ସୂତ ଉଵାଚ
ଵୈଯାସକେରିତି ଵଚସ୍ତତ୍ତ୍ଵନିଶ୍ଚଯମାତ୍ମନଃ ।
ଉପଧାର୍ଯ ମତିଂ କୃଷ୍ଣେ ଔତ୍ତରେଯଃ ସତୀଂ ଵ୍ଯଧାତ୍ ॥ ୧ ॥
ଵୈଯାସକେରିତି ଵଚସ୍ତତ୍ତ୍ଵନିଶ୍ଚଯମାତ୍ମନଃ ।
ଉପଧାର୍ଯ ମତିଂ କୃଷ୍ଣେ ଔତ୍ତରେଯଃ ସତୀଂ ଵ୍ଯଧାତ୍ ॥ ୧ ॥
ଆତ୍ମଜାଯାସୁତାଗାରପଶୁଦ୍ରଵିଣବନ୍ଧୁଷୁ ।
ରାଜ୍ଯେ ଚାଵିକଲେ ନିତ୍ଯଂ ଵିରୂଢାଂ ମମତାଂ ଜହୌ ॥ ୨ ॥
ରାଜ୍ଯେ ଚାଵିକଲେ ନିତ୍ଯଂ ଵିରୂଢାଂ ମମତାଂ ଜହୌ ॥ ୨ ॥
ପପ୍ରଚ୍ଛ ଚେମମେଵାର୍ଥଂ ଯନ୍ମାଂ ପୃଚ୍ଛଥ ସତ୍ତମାଃ ।
କୃଷ୍ଣାନୁଭାଵଶ୍ରଵଣେ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନୋ ମହାମନାଃ ॥ ୩ ॥
କୃଷ୍ଣାନୁଭାଵଶ୍ରଵଣେ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନୋ ମହାମନାଃ ॥ ୩ ॥
ସଂସ୍ଥାଂ ଵିଜ୍ଞାଯ ସଂନ୍ଯସ୍ଯ କର୍ମ ତ୍ରୈଵର୍ଗିକଂ ଚ ଯତ୍ ।
ଵାସୁଦେଵେ ଭଗଵତି ଆତ୍ମଭାଵଂ ଦୃଢଂ ଗତଃ ॥ ୪ ॥
ଵାସୁଦେଵେ ଭଗଵତି ଆତ୍ମଭାଵଂ ଦୃଢଂ ଗତଃ ॥ ୪ ॥
ରାଜୋଵାଚ
ସମୀଚୀନଂ ଵଚୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସର୍ଵଜ୍ଞସ୍ଯ ତଵାନଘ ।
ତମୋ ଵିଶୀର୍ଯତେ ମହ୍ଯଂ ହରେଃ କଥଯତଃ କଥାମ୍ ॥ ୫ ॥
ସମୀଚୀନଂ ଵଚୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସର୍ଵଜ୍ଞସ୍ଯ ତଵାନଘ ।
ତମୋ ଵିଶୀର୍ଯତେ ମହ୍ଯଂ ହରେଃ କଥଯତଃ କଥାମ୍ ॥ ୫ ॥
ଭୂଯ ଏଵ ଵିଵିତ୍ସାମି ଭଗଵାନାତ୍ମମାଯଯା ।
ଯଥେଦଂ ସୃଜତେ ଵିଶ୍ଵଂ ଦୁର୍ଵିଭାଵ୍ଯମଧୀଶ୍ଵରୈଃ ॥ ୬ ॥
ଯଥେଦଂ ସୃଜତେ ଵିଶ୍ଵଂ ଦୁର୍ଵିଭାଵ୍ଯମଧୀଶ୍ଵରୈଃ ॥ ୬ ॥
ଯଥା ଗୋପାଯତି ଵିଭୁର୍ଯଥା ସଂଯଚ୍ଛତେ ପୁନଃ ।
