Lord Hanuman

શ્રી રઘુવીર ગદ્યમ્ (શ્રી મહાવીર વૈભવમ્)

(Sri Raghuvira Gadyam (Sri Mahavira Vaibhavam) in Gujarati)

Vedanta Desika

Composed by the illustrious Sri Vedanta Desika, this powerful prose-stotra is a masterpiece of Sanskrit literature dedicated to Lord Hanuman, the supreme devotee of Lord Rama. Through ornate and rhythmic language, the author depicts Hanuman’s role as a protector who dispels the darkness of fear and ignorance. The work beautifully encapsulates Hanuman's devotion, strength, and service. Reciting this stotra is believed to bestow immense courage, spiritual clarity, and the blessings of both Lord Rama and Hanuman. It serves as a profound meditative tool for overcoming obstacles and cultivating unwavering faith and humility in one's life.

શ્રીમાન્વેઙ્કટનાથાર્ય કવિતાર્કિક કેસરિ ।
વેદાન્તાચાર્યવર્યોમે સન્નિધત્તાં સદાહૃદિ ॥
જયત્યાશ્રિત સન્ત્રાસ ધ્વાન્ત વિધ્વંસનોદયઃ ।
પ્રભાવાન્ સીતયા દેવ્યા પરમવ્યોમ ભાસ્કરઃ ॥
જય જય મહાવીર મહાધીર ધૌરેય,
દેવાસુર સમર સમય સમુદિત નિખિલ નિર્જર નિર્ધારિત નિરવધિક માહાત્મ્ય,
દશવદન દમિત દૈવત પરિષદભ્યર્થિત દાશરથિ ભાવ,
દિનકર કુલ કમલ દિવાકર,
દિવિષદધિપતિ રણ સહચરણ ચતુર દશરથ ચરમ ઋણવિમॊચન,
કોસલ સુતા કુમાર ભાવ કઞ્ચુકિત કારણાકાર,
કૌમાર કેલિ ગોપાયિત કૌશિકાધ્વર,
રણાધ્વર ધુર્ય ભવ્ય દિવ્યાસ્ત્ર બૃન્દ વન્દિત,
પ્રણત જન વિમત વિમથન દુર્લલિત દોર્લલિત,
તનુતર વિશિખ વિતાડન વિઘટિત વિશરારુ શરારુ તાટકા તાટકેય,
જડકિરણ શકલધર જટિલ નટપતિ મકુટ તટ નટનપટુ વિબુધસરિદતિબહુલ મધુગલન લલિતપદ
નલિનરજ ઉપમૃદિત નિજવૃજિન જહદુપલ તનુરુચિર પરમ મુનિવર યુવતિ નુત,
કુશિક સુત કથિત વિદિત નવ વિવિધ કથ,
મૈથિલ નગર સુલોચના લોચન ચકોર ચન્દ્ર,
ખણ્ડપરશુ કોદણ્ડ પ્રકાણ્ડ ખણ્ડન શૌણ્ડ ભુજદણ્ડ,
ચણ્ડકર કિરણ મણ્ડલ બોધિત પુણ્ડરીક વન રુચિ લુણ્ટાક લોચન,
મોચિત જનક હૃદય શઙ્કાતઙ્ક,
પરિહૃત નિખિલ નરપતિ વરણ જનક દુહિતૃ કુચતટ વિહરણ સમુચિત કરતલ,
શતકોટિ શતગુણ કઠિન પરશુધર મુનિવર કરધૃત દુરવનમતમ નિજ ધનુરાકર્ષણ પ્રકાશિત પારમેષ્ઠ્ય,
ક્રતુહર શિખરિ કન્તુક વિહૃત્યુન્મુખ જગદરુન્તુદ જિતહરિ દન્તિ દન્ત દન્તુર દશવદન દમન કુશલ દશશતભુજ મુખ નૃપતિકુલ રુધિર ઝર ભરિત પૃથુતર તટાક તર્પિત પિતૃક ભૃગુપતિ સુગતિ વિહતિકર નત પરુડિષુ પરિઘ,
