શ્રી શુક ઉવાચ
એવમેતન્નિગદિતં પૃષ્ટવાન્ યદ્ભવાન્ મમ ।
નૃણાં યન્મ્રિયમાણાનાં મનુષ્યેષુ મનીષિણામ્ ॥ ૧ ॥
એવમેતન્નિગદિતં પૃષ્ટવાન્ યદ્ભવાન્ મમ ।
નૃણાં યન્મ્રિયમાણાનાં મનુષ્યેષુ મનીષિણામ્ ॥ ૧ ॥
બ્રહ્મવર્ચસકામસ્તુ યજેત બ્રહ્મણઃ પતિમ્ ।
ઇન્દ્રમિન્દ્રિયકામસ્તુ પ્રજાકામઃ પ્રજાપતીન્ ॥ ૨ ॥
ઇન્દ્રમિન્દ્રિયકામસ્તુ પ્રજાકામઃ પ્રજાપતીન્ ॥ ૨ ॥
દેવીં માયાં તુ શ્રીકામસ્તેજસ્કામો વિભાવસુમ્ ।
વસુકામો વસૂન રુદ્રાન્ વીર્યકામોઽથ વીર્યવાન્ ॥ ૩ ॥
વસુકામો વસૂન રુદ્રાન્ વીર્યકામોઽથ વીર્યવાન્ ॥ ૩ ॥
અન્નાદ્યકામસ્ત્વદિતિં સ્વર્ગકામોઽદિતેઃસુતાન્ ।
વિશ્વાન્દેવાન્ રાજ્યકામઃ સાધ્યાન્સંસાધકો વિશામ્ ॥ ૪ ॥
વિશ્વાન્દેવાન્ રાજ્યકામઃ સાધ્યાન્સંસાધકો વિશામ્ ॥ ૪ ॥
આયુષ્કામોઽશ્વિનૌ દેવૌ પુષ્ટિકામ ઇલાં યજેત્ ।
પ્રતિષ્ઠાકામઃ પુરુષો રોદસી લોકમાતરૌ ॥ ૫ ॥
પ્રતિષ્ઠાકામઃ પુરુષો રોદસી લોકમાતરૌ ॥ ૫ ॥
રૂપાભિકામો ગન્ધર્વાન્ સ્ત્રીકામોઽપ્સર ઉર્વશીમ્ ।
આધિપત્યકામઃ સર્વેષાં યજેત પરમેષ્ઠિનમ્ ॥ ૬ ॥
આધિપત્યકામઃ સર્વેષાં યજેત પરમેષ્ઠિનમ્ ॥ ૬ ॥
યજ્ઞં યજેદ્ યશસ્કામઃ કોશકામઃ પ્રચેતસમ્ ।
વિદ્યાકામસ્તુ ગિરિશં દામ્પત્યાર્થ ઉમાં સતીમ્ ॥ ૭ ॥
વિદ્યાકામસ્તુ ગિરિશં દામ્પત્યાર્થ ઉમાં સતીમ્ ॥ ૭ ॥
ધર્માર્થ ઉત્તમશ્લોકં તન્તુઃ તન્વન્ પિતૃન્ યજેત્ ।
રક્ષાકામઃ પુણ્યજનાનોજસ્કામો મરુદ્ગણાન્ ॥ ૮ ॥
રક્ષાકામઃ પુણ્યજનાનોજસ્કામો મરુદ્ગણાન્ ॥ ૮ ॥
રાજ્યકામો મનૂન્ દેવાન્ નિઋર્તિં ત્વભિચરન્ યજેત્ ।
કામકામો યજેત્ સોમમકામઃ પુરુષં પરમ્ ॥ ૯ ॥
કામકામો યજેત્ સોમમકામઃ પુરુષં પરમ્ ॥ ૯ ॥
અકામઃ સર્વકામો વા મોક્ષકામ ઉદારધીઃ ।
