
પ્રદક્ષિણા કરુનિ હર્ષીં । નમન કેલેં તયે વેળીં ॥૨૧॥
હાંસોનિયાં શ્રીગુરુમુનિ । ફળેં દેતી તિસી દોની ।
ભક્ષણ કરીં વો સંતોષોનિ । કામ્ય ઝાલેં આતાં તુઝેં ॥૨૨॥
ભોજન કરીં વો તૂં આતાં ત્વરિત । કામ્ય હોઈલ તુઝેં સત્ય ।
કન્યા-પુત્ર દોઘે તૂતેં । દિલ્હે આજિ પરિયેસા ॥૨૩॥
પારણેં કરોનિ વિધીસીં । મગ ભક્ષાવેં યા ફલાંસી ।
દાન દ્યાવેં બ્રાહ્મણાંસી । જેં કાય પૂર્વીં નિરોપિલેં ॥૨૪॥
વ્રત સંપૂર્ણ કરોનિ । કેલેં દાન તે ભામિનીં ।
તેચિ દિવશીં અસ્તમાની । ઝાલી આપણ વિટાળશી ॥૨૫॥
મૌન દિવસ તીનવરી । ભોજન કરી હિરવે ખાપરીં ।
શ્વેત વસ્ત્ર નેસોનિ નારી । કવણાકડે ન પાહેચિ ॥૨૬॥
યેણેંપરી તિન્હી નિશી । ક્રમિલ્યા નારીનેં પરિયેસીં ।
સુસ્નાત હોવોનિ ચવથે દિવશીં । આલી શ્રીગુરુચે દર્શના ॥૩૭॥
પતીસમવેત યેઊનિ । પૂજા કરી તી એકાગ્રમનીં ।
શ્રીગુરુ મ્હણતી સંતોષોનિ । પુત્રવંતી વ્હાવેં તુમ્હીં ॥૨૮॥
ઐસેં નમૂનિ શ્રીગુરુસી । આલી આપુલ્યા મંદિરાસી ।
ઋતુ દિધલા પાંચવે દિવસીં । મ્હણોનિ કન્યા પરિયેસા ॥૨૯॥
યેણેંપરી તે નારી । જાહલી ઐકા ગરોદરી ।
ગ્રામ સકળ વિસ્મય કરી । કાય નવલ મ્હણતસે ॥૧૩૦॥
મ્હણતી પહા નવલ વર્તલેં । વાંઝેસી ગર્ભધારણ કેવીં ઝાલેં ।
સોમનાથ વિપ્ર ભલે । કરીતસે આનંદ ॥૩૧॥
સાતવે માસીં ઓટી ભરિતી । અક્ષય વાણેં ઓંવાળિતી ।
શ્રીગુરુસી વિનોદાવરી પ્રીતિ । વાણેં દેવવિતી કૌતુકેં ॥૩૨॥
આઠવે માસીં તો બ્રાહ્મણ । કરી સીમંતવિધાન ।
ગુરુનિરોપેં સંતોષોન । દેતી વાણેં ગ્રામાંત ॥૩૩॥
અભિનવ કરિતી સકળહી જન । મ્હણતી વાંઝેસી ગર્ભધારણ ।
પાંઢરે કેશ મ્હાતારપણ વાણેં દેતી કૌતુકેં ॥૩૪॥
એક મ્હણતી શ્રીગુરુપ્રસાદ । શ્રીનૃસિંહમૂર્તિ ભક્તવરદ ।
ત્યાચી સેવા કરિતાં આનંદ । લાધે ચારી પુરુષાર્થ ॥૩૫॥
ત્રૈમૂર્તીંચા અવતાર । ઝાલા નૃસિંહસરસ્વતી નર ।
ભક્તજનાં મનોહર પ્રગટલા ભૂમંડળીં ॥૩૬॥
ઐસેં નાનાપરી દેખા । સ્તોત્ર કરિતી ગુરુનાયકા ।
વાણેં દેત તે બાલિકા । અત્યોલ્હાસ તિચ્યા મનીં ॥૩૭॥