અનૃત ભય મુષિત હૃદય પિતૃ વચન પાલન પ્રતિજ્ઞાવજ્ઞાત યૌવરાજ્ય,
નિષાદ રાજ સૌહૃદ સૂચિત સૌશીલ્ય સાગર,
ભરદ્વાજ શાસન પરિગૃહીત વિચિત્ર ચિત્રકૂટ ગિરિ કટક તટ રમ્યાવસથ,
અનન્યશાસનીય,
પ્રણત ભરત મકુટતટ સુઘટિત પાદુકાગ્ર્યાભિષેક, નિર્વર્તિત સર્વલોક યોગ ક્ષેમ,
પિશિત રુચિ વિહિત દુરિત વલમથન તનય બલિભુગનુગતિ સરભસ શયન તૃણ શકલ પરિપતન ભય ચકિત સકલ સુર મુનિવર બહુમત મહાસ્ત્ર સામર્થ્ય,
દ્રુહિણ હર વલમથન દુરાલક્ષ શરલક્ષ,
દણ્ડકા તપોવન જઙ્ગમ પારિજાત,
વિરાધ હરિણ શાર્દૂલ,
વિલુલિત બહુફલ મખ કલમ રજનિચર મૃગ મૃગયારમ્ભ સમ્ભૃત ચીરભૃદનુરોધ,
ત્રિશિરઃ શિરસ્ત્રિતય તિમિર નિરાસ વાસરકર,
દૂષણ જલનિધિ શોષણ તોષિત ઋષિગણ ઘોષિત વિજય ઘોષણ,
ખરતર ખર તરુ ખણ્ડન ચણ્ડ પવન,
દ્વિસપ્ત રક્ષઃ સહસ્ર નલવન વિલોલન મહાકલભ,
અસહાય શૂર,
અનપાય સાહસ,
મહિત મહામૃથ દર્શન મુદિત મૈથિલી દૃઢતર પરિરમ્ભણ વિભવ વિરોપિત વિકટ વીરવ્રણ,
મારીચ માયા મૃગ ચર્મ પરિકર્મિત નિર્ભર દર્ભાસ્તરણ,
વિક્રમ યશો લાભ વિક્રીત જીવિત ગૃધ્રરાજ દેહ દિધક્ષા લક્ષિત ભક્તજન દાક્ષિણ્ય,
કલ્પિત વિબુધભાવ કબન્ધાભિનન્દિત,
અવન્ધ્ય મહિમ મુનિજન ભજન મુષિત હૃદય કલુષ શબરી મોક્ષ સાક્ષિભૂત,
પ્રભઞ્જનતનય ભાવુક ભાષિત રઞ્જિત હૃદય,
તરણિસુત શરણાગતિ પરતન્ત્રીકૃત સ્વાતન્ત્ર્ય,
દૃઢઘટિત કૈલાસ કોટિ વિકટ દુન્દુભિ કઙ્કાલ કૂટ દૂર વિક્ષેપ દક્ષ દક્ષિણેતર પાદાઙ્ગુષ્ઠ દરચલન વિશ્વસ્ત સુહૃદાશય,
અતિપૃથુલ બહુ વિટપિ ગિરિ ધરણિ વિવર યુગપદુદય વિવૃત ચિત્રપુઙ્ખ વૈચિત્ર્ય,
વિપુલ ભુજ શૈલમૂલ નિબિડ નિપીડિત રાવણ રણરણક જનક ચતુરુદધિ વિહરણ ચતુર કપિકુલપતિ હૃદય વિશાલ શિલાતલ દારણ દારુણ શિલીમુખ,
અપાર પારાવાર પરિખા પરિવૃત પરપુર પરિસૃત દવ દહન જવન પવનભવ કપિવર પરિષ્વઙ્ગ ભાવિત સર્વસ્વ દાન,
અહિત સહોદર રક્ષઃ પરિગ્રહ વિસંવાદિ વિવિધ સચિવ વિપ્રલમ્ભ (વિસ્રમ્ભણ) સમય સંરમ્ભ સમુજ્જૃમ્ભિત સર્વેશ્વર ભાવ,
સકૃત્પ્રપન્ન જન સંરક્ષણ દીક્ષિત વીર, સત્યવ્રત,
પ્રતિશયન ભૂમિકા ભૂષિત પયોધિ પુલિન,
પ્રલય શિખિ પરુષ વિશિખ શિખા શોષિતાકૂપાર વારિપૂર,
પ્રબલ રિપુ કલહ કુતુક ચટુલ કપિકુલ કરતલ તૂલિત હૃત ગિરિ નિકર સાધિત સેતુપથ સીમા સીમન્તિત સમુદ્ર,
દ્રુતગતિ તરુમૃગ વરૂથિની નિરુદ્ધ લઙ્કાવરોધ વેપથુ લાસ્ય લીલોપદેશ દેશિક ધનુર્જ્યાઘોષ,
ગગન ચર કનક ગિરિ ગરિમ ધર નિગમમય નિજ ગરુડ ગરુદનિલ લવ ગલિત વિષ વદન શર કદન,
અકૃતચર વનચર રણકરણ વૈલક્ષ્ય કૂણિતાક્ષ બહુવિધ રક્ષો બલાધ્યક્ષ વક્ષઃ કવાટ પાટન પટિમ સાટોપ કોપાવલેપ,