ଯାଂ ଯାଂ ଶକ୍ତିମୁପାଶ୍ରିତ୍ଯ ପୁରୁଶକ୍ତିଃ ପରଃ ପୁମାନ୍ ।
ଆତ୍ମାନଂ କ୍ରୀଡଯନ୍ କ୍ରୀଡନ୍ କରୋତି ଵିକରୋତି ଚ ॥ ୭ ॥
ଯାଂ ଯାଂ ଶକ୍ତିମୁପାଶ୍ରିତ୍ଯ ପୁରୁଶକ୍ତିଃ ପରଃ ପୁମାନ୍ ।
ଆତ୍ମାନଂ କ୍ରୀଡଯନ୍ କ୍ରୀଡନ୍ କରୋତି ଵିକରୋତି ଚ ॥ ୭ ॥
ନୂନଂ ଭଗଵତୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ହରେରଦ୍ଭୁତକର୍ମଣଃ ।
ଦୁର୍ଵିଭାଵ୍ଯମିଵାଭାତି କଵିଭିଶ୍ଚାପି ଚେଷ୍ଟିତମ୍ ॥ ୮ ॥
ଦୁର୍ଵିଭାଵ୍ଯମିଵାଭାତି କଵିଭିଶ୍ଚାପି ଚେଷ୍ଟିତମ୍ ॥ ୮ ॥
ଯଥା ଗୁଣାଂସ୍ତୁ ପ୍ରକୃତେର୍ଯୁଗପତ୍ କ୍ରମଶୋଽପି ଵା ।
ବିଭର୍ତି ଭୂରିଶସ୍ତ୍ଵେକଃ କୁର୍ଵନ୍ କର୍ମାଣି ଜନ୍ମଭିଃ ॥ ୯ ॥
ବିଭର୍ତି ଭୂରିଶସ୍ତ୍ଵେକଃ କୁର୍ଵନ୍ କର୍ମାଣି ଜନ୍ମଭିଃ ॥ ୯ ॥
ଵିଚିକିତ୍ସିତମେତନ୍ମେ ବ୍ରଵୀତୁ ଭଗଵାନ୍ ଯଥା ।
ଶାବ୍ଦେ ବ୍ରହ୍ମଣି ନିଷ୍ଣାତଃ ପରସ୍ମିଂଶ୍ଚ ଭଵାନ୍ଖଲୁ ॥ ୧୦ ॥
ଶାବ୍ଦେ ବ୍ରହ୍ମଣି ନିଷ୍ଣାତଃ ପରସ୍ମିଂଶ୍ଚ ଭଵାନ୍ଖଲୁ ॥ ୧୦ ॥
ସୂତ ଉଵାଚ
ଇତ୍ଯୁପାମନ୍ତ୍ରିତୋ ରାଜ୍ଞା ଗୁଣାନୁକଥନେ ହରେଃ ।
ହୃଷୀକେଶମନୁସ୍ମୃତ୍ଯ ପ୍ରତିଵକ୍ତୁଂ ପ୍ରଚକ୍ରମେ ॥ ୧୧ ॥
ଇତ୍ଯୁପାମନ୍ତ୍ରିତୋ ରାଜ୍ଞା ଗୁଣାନୁକଥନେ ହରେଃ ।
ହୃଷୀକେଶମନୁସ୍ମୃତ୍ଯ ପ୍ରତିଵକ୍ତୁଂ ପ୍ରଚକ୍ରମେ ॥ ୧୧ ॥
ଶ୍ରୀ ଶୁକ ଉଵାଚ
ନମଃ ପରସ୍ମୈ ପୁରୁଷାଯ ଭୂଯସେ
ସଦୁଦ୍ଭଵସ୍ଥାନନିରୋଧଲୀଲଯା ।
ଗୃହୀତଶକ୍ତିତ୍ରିତଯାଯ ଦେହିନା-
ମନ୍ତର୍ଭଵାଯାନୁପଲକ୍ଷ୍ଯଵର୍ତ୍ମନେ ॥ ୧୨ ॥
ନମଃ ପରସ୍ମୈ ପୁରୁଷାଯ ଭୂଯସେ
ସଦୁଦ୍ଭଵସ୍ଥାନନିରୋଧଲୀଲଯା ।
ଗୃହୀତଶକ୍ତିତ୍ରିତଯାଯ ଦେହିନା-