વાણેં દેઊનિ સમસ્તાંસી । યેઊનિ નમી તી શ્રીગુરુસી ।
ભક્તવત્સલ પરિયેસીં । અશીર્વચન દેતસે ॥૩૮॥
સંતોષોનિ વિપ્રવનિતા । કરી સાષ્ટાંગ દંડવતા ।
નાનાપરી સ્તોત્ર કરિતાં । વિનવીતસે પરિયેસા ॥૩૯॥
જય જયા પરમપુરુષા । તૂંચિ બ્રહ્મા વિષ્ણુમહેશા ।
તુઝેં વાક્ય જાહલેં પરીસ । સુવર્ણ કેલા માઝા દેહ ॥૧૪૦॥
તૂં તારાવયા વિશ્વાસી । મ્હણોનિ ભૂમીં અવતરલાસી ।
ત્રૈમૂર્તિ તૂંચિ હોસી । અન્યથા નવ્હે સ્વામિયા ॥૪૧॥
તુઝી સ્તુતિ કરાવયાસી । અશક્ય આપુલે જિવ્હેસી ।
અપાર તુઝ્યા મહિમેસી । નાહીં સામ્ય કૃપાસિંધુ ॥૪૨॥
યેણેંપરી સ્તોત્ર કરુનિ । શ્રીગુરુચરણ વંદૂનિ ।
ગેલી નિરોપ ઘેઊનિ । આપુલે ગૃહા પરિયેસા ॥૪૩॥
ઐસે નવમાસ ક્રમોનિ । પ્રસૂત જાહલી શુભદિનીં ।
સમસ્ત જ્યોતિષી યેવોનિ । વર્તવિતી જાતકાતેં ॥૪૪॥
જ્યોતિષી મ્હણતી તયે વેળીં । હોઈલ કન્યા મન નિર્મળી ।
અષ્ટપુત્રા વાઢેલ કુળી । પુત્રપૌત્રીં નાંદેલ ॥૪૫॥
યેણેંપરી જ્યોતિષીં । જાતક વર્તવિલેં પરિયેસીં ।
સોમનાથ આનંદેંસીં । દાનધર્મ કરિતા જાહલા ॥૪૬॥
દહા દિવસ ક્રમોનિ । સુસ્નાત ઝાલી તે ભામિની ।
કડિયે બાળક ઘેવોનિ । આલી શ્રીગુરુદર્શનાસી ॥૪૭॥
બાળક આણોનિ ભક્તીંસીં । ઠેવિલેં શ્રીગુરુચરણાપાશીં ।
નમન કરી સાષ્ટાંગેંસીં । એકભાવેંકરોનિયાં ॥૪૮॥
આશ્વાસોનિ શ્રીગુરુમૂર્તિ । ઉઠીં બાળે પુત્રવંતી ।
બહુતપરી સંતોષવિતી । પ્રેમભાવેંકરોનિયાં ॥૪૯॥
ઉઠોનિ વિનવી તી શ્રીગુરુસી । પુત્ર નાહીં આમુચે કુશીં ।
સરસ્વતી આલી ઘરાસી । બોલ આપુલા સાંભાળાવા ॥૧૫૦॥
ઐકોનિ તિયેચેં વચન । શ્રીગુરુ મ્હણતી હાંસોન ।
ન કરીં મનીં અનમાન । તૂતેં પુત્ર હોઈલ ॥૫૧॥
મ્હણોનિ તિયે કુમારીસી । કડિયે ઘેતી પ્રીતીંસીં ।
સાંગતાતિ સમસ્તાંસી । તયે કન્યેચેં લક્ષણ ॥૫૨॥
પુત્ર હોતીલ બહુ ઇસી । હોઈલ આપણ શતાયુષી ।
પુત્રાચે પૌત્ર નયનેંસીં । પાહીલ આપણ અહેવપણેં ॥૫૩॥
હોઈલ ઇસી જ્ઞાની પતિ । ત્યાતેં ચારી વેદ યેતી ।
અષ્ટૈશ્ચર્યેં નાંદતી । પ્રખ્યાત હોવોનિ ભૂમંડળીં ॥૫૪॥