કટુરટદટનિ ટઙ્કૃતિ ચટુલ કઠોર કાર્મુખ વિનિર્ગત વિશઙ્કટ વિશિખ વિતાડન વિઘટિત મકુટ વિહ્વલ વિશ્રવસ્તનય વિશ્રમ સમય વિશ્રાણન વિખ્યાત વિક્રમ,
કુમ્ભકર્ણ કુલગિરિ વિદલન દમ્ભોલિ ભૂત નિશ્શઙ્ક કઙ્કપત્ર,
અભિચરણ હુતવહ પરિચરણ વિઘટન સરભસ પરિપતદપરિમિત કપિબલ જલધિ લહરિ કલકલરવ કુપિત મઘવજિ દભિહનનકૃદનુજ સાક્ષિક રાક્ષસ દ્વન્દ્વયુદ્ધ,
અપ્રતિદ્વન્દ્વ પૌરુષ,
ત્ર્યમ્બક સમધિક ઘોરાસ્ત્રાડમ્બર,
સારથિ હૃત રથ સત્રપ શાત્રવ સત્યાપિત પ્રતાપ,
શિત શર કૃત લવણ દશમુખ મુખ દશક નિપતન પુનરુદય દર ગલિત જનિત દર તરલ હરિહય નયન નલિનવન રુચિ ખચિત ખતલ નિપતિત સુરતરુ કુસુમ વિતતિ સુરભિત રથ પથ,
અખિલ જગદધિક ભુજ બલ દશ લપન દશક લવન જનિત કદન પરવશ રજનિચર યુવતિ વિલપન વચન સમવિષય નિગમ શિખર નિકર મુખર મુખ મુનિ વર પરિપણિત,
અભિગત શતમખ હુતવહ પિતૃપતિ નિરૃતિ વરુણ પવન ધનદ ગિરિશ મુખ સુરપતિ નુત મુદિત,
અમિત મતિ વિધિ વિદિત કથિત નિજ વિભવ જલધિ પૃષત લવ,
વિગત ભય વિબુધ પરિબૃઢ વિબોધિત વીરશયન શાયિત વાનર પૃતનૌઘ,
સ્વ સમય વિઘટિત સુઘટિત સહૃદય સહધર્મચારિણીક,
વિભીષણ વશંવદીકૃત લઙ્કૈશ્વર્ય,
નિષ્પન્ન કૃત્ય,
ખ પુષ્પિત રિપુ પક્ષ,
પુષ્પક રભસ ગતિ ગોષ્પદીકૃત ગગનાર્ણવ,
પ્રતિજ્ઞાર્ણવ તરણ કૃત ક્ષણ ભરત મનોરથ સંહિત સિંહાસનાધિરૂઢ,
સ્વામિન્, રાઘવ સિંહ,
હાટક ગિરિ કટક સદૃશ પાદ પીઠ નિકટ તટ પરિલુઠિત નિખિલ નૃપતિ કિરીટ કોટિ વિવિધ મણિ ગણ કિરણ નિકર નીરાજિત ચરણ રાજીવ,
દિવ્ય ભૌમાયોધ્યાધિદૈવત,
પિતૃ વધ કુપિત પરશુ ધર મુનિ વિહિત નૃપ હનન કદન પૂર્વ કાલ પ્રભવ શત ગુણ પ્રતિષ્ઠાપિત ધાર્મિક રાજ વંશ,
શુભ ચરિત રત ભરત ખર્વિત ગર્વ ગન્ધર્વ યૂથ ગીત વિજય ગાથા શત,
શાસિત મધુસુત શત્રુઘ્ન સેવિત,
કુશ લવ પરિગૃહીત કુલ ગાથા વિશેષ,
વિધિવશ પરિણમદમર ભણિતિ કવિવર રચિત નિજ ચરિત નિબન્ધન નિશમન નિર્વૃત,
સર્વ જન સમ્માનિત,
પુનરુપસ્થાપિત વિમાન વર વિશ્રાણન પ્રીણિત વૈશ્રવણ વિશ્રાવિત યશઃ પ્રપઞ્ચ,
પઞ્ચતાપન્ન મુનિકુમાર સઞ્જીવનામૃત,
ત્રેતાયુગ પ્રવર્તિત કાર્તયુગ વૃત્તાન્ત,
અવિકલ બહુસુવર્ણ હયમખ સહસ્ર નિર્વહણ નિર્વર્તિત નિજ વર્ણાશ્રમ ધર્મ,
સર્વ કર્મ સમારાધ્ય,
સનાતન ધર્મ,
સાકેત જનપદ જનિ ધનિક જઙ્ગમ તદિતર જન્તુ જાત દિવ્ય ગતિ દાન દર્શિત નિત્ય નિસ્સીમ વૈભવ,
ભવ તપન તાપિત ભક્તજન ભદ્રારામ,
શ્રી રામભદ્ર, નમસ્તે પુનસ્તે નમઃ ॥
ચતુર્મુખેશ્વરમુખૈઃ પુત્રપૌત્રાદિશાલિને ।
નમઃ સીતાસમેતાય રામાય ગૃહમેધિને ॥
કવિકથકસિંહકથિતં
કઠોરસુકુમારગુમ્ભગમ્ભીરમ્ ।
ભવભયભેષજમેતત્
પઠત મહાવીરવૈભવં સુધિયઃ ॥
ઇતિ શ્રીમહાવીરવૈભવમ્ ॥

Explore More