विस्तारावें कृपेंसीं । म्हणोनि चरणीं लागला ॥१॥
चरित्र सांगें श्रीगुरुचें । माझें मन निववीं वेगीं ॥२॥
संतोष होतो आम्हांसी । गुरुचरित्र आठवितां ॥३॥
आठवली कथा सुरसी । विचित्र एक झालें असे ॥४॥
स्वामीं अंगीकार नाहीं केलें । समाराधना करावी म्हणोनि ॥५॥
कधीं नाहीं आराणूक । नाहीं ऐसा दिवस नाहीं ॥६॥
असे काश्यप-गोत्रेंसीं । नाम तया ‘भास्कर ‘ ॥७॥
साष्टांगीं नमस्कारुन । भक्तिपूर्वक विनविलें ॥८॥
उठवितात तया ब्राह्मणा । भोजन करीं म्हणोनियां ॥९॥
सवें सोपस्कार घेऊन । आला होता परियेसा ॥१०॥
वरकड पदार्थ त्या पूर्तिका । सोपस्कार असे त्यापाशीं ॥११॥
भक्तें आणिक त्यासी बोलाविलें । गेला तो ब्राह्मण भोजनासी ॥१२॥
गांठोडी ठेवी आपुले उशीं । मग निद्रा करी देखा ॥१३॥
आराणूक नव्हे त्यासी । नित्य जेवी समाराधनीं ॥१४॥
घेऊनि आला असे भक्तीं । आपण जेवी नित्य समाराधनीं ॥१५॥
केवीं करील हा ब्राह्मण । समाराधना करीन म्हणतो ॥१६॥
दे कां स्वयंपाक आम्हांसी । तूं करीं आजि माधुकरी ॥१७॥
ऐशा प्रकारें तीन मासी । क्रमिले त्या ब्राह्मणें तेथेंचि ॥१८॥
गांठोडी उशाखालीं ठेवून । निद्रा करी प्रतिदिवसीं ॥१९॥
परिहास करिती अपारी । श्रीगुरुमूर्तिं ऐकिलें ॥२०॥
स्वयंपाक करीं वेगेंसी । म्हणती श्रीगुरु कृपासिंधु ॥२१॥
चरणावरी माथा ठेविला । हर्षे गेला आइतीसी ॥२२॥
स्नान करुनि शुचिर्भूत । स्वयंपाक केला तये वेळीं ॥२३॥
म्हणती आजि आमुची पाळी । यावनाळ-अन्न घरीं ॥२४॥
कैंचा हा आला ब्राह्मण । आजि राहिली समाराधना ॥२५॥
शीघ्र जावें आंघोळीसी । येथेंचि जेवा तुम्ही आजि ॥२६॥
स्वयंपाक आतां करविती । आम्हांसी निरोपिती याचिगुणें ॥२७॥
शीघ्र करीं गा होईल निशी । ब्राह्मण अपार सांगितले ॥२८॥
निरोप देती जा धांवोन । ब्राह्मण समस्त पाचारीं ॥२९॥
स्वामीनें बोलाविलें तुम्हांसी । शीघ्र यावें म्हणोनियां ॥३०॥
तुवां शीघ्र श्रीगुरुसी । भिक्षा करावी जाय वेगीं ॥३१॥
ब्राह्मण न येती ऐसें म्हणे । आपण जेवूं अपरात्रीं ॥३२॥
सहपंक्तीनें ब्राह्मणांसी । जेवूं आम्ही निर्धारीं ॥३३॥
जरी अंगीकार न करिसी । न जेवूं तुझे घरीं आम्ही ॥३४॥
तोचि निरोप माझे शिरसीं । ब्राह्मणांसहित जेवूं वाढीन ॥३५॥
न कळे बोले कवणेंपरी । आपुलें वाक्य सत्य करील ॥३६॥
मज न येती ब्राह्मण । विनोद करिती माझ्या बोला ॥३७॥
बोलावूनि आणीं ब्राह्मणांसी । भोजन करा म्हणोनि ॥३८॥
स्नानें करोनि आले त्वरित । श्रीगुरु-मठाजवळिक ॥३९॥
जेवा आजि सहकुटुंबेसीं । ब्राह्मण करितो आराधना ॥४०॥
उभा होता ब्राह्मण जवळी । त्यासी स्वामी निरोपिती ॥४१॥
तुम्हीं यावें सहकुटुंबेसीं । आपण करितों आराधना ॥४२॥
द्विज म्हणती त्यासी हांसोन । काय जेवा म्हणतोस आम्हां ॥४३॥
आमंत्रण सांगावया न लाजसी । नमस्कारितोसि घडीघडी ॥४४॥
जैसें श्रीगुरु निरोपिती । तैसें बोलतो ब्राह्मण ॥४५॥