આપણ હોઈલ પતિવ્રતા । પુણ્યશીલ ધર્મરતા ।
ઇચી ખ્યાતિ હોઈલ બહુતા । સમસ્તા ઇસી વંદિતી ॥૫૫॥
દક્ષિણદેશીં મહારાજા । યેઈલ ઇચે દર્શનકાજા ।
આણિક પુત્ર હોઈલ તુજ । મ્હણોનિ શ્રીગુરુ બોલતી ॥૫૬॥
યેણેંપરી શ્રીગુરુમૂર્તિ । કન્યાલક્ષણ સાંગતી ।
વિપ્રવનિતા વિનયવૃત્તીં । મ્હણે પુત્ર વ્હાવા મજ ॥૫૭॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી તિયેસી । પુત્ર વ્હાવા તુજ કૈસી ।
યોગ્ય પાહિજે વર્ષેં તીસી । અથવા શતાયુષી મૂર્ખ પૈં ॥૫૮॥
ઐકોનિ શ્રીગુરુચ્યા વચના । વિનવીતસે તે અંગના ।
યોગ્ય પાહિજે પુત્ર આપણા । તયાસી પાંચ પુત્ર વ્હાવે ॥૫૯॥
ભક્તવત્સલ શ્રીગુરુમૂર્તિ । વર દેતી તેણેં રીતીં ।
સંતોષોનિ ઘરા જાતી । મહાનંદ દંપતીસી ॥૧૬૦॥
પુઢેં તિસી પુત્ર ઝાલા । વેદશાસ્ત્રીં વિખ્યાત ભલા ।
પાંચ પુત્ર તો લાધલા । નામકરણી શ્રીગુરુચા ॥૬૧॥
કન્યાલક્ષણ શ્રીગુરુમૂર્તી । નિરોપિલેં હોતેં જેણેં રીતીં ।
પ્રખ્યાત ઝાલી સરસ્વતી । મહાનંદ પ્રવર્તલા ॥૬૨॥
યજ્ઞ કરી તિચા પતિ । પ્રખ્યાત નામ ‘દીક્ષિતી’ ।
ચહૂં રાષ્ટ્રીં ત્યાચી ખ્યાતી । મ્હણોનિ સાંગે સિદ્ધમુનિ ॥૬૩॥
સાઠી વર્ષેં વાંઝેસી । પુત્ર જાહલા પરિયેસીં ।
સિદ્ધ મ્હણે નામધારકાસી । ઐસી કૃપા શ્રીગુરુચી ॥૬૪॥
નિર્ધાર અસે જ્યાચે મનીં । ત્યાસી વર દેતી તત્ક્ષણીં ।
એકોભાવેં યાકારણીં । ભક્તિ કરાવી શ્રીગુરુચી ॥૬૫॥
મ્હણોનિ સરસ્વતી-ગંગાધર । સાંગે ગુરુચરિત્રવિસ્તાર ।
ભજા ભજા હો શ્રીગુરુ । સકળાભીષ્ટ લાધે તુમ્હાં ॥૬૬॥
જો ભજેલ શ્રીગુરુસી । એકોભાવેં ભક્તીંસીં ।
ત્યાસી દૈન્ય કાયસી । જેં જેં માગેલ તેં દેઈલ સત્ય ॥૬૭॥
ગુરુભક્તિ મ્હણજે કામધેનુ । અંતઃકરણીં નકો અનુમાનુ ।
જેં જેં ઇચ્છીત ભક્તજનુ । સમસ્ત દેઈલ પરિયેસા ॥૧૬૮॥
ઇતિ શ્રીગુરુચરિત્રામૃતે પરમકથાકલ્પતરૌ શ્રીનૃસિંહસરસ્વત્યુપાખ્યાને
સિદ્ધનામધારકસંવાદે વૃદ્ધવંધ્યાસંતાનપ્રાપ્તિ નામ એકોનચત્વારિંશત્તમોઽધ્યાયઃ ॥૩૯॥
॥ શ્રીગુરુદત્તાત્રેયાર્પણમસ્તુ ॥ શ્રીગુરુદેવદત્ત ॥

Explore More