ମନ୍ତର୍ଭଵାଯାନୁପଲକ୍ଷ୍ଯଵର୍ତ୍ମନେ ॥ ୧୨ ॥
ଭୂଯୋ ନମଃ ସଦ୍ଵୃଜିନଚ୍ଛିଦେଽସତା-
ମସମ୍ଭଵାଯାଖିଲସତ୍ତ୍ଵମୂର୍ତଯେ ।
ପୁଂସାଂ ପୁନଃ ପାରମହଂସ୍ଯ ଆଶ୍ରମେ
ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାନାମନୁମୃଗ୍ଯଦାଶୁଷେ ॥ ୧୩ ॥
ମସମ୍ଭଵାଯାଖିଲସତ୍ତ୍ଵମୂର୍ତଯେ ।
ପୁଂସାଂ ପୁନଃ ପାରମହଂସ୍ଯ ଆଶ୍ରମେ
ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାନାମନୁମୃଗ୍ଯଦାଶୁଷେ ॥ ୧୩ ॥
ନମୋ ନମସ୍ତେଽସ୍ତ୍ଵୃଷଭାଯ ସାତ୍ଵତାଂ
ଵିଦୂରକାଷ୍ଠାଯ ମୁହୁଃ କୁଯୋଗିନାମ୍ ।
ନିରସ୍ତସାମ୍ଯାତିଶଯେନ ରାଧସା
ସ୍ଵଧାମନି ବ୍ରହ୍ମଣି ରଂସ୍ଯତେ ନମଃ ॥ ୧୪ ॥
ଵିଦୂରକାଷ୍ଠାଯ ମୁହୁଃ କୁଯୋଗିନାମ୍ ।
ନିରସ୍ତସାମ୍ଯାତିଶଯେନ ରାଧସା
ସ୍ଵଧାମନି ବ୍ରହ୍ମଣି ରଂସ୍ଯତେ ନମଃ ॥ ୧୪ ॥
ଯତ୍କୀର୍ତନଂ ଯତ୍ସ୍ମରଣଂ ଯଦୀକ୍ଷଣଂ
ଯଦ୍ଵନ୍ଦନଂ ଯଚ୍ଛ୍ରଵଣଂ ଯଦର୍ହଣମ୍ ।
ଲୋକସ୍ଯ ସଦ୍ଯୋ ଵିଧୁନୋତି କଲ୍ମଷଂ
ତସ୍ମୈ ସୁଭଦ୍ରଶ୍ରଵସେ ନମୋ ନମଃ ॥ ୧୫ ॥
ଯଦ୍ଵନ୍ଦନଂ ଯଚ୍ଛ୍ରଵଣଂ ଯଦର୍ହଣମ୍ ।
ଲୋକସ୍ଯ ସଦ୍ଯୋ ଵିଧୁନୋତି କଲ୍ମଷଂ
ତସ୍ମୈ ସୁଭଦ୍ରଶ୍ରଵସେ ନମୋ ନମଃ ॥ ୧୫ ॥
ଵିଚକ୍ଷଣା ଯଚ୍ଚରଣୋପସାଦନାତ୍
ସଙ୍ଗଂ ଵ୍ଯୁଦସ୍ଯୋଭଯତୋଽନ୍ତରାତ୍ମନଃ ।
ଵିନ୍ଦନ୍ତି ହି ବ୍ରହ୍ମଗତିଂ ଗତକ୍ଲମା-
ସ୍ତସ୍ମୈ ସୁଭଦ୍ରଶ୍ରଵସେ ନମୋ ନମଃ ॥ ୧୬ ॥
ସଙ୍ଗଂ ଵ୍ଯୁଦସ୍ଯୋଭଯତୋଽନ୍ତରାତ୍ମନଃ ।
ଵିନ୍ଦନ୍ତି ହି ବ୍ରହ୍ମଗତିଂ ଗତକ୍ଲମା-
ସ୍ତସ୍ମୈ ସୁଭଦ୍ରଶ୍ରଵସେ ନମୋ ନମଃ ॥ ୧୬ ॥
ତପସ୍ଵିନୋ ଦାନପରା ଯଶସ୍ଵିନୋ
ମନସ୍ଵିନୋ ମନ୍ତ୍ରଵିଦଃ ସୁମଙ୍ଗଲାଃ ।