ब्राह्मण श्रीगुरुपूजा त्वरिती । करिता झाला उपचारें ॥४६॥
तेणें श्रीगुरु संतोषती । ठाय घाला म्हणती वेगें ॥४७॥
आणोनियां तात्काळीं । श्रीगुरुजवळी ठेविला ॥४८॥
झांकोनी ठेवीं आम्हांपाशीं । म्हणोनि वस्त्र देती तये वेळीं ॥४९॥
श्रीगुरु प्रोक्षिती अन्नावरी । अभिमंत्रोनि तये वेळीं ॥५०॥
काढूनि नेऊनि समस्तांसी । वाढीं वेगीं म्हणोनियां ॥५१॥
वाढीं वेगीं ऐसें म्हणत । निरोप देती श्रीगुरु ॥५२॥
लोक पहाती तटस्थेसीं । महदाश्चर्य म्हणताति ॥५३॥
आणिक उठिले बहुतेसी । वाढूं लागले तये वेळीं ॥५४॥
घृत भरलें असे पूर्ण । घट ओतूनि नेताति ॥५५॥
जेवताति अतिहर्षी । द्विजवर पुसतसे ॥५६॥
भागलेति क्षुधाक्रांत । क्षमा करणें म्हणतसे ॥५७॥
विप्र म्हणती पुरे करीं । आकंठवरी जेविलों ॥५८॥
शर्करा दधि लवणादिका । अनेक परी जेविले ॥५९॥
उच्छिष्टें काढिती तात्काळिका । आश्चर्य म्हणती तये वेळीं ॥६०॥
बोलवा म्हणती आपुले कलत्रपुत्रांसी । समस्त येऊनि जेवितील ॥६१॥
श्रीगुरु मागुती निरापित । शूद्रादि ग्रामलोक बोलावा ॥६२॥
पाचारितां आले समस्त । जेवूनि गेले तये वेळीं ॥६३॥
ते सांगती स्वामियासी । अत्यंज आहेति उरले ॥६४॥
जितुकें मागती तृप्तीसी । तितुकें द्यावें अन्न वेगीं ॥६५॥
सांगताति श्रीगुरुनायक । डांगोरा पिटा ग्रामांत ॥६६॥
ऐसें श्रीगुरु निरोपित । हिंडले ग्रामीं तये वेळीं ॥६७॥
मग निरोपित त्या द्विजासी । भोजन तुवां करावें ॥६८॥
आपण जितुकें होतें केलें । तितुकें उरलें असे अन्न ॥६९॥
घालावें जळांत जळचरांसी । तृप्त होती तेही जीव ॥७०॥
भूमीवरी झाली ख्याति । लोक म्हणती आश्चर्य ॥७१॥
वर देती दरिद्र दुरी । पुत्रपौत्र होती तुज ॥७२॥
अन्न केलें होतें किंचित । चारी सहस्त्र केवीं जेविले ॥७३॥
अवतारपुरुष असे धणी । श्रीनृसिंहसरस्वती ॥७४॥
पांडवाघरीं दुर्वास गेले । ऋषीश्वरांसमवेत ॥७५॥
तेणें केलें अन्न पूर्ण । दुसरें आजि देखिलें ॥७६॥
न कळे महिमा असे अपारी । म्हणती लोक अनेक ॥७७॥
वर्णावया नाहीं मति । म्हणती हाचि परब्रह्म ॥७८॥
होतें तीन अडीच शेर । चारी सहस्त्र जेविले केवीं ॥७९॥
प्रेतातें जीव आणिलें । शुष्क काष्ठासी पल्लव ॥८०॥
कुमसीं होता त्रिविक्रमा । त्यासी दाखविलें विश्वरुप ॥८१॥
वेद म्हणविले पतितामुखेंसी । अभिमंत्रितां श्रीगुरुमूर्तीं ॥८२॥
दर्शनमात्रें झाला निर्मळ । आम्हीं देखिलें दृष्टीनें ॥८३॥
काशीक्षेत्र क्षण न लागत । एका भक्तासी दाखविलें ॥८४॥
क्षितीवरी समस्त दैवतें । तयांचें नव्हे सामर्थ्य ॥८५॥
दर्शनमात्रें श्रीगुरुनाथा । सकळाभीष्टें होताति ॥८६॥
ख्याति ऐकती समस्त देख । श्रीगुरुचें चरित्र ॥८७॥
याचि निमित्य बहुवसीं । शिष्य जाहले श्रीगुरुचे ॥८८॥
अंतःकरणीं एकचित्तीं । भजणारांसी प्रसन्न ॥८९॥
ऐका तुम्ही समस्त जन । भजा भजा हो श्रीगुरुसी ॥९०॥
सिद्धनामधारकसंवादे अन्नपूर्तिकद्विजचतुः-सहस्त्रभोजनं नाम
अष्टात्रिंशत्तमोऽध्यायः ॥३८॥