તીવ્રેણ ભક્તિયોગેન યજેત પુરુષં પરમ્ ॥ ૧૦ ॥
તીવ્રેણ ભક્તિયોગેન યજેત પુરુષં પરમ્ ॥ ૧૦ ॥
એતાવાનેવ યજતામિહ નિઃશ્રેયસોદયઃ ।
ભગવત્યચલો ભાવો યદ્ ભાગવતસંગતઃ ॥ ૧૧ ॥
ભગવત્યચલો ભાવો યદ્ ભાગવતસંગતઃ ॥ ૧૧ ॥
જ્ઞાનં યદાપ્રતિનિવૃત્તગુણોર્મિચક્ર -
માત્મપ્રસાદ ઉત યત્ર ગુણેષ્વસઙ્ગઃ ।
કૈવલ્યસમ્મતપથસ્ત્વથ ભક્તિયોગઃ
કો નિર્વૃતો હરિકથાસુ રતિં ન કુર્યાત્ ॥ ૧૨ ॥
માત્મપ્રસાદ ઉત યત્ર ગુણેષ્વસઙ્ગઃ ।
કૈવલ્યસમ્મતપથસ્ત્વથ ભક્તિયોગઃ
કો નિર્વૃતો હરિકથાસુ રતિં ન કુર્યાત્ ॥ ૧૨ ॥
શૌનક ઉવાચ
ઇત્યભિવ્યાહૃતં રાજા નિશમ્ય ભરતર્ષભઃ ।
કિમન્યત્પૃષ્ટવાન્ ભૂયો વૈયાસકિમૃષિં કવિમ્ ॥ ૧૩ ॥
ઇત્યભિવ્યાહૃતં રાજા નિશમ્ય ભરતર્ષભઃ ।
કિમન્યત્પૃષ્ટવાન્ ભૂયો વૈયાસકિમૃષિં કવિમ્ ॥ ૧૩ ॥
એતચ્છુશ્રૂષતાં વિદ્વન્ સૂત નોઽર્હસિ ભાષિતુમ્ ।
કથા હરિકથોદર્કાઃ સતાં સ્યુઃ સદસિ ધ્રુવમ્ ॥ ૧૪ ॥
કથા હરિકથોદર્કાઃ સતાં સ્યુઃ સદસિ ધ્રુવમ્ ॥ ૧૪ ॥
સ વૈ ભાગવતો રાજા પાણ્ડવેયો મહારથઃ ।
બાલક્રીડનકૈઃ ક્રીડન્ કૃષ્ણક્રીડાં ય આદદે ॥ ૧૫ ॥
બાલક્રીડનકૈઃ ક્રીડન્ કૃષ્ણક્રીડાં ય આદદે ॥ ૧૫ ॥
વૈયાસકિશ્ચ ભગવાન્ વાસુદેવપરાયણઃ ।
ઉરુગાયગુણોદારાઃ સતાં સ્યુર્હિ સમાગમે ॥ ૧૬ ॥
ઉરુગાયગુણોદારાઃ સતાં સ્યુર્હિ સમાગમે ॥ ૧૬ ॥
આયુર્હરતિ વૈ પુંસામુદ્યન્નસ્તં ચ યન્નસૌ ।
તસ્યર્તે યત્ક્ષણો નીત ઉત્તમશ્લોકવાર્તયા ॥ ૧૭ ॥
તસ્યર્તે યત્ક્ષણો નીત ઉત્તમશ્લોકવાર્તયા ॥ ૧૭ ॥
તરવઃ કિં ન જીવન્તિ ભસ્ત્રાઃ કિં ન શ્વસન્ત્યુત ।
ન ખાદન્તિ ન મેહન્તિ કિં ગ્રામે પશવોઽપરે ॥ ૧૮ ॥
ન ખાદન્તિ ન મેહન્તિ કિં ગ્રામે પશવોઽપરે ॥ ૧૮ ॥
શ્વવિડ્વરાહોષ્ટ્રખરૈઃ સંસ્તુતઃ પુરુષઃ પશુઃ ।