କ୍ଷେମଂ ନ ଵିନ୍ଦନ୍ତି ଵିନା ଯଦର୍ପଣଂ
ତସ୍ମୈ ସୁଭଦ୍ରଶ୍ରଵସେ ନମୋ ନମଃ ॥ ୧୭ ॥
ମନସ୍ଵିନୋ ମନ୍ତ୍ରଵିଦଃ ସୁମଙ୍ଗଲାଃ ।
କ୍ଷେମଂ ନ ଵିନ୍ଦନ୍ତି ଵିନା ଯଦର୍ପଣଂ
ତସ୍ମୈ ସୁଭଦ୍ରଶ୍ରଵସେ ନମୋ ନମଃ ॥ ୧୭ ॥
କିରାତହୂଣାନ୍ଧ୍ରପୁଲିନ୍ଦପୁଲ୍କଶା
ଆଭୀରଶୁମ୍ଭା ଯଵନାଃ ଖସାଦଯଃ ।
ଯେଽନ୍ଯେ ଚ ପାପା ଯଦପାଶ୍ରଯାଶ୍ରଯାଃ
ଶୁଧ୍ଯନ୍ତି ତସ୍ମୈ ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣଵେ ନମଃ ॥ ୧୮ ॥
ଆଭୀରଶୁମ୍ଭା ଯଵନାଃ ଖସାଦଯଃ ।
ଯେଽନ୍ଯେ ଚ ପାପା ଯଦପାଶ୍ରଯାଶ୍ରଯାଃ
ଶୁଧ୍ଯନ୍ତି ତସ୍ମୈ ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣଵେ ନମଃ ॥ ୧୮ ॥
ସ ଏଷ ଆତ୍ମାତ୍ମଵତାମଧୀଶ୍ଵର-
ସ୍ତ୍ରଯୀମଯୋ ଧର୍ମମଯସ୍ତପୋମଯଃ ।
ଗତଵ୍ଯଲୀକୈରଜଶଙ୍କରାଦିଭି-
ର୍ଵିତର୍କ୍ଯଲିଙ୍ଗୋ ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରସୀଦତାମ୍ ॥ ୧୯ ॥
ସ୍ତ୍ରଯୀମଯୋ ଧର୍ମମଯସ୍ତପୋମଯଃ ।
ଗତଵ୍ଯଲୀକୈରଜଶଙ୍କରାଦିଭି-
ର୍ଵିତର୍କ୍ଯଲିଙ୍ଗୋ ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରସୀଦତାମ୍ ॥ ୧୯ ॥
ଶ୍ରିଯଃ ପତିର୍ଯଜ୍ଞପତିଃ ପ୍ରଜାପତି-
ର୍ଧିଯାଂ ପତିର୍ଲୋକପତିର୍ଧରାପତିଃ ।
ପତିର୍ଗତିଶ୍ଚାନ୍ଧକଵୃଷ୍ଣିସାତ୍ଵତାଂ
ପ୍ରସୀଦତାଂ ମେ ଭଗଵାନ୍ ସତାଂ ପତିଃ ॥ ୨୦ ॥
ର୍ଧିଯାଂ ପତିର୍ଲୋକପତିର୍ଧରାପତିଃ ।
ପତିର୍ଗତିଶ୍ଚାନ୍ଧକଵୃଷ୍ଣିସାତ୍ଵତାଂ
ପ୍ରସୀଦତାଂ ମେ ଭଗଵାନ୍ ସତାଂ ପତିଃ ॥ ୨୦ ॥
ଯଦଙ୍ଘ୍ର୍ଯଧ୍ଯାନସମାଧିଧୌତଯା
ଧିଯାନୁପଶ୍ଯନ୍ତି ହି ତତ୍ତ୍ଵମାତ୍ମନଃ ।
ଵଦନ୍ତି ଚୈତତ୍ କଵଯୋ ଯଥାରୁଚଂ
ସ ମେ ମୁକୁନ୍ଦୋ ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରସୀଦତାମ୍ ॥ ୨୧ ॥
ଧିଯାନୁପଶ୍ଯନ୍ତି ହି ତତ୍ତ୍ଵମାତ୍ମନଃ ।
ଵଦନ୍ତି ଚୈତତ୍ କଵଯୋ ଯଥାରୁଚଂ
ସ ମେ ମୁକୁନ୍ଦୋ ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରସୀଦତାମ୍ ॥ ୨୧ ॥
ପ୍ରଚୋଦିତା ଯେନ ପୁରା ସରସ୍ଵତୀ
ଵିତନ୍ଵତାଜସ୍ଯ ସତୀଂ ସ୍ମୃତିଂ ହୃଦି ।
ସ୍ଵଲକ୍ଷଣା ପ୍ରାଦୁରଭୂତ୍ କିଲାସ୍ଯତଃ
ସ ମେ ଋଷୀଣାମୃଷଭଃ ପ୍ରସୀଦତାମ୍ ॥ ୨୨ ॥
ଵିତନ୍ଵତାଜସ୍ଯ ସତୀଂ ସ୍ମୃତିଂ ହୃଦି ।
ସ୍ଵଲକ୍ଷଣା ପ୍ରାଦୁରଭୂତ୍ କିଲାସ୍ଯତଃ
ସ ମେ ଋଷୀଣାମୃଷଭଃ ପ୍ରସୀଦତାମ୍ ॥ ୨୨ ॥
ଭୂତୈର୍ମହଦ୍ଭିର୍ଯ ଇମାଃ ପୁରୋ ଵିଭୁ-
ର୍ନିର୍ମାଯ ଶେତେ ଯଦମୂଷୁ ପୂରୁଷଃ ।
ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଗୁଣାନ୍ ଷୋଡଶ ଷୋଡଶାତ୍ମକଃ
ସୋଽଲଙ୍କୃଷୀଷ୍ଟ ଭଗଵାନ୍ ଵଚାଂସି ମେ ॥ ୨୩ ॥
ର୍ନିର୍ମାଯ ଶେତେ ଯଦମୂଷୁ ପୂରୁଷଃ ।
ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଗୁଣାନ୍ ଷୋଡଶ ଷୋଡଶାତ୍ମକଃ
ସୋଽଲଙ୍କୃଷୀଷ୍ଟ ଭଗଵାନ୍ ଵଚାଂସି ମେ ॥ ୨୩ ॥
ନମସ୍ତସ୍ମୈ ଭଗଵତେ ଵାସୁଦେଵାଯ ଵେଧସେ ।
ପପୁର୍ଜ୍ଞାନମଯଂ ସୌମ୍ଯା ଯନ୍ମୁଖାମ୍ବୁରୁହାସଵମ୍ ॥ ୨୪ ॥
ପପୁର୍ଜ୍ଞାନମଯଂ ସୌମ୍ଯା ଯନ୍ମୁଖାମ୍ବୁରୁହାସଵମ୍ ॥ ୨୪ ॥
ଏତଦେଵାତ୍ମଭୂ ରାଜନ୍ ନାରଦାଯ ଵିପୃଚ୍ଛତେ ।
ଵେଦଗର୍ଭୋଽଭ୍ଯଧାତ୍ ସାକ୍ଷାଦ୍ ଯଦାହ ହରିରାତ୍ମନଃ ॥ ୨୫ ॥
ଵେଦଗର୍ଭୋଽଭ୍ଯଧାତ୍ ସାକ୍ଷାଦ୍ ଯଦାହ ହରିରାତ୍ମନଃ ॥ ୨୫ ॥