ન યત્કર્ણપથોપેતો જાતુ નામ ગદાગ્રજઃ ॥ ૧૯ ॥
ન યત્કર્ણપથોપેતો જાતુ નામ ગદાગ્રજઃ ॥ ૧૯ ॥
બિલે બતોરુક્રમવિક્રમાન્ યે
ન શૃણ્વતઃ કર્ણપુટે નરસ્ય ।
જિહ્વાસતી દાર્દુરિકેવ સૂત
ન ચોપગાયત્યુરુગાયગાથાઃ ॥ ૨૦ ॥
ન શૃણ્વતઃ કર્ણપુટે નરસ્ય ।
જિહ્વાસતી દાર્દુરિકેવ સૂત
ન ચોપગાયત્યુરુગાયગાથાઃ ॥ ૨૦ ॥
ભારઃ પરં પટ્ટકિરીટજુષ્ટ -
મપ્યુત્તમાઙ્ગં ન નમેન્મુકુન્દમ્ ।
શાવૌ કરૌ નો કુરુતે સપર્યાં
હરેર્લસત્કાઞ્ચનકઙ્કણૌ વા ॥ ૨૧ ॥
મપ્યુત્તમાઙ્ગં ન નમેન્મુકુન્દમ્ ।
શાવૌ કરૌ નો કુરુતે સપર્યાં
હરેર્લસત્કાઞ્ચનકઙ્કણૌ વા ॥ ૨૧ ॥
બર્હાયિતે તે નયને નરાણાં
લિઙ્ગાનિ વિષ્ણોર્ન નિરીક્ષતો યે ।
પાદૌ નૃણાં તૌ દ્રુમજન્મભાજૌ
ક્ષેત્રાણિ નાનુવ્રજતો હરેર્યૌ ॥ ૨૨ ॥
લિઙ્ગાનિ વિષ્ણોર્ન નિરીક્ષતો યે ।
પાદૌ નૃણાં તૌ દ્રુમજન્મભાજૌ
ક્ષેત્રાણિ નાનુવ્રજતો હરેર્યૌ ॥ ૨૨ ॥
જીવઞ્છવો ભાગવતાઙ્ઘ્રિરેણું
ન જાતુ મર્ત્યોઽભિલભેત યસ્તુ ।
શ્રીવિષ્ણુપદ્યા મનુજસ્તુલસ્યાઃ
શ્વસઞ્છવો યસ્તુ ન વેદ ગન્ધમ્ ॥ ૨૩ ॥
ન જાતુ મર્ત્યોઽભિલભેત યસ્તુ ।
શ્રીવિષ્ણુપદ્યા મનુજસ્તુલસ્યાઃ
શ્વસઞ્છવો યસ્તુ ન વેદ ગન્ધમ્ ॥ ૨૩ ॥
તદશ્મસારં હૃદયં બતેદં
યદ્ ગૃહ્યમાણૈર્હરિનામધેયૈઃ ।
ન વિક્રિયેતાથ યદા વિકારો
નેત્રે જલં ગાત્રરુહેષુ હર્ષઃ ॥ ૨૪ ॥
યદ્ ગૃહ્યમાણૈર્હરિનામધેયૈઃ ।
ન વિક્રિયેતાથ યદા વિકારો
નેત્રે જલં ગાત્રરુહેષુ હર્ષઃ ॥ ૨૪ ॥
અથાભિધેહ્યઙ્ગ મનોઽનુકૂલં
પ્રભાષસે ભાગવતપ્રધાનઃ ।
યદાહ વૈયાસકિરાત્મવિદ્યા-
વિશારદો નૃપતિં સાધુ પૃષ્ટઃ ॥ ૨૫ ॥
પ્રભાષસે ભાગવતપ્રધાનઃ ।
યદાહ વૈયાસકિરાત્મવિદ્યા-
વિશારદો નૃપતિં સાધુ પૃષ્ટઃ ॥ ૨૫ ॥